C-92/18

WYROK TRYBUNAŁU (druga izba) z dnia 25 czerwca 2020 r. ( *1 ) Skarga o stwierdzenie nieważności – Prawo instytucjonalne – Protokół w sprawie ustalenia siedzib instytucji i niektórych organów, jednostek organizacyjnych i służb Unii Europejskiej – Parlament Europejski – Pojęcie „posiedzenia budżetowego” odbywającego się w Strasburgu (Francja) – Artykuł 314 TFUE – Wykonywanie uprawnień budżetowych podczas dodatkowej sesji plenarnej w Brukseli (Belgia) W sprawie C‑92/18 mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE, wniesioną w dniu 7 lutego 2018 r., Republika Francuska, którą reprezentowali początkowo E. de Moustier, A.L. Desjonquères, J.L. Carré, F. Alabrune, D. Colas i B. Fodda, a następnie E. de Moustier, A.L. Desjonquères, A. Daly i J.L. Carré, w charakterze pełnomocników, strona skarżąca, popierana przez: Wielkie Księstwo Luksemburga, które reprezentowali początkowo D. Holderer, C. Schiltz i T. Uri, a następnie C. Schiltz i T. Uri, w charakterze pełnomocników, interwenient, przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, który reprezentowali R. Crowe, U. Rösslein i S. Lucente, w charakterze pełnomocników, strona przeciwna, TRYBUNAŁ (druga izba), w składzie: A. Arabadjiev, prezes izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby, P.G. Xuereb, T. von Danwitz (sprawozdawca) i A. Kumin, sędziowie, rzecznik generalny: G. Hogan, sekretarz: V. Giacobbo-Peyronnel, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 16 stycznia 2020 r., podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok W skardze Republika Francuska wnosi o stwierdzenie nieważności czterech aktów Parlamentu Europejskiego dotyczących przyjęcia rocznego budżetu Unii Europejskiej na rok budżetowy 2018 (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi aktami prawnymi”), a mianowicie: – porządku dziennego posiedzenia plenarnego Parlamentu z dnia 29 listopada 2017 r. [dokument P8_0J (2017)11-29] w zakresie, w jakim przewiduje on obrady na temat wspólnego projektu rocznego budżetu Unii na rok budżetowy 2018; – porządku dziennego posiedzenia plenarnego Parlamentu z dnia 30 listopada 2017 r. [dokument P8_0J (2017)11-30] w zakresie, w jakim przewiduje on głosowanie w sprawie tego wspólnego projektu i następujące po nim wyjaśnienia dotyczące tego głosowania; – rezolucji ustawodawczej Parlamentu z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie wspomnianego wspólnego projektu [dokument P8_TA(2017)0458, P8_TA-PROV(2017)0458]; i – aktu z dnia 30 listopada 2017 r., w drodze którego przewodniczący Parlamentu stwierdził, że roczny budżet Unii na rok budżetowy 2018 został ostatecznie przyjęty. Ramy prawne Jedyny artykuł lit. a) protokołu nr 6 w sprawie ustalenia siedzib instytucji i niektórych organów, jednostek organizacyjnych i służb Unii Europejskiej, załączonego do traktatów UE, FUE i EWEA (zwanego dalej „protokołem w sprawie siedzib instytucji”), przewiduje: „Parlament Europejski ma siedzibę w Strasburgu, gdzie odbywa się 12 posiedzeń plenarnych, w tym posiedzenie budżetowe. Dodatkowe posiedzenia plenarne odbywają się w Brukseli. Komisje Parlamentu Europejskiego obradują w Brukseli. Sekretariat Generalny Parlamentu Europejskiego i jego służby pozostają w Luksemburgu”. Artykuł 314 TFUE stanowi, co następuje: „Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, ustanawiają roczny budżet Unii zgodnie z poniższymi postanowieniami. […] 3.   Rada przyjmuje stanowisko w sprawie projektu budżetu i przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu nie później niż 1 października roku poprzedzającego rok, w którym budżet ma być wykonywany. […] 4.   Jeżeli w terminie czterdziestu dwóch dni od tego przekazania Parlament Europejski: […] c) przyjmie większością głosów wchodzących w jego skład członków poprawki, zmieniony projekt jest przekazywany Radzie i Komisji. