F-45/07
WyrokTSUE2010-07-01CELEX: 62007FJ0045ECLI:EU:F:2010:72
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instytucja Unii Europejskiej, w przypadku gdy dwie osoby roszczą sobie prawo do renty rodzinnej jako żyjący małżonkowie zmarłego byłego urzędnika, powinna podzielić rentę rodzinną między te osoby, opierając się na krajowych porządkach prawnych, które różnie oceniają status małżeński, oraz czy takie działanie narusza zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że w braku autonomicznych norm prawa Unii w zakresie prawa rodzinnego i stanu cywilnego, instytucje Unii mogą odwoływać się do prawa krajowego, zwłaszcza gdy istnieje silny związek z danym państwem członkowskim. W sytuacji, gdy dwa krajowe porządki prawne różnie oceniają status małżeński, a oba uznają dwie osoby za żyjących małżonków, instytucja ma prawo podzielić rentę rodzinną, aby łączna kwota wypłaconych świadczeń nie przekroczyła 100% należnej renty. Trybunał uznał, że Parlament prawidłowo zastosował prawo niemieckie do ustalenia statusu K.W. Brauna-Neumanna i że skarżący nie mógł powoływać się na uzasadnione oczekiwania co do otrzymywania pełnej renty, ponieważ nie przekazał Parlamentowi wszystkich istotnych informacji o złożonej sytuacji prawnej.Stan faktyczny
G. Neumann, była urzędniczka Parlamentu, była dwukrotnie zamężna. Jej pierwsze małżeństwo z K.W. Braunem-Neumannem (obywatelem niemieckim) zostało rozwiązane w Belgii w 1995 r., ale niemiecki sąd odmówił uznania tego rozwodu w 1999 r. W 2000 r. G. Neumann zawarła związek małżeński ze skarżącym, W. Mandtem (również obywatelem niemieckim). Po śmierci G. Neumann w 2004 r., W. Mandt zaczął otrzymywać rentę rodzinną. W 2006 r. K.W. Braun-Neumann również złożył wniosek o rentę, a Parlament, opierając się na niemieckich dokumentach stanu cywilnego, uznał go za żyjącego małżonka i obniżył rentę W. Mandta o 50%, wypłacając drugą połowę K.W. Braunowi-Neumannowi.Rozstrzygnięcie
1) Postępowanie w przedmiocie żądania dotyczącego zasądzenia od Parlamentu zapłaty całości renty rodzinnej na rzecz W. Mandta zostaje umorzone w zakresie, w jakim żądanie to dotyczy okresu po dniu 31 października 2009 r.
2) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
3) Każda ze stron oraz interwenient pokrywają własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ
(pełny skład)
z dnia 1 lipca 2010 r.(*)
Służba publiczna – Urzędnicy – Renta rodzinna – Artykuł 79 regulaminu pracowniczego – Artykuł 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego – Żyjący małżonek – Przyznanie statusu żyjącego małżonka dwóm osobom – Obniżka o 50% – Uzasadnione oczekiwania – Zasada zgodności
W sprawie F-45/07
mającej za przedmiot skargę wniesioną na podstawie art. 236 WE i art. 152 EWEA,
Wolfgang Mandt, zamieszkały w Kreuztal (Niemcy), reprezentowany przez adwokat B. Kolb,
strona skarżąca,
przeciwko
Parlamentowi Europejskiemu, początkowo reprezentowanemu przez K. Zejdovą, J.F. de Wachtera oraz U. Rössleina, działających w charakterze pełnomocników,
a następnie przez J.F. de Wachtera, K. Zejdovą oraz S. Seyr, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
popieranemu przez
Kurta-Wolfganga Brauna-Neumanna, zmarłego w dniu 9 października 2009 r., który pozostawił jako jedyną spadkobierczynię Shirley Meyer, zamieszkałą w Bedburg-Hau (Niemcy), która podtrzymuje żądania przedstawione przez interwenienta, reprezentowaną przez adwokata
P. Amesa,
interwenient,
SĄD DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ (pełny skład),
w składzie: P. Mahoney, prezes, S. Gervasoni, prezes izby, H. Kreppel, H. Tagaras (sprawozdawca) i S. Van Raepenbusch, sędziowie,
sekretarz: W. Hakenberg,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 czerwca 2009 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Pismem, które wpłynęło do sekretariatu Sądu w dniu 16 maja 2007 r. faksem (oryginał został złożony w dniu 21 maja 2007 r.),
W. Mandt wnosi zasadniczo o stwierdzenie nieważności decyzji organu powołującego Parlamentu Europejskiego z dnia 8 lutego
2007 r., oddalającej zażalenie, które złożył na decyzję z dnia 8 września 2006 r., na mocy której Parlament obniżył od dnia
1 kwietnia 2006 r. o 50% rentę rodzinną, którą otrzymywał jako żyjący małżonek po G. Mandt z domu Neumann (zwaną dalej „G. Neumann”),
byłej urzędniczce Parlamentu. Powodem tej obniżki było to, że Parlament decyzją z dnia 8 września 2006 r., przychylając się
do wniosku K.W. Brauna-Neumanna o przyznanie mu renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann również jako żyjącemu małżonkowi, podjął
decyzję o wypłacaniu K.W. Braunowi-Neumannowi tej renty od dnia 1 kwietnia 2006 r. w wysokości 50%.
Ramy prawne
2 Artykuł 79 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”) stanowi:
„Żyjący małżonek po urzędniku lub byłym urzędniku jest uprawniony do renty wdowiej [rodzinnej] zgodnie z przepisami rozdziału
4 załącznika VIII, równej 60% emerytury za wysługę lat lub renty inwalidzkiej, która wypłacana była zmarłemu małżonkowi lub
która byłaby mu wypłacana, gdyby niezależnie od czasu pełnienia służby lub wieku uzyskał uprawnienie do niej w chwili śmierci.
[…]”.
3 Artykuł 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego przewiduje:
„Jeżeli były urzędnik otrzymywał emeryturę za wysługę lat, jego żyjący małżonek jest uprawniony do renty rodzinnej w wysokości
60% emerytury za wysługę lat, jaką urzędnik otrzymywał w chwili śmierci, pod warunkiem że pozostawali w związku małżeńskim,
zanim urzędnik odszedł ze służby w instytucji, oraz że związek małżeński trwał przynajmniej jeden rok, a także z zastrzeżeniem
przepisów art. 22. Minimalna renta rodzinna wynosi 35% ostatniego wynagrodzenia podstawowego; jednakże wysokość renty rodzinnej
nie może w żadnym przypadku przekroczyć kwoty emerytury za wysługę lat, którą małżonek otrzymywał w chwili śmierci.
[…]”.
4 Artykuł 22 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego stanowi:
„W przypadku gdy urzędnik pozostawia żyjącego małżonka oraz sieroty z poprzedniego małżeństwa lub innych następców prawnych,
łączna kwota rent jest obliczana tak, jakby żyjący małżonek posiadał wszystkie powyższe osoby na swoim utrzymaniu i rozdzielana
między te grupy osób proporcjonalnie w stosunku do rent, które zostałyby przyznane każdemu uprawnionemu traktowanemu w oddzielny
sposób.
[…]”.
5 Artykuł 27 załącznika VIII stanowi:
„Rozwiedziony małżonek urzędnika lub byłego urzędnika jest uprawniony do otrzymania renty rodzinnej, jak określono w niniejszym
rozdziale, pod warunkiem że z chwilą śmierci byłego małżonka przysługiwało mu prawo do otrzymywania od niego środków utrzymania
na mocy wyroku sądowego lub w wyniku ugody zawartej między nim a byłym małżonkiem.
Wysokość renty rodzinnej nie może jednakże przekraczać kwoty alimentów wypłacanych w chwili śmierci byłego małżonka, po dostosowaniu
tej kwoty zgodnie z przepisami art. 82 regulaminu pracowniczego.
Uprawnienie byłego małżonka wygasa w przypadku zawarcia kolejnego związku małżeńskiego przed śmiercią byłego małżonka. Artykuł
26 stosuje się w przypadku zawarcia kolejnego związku małżeńskiego po śmierci byłego małżonka”.
6 Zgodnie z art. 28 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego:
„Jeżeli zmarły urzędnik pozostawia więcej niż jednego rozwiedzionego małżonka uprawnionego do renty rodzinnej albo jednego
lub więcej rozwiedzionych małżonków oraz żyjącego małżonka uprawnionych do renty rodzinnej, renta jest dzielona proporcjonalnie
w stosunku do czasu trwania poszczególnych małżeństw. Zastosowanie mają przepisy art. 27 akapity drugi i trzeci.
[…]”.
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
7 G. Neumann, wówczas urzędniczka Parlamentu oraz K.W. Braun-Neumann, obywatele niemieccy, zawarli związek małżeński w Straubing
(Niemcy) w dniu 3 maja 1993 r. i zamieszkali w Andenne (Belgia). Według skarżącego K.W. Braun-Neumann dopuścił się czynów
karalnych, w efekcie czego został pozbawiony wolności, a następnie przebywał w szpitalu psychiatrycznym.
8 Wspólne pożycie pomiędzy K.W. Braunem-Neumannem i jego małżonką ograniczało się do krótkich okresów w ciągu jednego roku po
zawarciu małżeństwa, które zostało rozwiązane orzeczeniem rozwodowym Tribunal de première instance de Namur (sądu pierwszej
instancji w Namur) (Belgia) z dnia 6 września 1995 r., które następnie nabyło przymiot powagi rzeczy osądzonej w tym kraju.
9 Wniosek o uznanie w Niemczech orzeczenia rozwodowego Tribunal de première instance de Namur, złożony przez G. Neumann, został
ostatecznie oddalony postanowieniem Bayerisches Oberstes Landesgericht (sądu najwyższego Bawarii, Niemcy) z dnia 11 października
1999 r. Odmowa uznania opierała się zasadniczo na naruszeniu prawa do obrony K.W. Brauna-Neumanna w trakcie postępowania zakończonego
wydaniem tego orzeczenia rozwodowego z uwagi na spóźnione doręczenie wezwania na rozprawę K.W. Braunowi-Neumannowi, przebywającemu
w zakładzie karnym w Niemczech.
10 W dniu 25 kwietnia 2000 r. skarżący zawarł związek małżeński z G. Neumann w Nowym Jorku (Stany Zjednoczone).
11 W 2001 r. G. Neumann przeszła na emeryturę i otrzymała w związku z tym emeryturę za wysługę lat. Następnie, według skarżącego,
od kwietnia 2002 r. zamieszkiwała w Niemczech. Jednakże „certificat de résidence historique” (zaświadczenie dotychczasowego
zameldowania) wydane przez władze Andenne i przedstawione przez skarżącego po rozprawie (zob. pkt 33 niniejszego wyroku) obejmuje
adresy zamieszkania wyłącznie na terytorium Belgii.
12 W 2003 r. K.W. Braun-Neumann wszczął w Niemczech postępowanie rozwodowe, żądając rozwiązania małżeństwa z G. Neumann.
13 G. Neumann zmarła w dniu 25 lipca 2004 r. w Niemczech.
14 W dniu 11 sierpnia 2004 r. skarżący wystąpił o przyznanie mu uprawnienia do renty rodzinnej, a wniosek został uwzględniony
przez Parlament w dniu 23 września 2004 r. ze skutkiem od dnia 1 listopada tego samego roku.
15 Decyzją z dnia 25 sierpnia 2004 r. Amtsgericht-Familiengericht-Merzig (sąd okręgowy w Merzig, Niemcy) przychylił się do wniosku
o rozwód, złożonego przez K.W. Brauna-Neumanna. Następnie sąd ten postanowieniem z dnia 21 stycznia 2005 r. orzekł, że postępowanie
rozwodowe zostało umorzone, ponieważ małżeństwo pomiędzy G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem ustało na skutek śmierci G. Neumann
w dniu 25 lipca 2004 r.
16 Jednakże w książeczce rodzinnej małżeństwa Braun-Neumann, wydanej przez właściwe władze niemieckie, w dniu 19 stycznia 2005 r.
została wpisana wzmianka, według której małżonka „była również żoną” skarżącego i wskazywała ona również miejsce i datę zawarcia
tego małżeństwa. Ponadto analogiczna wzmianka dotycząca zawarcia pierwszego małżeństwa przez G. Neumann została wpisana w dniu
6 kwietnia 2006 r. do książeczki rodzinnej małżeństwa Mandt-Neumann.
17 Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2006 r. Amtsgericht Siegen (sąd okręgowy w Siegen, Niemcy), do którego sprawę skierował
Landrat des Kreises Siegen-Wittgenstein Standesamtsaufsicht (dyrektor okręgu Siegen-Wittgenstein, organ pełniący funkcje kontrolne
w zakresie stanu cywilnego, Niemcy), orzekł ponadto, że należy dokonać sprostowania aktu zgonu zmarłej G. Neumann w taki sposób,
aby akt ten wskazywał jako małżonka zmarłej nie tylko W. Mandta, ale również K.W. Brauna-Neumanna. Tak sprostowany akt zgonu
został wydany w dniu 23 marca 2006 r.
18 Według Parlamentu K.W. Braun-Neumann wniósł w dniu 29 marca 2006 r. wniosek o przyznanie mu renty rodzinnej jako żyjącemu
małżonkowi zmarłej G. Neumann. W ramach tego wniosku K.W. Braun-Neumann przekazał Parlamentowi postanowienie Amtsgericht Siegen
z dnia 25 stycznia 2006 r. oraz sprostowany na mocy tego postanowienia akt zgonu.
19 Pismem z dnia 8 września 2006 r. organ powołujący poinformował K.W. Brauna-Neumanna o decyzji przyznającej mu od dnia 1 kwietnia
2006 r. 50% renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann. Pismem z tego samego dnia organ powołujący poinformował skarżącego, że
renta rodzinna, która jest mu wypłacana w 100%, zostanie obniżona do 50% od dnia 1 kwietnia 2006 r., a pozostałe 50% będzie
od tego dnia wypłacane K.W. Braunowi-Neumannowi jako żyjącemu małżonkowi G. Neumann. W istocie tym samym pismem Parlament
poinformował skarżącego, że zgodnie z rejestrem stanu cywilnego G. Neumann w chwili śmierci pozostawała w związku małżeńskim
z nim oraz z K.W. Braunem-Neumannem, dodając jednocześnie, że zapoznał się z orzeczeniem rozwodowym Tribunal de première instance
de Namur oraz z wyrokiem Bayerisches Oberstes Landesgericht. Następnie, w dniu 18 października 2006 r. Parlament ustalił,
jakie prawa przysługują K.W. Braunowi-Neumannowi i przyznał mu od dnia 1 kwietnia 2006 r. 50% renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann.
20 Skarżący wniósł zażalenie na dotyczącą go decyzję z dnia 8 września 2006 r., które jego pełnomocnik złożył pismem z dnia 13 września
2006 r., uzupełnionym pismem z dnia 5 października 2006 r. Skarżący przedstawił również szczegółowo Parlamentowi swoje argumenty
pismami z dni 30 września i 4 października 2006 r. Decyzją z dnia 8 lutego 2007 r., organ powołujący, ustosunkowując się do
tych czterech pism, oddalił zażalenie skarżącego.
21 K.W. Braun-Neumann, po częściowym uznaniu jego zażalenia dotyczącego wypłaty zaległego świadczenia za okres od dnia 1 sierpnia
2004 r. do dnia 31 marca 2006 r. w wysokości połowy kwoty renty rodzinnej, wniósł skargę do Sądu o wypłatę, ze skutkiem wstecznym
od dnia 1 sierpnia 2004 r. drugiej połowy tej renty. Postanowieniem z dnia 23 maja 2008 r. Sąd oddalił skargę jako niedopuszczalną
(F-79/07 Braun-Neumann przeciwko Parlamentowi, Zb.Orz.SP s. I-A-1-181, II-A-1-957). Odwołanie od tego postanowienia wniesione
przez K.W. Brauna-Neumanna zostało oddalone postanowieniem Sądu Pierwszej Instancji z dnia 15 stycznia 2009 r. w sprawie T-306/08
P Braun-Neumann przeciwko Parlamentowi, Zb.Orz.SP s. I-B-1-1 i II-B-1-1.
Żądania stron i postępowanie
22 Skarżący wnosi do Sądu o:
– stwierdzenie nieważności decyzji organu powołującego z dnia 8 lutego 2007 r.;
– nakazanie Parlamentowi wypłacania mu od dnia 1 kwietnia 2006 r. dodatkowych 50% renty rodzinnej, należnej mu po śmierci jego
małżonki G. Neumann i dalszego wypłacania mu tej kwoty co miesiąc.
23 Skarżący wnosi ponadto do Sądu o:
– dopuszczenie języka niemieckiego jako języka postępowania na mocy art. 35 § 2 lit. c) regulaminu postępowania przed Sądem
Pierwszej Instancji.
24 O ile na początku skargi skarżący wnioskuje również o przyznanie pomocy w zakresie kosztów postępowania, o tyle w dalszej
części tej samej skargi stwierdza, że złoży stosowny wniosek w tym względzie w terminie późniejszym. Jednakże żaden wniosek
w zakresie kosztów postępowania nie został następnie złożony przez skarżącego.
25 Parlament wnosi do Sądu o:
– uznanie skargi za częściowo niedopuszczalną;
– oddalenie skargi jako bezzasadnej w pozostałej części;
– rozstrzygnięcie zgodnie z prawem w przedmiocie kosztów postępowania.
26 Pismami z dnia 30 listopada 2007 r. i z dnia 30 kwietnia 2008 r., na mocy art. 55 i 56 regulaminu postępowania Sąd wezwał
strony do zajęcia stanowiska i przedstawienia uwag w przedmiocie niektórych aspektów sporu. Strony zastosowały się do środków
organizacji postępowania w wyznaczonym terminie.
27 Pismami z dnia 24 października 2008 r. Sąd poinformował strony, że zamierza, na mocy art. 111 § 1 regulaminu postępowania
wezwać K.W. Brauna-Neumanna do wzięcia udziału w sprawie w charakterze interwenienta i wezwał je do przedstawienia uwag w tym
zakresie. Skarżący poinformował Sąd, że rezygnuje z przedstawiania uwag w tej kwestii. Parlament w wyznaczonym terminie odpowiedział,
że co do zasady nie ma zastrzeżeń w odniesieniu do wspomnianego wezwania.
28 Pismem z dnia 21 listopada 2008 r. Sąd wezwał K.W. Brauna-Neumanna do ustosunkowania się do kwestii dopuszczenia go do udziału
w sprawie w charakterze interwenienta. W odpowiedzi K.W. Braun-Neumann oświadczył, że zamierza wystąpić w charakterze interwenienta
popierającego żądania Parlamentu.
29 Pismami z dnia 16 grudnia 2008 r. Sąd zwrócił się do stron z pytaniem, czy życzą sobie, aby pewne pisma z akt sprawy, które
uważają za tajne lub poufne, nie zostały udostępnione K.W. Braunowi-Neumannowi. Parlament odpowiedział Sądowi w wyznaczonym
terminie, że nie zgłasza zastrzeżeń, natomiast skarżący nie odpowiedział na pismo Sądu.
30 Postanowieniem prezesa Sądu z dnia 3 marca 2009 r., doręczonym stronom dnia 4 marca tego samego roku K.W. Braun-Neumann został
dopuszczony do sprawy w charakterze interwenienta popierającego żądania Parlamentu.
31 W uwagach interwenienta złożonych w dniu 20 kwietnia 2009 r. K.W. Braun-Neumann wnosi do Sądu o oddalenie skargi. Pismami
z dnia 30 kwietnia 2009 r. Sąd poinformował strony, że mogą odpowiedzieć na uwagi interwenienta w toku procedury ustnej.
32 Na rozprawie strony oraz interwenient wniosły o udzielenie im zgody na przedstawienie nowych dokumentów i dowodów w ramach
postępowania. Na zakończenie rozprawy przewodniczący Sądu poinformował, że procedura ustna nie została zamknięta.
33 Pismami z dnia 17 czerwca 2009 r. Sąd poinformował strony, że w określonym czasie mają możliwość złożenia dokumentów, o których
wspominały podczas rozprawy. Skarżący oraz K.W. Braun-Neumann przesłali pocztą różne dokumenty. Wśród dokumentów złożonych
przez K.W. Brauna-Neumanna znajduje się, po pierwsze, list, który skarżący przesłał do niego w dniu 22 września 1997 r., żądając,
by K.W. Braun-Neumann przestał nękać „jego żonę” („meine Frau”); po drugie, orzeczenie Amtsgericht Nürnberg (sądu okręgowego
w Norymberdze, Niemcy) z dnia 10 grudnia 1999 r. zasądzające od G. Neumann zapłatę kwoty 400 marek niemieckich (DEM) miesięcznie
tytułem alimentów dla byłego małżonka; po trzecie, orzeczenie zaoczne Landgericht Koblenz (sądu regionalnego w Koblencji,
Niemcy) z dnia 27 listopada 2007 r. zasądzającego od syna zmarłej G. Neumann zapłatę 150 000 EUR tytułem zachowku na rzecz
skarżącego oraz, po czwarte, pismo Staatsanwaltschaft Siegen (prokuratury z Siegen, Niemcy) z dnia 16 lutego 2006 r. zaadresowane
do K.W. Brauna-Neumanna i informujące go, że doniesienie o bigamii, które złożył przeciwko skarżącemu w dniu 17 marca 2005 r.
zostało umorzone z powodu przedawnienia.
34 Ponadto w dniu 10 lipca 2009 r. Sąd przyjął dodatkowe środki organizacji postępowania, do których strony zastosowały się w wyznaczonych
terminach.
35 W dniu 11 września 2009 r. Sąd wyznaczył stronom termin do 25 września tego samego roku na przedstawienie ewentualnych uwag
odnośnie do złożonych dokumentów, powołanych w pkt 33 niniejszego wyroku i ustosunkowanie się do ich treści. Wyłącznie skarżący
przedstawił takie uwagi i wskazał w szczególności, że nie przypomina sobie listu z dnia 22 września 1997 r. oraz podnosi,
że wyrok Landgericht Koblenz z dnia 27 listopada 2007 r. jest wynikiem błędnych danych dostarczonych przez K.W. Brauna-Neumanna.