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego w porozumieniu z przewodniczącym Rady niezwłocznie zwołuje komitet pojednawczy. […] 5.   Komitet pojednawczy, w którego skład wchodzą członkowie Rady lub ich przedstawiciele oraz taka sama liczba członków reprezentujących Parlament Europejski, ma za zadanie na podstawie stanowisk Parlamentu Europejskiego i Rady osiągnąć porozumienie w sprawie wspólnego projektu większością kwalifikowaną członków Rady lub ich przedstawicieli oraz większością głosów członków reprezentujących Parlament Europejski, w terminie dwudziestu jeden dni od jego zwołania. […] 6.   Jeżeli w terminie dwudziestu jeden dni, o którym mowa w ust. 5, komitet pojednawczy doprowadzi do porozumienia w sprawie wspólnego projektu, zarówno Parlament Europejski jak i Rada dysponują terminem czternastu dni od daty tego porozumienia na przyjęcie wspólnego projektu. 7.   Jeżeli w terminie czternastu dni, o którym mowa w ust. 6: a) Parlament Europejski i Rada zatwierdzą wspólny projekt lub nie podejmą decyzji, lub jeżeli jedna z tych instytucji zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, budżet uznaje się za ostatecznie przyjęty zgodnie ze wspólnym projektem; b) Parlament Europejski, stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład członków, i Rada odrzucą wspólny projekt, lub jedna z tych instytucji odrzuci wspólny projekt, podczas gdy druga nie podejmie decyzji, Komisja przedkłada nowy projekt budżetu; […] d) Parlament Europejski zatwierdzi wspólny projekt, podczas gdy Rada go odrzuci, Parlament Europejski może, w terminie czternastu dni od dnia odrzucenia projektu przez Radę i stanowiąc większością głosów wchodzących w jego skład członków i trzech piątych oddanych głosów, zdecydować o potwierdzeniu wszystkich lub niektórych poprawek, o których mowa w ust. 4 lit. c). Jeżeli którakolwiek z poprawek Parlamentu Europejskiego nie zostanie potwierdzona, stanowisko uzgodnione w ramach komitetu pojednawczego w sprawie linii budżetowej, która jest przedmiotem tej zmiany, zostaje utrzymane. Budżet uznaje się za ostatecznie przyjęty na tej podstawie. […] 9.   W przypadku gdy procedura przewidziana w niniejszym artykule została zakończona, przewodniczący Parlamentu Europejskiego stwierdza, że budżet jest ostatecznie przyjęty. 10.   Każda instytucja korzysta z uprawnień przyznanych jej w niniejszym artykule zgodnie z Traktatami oraz aktami przyjętymi na ich mocy, w szczególności w dziedzinie zasobów własnych Unii oraz równowagi między dochodami i wydatkami”. Okoliczności powstania sporu W dniu 7 października 2015 r. Parlament przyjął kalendarz sesji plenarnych na rok 2017 r. przewidujący w szczególności odbycie zwyczajnych sesji plenarnych w Strasburgu (Francja) w dniach 23–26 października, 13–16 listopada i 11–14 grudnia 2017 r., oraz dodatkowej sesji plenarnej w dniach 29 i 30 listopada 2017 r. w Brukseli (Belgia). W kwietniu 2017 r. Rada, Parlament i Komisja ustaliły pragmatyczny harmonogram określający główne daty, jakie instytucje te przewidywały dla poszczególnych etapów procedury budżetowej na rok budżetowy 2018, a w szczególności dla ewentualnej procedury pojednawczej. W dniu 29 czerwca 2017 r. Komisja opublikowała projekt rocznego budżetu Unii na rok budżetowy 2018. W dniu 13 września 2017 r. Rada przekazała Parlamentowi swoje stanowisko w sprawie tego projektu. Po głosowaniu w Komisji Budżetowej i obradach na zwyczajnej sesji plenarnej, które odbyły się w dniach 23–26 października 2017 r. w Strasburgu, Parlament przyjął w dniu 25 października 2017 r. rezolucję ustawodawczą zawierającą poprawki do rzeczonego projektu. W dniu 31 października 2017 r. rozpoczęła się procedura pojednawcza w sprawie