36 Przedstawiciel interwenienta poinformował Sąd o śmierci K.W. Brauna-Neumanna w dniu 9 października 2009 r. i przedstawił odpis
aktu zgonu.
37 W dniu 12 listopada 2009 r. Sąd wyznaczył 26 listopada 2009 r. jako termin na złożenie, z jednej strony, ewentualnych uwag
przez strony w przedmiocie skutków śmierci K.W. Brauna-Neumanna dla niniejszej sprawy oraz, z drugiej strony, na poinformowanie
Sądu przez pełnomocnika K.W. Brauna-Neumanna o ewentualnym kontynuowaniu postępowania z udziałem jego następców prawnych.
38 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 12 listopada 2009 r. Parlament poinformował Sąd, że w następstwie śmierci K.W. Brauna-Neumanna
decyzją z dnia 11 listopada 2009 r. dostosował odpowiednio wysokość renty rodzinnej W. Mandta z takim skutkiem, że od dnia
1 listopada 2009 r. będzie on otrzymywał pełną wysokość renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann.
39 Pismem, które zostało przekazane do sekretariatu Sądu w dniu 25 listopada 2009 r., skarżący przedstawił uwagi dotyczące skutków
śmierci K.W. Brauna-Neumanna dla niniejszej sprawy. W szczególności stoi on na stanowisku, że śmierć K.W. Brauna-Neumanna
nie pociąga za sobą odmiennej oceny sytuacji prawnej, będącej przedmiotem sporu. Jednakże okoliczność, że od tej chwili renta
rodzinna w całości wypłacana jest skarżącemu, powinna być traktowana jako okoliczność wskazująca na zasadność jego roszczeń;
Parlament ponownie uznał bowiem, że doszło do rozwodu pomiędzy zmarłą G. Neumann i zmarłym K.W. Braunem-Neumannem, a także
uznał legalność związku małżeńskiego, który G. Neumann zawarła z W. Mandtem. Skarżący wywodzi z powyższego, że jego uprawnienie
do pobierania 100% wysokości renty rodzinnej istniało również w przeszłości w okresie pomiędzy śmiercią G. Neumann i wniesieniem
skargi, a w każdym razie w okresie pomiędzy dniem 1 sierpnia 2004 r. i dniem 1 kwietnia 2006 r.
40 W dniu 26 listopada 2009 r. Parlament przedstawił swoje uwagi w przedmiocie skutków śmierci K.W. Brauna-Neumanna dla niniejszej
sprawy i wskazał w szczególności, że według niego kwestia ustalenia, czy W. Mandta należy uznać za jedynego żyjącego małżonka
lub czy renta rodzinna powinna zostać podzielona pomiędzy W. Mandta i zmarłego K.W. Brauna-Neumanna pozostaje otwarta nawet
po śmierci tego ostatniego.
41 Pismem, które wpłynęło do sekretariatu Sądu w dniu 26 listopada 2009 r., przedstawiciel interwenienta poinformował Sąd, z jednej
strony, iż z testamentu zmarłego K.W. Brauna-Neumanna wynika, że Shirley Meyer jest jego jedyną spadkobierczynią powołaną
do spadku w całości, oraz z drugiej strony, że w związku z powyższym statusem zamierza wejść w prawa interwenienta w niniejszej
sprawie. Do pisma przedstawiciela interwenienta dołączone były kopie testamentu z dnia 7 stycznia 2008 r. oraz protokołu z dnia
3 listopada 2009 r. sporządzonego przez Amtsgericht Merzig – sąd właściwy w sprawach spadkowych. W tym samym piśmie przedstawiciel
interwenienta zobowiązał się do przedstawienia pełnomocnictwa w późniejszym terminie, co uczynił w dniu 9 grudnia 2009 r.
42 W dniu 5 stycznia 2010 r. procedura ustna została zamknięta i sprawa została skierowana na naradę.
Przedmiot sporu
43 Na poparcie swoich żądań skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji organu powołującego z dnia 8 lutego 2007 r. oddalającej
jego zażalenie. W tym względzie należy przypomnieć, że żądanie stwierdzenia nieważności przedstawione w odniesieniu do decyzji
o oddaleniu zażalenia skutkuje tym, że akt, na który wniesione zostało zażalenie, zostaje poddany ocenie sędziego, jeżeli
decyzja jest pozbawiona autonomicznej treści (wyrok Trybunału z dnia 17 stycznia 1989 r. w sprawie 293/87 Vainker przeciwko
Parlamentowi, Rec. s. 23, pkt 8; wyroki Sądu Pierwszej Instancji: z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie T-33/91 Williams przeciwko
Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. s. II-2499, pkt 23; z dnia 6 kwietnia 2006 r. w sprawie T-309/03 Camós Grau przeciwko Komisji,
Zb.Orz. s. II-1173, pkt 43; wyrok Sądu z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie F-11/08 Mölling przeciwko Europolowi, Zb.Orz.SP
s. I-A-1-159, II-A-1-899, pkt 27). W niniejszej sprawie zażalenie skarżącego oddalone przez organ powołujący w dniu 8 lutego
2007 r. dotyczyło decyzji z dnia 8 września 2006 r. o obniżce renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann do 50% od dnia 1 kwietnia
2006 r. Decyzja z dnia 8 lutego 2007 r. pozbawiona jest autonomicznej treści w zakresie, w jakim ogranicza się do utrzymania
w mocy decyzji z dnia 8 września 2006 r. oraz – co więcej – ze względu na jej uzasadnienie, które co prawda w sposób pogłębiony,
niemniej jednak stanowi pod względem merytorycznym jedynie powtórzenie uzasadnienia pierwszej decyzji; wobec powyższego należy
uznać, że skarga odnosi się tylko do decyzji z dnia 8 września 2006 r. dotyczącej skarżącego (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”).
44 Co się tyczy wniosku skarżącego o dopuszczenie języka niemieckiego jako języka postępowania, należy przypomnieć, że na mocy
art. 35 §§ 1 i 2 regulaminu postępowania przed Sądem Pierwszej Instancji, mającego zastosowanie w chwili wniesienia skargi,
język postępowania – spośród 23 języków oficjalnych Unii Europejskiej – wybiera skarżący, z zastrzeżeniem przepisów art. 35
§ 2 lit. a)–c), tego regulaminu, które nie mają zastosowania do niniejszej sprawy. W każdym razie, na mocy art. 29 regulaminu
postępowania przed Sądem, mającego zastosowanie od dnia 1 listopada 2007 r., reguły dotyczące systemu językowego zawarte w regulaminie
postępowania przed Sądem Pierwszej Instancji mają zastosowanie przed Sądem, tzn. zastosowanie mają wspomniane powyżej przepisy
art. 35 §§ 1 i 2 pierwszego z wymienionych regulaminów. W niniejszej sprawie Sąd nie orzeka w przedmiocie wniosku skarżącego
o dopuszczenie języka niemieckiego jako języka postępowania, ponieważ skarżący może zgodnie z prawem wybrać język niemiecki
jako język postępowania, co zresztą uczynił.
45 Należy ponadto stwierdzić, że śmierć K.W. Brauna-Neumanna w dniu 9 października 2009 r. nie czyni skargi skierowanej do Sądu
bezprzedmiotową, z wyjątkiem żądań zasądzenia zapłaty renty przez Parlament za okres po 31 października 2009 r., gdyż od tego
dnia skarżący otrzymuje całość renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann (zob. pkt 38 niniejszego wyroku). Wobec powyższego i w zakresie,
w jakim roszczenia skarżącego w sprawie nakazania zapłaty przez Parlament dotyczą tego okresu, stają się one bezprzedmiotowe.
Natomiast żądania skarżącego zachowują w pełni swój przedmiot w odniesieniu do okresu poprzedzającego śmierć K.W. Brauna-Neumanna.
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności
Argumenty stron
46 Na poparcie żądań stwierdzenia nieważności skarżący podnosi, że zaskarżona decyzja narusza prawo Unii. W tym względzie podnosi
dziewięć argumentów.
47 Pierwszy argument podzielony jest na dwie części. Z jednej strony prawa zmarłej G. Neumann oraz prawa skarżącego miały zostać
ograniczone, ponieważ postanowienie Bayerisches Oberstes Landesgericht z dnia 11 października 1999 r. (zob. pkt 9 niniejszego
wyroku) nie mogło być zaskarżone w szczególności przed Bayerischer Verfassungsgerichtshof (trybunałem konstytucyjnym Bawarii).
Z drugiej strony postanowienie Bayerisches Oberstes Landesgericht opiera się na błędnych przesłankach oraz, ponadto, nie jest
zgodne z prawem obowiązującym w chwili jego wydania, a w szczególności z prawem Unii. Przede wszystkim, zdaniem skarżącego,
z postanowienia nie wynika bowiem, czy Bayerisches Oberstes Landesgericht sprawdził twierdzenia K.W. Brauna-Neumanna dotyczące
przebiegu postępowania rozwodowego przed Tribunal de première instance de Namur; ponadto wezwanie do stawiennictwa w tymże
sądzie w Namur zostało doręczone K.W. Braunowi-Neumannowi zgodnie z regułami obowiązującego prawa międzynarodowego i miał
on wystarczająco dużo czasu od dnia otrzymania tego wezwania, tj. 4 sierpnia 1995 r. do dnia ogłoszenia orzeczenia rozwodowego
przez Tribunal de première instance de Namur w dniu 6 września 1995 r., by złożyć do tego sądu odpowiedź na pozew. Co więcej,
K.W. Braun-Neumann, wbrew swoim twierdzeniom, nie wniósł apelacji od wspomnianego orzeczenia rozwodowego.
48 W ramach drugiego argumentu skarżący, z jednej strony, opierając się na art. 27 Konwencji pomiędzy Republiką Federalną Niemiec
a Belgią o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń sądowych i ugód oraz dokumentów urzędowych w sprawach cywilnych i handlowych podpisanej
w Bonn dnia 30 czerwca 1958 r., obowiązującej w chwili wydania orzeczenia rozwodowego przez Tribunal de première instance
de Namur oraz, z drugiej strony, powołując się na argumenty podniesione w ramach pierwszego argumentu, utrzymuje, że K.W. Braun-Neumann
nie był nieobecny w postępowaniu przed Tribunal de première instance de Namur oraz że, nawet przy dopuszczeniu takiego założenia,
mógł się bronić.
49 W ramach trzeciego argumentu skarżący podnosi, że zaskarżona decyzja narusza rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia
27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących
odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylające rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz.U. L 338, s. 1), w zakresie, w jakim nie
istnieją podstawy nieuznania orzeczenia rozwodowego Tribunal de première instance de Namur w rozumieniu art. 22 rozporządzenia
nr 2201/2003.
50 W ramach czwartego argumentu skarżący broni ważności orzeczenia rozwodowego Tribunal de première instance de Namur w zakresie,
w jakim Belgia była ostatnim miejscem zamieszkania małżonków G. Neumann i K.W. Brauna-Neumanna i to pomimo błędnych informacji
dotyczących miejsca zamieszkania, które ten ostatni przekazał, działając w złej wierze, Bayerisches Oberstes Landesgericht,
przed którym postępowanie zakończyło się postanowieniem z dnia 11 października 1999 r.
51 Piąty argument dotyczy zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim odwołuje się ona do postanowienia Amtsgericht Siegen z dnia
25 stycznia 2006 r., podczas gdy to postanowienie nie ma znaczenia dla uznania orzeczenia rozwodowego Tribunal de première
instance de Namur i ponadto nie mogłoby być ważne w Unii Europejskiej, w której wielożeństwo nie jest dozwolone.
52 W ramach szóstego argumentu skarżący podnosi, że małżeństwo między G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem trwało krócej niż jeden
rok i że wobec powyższego K.W. Braun-Neumann nie może, w świetle przepisów art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego,
dochodzić uprawnień do renty rodzinnej.
53 Siódmy argument oparty jest, z jednej strony, na fakcie, że decyzja z dnia 8 lutego 2007 r., oddalająca zażalenie skarżącego,
powołuje się na przepisy prawa niemieckiego, a mianowicie na art. 23 i 29 Ehegesetz (ustawy o małżeństwie), które nie miały
już zastosowania w chwili przyjęcia tej decyzji, oraz, z drugiej strony, na fakcie, że przyczyną nieważności związku małżeńskiego
zawartego pomiędzy K.W. Braunem-Neumannem i G. Neumann był brak wiedzy na temat osobowości małżonka oraz ciążących na nim
wyroków skazujących w chwili zawierania związku małżeńskiego, nawet jeżeli skarżący przyznaje, że nie jest uprawniony do zaskarżenia
ważności tego małżeństwa przed sądem.
54 W ramach ósmego argumentu skarżący podnosi, że Parlament, od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego Tribunal de
première instance de Namur uznawał, że G. Neumann jest rozwiedziona w rozumieniu regulaminu pracowniczego, ze wszystkimi skutkami
finansowymi, które to za sobą pociąga. W następstwie zawarcia związku małżeńskiego ze skarżącym była ponownie traktowana przez
instytucję jako kobieta zamężna „ze wszystkimi związanymi z tym podwyżkami i obniżkami dochodów i emerytur”. W takich okolicznościach
Parlament stworzył uzasadnione oczekiwania u zmarłej G. Neumann i skarżącego co do tego, że mają oni status małżonków.
55 W ramach dziewiątego argumentu skarżący, podnosząc, że na mocy art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego sam status
żyjącego małżonka wystarczy, aby być uprawnionym do 100-procentowej wysokości renty rodzinnej, stoi na stanowisku, że posiada
ten status i ma prawo do otrzymywania tej renty w całości. Jego zdaniem postanowienie Amtsgericht Siegen z dnia 25 stycznia
2006 r. nie podważa bowiem faktu, że w Nowym Jorku zawarł w sposób ważny związek małżeński z G. Neumann.
56 W odpowiedzi na różne argumenty skarżącego Parlament utrzymuje zasadniczo, że sąd Unii nie jest właściwy do kontrolowania
wyroków sądów krajowych ani działań władz krajowych. W tym zakresie Parlament stoi na stanowisku, że ewentualne błędy popełnione
przez sądy niemieckie nie mogą być podnoszone przez skarżącego przed Sądem, a organ powołujący był zobowiązany uwzględnić
akt zgonu sprostowany przez właściwe władze i w konsekwencji zmienić uprawnienia skarżącego do renty rodzinnej. Parlament
podnosi również, że rozporządzenie nr 2201/2003 nie miało zastosowania w dniu 6 września 1995 r., czyli w dniu ogłoszenia
orzeczenia rozwodowego Tribunal de première instance de Namur. Parlament wskazuje ponadto, że o ile przepisy art. 23 i 29
Ehegesetz zostały uchylone, to w każdym razie zostały zastąpione art. 1313 Bürgerliches Gesetzbuch (niemieckiego kodeksu cywilnego,
zwanego dalej „BGB”) o identycznej treści. Ponadto, co się tyczy czasu trwania małżeństwa pomiędzy zmarłą G. Neumann i zmarłym
K.W. Braunem-Neumannem, Parlament podnosi, że chociaż należy uznać, że małżeństwo to zostało rozwiązane orzeczeniem rozwodowym
Tribunal de première instance de Namur, G. Neumann i K.W. Braun-Neumann zawarli związek małżeński w dniu 3 maja 1993 r., a małżeństwo
to trwało dwa lata. Ponadto Parlament stwierdza, że mając na uwadze zasadę zgodności pomiędzy zażaleniem i skargą skarżący
nie może podnieść zasady uzasadnionych oczekiwań po raz pierwszy na etapie skargi.
57 W swoich uwagach interwenienta K.W. Braun-Neumann powtarza zasadniczo argumenty Parlamentu, ale dodaje, w szczególności, dwa
argumenty. Z jednej strony podnosi dodatkowo, że sam fakt, iż Parlament wypłacał w całości rentę rodzinną skarżącemu, nie
może być traktowany jako gwarancja ze strony administracji, biorąc pod uwagę, że zwyczajna wypłata nie może zrodzić jakichkolwiek
uzasadnionych oczekiwań ze strony beneficjenta co do legalności świadczenia. Z drugiej strony w zakresie, w jakim dla każdego
urzędnika istnieje jedno uprawnienie do renty z tytułu jego emerytury, Parlament słusznie dokonał podziału renty rodzinnej
po zmarłej G. Neumann pomiędzy dwóch żyjących małżonków.
Ocena Sądu
58 W ramach pięciu pierwszych argumentów oraz w ramach siódmego argumentu skarżący podważa status K.W. Brauna-Neumanna jako żyjącego
małżonka. W ramach szóstego argumentu skarżący wychodzi z założenia, że K.W. Braun-Neumann ma status żyjącego małżonka, ale
zarzuca Parlamentowi naruszenie art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego w zakresie, w jakim K.W. Braun-Neumann
nie miał statusu małżonka zmarłej G. Neumann przez wymagany w tym artykule okres co najmniej jednego roku. Ósmy argument opiera
się na naruszeniu zasady uzasadnionych oczekiwań. Wreszcie w ramach dziewiątego argumentu skarżący podnosi błędne zastosowanie
art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego w zakresie, w jakim Parlament, po uznaniu jego statusu żyjącego małżonka,
powinien był mu przyznać rentę rodzinną w całości, niezależnie od uznania, że K.W. Braun-Neumann posiada ten sam status.
59 Z powyższego wynika, że argumentacja skarżącego dotyczy zasadniczo dwóch zarzutów.
60 Pierwszy zarzut opiera się na naruszeniu art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego i obejmuje trzy części. Pierwsza
część, która odpowiada pierwszym pięciu argumentom podniesionym przez skarżącego oraz siódmemu argumentowi, opiera się na
podważaniu samego statusu K.W. Brauna-Neumanna jako żyjącego małżonka. Druga część tego zarzutu obejmuje szósty argument i dotyczy
niespełnienia wymogu ustanowionego przez wspomniany artykuł, by związek małżeński trwał przynajmniej jeden rok w przypadku
małżeństwa pomiędzy zmarłą G. Neumann i zmarłym K.W. Braunem-Neumannem. Trzecia część obejmująca dziewiąty argument dotyczy
wysokości renty rodzinnej należnej żyjącemu małżonkowi zmarłego urzędnika w przypadku przyznania tego samego statusu również
innej osobie.
61 Drugi zarzut odpowiadający ósmemu argumentowi jest oparty na naruszeniu zasady uzasadnionych oczekiwań.
W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego
- Co się tyczy pierwszej części zarzutu dotyczącej podważania statusu żyjącego małżonka w przypadku K.W. Brauna-Neumanna
62 Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zarówno względy jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują na
to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia jego
znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, której należy dokonywać z uwzględnieniem
kontekstu przepisu i celu spornego uregulowania (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 18 stycznia 1984 r. w sprawie 327/82
Ekro, Rec. s. 107, pkt 11; wyroki Sądu Pierwszej Instancji: z dnia 18 grudnia 1992 r. w sprawie T-43/90 Díaz García przeciwko
Parlamentowi, Rec. s. II-2619, pkt 36; z dnia 22 lutego 2006 r. w sprawie T-342/04 Adam przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-2-23,
II-A-2-107, pkt 32). Jednakże wspomniane orzecznictwo dopuszcza również, że w braku wyraźnego odesłania stosowanie prawa Unii
może jednak wymagać, zależnie od przypadku, posłużenia się prawem państw członkowskich, jeśli sąd Unii nie może znaleźć w prawie
Unii ani w zasadach ogólnych prawa Unii elementów pozwalających mu na ustalenie ich treści i zakresu w drodze wykładni autonomicznej.
63 Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku pojęć dotyczących praw stanu cywilnego i prawa rodzinnego (zob. podobnie wyroki
Trybunału: z dnia 17 kwietnia 1986 r. w sprawie 59/85 Reed, Rec. s. 1283, pkt 15 i, w szczególności, z dnia 31 maja 2001 r.
w sprawach połączonych C-122/99 P i C-125/99 P D i Szwecja przeciwko Radzie, Rec. s. I-4319, pkt 34–38), ponieważ porządek
prawny Unii nie posiada norm pisanych w tej dziedzinie. W tym względzie zostało orzeczone, że formalna ważność ugody alimentacyjnej
stanowiąca warunek przyznania renty rodzinnej małżonkowi rozwiedzionemu na mocy art. 27 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego
podlega prawu krajowemu (wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie T-172/01 M przeciwko Trybunałowi
Sprawiedliwości, Rec. s. II-1075, pkt 72, 73).
64 Pozostaje jednak określić, w jaki sposób należy rozumieć odesłanie do praw krajowych w przypadku świadczenia pieniężnego przewidzianego
przez regulamin pracowniczy, kiedy z jednej strony przyznanie tego świadczenia uzależnione jest od stanu cywilnego urzędnika,
a z drugiej strony stan ten jest oceniany odmiennie przez dwa krajowe porządki prawne.
65 W szczególności w niniejszej sprawie chodzi o ustalenie, czy właściwa instancja Unii orzeka, czy dana osoba może mieć status
„żyjącego małżonka” w oparciu o rozumowanie oparte na zasadach prawa prywatnego międzynarodowego, a tym samym na podstawie
krajowego porządku prawnego określonego w oparciu o to rozumowanie. Nie tylko bowiem oczywiste wymogi zarządu administracyjnego,
ale przede wszystkim względy prawne sprzeciwiają się rozumowaniu opartemu na zasadach prawa prywatnego międzynarodowego.