budżetu między Parlamentem i Radą. Procedura ta doprowadziła w dniu 18 listopada 2017 r. do porozumienia w sprawie wspólnego projektu rocznego budżetu Unii na rok budżetowy 2018. W dniu 30 listopada 2017 r. Rada zatwierdziła wspólny projekt rocznego budżetu Unii na rok budżetowy 2018. Parlament wpisał obrady i głosowanie nad tym projektem do porządku dziennego dodatkowej sesji plenarnej w dniach 29 i 30 listopada 2017 r. w Brukseli. Rezolucją ustawodawczą z dnia 30 listopada 2017 r. Parlament zatwierdził ten projekt. Tego samego dnia przewodniczący Parlamentu stwierdził na posiedzeniu plenarnym, że roczny budżet Unii na rok budżetowy 2018 został ostatecznie przyjęty. Po wniesieniu niniejszej skargi Trybunał oddalił wyrokiem z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych) (C‑73/17, EU:C:2018:787), skargę Republiki Francuskiej zmierzającą do stwierdzenia nieważności aktów przyjętych przez Parlament w ramach procedury, która doprowadziła do przyjęcia budżetu Unii na rok budżetowy 2017. W następstwie wydania tego wyroku Republika Francuska na wniosek Trybunału potwierdziła, że zamierza podtrzymać skargę dotyczącą budżetu Unii na rok budżetowy 2018. Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron Republika Francuska wnosi do Trybunału o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów; – utrzymanie w mocy skutków aktu, w drodze którego przewodniczący Parlamentu stwierdził, że roczny budżet Unii na rok budżetowy 2018 został ostatecznie przyjęty, do dnia, w którym budżet ten zostanie ostatecznie przyjęty na mocy aktu zgodnego z traktatami, w rozsądnym terminie biegnącym od dnia ogłoszenia wyroku, który Trybunał wyda w niniejszej sprawie; – obciążenie Parlamentu kosztami postępowania. Parlament wnosi do Trybunału o: – oddalenie skargi; – obciążenie Republiki Francuskiej kosztami postępowania i – posiłkowo – utrzymanie w mocy skutków aktu, w drodze którego przewodniczący Parlamentu stwierdził, że roczny budżet Unii na rok budżetowy 2018 został ostatecznie przyjęty, do czasu wejścia w życie, w rozsądnym terminie, nowego aktu mającego go zastąpić. Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 26 kwietnia 2019 r. Wielkie Księstwo Luksemburga zostało dopuszczone do sprawy jako interwenient popierający żądania Republiki Francuskiej. W przedmiocie skargi Argumentacja stron Republika Francuska popierana przez Wielkie Księstwo Luksemburga podniosła tylko jeden zarzut, dotyczący naruszenia przez zaskarżone akty protokołu w sprawie siedzib instytucji. Zgodnie z jedynym artykułem lit. a) tego protokołu Parlament powinien wykonywać wszystkie uprawnienia budżetowe przyznane mu w art. 314 ust. 5, 6 i 9 TFUE zasadniczo w czasie zwyczajnych sesji plenarnych odbywających się w Strasburgu. W niniejszym przypadku instytucja ta nie poszanowała konieczności pogodzenia wymogów wynikających z tych artykułów, wpisując na podstawie art. 314 ust. 6 TFUE debatę i głosowanie nad wspólnym projektem rocznego budżetu Unii na rok budżetowy 2018 do porządku dziennego dodatkowej sesji plenarnej, która odbyła się w Brukseli w dniach 29 i 30 listopada 2017 r., oraz stwierdzając na podstawie art. 314 ust. 9 TFUE ostateczne przyjęcie tego budżetu w drodze aktu przewodniczącego Parlamentu podczas tej samej dodatkowej sesji plenarnej. W tym względzie Republika Francuska utrzymuje, że Parlament popełnił błąd w ocenie, ponieważ ustanowił, a następnie utrzymał kalendarz zwyczajnych sesji plenarnych na 2017 r. w taki sposób, że mógł zająć stanowisko w przedmiocie wspólnego projektu rocznego budżetu na rok budżetowy 2018 w terminie przewidzianym w art. 314 ust. 6 TFUE jedynie podczas dodatkowej sesji plenarnej, o której mowa w poprzednim punkcie, która miała miejsce w Brukseli, a nie podczas zwyczajnej sesji plenarnej