66 Po pierwsze, o ile w porządku prawnym Unii są zawarte instrumenty prawa prywatnego międzynarodowego odnoszące się do praw
stanu cywilnego, w szczególności zaś rozporządzenie nr 2201/2003, o tyle należy jednak stwierdzić, że rozporządzenie to okazuje
się być pomocne w nader ograniczonym stopniu przy określaniu właściwego krajowego porządku prawnego, wówczas, kiedy stan cywilny
urzędnika jest oceniany odmiennie przez dwa krajowe porządki prawne. Przede wszystkim rozporządzenie nr 2201/2003 przewiduje
uznanie z mocy prawa orzeczeń o rozwiązaniu związku małżeńskiego i orzeczenia stosujące to rozporządzenie tzn. orzeczenia
o uznaniu rozwiązania związku małżeńskiego (orzeczenia, na których właściwe instancje Unii mogłyby opierać się przy wykonywaniu
kompetencji, o których mowa w pkt 64 niniejszego wyroku) wydawane są wyłącznie w przypadku, gdy uznanie takiego rozwiązania
zostało podważone i kiedy strona przedstawia właściwemu sądowi spór dotyczący uznania. Ponadto, co się dalej tyczy orzeczeń
o rozwiązaniu związku małżeńskiego, należy podnieść, że spór dotyczący uznania orzeczenia może prowadzić do wydania orzeczeń
krajowych rozbieżnych w różnych państwach członkowskich, do których sądów spór został skierowany. Ponadto wspomniane rozporządzenie
nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych w państwach trzecich i możliwe jest powołanie się na nie wyłącznie w państwach członkowskich
z wyjątkiem Danii w odniesieniu do orzeczeń wydanych w tych państwach.
67 Po drugie, o ile instrumenty prawa Unii, powołane w poprzednim punkcie mogą być przydatne w kwestii praw stanu cywilnego osób,
o tyle zawierają one głównie normy kolizyjne dotyczące jurysdykcji sądów. Natomiast przy aktualnym stanie prawa sam porządek
prawny Unii nie zawiera norm kolizyjnych w zakresie prawa stanu cywilnego osób. Równocześnie jest bezsporne, że normy praw
krajowych nie są zbieżne w tym zakresie. W istocie, o ile wszystkie krajowe systemy norm kolizyjnych starają się poddać prawa
stanu cywilnego osób prawu, z którym osoba zainteresowana jest najściślej związana, o tyle niektórzy uważają, że właściwym
łącznikiem jest obywatelstwo, a inni, że miejsce pobytu, natomiast jeszcze inni przyjmują rozwiązania pośrednie.
68 Wobec powyższego, uwzględniając, z jednej strony, brak kompletnego systemu norm prawa prywatnego międzynarodowego w systemie
prawa Unii oraz, z drugiej strony, rozbieżności pomiędzy krajowymi systemami prawa prywatnego międzynarodowego, ustalenie
przez instancje administracyjne Unii, w celu zastosowania przepisu prawa wtórnego, takiego jak art. 79 regulaminu pracowniczego
lub art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu, krajowego porządku prawnego, który jako jedyny byłby „właściwy” dla ustalenia
stanu cywilnego osoby, okazuje się być przedsięwzięciem złożonym i w najwyższym stopniu niepewnym na gruncie prawnym nawet
przy pominięciu wymogów i ograniczeń administracyjnych [zob. podobnie opinia rzecznika generalnego J.P. Warnera w sprawie
40/79 P. przeciwko Komisji (wyrok Trybunału z dnia 5 lutego 1981 r.), Rec. s. 382 i nast.]. Ponadto sąd Unii powinien powstrzymać
się przed takim przedsięwzięciem, które w szczególności byłoby równoznaczne z prawodawstwem sądowym (ww. opinia rzecznika
generalnego J.P. Warnera, s. 383).
69 W niniejszej sprawie w celu sprawdzenia, czy należało uznać, że K.W. Braunowi-Neumannowi przysługuje status żyjącego małżonka,
Parlament, bez wyraźnego poparcia swojego stanowiska rozważaniami odnoszącymi się do prawa prywatnego międzynarodowego, oparł
się głównie na rozważaniach opartych na prawie materialnym i porządku prawnym kraju, w tym przypadku Niemiec, które w sposób
wyraźny miały ścisły związek zarówno z sytuacją K.W. Brauna-Neumanna, jak i całym sporem.
70 K.W. Braun-Neumann był bowiem obywatelem niemieckim i miał miejsce stałego pobytu w Niemczech. Ponadto w tym kraju nie tylko
został zawarty związek małżeński z G. Neumann, ale również ta ostatnia osoba, w stosunku do której K.W. Braun-Neumann podnosi,
że jest jej żyjącym małżonkiem, była obywatelką niemiecką, która w czasie wykonywania zawodu mieszkała w Belgii, a która po
przejściu na emeryturę przeniosła swoje miejsce stałego pobytu do Niemiec; w istocie, o ile skarżący po rozprawie przedstawił
belgijskie zaświadczenie miejsca zamieszkania zmarłej G. Neumann, obejmujące adresy jej zamieszkania w Belgii aż do dnia śmierci,
należy stwierdzić, z jednej strony, że sam skarżący, w odpowiedzi z dnia 9 czerwca 2008 r. na środki organizacji postępowania
zarządzone przez Sąd, potwierdził, że G. Neumann osiedliła się w Niemczech w kwietniu 2002 r., oraz, z drugiej strony, że
zaświadczenia miejsca zamieszkania w zakresie, w jakim wydające je władze nie sprawdzają rzeczywistego miejsca pobytu (zob.
podobnie wyrok Sądu z dnia 8 kwietnia 2008 r. w sprawie F-134/06 Bordini przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-87, II-A-1-435,
pkt 76) posiadają bardzo względną moc dowodową. Ponadto druga osoba, która domagała się uznania statusu żyjącego małżonka
zmarłej G. Neumann, a mianowicie skarżący, była również obywatelem niemieckim i w państwie tym miała miejsce stałego pobytu.
71 Uwzględniając tak silne związki z Niemcami i bez potrzeby ustalenia na zasadzie porównania, czy Niemcy są krajem, z którym
zmarły K.W. Braun-Neumann miał najściślejszy związek, lub czy są krajem najsilniej związanym z całością sporu, co zresztą
wydaje się wysoce prawdopodobne, Parlament miał prawo odwołać się do niemieckiego prawa materialnego i niemieckiego porządku
prawnego przy udzielaniu odpowiedzi na pytanie, czy należy uznać, że K.W. Braun-Neumann posiada status żyjącego małżonka.
72 Nie można ponadto podważyć faktu, że również w większości krajowych porządków prawnych stan cywilny zmarłego K.W. Brauna-Neumanna
zostałby ustalony przy zastosowaniu niemieckiego prawa materialnego i zostałby przyjęty ten stan cywilny, który ustalono w jego
przypadku zgodnie z porządkiem prawnym tego państwa członkowskiego.
73 Równocześnie nie ma wątpliwości, że w świetle niemieckiego prawa materialnego i porządku prawnego zmarły K.W. Braun-Neumann
posiadał od dnia śmierci G. Neumann do dnia jego własnej śmierci status żyjącego małżonka po zmarłej G. Neumann.
74 Przede wszystkim nie zostało podważone, że K.W. Braun-Neumann zawarł związek małżeński z G. Neumann w dniu 3 maja 1993 r.
w Niemczech i nabył w tym dniu status jej małżonka.
75 Ponadto jest bezsporne, że w wyniku postępowania wszczętego w Niemczech przez G. Neumann mającego na celu uznanie orzeczenia
rozwodowego Tribunal de première instance de Namur, Bayerisches Oberstes Landesgericht odmówił uznania tego orzeczenia w niemieckim
porządku prawnym.
76 Jest również bezsporne, że postanowieniem z dnia 21 stycznia 2005 r. Amtsgericht-Familiengericht-Merzig orzekł, że postępowanie
rozwodowe, które zostało wszczęte przed tym sądem przez K.W. Brauna-Neumanna przeciwko G. Neumann i które zakończyło się orzeczeniem
rozwodu w dniu 25 sierpnia 2004 r., zostało umorzone, ponieważ małżeństwo zostało rozwiązane poprzez śmierć G. Neumann w dniu
25 lipca 2004 r.
77 Ponadto postanowieniem Amtsgericht Siegen z dnia 25 stycznia 2006 r. akt zgonu G. Neumann został sprostowany w takim zakresie,
że jako małżonka wskazuje – oprócz skarżącego, który już w nim figurował – również K.W. Brauna-Neumanna. Sprostowany akt zgonu,
wymieniający jednocześnie skarżącego i K.W. Brauna-Neumanna jako małżonków zmarłej G. Neumann został wydany w dniu 23 marca
2006 r.
78 Dodatkowo właściwe władze niemieckie nie tylko utrzymały w mocy książeczkę rodzinną małżeństwa K.W. Brauna-Neumanna i G. Neumann
po zawarciu przez nią związku małżeńskiego ze skarżącym w 2000 r., ale wpisały również do książeczki rodzinnej jej drugiego
małżeństwa wzmiankę, że G. Neumann „jest również małżonką” K.W. Brauna-Neumanna.
79 Z wywodów przedstawionych powyżej wynika, że z punktu widzenia niemieckiego prawa materialnego i niemieckiego porządku prawnego
małżeństwo pomiędzy G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem istniało do dnia śmierci G. Neumann w dniu 25 lipca 2004 r. oraz że
przynajmniej w świetle tego prawa materialnego i tego porządku prawnego należy uważać G. Neumann i K.W. Brauna-Neumanna za
małżonków aż do wspomnianego dnia, a K.W. Braun-Neumann mógł od dnia 25 lipca 2004 r. powoływać się na swój status żyjącego
małżonka po zmarłej G. Neumann w rozumieniu art. 79 regulaminu pracowniczego.
80 Argumenty podniesione przez skarżącego w celu zakwestionowania tego, że K.W. Braun-Neumann posiada status żyjącego małżonka,
nie mogą podważyć tego stwierdzenia.
81 Podobnie rzecz ma się z argumentami skarżącego dotyczącymi przyczyn nieważności małżeństwa zawartego pomiędzy G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem,
leżących po stronie tego ostatniego. Należy stwierdzić, że ważność tego małżeństwa nigdy nie została zaskarżona przed sądem.
82 Ponadto fakt, że decyzja z dnia 8 lutego 2007 r. oddalająca zażalenie skarżącego odsyła do przepisów prawa niemieckiego, które
już nie obowiązywały w chwili jej przyjęcia, nie może mieć wpływu na przyznanie K.W. Braunowi-Neumannowi statusu żyjącego
małżonka ani unieważniać tej decyzji. Z jednej strony, jak bowiem wskazał Parlament, a skarżący temu nie zaprzeczył, o ile
art. 23 i 29 Ehegesetz, do których odsyłała zaskarżona decyzja, zostały uchylone, o tyle w każdym razie zostały one zastąpione
art. 1313 BGB o zasadniczo identycznej treści. Z drugiej strony z treści tej decyzji wynika, że wspomniane przepisy nie stanowią
podstawy, na której opiera się organ powołujący, oddalając zażalenie, ale są wyłącznie podane jako odnośne przepisy krajowe
w ramach zakwestionowania ważności związku małżeńskiego w niemieckim porządku prawnym.
83 Co się tyczy kwestii ważności orzeczenia rozwodowego Tribunal de première instance de Namur, chociaż prawdą jest, że jego
ważność nie jest kwestionowana na gruncie belgijskiego porządku prawnego, wystarczy stwierdzić, że ważność w Belgii nie przesądza
o jego ważności na gruncie innych krajowych porządków prawnych, a w szczególności w Niemczech, gdzie, jak zostało to już podniesione,
sąd odmówił jego uznania.