w Strasburgu. Republika Francuska uważa, że możliwe jest przewidzenie daty porozumienia osiągniętego w trakcie procedury pojednawczej. W tym względzie państwo to podnosi przede wszystkim, że w praktyce głosowanie nad projektem budżetu przewidziane w art. 314 ust. 4 TFUE odbywa się zawsze podczas drugiej, zwyczajnej sesji plenarnej w październiku, zwanej „drugą październikową sesją plenarną”. Następnie owo państwo członkowskie twierdzi, że od wejścia w życie traktatu z Lizbony systematycznie stosowano procedurę pojednawczą. Wreszcie dodaje ono, że w wysoce prawdopodobnym przypadku skorzystania z takiej procedury ewentualne porozumienie ugodowe następuje według wszelkiego prawdopodobieństwa w ciągu ostatnich dni okresu pojednawczego przewidzianego w art. 314 ust. 5 TFUE. W tych okolicznościach Republika Francuska uważa, że Parlament jest zobowiązany zaplanować zwyczajną, listopadową sesję plenarną w czwartym lub piątym tygodniu po „drugiej październikowej sesji plenarnej”, ponieważ jej zdaniem tego rodzaju planowanie zwiększa prawdopodobieństwo, że instytucja ta będzie mogła zająć stanowisko w sprawie wspólnego projektu budżetu podczas zwyczajnej sesji plenarnej odbywającej się w Strasburgu, w terminie 14 dni przewidzianym w art. 314 ust. 6 TFUE. Jednakże w niniejszym przypadku instytucja ta zaplanowała zwyczajną, listopadową sesję plenarną w 2017 r. na trzeci tydzień po „drugiej październikowej sesji plenarnej”, co uniemożliwiło jej wykonywanie jej uprawnień budżetowych na podstawie art. 314 ust. 6, 7 i 9 TFUE w Strasburgu. W każdym razie Republika Francuska utrzymuje, że Parlament mógł zmienić kalendarz zwyczajnych sesji plenarnych po określeniu pragmatycznego harmonogramu, określającego, za porozumieniem między instytucjami, przebieg procedury budżetowej. Po ustaleniu tego ostatniego kalendarza Parlament dysponowałby potwierdzeniem dat, w których przebiegałaby procedura pojednawcza, a także dat posiedzeń komitetu pojednawczego w wysoce prawdopodobnym przypadku zastosowania takiej procedury w następstwie „drugiej październikowej sesji plenarnej”. Parlament twierdzi, że nie dopuścił się błędu w ocenie, wykonując swoje uprawnienia budżetowe na podstawie art. 314 ust. 6, 7 i 9 TFUE, podczas dodatkowej sesji plenarnej, która odbyła się w dniach 29 i 30 listopada 2017 r. Biorąc pod uwagę nieprzewidywalność nierozerwalnie związaną z procedurą budżetową, zarówno zastosowanie procedury pojednawczej, jak i daty rozpoczęcia i zakończenia tej procedury – w danym przypadku w związku z porozumieniem w sprawie wspólnego projektu rocznego budżetu – były zasadniczo niepewne w chwili ustalania kalendarza sesji plenarnych na rok 2017. Ocena Trybunału Parlament jest zobowiązany, co wynika z art. 314 ust. 10 TFUE, do korzystania z przyznanych mu uprawnień budżetowych z poszanowaniem traktatów oraz aktów przyjętych na ich mocy. W pierwszej kolejności instytucja ta powinna przestrzegać protokołu w sprawie siedzib instytucji, który zgodnie z art. 51 TUE stanowi integralną część traktatów. Jedyny artykuł lit. a) tego protokołu stanowi, że „Parlament Europejski ma siedzibę w Strasburgu, gdzie odbywa się 12 posiedzeń plenarnych, w tym posiedzenie budżetowe”. W tym względzie Trybunał orzekł w pkt 32, 35 i 37 wyroku z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych) (C‑73/17, EU:C:2018:787), że wobec nieprecyzyjności jedynego artykułu lit. a) tego protokołu wyrażenie „posiedzenie budżetowe” należy rozumieć jako odnoszące się do wszystkich sesji plenarnych, podczas których Parlament wykonuje swoje uprawnienia budżetowe, i do wszystkich aktów przyjętych w tym celu przez tę instytucję. Wykonywanie przez Parlament na posiedzeniu plenarnym kompetencji w sprawach budżetowych stanowi bowiem fundamentalne wydarzenie w