84 Należy również oddalić zarzuty skarżącego dotyczące, z jednej strony, odmowy uznania orzeczenia rozwodowego Tribunal de première
instance de Namur w niemieckim porządku prawnym, a z drugiej strony, postanowienia Amtsgericht Siegen z dnia 25 stycznia 2006 r.
(zob. odpowiednio pkt 49, 51 niniejszego wyroku). Kontrola zasadności orzeczeń wydanych przez sądy krajowe, w szczególności
w okolicznościach takich jak w niniejszej sprawie nie należy bowiem ani do sądów, ani do instytucji Unii stosujących regulamin
pracowniczy. Wreszcie orzeczenie rozwodowe Tribunal de première instance de Namur nie jest objęte czasowym zakresem stosowania
rozporządzeń nr 1347/2000 i nr 2201/2003, przywołanych przez skarżącego.
85 Po odrzuceniu argumentacji skarżącego mającej na celu podważenie statusu K.W. Brauna-Neumanna jako żyjącego małżonka należy
ponadto dodać, że przyznanie mu tego statusu przez Parlament nie pozostaje w sprzeczności z przyznaniem tego samego statusu
skarżącemu ani też nie jest niezgodne z porządkiem publicznym Unii.
86 Po pierwsze, należy stwierdzić, że niemiecki porządek prawny wyraźnie i na kilka sposobów (zob. w szczególności pkt 77, 78
niniejszego wyroku) przyznał status małżonka zmarłej G. Neumann zarówno skarżącemu jak i K.W. Braunowi-Neumannowi. Należy
ponadto przypomnieć w tym względzie stanowisko Parlamentu, zgodnie z którym w prawie niemieckim nawet małżeństwo zawarte z naruszeniem
obowiązujących zakazów prawnych jest ważne do czasu stwierdzenia jego nieważności orzeczeniem sądu.
87 Po drugie, okoliczność, że – po uwzględnieniu powyższych rozważań – instytucja Unii przyznaje dwóm osobom status żyjącego
małżonka po śmierci jednego i tego samego byłego urzędnika w celu przyznania im świadczenia pieniężnego, nie stanowi w żadnej
mierze, nawet w sposób domniemany, uznania wielożeństwa na poziomie Unii, ponieważ takie uznanie podnosiłoby kwestie zgodności
z zasadami i normami prawa wyższej rangi w szczególności w sytuacji, gdyby każda z zainteresowanych osób korzystała z całości
świadczenia pieniężnego przewidzianego dla „jednego” żyjącego małżonka (zob. odnośnie do tej ostatniej kwestii pkt 99–102
niniejszego wyroku). W każdym razie, w niniejszej sprawie, instytucja wyciągnęła jedynie konsekwencje z zastosowania krajowego
prawa rodzinnego.
88 Niezależnie od powyższych wywodów należy ponadto zauważyć, że przyznanie K.W. Braunowi-Neumannowi statusu żyjącego małżonka
w celu zastosowania art. 79 regulaminu pracowniczego i art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu jest zgodne z celem tych
artykułów, jakim jest zrekompensowanie żyjącemu małżonkowi utraty dochodów na skutek śmierci urzędnika lub byłego urzędnika,
ponieważ renta rodzinna stanowi, w świetle tego celu, dochód zastępczy (zob. wyrok Sądu z dnia 21 października 2009 r. w sprawie
F-74/08 Ramaekers-Jørgensen przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-411, II-A-1-2229, pkt 53, 70). Wyrokiem Amtsgericht Nürnberg
z dnia 10 grudnia 1999 r. K.W. Braunowi-Neumannowi przyznane bowiem zostało świadczenie alimentacyjne w wysokości 400 DEM,
z którego nie mógł korzystać od chwili śmierci G. Neumann. Tak więc renta rodzinna, zgodnie z jej celem, pozwoliła na zrekompensowanie
utraty tego dochodu.
89 Z powyższego wynika, że pierwszą część pierwszego zarzutu dotyczącego podważenia statusu K.W. Brauna-Neumanna jako żyjącego
małżonka należy oddalić.
- Co się tyczy drugiej części zarzutu pierwszego dotyczącej ustanowionej w art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego
przesłanki, zgodnie z którą małżeństwo powinno trwać przez co najmniej jeden rok
90 Skarżący podnosi, że małżeństwo między G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem trwało krócej niż jeden rok i w związku z powyższym
K.W. Braun-Neumann nie mógł domagać się uznania jego uprawnień do renty rodzinnej, ponieważ przesłanka ustanowiona w art. 18
załącznika VIII do regulaminu pracowniczego nie została spełniona.
91 W tym względzie należy stwierdzić, że przepisy art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego są jasne i precyzyjne i nie
pozostawiają żadnej wątpliwości co do ich wykładni. Stanowiąc, że żyjący małżonek byłego urzędnika, który otrzymywał emeryturę
za wysługę lat „pod warunkiem […] że związek małżeński trwał przynajmniej jeden rok”, jest uprawniony do renty rodzinnej,
artykuł ten bowiem w sposób pewny i jednoznaczny określa, że minimalny okres jednego roku dotyczy trwania małżeństwa, a nie
jak skarżący zdaje się utrzymywać, istnienia wspólnego pożycia pomiędzy małżonkami.
92 Wobec powyższego i nawet przy założeniu, że K.W. Braun-Neumann, który zawarł związek małżeński z G. Neumann w dniu 3 maja
1993 r. i zamieszkał razem z nią w Andenne, opuścił wspólne miejsce zamieszkania w lipcu 1993 r., co skarżący podniósł i co
nie zostało zaprzeczone w belgijskim porządku prawnym, ich rozwód został orzeczony dopiero w dniu 6 września 1995 r., tj.
po ponad dwóch latach trwania małżeństwa. Ponadto, jak zauważono w ramach pierwszej części pierwszego zarzutu, w niemieckim
porządku prawnym ich małżeństwo mogło zostać uznane za rozwiązane dopiero na skutek śmierci G. Neumann w dniu 25 lipca 2004 r.
93 Z tego względu, w każdym razie, przesłanka minimalnego okresu jednego roku trwania małżeństwa, ustanowiona art. 18 załącznika
VIII do regulaminu pracowniczego została spełniona w przypadku małżeństwa zawartego pomiędzy G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem.
94 Wobec powyższego należy również oddalić tę część pierwszego zarzutu.
- Co się tyczy trzeciej części pierwszego zarzutu dotyczącej wysokości renty rodzinnej wypłacanej jednemu żyjącemu małżonkowi
w przypadku przyznania tego samego statusu drugiej osobie
95 Kwestia podniesiona w ramach trzeciej części pierwszego zarzutu dotyczy ustalenia, czy Parlament miał prawo obniżyć do 50%
wysokość renty rodzinnej przyznanej skarżącemu na tej podstawie, że K.W. Braun-Neumann był również uprawniony do otrzymywania
tej renty na podstawie art. 79 regulaminu pracowniczego, będąc żyjącym małżonkiem zmarłej G. Neumann.
96 Jest bezsporne, że prawodawca przyjmujący regulamin pracowniczy nie przewidział sytuacji takiej, jaka zaistniała w niniejszej
sprawie, w której dwie osoby, dowodzące swoich uprawnień do renty rodzinnej, powołują się na status żyjącego małżonka tego
samego byłego urzędnika, który otrzymywał emeryturę za wysługę lat, przedstawiając w tym względzie akty małżeństwa i orzeczenia
sądów różnych państw (albo nawet tego samego państwa) z takim skutkiem, że w świetle tych dokumentów status ten rzeczywiście
przysługuje każdej z tych osób. Przepisy art. 79 regulaminu pracowniczego i art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu nie
przewidują takiego przypadku i ograniczają się do wskazania, że do renty rodzinnej uprawniony jest żyjący małżonek byłego
urzędnika bez określania sposobów przyznania renty rodzinnej w przypadku opisanym w niniejszym punkcie, tzn. w przypadku rozpatrywanym
w niniejszej sprawie.
97 Wobec braku w regulaminie pracowniczym normy dotyczącej sposobów przyznania renty rodzinnej w takim przypadku, na Parlamencie
spoczywał obowiązek określenia metody w celu rozwiązania sporu, który został mu przedstawiony, co Parlament uczynił, postanawiając
podzielić na równe części rentę rodzinną pomiędzy skarżącego i K.W. Brauna-Neumanna.
98 Skarżący podważa stanowisko Parlamentu, podnosząc, że w zakresie, w jakim spełnia przesłanki zawarte w art. 18 załącznika
VIII do regulaminu pracowniczego, jest uprawniony do renty rodzinnej w całości i na jego uprawnienie nie może mieć wpływu
decyzja Parlamentu o zastosowaniu art. 18 załącznika VIII wobec innej osoby, która zdaniem Parlamentu również jest żyjącym
małżonkiem zmarłej G. Neumann.
99 Nie można przyjąć stanowiska skarżącego, mogącego prowadzić do sytuacji, w której kwoty wypłacane z tytułu renty rodzinnej
po śmierci jednego urzędnika lub członka personelu przekroczyłyby 100% kwoty tej renty określonej przepisami art. 79 regulaminu
pracowniczego i art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu.
100 Po pierwsze, należy zauważyć, że o ile regulamin pracowniczy nie przewiduje przypadku, w którym dwie osoby powołują się na
status żyjącego małżonka, w art. 28 załącznika VIII do tego regulaminu zawarte są uregulowania dotyczące często spotykanej
sytuacji, w której istnieje kilku małżonków rozwiedzionych, uprawnionych do renty rodzinnej lub jeden albo kilku małżonków
rozwiedzionych i żyjący małżonek, którzy mają prawo do renty rodzinnej; w takiej sytuacji regulamin pracowniczy wyraźnie przewiduje
podział kwoty renty rodzinnej proporcjonalnie do czasu trwania poszczególnych związków małżeńskich. Podobnie podział renty
rodzinnej jest również wyraźnie przewidziany w art. 22 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, w przypadku istnienia
żyjącego małżonka oraz sierot z poprzedniego małżeństwa lub innych następców prawnych. O ile prawdą jest, że teoretycznie
przepisy te mogą również być interpretowane a contrario, a nie na zasadzie analogii, Sąd stoi na stanowisku, że reguła przewidziana
we wspomnianych przepisach, zgodnie z którą może być przyznana tylko jedna i ta sama renta rodzinna, ma również zastosowanie
w przypadku art. 79 regulaminu pracowniczego i art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu; milczenie tych przepisów w przypadku,
w którym kilka osób podnosi uprawnienia do całości tego świadczenia, wynika wyłącznie z niecodziennego charakteru takiej sytuacji,
a nie z potwierdzonej woli prawodawcy przyznania w całości dwóch, a nawet trzech rent rodzinnch w odniesieniu do jednego urzędnika
lub członka personelu.