życiu demokratycznym Unii i wymaga w szczególności publicznej debaty na posiedzeniu plenarnym, pozwalającej obywatelom Unii na zapoznanie się z różnorodnymi poglądami politycznymi wyrażanymi przy tej okazji i na wyrobienie sobie na tej podstawie opinii na temat działań podejmowanych przez Unię. Poza tym przejrzystość debaty parlamentarnej na posiedzeniu plenarnym może wzmocnić demokratyczną legitymację procedury budżetowej wobec obywateli Unii i zwiększyć wiarygodność działań podejmowanych przez Unię. W tych okolicznościach wyrażenie „posiedzenie budżetowe” zawarte w jedynym artykule lit. a) protokołu w sprawie siedzib instytucji obejmuje nie tylko zwyczajne sesje plenarne poświęcone badaniu projektu budżetu w pierwszym czytaniu na podstawie art. 314 ust. 4 TFUE, ale również drugie czytanie na podstawie art. 314 ust. 6 TFUE, zapewniające publiczną debatę i publiczne głosowanie na posiedzeniu plenarnym nad wspólnym projektem rocznego budżetu ustalonym w wyniku procedury pojednawczej. W drugiej kolejności Parlament jest zobowiązany spełnić przy wykonywaniu na posiedzeniu plenarnym przysługujących mu uprawnień budżetowych wymagania stawiane mu w tym zakresie w art. 314 TFUE. Określone w tym przepisie terminy i ich długość mają zapewnić przyjęcie rocznego budżetu Unii przed końcem roku poprzedzającego rozpatrywany rok budżetowy, a ich nieprzestrzeganie może ewentualnie doprowadzić do zastosowania art. 315 TFUE dotyczącego prowizorium budżetowego [wyrok z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych), C‑73/17, EU:C:2018:787, pkt 38]. Gdy Parlament nie przeprowadzi debaty i głosowania nad wspólnym projektem rocznego budżetu w terminie 14 dni ustanowionym w art. 314 ust. 6 TFUE, projekt ten może być przyjęty samodzielnie przez Radę na warunkach przewidzianych w art. 314 ust. 7 lit. a) TFUE. Jednakże dla objawiających się w drodze procedury przyjęcia rocznego budżetu przejrzystości i demokratycznej legitymacji działań podejmowanych przez Unię szczególnie ważne jest, by Parlament wykonywał swoje kompetencje przysługujące mu na podstawie art. 314 ust. 6 TFUE i by podejmował decyzje w przedmiocie tego wspólnego projektu na posiedzeniu plenarnym [wyrok z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych), C‑73/17, EU:C:2018:787, pkt 40]. W trzeciej kolejności, ze względu na to, że jedyny artykuł lit. a) protokołu w sprawie siedzib instytucji i art. 314 TFUE mają tę samą rangę prawną, wymogi wynikające z pierwszego z tych postanowień nie mogą jako takie mieć pierwszeństwa przed tymi wynikającymi z drugiego i odwrotnie. Należy je stosować w zależności od konkretnego przypadku z poszanowaniem konieczności wzajemnego pogodzenia tych wymogów i właściwej równowagi pomiędzy nimi [wyrok z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych), C‑73/17, EU:C:2018:787, pkt 42]. Ponadto z utrwalonego orzecznictwa wynika, że protokół w sprawie siedzib instytucji opiera się na wzajemnym poszanowaniu odpowiednich kompetencji państw członkowskich i Parlamentu oraz na obowiązku wzajemnej lojalnej współpracy [wyrok z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych), C‑73/17, EU:C:2018:787, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo]. Zatem Parlament ma obowiązek wykonywać swoje uprawnienia budżetowe podczas zwyczajnej sesji plenarnej w Strasburgu, przy czym jednak obowiązek ten, wynikający z jedynego artykułu lit. a) protokołu w sprawie siedzib instytucji, nie może stanowić przeszkody dla przeprowadzenia debaty i głosowania nad rocznym budżetem na dodatkowej sesji plenarnej w Brukseli, jeśli takie są imperatywy związane z właściwym przebiegiem procedury budżetowej ustanowionej w art. 314 TFUE. Przebieg tej procedury, dający bezwzględne pierwszeństwo poszanowaniu jedynego artykułu lit. a) tego protokołu ze szkodą dla pełnego uczestniczenia Parlamentu we wspomnianej procedurze, byłby sprzeczny ze wspomnianą w pkt 22 niniejszego wyroku koniecznością godzenia wymogów wynikających z tych przepisów [wyrok z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych), C‑73/17, EU:C:2018:787, pkt 44]. Co się tyczy sądowej kontroli przestrzegania wymogów wynikających z pkt 22–24 niniejszego wyroku, Trybunał wyjaśnił w pkt 45 wyroku z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych) (C‑73/17, EU:C:2018:787), że Parlament, dążąc do koniecznego pogodzenia wymogów jedynego artykułu lit. a) protokołu w sprawie siedzib instytucji i wymogów art. 314 TFUE, dysponuje uprawnieniami dyskrecjonalnymi, których źródłem są imperatywy związane z prawidłowym przebiegiem procedury budżetowej. Zatem obecna kontrola sądowa dotyczy kwestii, czy Parlament, wykonując część swoich uprawnień budżetowych na dodatkowej sesji plenarnej, dopuścił się w tym względzie błędów w ocenie. To w świetle powyższych uwag należy badać, czy zaskarżone akty respektują konieczność pogodzenia wymogów wynikających z jedynego artykułu lit. a) protokołu w sprawie siedzib instytucji i z art. 314 TFUE. W tym względzie Republika Francuska przyznaje wprawdzie, że w ramach ustalonych kalendarzem zwyczajnych sesji plenarnych na 2017 r. dodatkowa sesja plenarna, która odbyła się w Brukseli w dniach 29 i 30 listopada 2017 r., stanowiła jedyną możliwość wypowiedzenia się przez Parlament w przedmiocie wspólnego projektu rocznego budżetu na rok budżetowy 2018 w terminie przewidzianym w art. 314 ust. 6 TFUE, jednak podnosi ona, popierana przez Wielkie Księstwo Luksemburga, że zaplanowanie owego kalendarza parlamentarnego przez tę instytucję jest obarczone błędem w ocenie. Zdaniem tych państw członkowskich możliwe było zaplanowanie tego kalendarza w taki sposób, aby umożliwić debatę i głosowanie nad wspólnym projektem rocznego budżetu Unii na rok budżetowy 2018 w Strasburgu z poszanowaniem tego terminu. Możliwość takiego zaplanowania, a nawet zmiany kalendarza zwyczajnych sesji plenarnych na 2017 r. pojawiła się bowiem zarówno przy ustalaniu tego kalendarza w dniu 7 października 2015 r., jak i w następstwie ustanowienia pragmatycznego harmonogramu w kwietniu 2017 r. Co się tyczy, po pierwsze, ustalenia kalendarza parlamentarnego na rok 2017, które miało miejsce w dniu 7 października 2015 r., argumentacja Republiki Francuskiej popieranej przez Wielkie Księstwo Luksemburga opiera się na założeniu, że data, w której komitet pojednawczy osiągnął porozumienie w sprawie wspólnego projektu rocznego budżetu, była logicznie przewidywalna dla Parlamentu w chwili ustalania tego kalendarza. Jednakże Trybunał odrzucił już takie założenie, orzekając w pkt 50 wyroku z dnia 2 października 2018 r., Francja/Parlament (Wykonywanie uprawnień budżetowych) (C‑73/17, EU:C:2018:787), że w chwili ustalania kalendarza zwyczajnych sesji plenarnych zarówno skorzystanie z procedury pojednawczej, jak i data rozpoczęcia tej procedury i jej zakończenia w danym przypadku ze względu na porozumienie w sprawie wspólnego projektu rocznego budżetu, były co do zasady niepewne. Żaden z dowodów przedstawionych przez Republikę Francuską i Wielkie Księstwo Luksemburga nie jest w stanie podważyć stwierdzeń dotyczących nieprzewidywalności nierozerwalnie związanych z procedurą budżetową, na których opiera się orzecznictwo przypomniane w poprzednim punkcie. Ponadto argumentacja tych państw członkowskich, zgodnie z którą Parlament powinien zaplanować zwyczajną, listopadową sesję plenarną w czwartym albo w piątym tygodniu po „drugiej październikowej sesji plenarnej”, zakłada w sposób konieczny, że instytucja ta dysponuje w tym względzie uprawnieniami dyskrecjonalnymi. W szczególności