101 Po drugie, jako że urzędnik na emeryturze ma prawo wyłącznie do jednej emerytury z Unii (i podobnie rzecz ma się w przypadku
renty rodzinnej dzielonej pomiędzy kilku uprawnionych na mocy art. 22 i 28 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego), identycznie
należy postąpić w przypadku zastosowania art. 79 regulaminu pracowniczego i art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu do
sytuacji, w której istnieje kilku żyjących małżonków.
102 Po trzecie, niezależnie od zastosowania do niniejszej sprawy orzecznictwa przywołanego przez Parlament, zgodnie z którym przepisy
uprawniające do świadczeń pieniężnych podlegają ścisłej wykładni, przyjęcie, że status żyjącego małżonka daje bezpośrednio
uprawnienie do całości renty rodzinnej w taki sposób, że w przypadku współistnienia kilku osób, którym status ten może zostać
przyznany, instytucja zmuszona byłaby wypłacać podwójną, a nawet potrójną rentę rodzinną, byłoby trudne do pogodzenia z obowiązkami
Unii odnoszącymi się do właściwego zarządzania finansami i kontroli wydatków budżetowych jej instytucji.
103 Ponieważ łączne kwoty wypłacone osobom, które posiadają status żyjącego małżonka, nie mogą przekraczać 100% kwoty określonej
w art. 79 regulaminu pracowniczego i w art. 18 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, należy zastanowić się nad kwestią
podziału tej kwoty pomiędzy wspomniane osoby.
104 Prawdą jest, że oprócz metody podziału przyjętej przez Parlament, a mianowicie równego podziału kwoty pomiędzy skarżącego
i K.W. Brauna-Neumanna, możliwe byłoby przyjęcie również innych metod. Jednakże Sąd stoi na stanowisku, że metoda przyjęta
w niniejszej sprawie nie stała w sprzeczności z brzmieniem, systematyką i celem przepisów art. 79 regulaminu pracowniczego
i art. 18 załącznika VIII do tego regulaminu, ani z przepisami całego rozdziału tego załącznika dotyczącego renty rodzinnej,
tym bardziej że kryterium czasu trwania związku małżeńskiego określone w art. 28 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego,
z jednej strony, byłoby trudne do przeniesienia i zastosowania do przypadku takiego jak rozpatrywany w niniejszej sprawie,
a z drugiej strony, stałoby w sprzeczności z celem art. 79 regulaminu pracowniczego.
105 W istocie czas trwania związku małżeńskiego pomiędzy G. Neumann i K.W. Braunem-Neumannem został podważony i zależy on od krajowego
porządku prawnego, do którego należy się odwołać w celu jego określenia, co, jak zostało zauważone w pkt 68 niniejszego wyroku,
jest przedsięwzięciem złożonym i w najwyższym stopniu niepewnym.
106 Ponadto przy założeniu, że kryterium okresu trwania małżeństwa może mieć zastosowanie poprzez odwołanie się, w przypadku każdego
żyjącego małżonka, do korzystniejszego dla niego w tym względzie krajowego porządku prawnego, a mianowicie do belgijskiego
porządku prawnego w przypadku skarżącego i do niemieckiego porządku prawnego w przypadku K.W. Brauna-Neumanna, okazuje się,
że małżeństwo skarżącego trwało cztery lata i trzy miesiące, a małżeństwo K.W. Brauna-Neumanna trwało jedenaście lat i nieco
dłużej niż dwa miesiące. Tymczasem podział renty rodzinnej, zgodnie z którym K.W. Braunowi-Neumannowi przypadałby wyższy udział
procentowy aniżeli udział, do którego był uprawniony skarżący, sprzeciwiałby się w sposób oczywisty celowi art. 79 regulaminu
pracowniczego, który przywołany został w pkt 88 niniejszego wyroku. W istocie wspólne pożycie G. Neumann i K.W. Brauna-Neumanna
trwało zaledwie kilka miesięcy, a ponadto ten związek małżeński był przedmiotem kilku postępowań rozwodowych; z jednej strony,
postępowania wszczętego przez G. Neumann przed Tribunal de première instance de Namur, zakończonego wydaniem orzeczenia rozwodowego
w 1995 r., tj. zaledwie dwa lata po zawarciu związku małżeńskiego oraz, z drugiej strony, postępowania wszczętego w 2003 r.,
które zostało umorzone na skutek śmierci G. Neumann (zob. pkt 15, 76 niniejszego wyroku). To ostatnie postępowanie zostało
wszczęte przez K.W. Brauna-Neumanna, który jednak, w skardze do Sądu domagał się renty rodzinnej w całości, przy czym skarga
została oddalona ww. postanowieniem Sądu z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie Braun-Neumann przeciwko Parlamentowi (zob. pkt 21
niniejszego wyroku).
107 Wobec powyższego nie wydaje się, by kryterium podziału przyjęte przez Parlament było niezgodne z prawem i tym samym należy
oddalić zarzut podniesiony przez skarżącego i dotyczący wysokości renty rodzinnej, którą należy przyznać żyjącemu małżonkowi,
w sytuacji gdy innej osobie został przyznany ten sam status.
W przedmiocie drugiego zarzutu dotyczącego naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań
108 Zdaniem skarżącego Parlament stworzył uzasadnione oczekiwania w stosunku do niego i G. Neumann w odniesieniu do przysługiwania
im statusu małżonków. Parlament podnosi niedopuszczalność tego zarzutu z powodu naruszenia zasady zgodności pomiędzy zażaleniem
i skargą.
109 Prawdą jest, że zasada zgodności, którą podnosi Parlament i której naruszenie pociąga za sobą niedopuszczalność zarzutu opartego
na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, została ustalona przez orzecznictwo jeszcze w latach 70. ubiegłego wieku.
Zasada ta wymaga, zasadniczo, zgodności pomiędzy przedmiotem sporu i podstawą skargi oraz przedmiotem i podstawą zażalenia
(zob. w szczególności wyroki Trybunału: z dnia 1 lipca 1976 r. w sprawie 58/75 Sergy przeciwko Komisji, Rec. s. 1139, pkt 31–33;
z dnia 20 marca 1984 r. w sprawach połączonych 75/82 i 117/82 Razzouk i Beydoun przeciwko Komisji, Rec. s. 1509, pkt 9). W późniejszym
orzecznictwie, pojęcie podstawy sporu zostało związane z pojęciem zarzutów (zob. wyroki Trybunału: z dnia 7 maja 1986 r. w sprawie
52/85 Rihoux i in. przeciwko Komisji, Rec. s. 1555, pkt 12, 14; z dnia 19 listopada 1998 r. w sprawie C-316/97 P Parlament
przeciwko Gaspari, Rec. s. I-7597, pkt 17, 18) a wiele wyroków zdaje się ponadto w ramach badania zasady zgodności opierać
głównie na tym pojęciu (zob. wyrok Trybunału z dnia 14 marca 1989 r. w sprawie 133/88 Del Amo Martinez przeciwko Parlamentowi,
Rec. s. 689, pkt 10; wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 31 maja 2005 r. w sprawie T-284/02 Dionyssopoulou przeciwko Radzie,
Zb.Orz.SP s. I-A-131, II-597, pkt 62).
110 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przywołanym w punkcie poprzednim, zasada zgodności znajduje swe uzasadnienie w samym celu
postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, którym jest umożliwienie administracji ponownego przemyślenia swojej decyzji
i rozstrzygnięcia konfliktów powstałych pomiędzy urzędnikami a administracją na drodze pozasądowej, co w większości wydanych
wyroków nazywane jest „polubownym rozstrzygnięciem” sporów. Jak wynika z tego samego orzecznictwa, aby takie postępowanie
mogło spełnić swój cel, jest niezbędne, by organ powołujący mógł zapoznać się wystarczająco dokładnie z uwagami krytycznymi,
jakie zainteresowany formułuje w odniesieniu do zaskarżonej decyzji.
111 Jednocześnie uwzględniając, że postępowanie poprzedzające wniesienie skargi ma charakter nieformalny i na tym etapie zainteresowany
może działać bez pomocy adwokata, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że administracja nie powinna dokonywać zawężającej wykładni
zażaleń, ale działać w duchu otwarcia (ww. wyrok w sprawie Del Amo Martinez przeciwko Parlamentowi, pkt 11; wyrok Sądu Pierwszej
Instancji z dnia 13 kwietnia 2005 r. w sprawie T-353/03 Nielsen przeciwko Radzie, Zb.Orz.SP s. I-A-95, II-443, pkt 23). Zostało
w szczególności orzeczone, że przedmiot żądań przed sądem Unii musi być taki sam jak przedmiot zażalenia i że żądania mogą
zawierać wyłącznie „zarzuty” odnoszące się do tej samej podstawy co zarzuty podniesione w zażaleniu. Wysunięte żądania mogą
zostać rozwinięte przed sądem Unii poprzez przedstawienie zarzutów i argumentów niekoniecznie zawartych w zażaleniu, lecz
ściśle z nimi związanych (wyrok Trybunału z dnia 26 stycznia 1989 r. w sprawie 224/87 Koutchoumoff przeciwko Komisji, Rec.
s. 99, pkt 10; wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 8 czerwca 1995 r. w sprawie T-496/93 Allo przeciwko Komisji, RecFP s. I-A-127,
II-405, pkt 26; ww. wyrok w sprawie Dionyssopoulou przeciwko Radzie, pkt 62; wyrok Sądu z dnia 18 maja 2009 r. w sprawach
połączonych F-138/06 i F-37/08 Meister przeciwko OHIM, Zb.Orz.SP s. I-A-1-131, II-A-1-727, pkt 145).
112 Nawet jeżeli od czasu uznania zasady zgodności sąd Unii nie zawsze stosował tę zasadę z taką samą elastycznością (w przedmiocie
ścisłego zastosowania tej zasady, być może ze względu na związek ustalony pomiędzy pojęciem podstawy sporu i zarzutów żądań,
zob. wyrok Trybunału z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-446/00 P Cubero Vermurie przeciwko Komisji, Rec. s. I-10315, pkt 12,
13, 16; wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 28 maja 1998 r. w sprawach połączonych T-78/96 i T-170/96 W przeciwko Komisji,
RecFP s. I-A-239, II-745, pkt 62–64; postanowienie Sądu z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie F-60/07 Martin Bermejo przeciwko
Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-407, II-A-1-2259, pkt 36–39), elastyczna wykładnia tej zasady zdaje się odpowiadać zarówno celowi
postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, który został przypomniany w pkt 110 niniejszego wyroku, jak i zasadom mającym
zastosowanie do kosztów na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi.
113 Z jednej strony pozasądowe rozwiązywanie sporów, które stanowi cel postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, jest bowiem
znacząco ułatwione przez brak formalności prawnych na tym etapie postępowania. Dlatego też orzecznictwo nie wymaga, by zarzuty
podniesione przez urzędnika na poparcie jego zażalenia były sformułowane w języku prawniczym (wyrok Sądu Pierwszej Instancji
z dnia 5 listopada 1997 r. w sprawie T-12/97 Barnett przeciwko Komisji, RecFP s. I-A-313, II-863, pkt 68; ww. wyrok w sprawie
Nielsen przeciwko Radzie, pkt 26). Dlatego, gdyby zasada zgodności była ściśle interpretowana i stosowana, urzędnik w obawie
przed ostatecznym określeniem zakresu sporu na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi byłby skłonny do korzystania,
już na tym etapie, z usług adwokata, w sytuacji, kiedy celem tego etapu nie jest przygotowanie skargi do sądu, ale uniknięcie
postępowania sądowego. Zwracając się o pomoc do adwokata, skarżący doprowadza do tego, że postępowanie poprzedzające wniesienie
skargi staje się bardziej uciążliwe, co w sposób oczywisty zaprzecza jego celowi.