w zakresie, w jakim Republika Francuska opiera się na stwierdzeniu, że takie planowanie „zwiększa prawdopodobieństwo” debaty i głosowania nad wspólnym projektem budżetu podczas zwyczajnej sesji plenarnej w listopadzie w Strasburgu, przyznaje ona w istocie, że takie planowanie nie może zapewnić, by owa debata i owo głosowanie rzeczywiście odbyły się w Strasburgu, a tym samym potwierdza, że planowanie kalendarza parlamentarnego nie może wyeliminować nieprzewidywalności nierozerwalnie związanych z tę procedurą. W konsekwencji należy stwierdzić, że Parlament nie przekroczył granic uprawnień dyskrecjonalnych wskazanych w pkt 25 niniejszego wyroku, gdy w dniu 7 października 2015 r. ustalał kalendarz zwyczajnych sesji plenarnych na rok 2017 r. Po drugie, Republika Francuska zarzuca Parlamentowi, że nie zmienił on tego kalendarza w następstwie ustanowienia w kwietniu 2017 r. pragmatycznego harmonogramu dotyczącego procedury budżetowej na rok budżetowy 2018, ze względu na to, że ów pragmatyczny harmonogram potwierdził daty procedury pojednawczej w wysoce prawdopodobnym przypadku zastosowania takiej procedury. Tymczasem ów pragmatyczny harmonogram precyzował daty, jakie Rada, Parlament i Komisja przewidziały w kwietniu 2017 r. dla procedury budżetowej dotyczącej roku budżetowego 2018, a w szczególności dla ewentualnej procedury pojednawczej, niezależnie od tego, że nieprzewidywalności nierozerwalnie związane z procedurą budżetową mogły uniemożliwić tym instytucjom przestrzeganie przewidzianych dat. W odniesieniu do tych nieprzewidywalności Parlament wskazał, co nie zostało w tym zakresie zakwestionowane, że wynik procedury pojednawczej jest niepewny, jak wynika w szczególności z okoliczności, że okres tej procedury upłynął bez porozumienia w trzech z pięciu procedur zakończonych w ramach systemu określonego w art. 314 TFUE przed ustaleniem kalendarza parlamentarnego na rok 2017, w związku z czym roczny budżet Unii mógł zostać przyjęty dopiero w grudniu roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczyły owe trzy procedury. Ponadto w odpowiedzi na pytanie zadane przez Trybunał na rozprawie Parlament wyjaśnił, co również nie zostało zakwestionowane, że dokładny moment rozpoczęcia okresu procedury pojednawczej może zostać ustalony dopiero w ostatniej chwili w stosunku do zaktualizowanych kalendarzy Parlamentu, Rady i Komisji. W związku z tym po ustaleniu w kwietniu 2017 r. pragmatycznego harmonogramu dotyczącego procedury budżetowej za rok budżetowy 2018 pozostawało nadal niepewne, czy i w jakim terminie komitet pojednawczy mógłby rzeczywiście osiągnąć porozumienie pojednawcze. W tych okolicznościach Parlament nie popełnił również błędu w ocenie, podtrzymując kalendarz zwyczajnych sesji plenarnych na rok 2017 w następstwie ustanowienia pragmatycznego harmonogramu w kwietniu tego samego roku. W konsekwencji zaskarżone akty nie są obarczone błędem w ocenie podniesionym przez Republikę Francuską. W świetle wszystkich powyższych rozważań należy oddalić jedyny zarzut podniesiony przez Republikę Francuską i w konsekwencji oddalić skargę. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Parlament wniósł o obciążenie Republiki Francuskiej kosztami postępowania, a ta ostatnia przegrała sprawę, należy obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Parlament. Na podstawie art. 140 § 1 tegoż regulaminu postępowania Wielkie Księstwo Luksemburga, które interweniowało w sprawie, pokrywa własne koszty.   Z powyższych względów Trybunał (druga izba) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Republika Francuska pokrywa, poza własnymi kosztami, koszty poniesione przez Parlament Europejski.   3) Wielkie Księstwo Luksemburga pokrywa własne koszty.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.