114 Z drugiej strony koszty, jakie ponosi urzędnik przed wniesieniem skargi, są traktowane jako koszty niepodlegające zwrotowi
(postanowienia Sądu Pierwszej Instancji: z dnia 10 stycznia 2002 r. w sprawie T-80/97 DEP Starway przeciwko Radzie, Rec. s. II-1,
pkt 25; z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie T-251/00 DEP Lagardère i Canal+ przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-4217, pkt 21,
22), w przeciwieństwie do kosztów poniesionych na etapie samego postępowania sądowego, tzn. postępowania wszczętego wniesieniem
skargi. Cel tego rozróżnienia wynika z woli prawodawcy polegającej na zniechęceniu urzędnika do korzystania z pomocy adwokata
na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi.
115 W chwili obecnej tym bardziej narzuca się konieczność dokonywania elastycznej wykładni wymogu zgodności pomiędzy zażaleniem
a skargą.
116 Po pierwsze, taka wykładnia jest zgodna z linią orzecznictwa odzwierciedlającą rosnące znaczenie zasady skutecznej ochrony
sądowej, która stanowi zasadę ogólną prawa Unii, wyrastającą ze wspólnych tradycji konstytucyjnych państw członkowskich oraz
zawartą w art. 6 i art. 13 europejskiej Konwencji praw człowieka i podstawowych wolności podpisanej w Rzymie dnia 4 listopada
1950 r. Zasada ta została ponadto potwierdzona w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zob. podobnie wyrok Trybunału
z dnia 3 września 2008 r. w sprawach połączonych C-402/05 P i C-415/05 P Kadi i Al Barakaat International Foundation przeciwko
Radzie i Komisji, Zb.Orz. s. I-6351, pkt 335), która na mocy art. 6 ust. 1 TUE ma taką samą rangę prawną jak traktaty. W istocie,
jeżeli znaczenie, jakie zasada ta posiada dla wspólnoty prawa, uzasadnia szeroką wykładnię przepisów prawa pierwotnego dotyczących
uprawnień Trybunału w zakresie odesłań prejudycjalnych w ramach TUE w jego wersji poprzedzającej traktat lizboński (zob. w szczególności
wyroki Trybunału z dnia 27 lutego 2007 r.: w sprawie C-354/04 P Gestoras Pro Amnistía i in. przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I-1579,
pkt 53; w sprawie C-355/04 P Segi i in. przeciwko Radzie, Zb.Orz. s. I-1657, pkt 53; wyrok z dnia 3 maja 2007 r. w sprawie
C-303/05 Advocaten voor de Wereld, Zb.Orz. s. I-3633, pkt 18), powinna ona również uzasadniać, w ramach prawa służby publicznej,
taką wykładnię zasady zgodności, która znosi, na ile to możliwe, ograniczenia, jakie ta zasada nakłada na skarżącego w zakresie
zarzutów i argumentów, które jego pełnomocnik ma prawo podnosić w skardze. O ile późniejsze ograniczenia, na przykład dotyczące
nowych środków dowodowych i nowych zarzutów (zob. art. 42, 43 regulaminu postępowania przed Sądem) są ściśle związane z właściwym
przebiegiem postępowania przed Sądem i nie naruszają w związku z tym zasady skutecznej ochrony sądowej, o tyle zasada ta mogłaby
wiele stracić ze swej istoty, w przypadku gdy adwokat reprezentujący skarżącego nie mógłby podnieść zarzutów zasadniczych
dla rozstrzygnięcia sporu z tego powodu, że skarżący sam nie pomyślał o ich podniesieniu na etapie postępowania poprzedzającego
wniesienie skargi.
117 Po drugie, od wejścia w życie decyzji Rady 2004/752/WE, Euratom z dnia 2 listopada 2004 r. ustanawiającej Sąd do spraw Służby
Publicznej Unii Europejskiej (Dz.U. L 333, s. 7) (zwanej dalej „decyzją ustanawiającą Sąd”), której załącznik I stanowi w swoim
art. 7 ust. 5, że kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę, urzędnik ponosi zwiększone
ryzyko finansowe w porównaniu z okresem, w którym orzecznictwo uznało zasadę zgodności pomiędzy zażaleniem i skargą i w którym
urzędnik był zwolniony od ponoszenia kosztów instytucji, która wygrywała sprawę. Chociaż ten nowy element wprowadzony decyzją
ustanawiającą Sąd dostosowuje system kosztów w sprawach urzędników do systemu prawa powszechnego mającego zastosowanie do
sporów rozstrzyganych przez sądy Unii, należy jednak zauważyć, że te spory zarówno w przypadku skarg o stwierdzenie nieważności,
jak i odpowiedzialności nie zawsze są obowiązkowo poprzedzone postępowaniem poprzedzającym wniesienie skargi i nie mają do
nich zastosowania ograniczenia analogiczne do ograniczeń wynikających z zasady zgodności. Tak więc, aby zrekompensować nowe
ryzyko finansowe, jakie na skutek decyzji ustanawiającej Sąd ponoszą urzędnicy chcący zwrócić się do Sądu, racjonalnym i wynikającym
z właściwego zarządzania wymiarem sprawiedliwości zmniejszenie ciążących na nich ograniczeń, pozwalające w szczególności ich
pełnomocnikowi na nieograniczanie się do zarzutów podniesionych przez urzędnika, który najczęściej nie jest prawnikiem i który,
w każdym razie, nie działa jako prawnik ani tym bardziej jako adwokat.
118 Po trzecie, zarówno ewolucja praktyk administracyjnych, jak i potwierdzenie podstawowego prawa do rzeczywistej możliwości
zwrócenia się do sądu, stopniowo osłabiły jedno z podstawowych uzasadnień zasady zgodności, przyjętych przez orzecznictwo
w latach 70. ubiegłego wieku, a mianowicie ułatwienie pozasądowego rozstrzygania sporów w sposób przedstawiony w pkt 110 niniejszego
wyroku. Po pierwsze, o ile bowiem nie da się podważyć, że wstępne postępowanie w sprawie zażalenia nadal skutecznie pełni
rolę sita odsiewającego pewną liczbę skarg i umożliwia administracji naprawienie ewentualnych błędów lub obronę zgodności
z prawem podjętych przez nią decyzji przed skierowaniem sprawy do sądu, o tyle należy się zastanowić czy postępowanie poprzedzające
wniesienie skargi nadal jest okazją do aktywnego i konkretnego poszukiwania możliwości polubownego rozstrzygnięcia sporów;
zresztą to właśnie niedoskonałości stwierdzone w tym zakresie sprawiły, że w decyzji ustanawiającej Sąd szczególny nacisk
został położony na zbadanie możliwości polubownego rozstrzygnięcia sporów na każdym etapie postępowania przed Sądem do spraw
Służby Publicznej Unii Europejskiej. Po drugie, o ile zagwarantowanie rzeczywistej możliwości zwrócenia się do sądu jako wyrazu
zasady skutecznej ochrony sądowej, przypomnianej w pkt 116 niniejszego wyroku, wykonywane jest w oparciu, w szczególności,
o zasady proceduralne, które regulują jej zastosowanie i zakres, ze względu na fundamentalny charakter tej gwarancji, nie
może ona być, bez jej nadmiernego naruszenia, zbyt ściśle podporządkowana celom postępowania poprzedzającego wniesienie sprawy
do sądu; pozasądowe rozstrzygnięcie sporów, niezależnie od tego, jak bardzo jest pożądane, nie jest prawem podstawowym i nie
może uzasadniać radykalnego ograniczenia możliwości zwracania się przez urzędników do sądu.
119 Uwzględniając powyższe wywody, należy stwierdzić, że zgodnie z linią orzecznictwa przywołanego w pkt 109 zasada zgodności
może znajdować zastosowanie wyłącznie w przypadku, kiedy skarga zmienia przedmiot zażalenia lub jego podstawę, przy czym należy
dokonywać rozszerzającej wykładni samego pojęcia podstawy. Zgodnie z taką wykładnią, w przypadku skarg o stwierdzenie nieważności,
takich jak skarga wniesiona do Sądu w niniejszej sprawie przeciwko decyzji organu powołującego z dnia 8 września 2006 r. za
„podstawę sporu” należy uważać podważanie przez skarżącego zgodności z prawem materialnym zaskarżonego aktu albo podważanie
jego zgodności z prawem formalnym a rozróżnienie to zostało wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie [wyrok Trybunału z dnia
2 kwietnia 1998 r. w sprawie C-367/95 P Komisja przeciwko Sytraval i Brink’s France, Rec. s. I-1719, pkt 67; wyroki Sądu:
z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie F-31/07 Putterie-De-Beukelaer przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-53, II-A-1-261, pkt 57
i nast., od którego wniesiono odwołanie do Sądu Unii Europejskiej (sprawa T-160/08 P w toku); z dnia 11 września 2008 r. w sprawie
F-135/07 Smadja przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-299, II-A-1-1585, pkt 40, od którego wniesiono odwołanie do Sądu Unii
Europejskiej, sprawa (T-513/08 P w toku)].
120 Wobec powyższego i z zastrzeżeniem zarzutów niezgodności z prawem oraz zarzutów uwzględnianych z urzędu zmiana podstawy sporu
i tym samym niedopuszczalność z powodu nieprzestrzegania zasady zgodności ma miejsce wyłącznie w przypadku, gdy skarżący,
który w zażaleniu podniósł wyłącznie zarzut dotyczący formalnej ważności aktu powodującego niekorzystne dla niego skutki,
włącznie z jego aspektami proceduralnymi, podnosi w skardze zarzuty co do istoty sprawy, lub gdy skarżący, po podniesieniu
w zażaleniu wyłącznie zarzutów dotyczących zgodności z prawem materialnym aktu powodującego niekorzystne dla niego skutki,
wnosi skargę zawierającą zarzuty dotyczące ważności formalnej tego aktu, a w tym jego aspektów proceduralnych.
121 Co się tyczy zarzutów niezgodności z prawem, przy założeniu, że odnoszą się one do innej podstawy aniżeli podstawa zażalenia,
ich niedopuszczalność z powodu naruszenia zasady zgodności naruszyłaby równowagę pomiędzy ochroną praw proceduralnych urzędnika
i celem postępowania poprzedzającego wniesienie skargi oraz stanowiłaby nieproporcjonalną i nieuzasadnioną karę dla urzędnika.
Z uwagi na czysto prawny charakter zarzutu niezgodności z prawem oraz rozumowanie, które doprowadziło zainteresowanego do
przeanalizowania i podniesienia takiej niezgodności z prawem, nie można bowiem wymagać od urzędnika czy pracownika, który
wnosi zażalenie i który niekoniecznie posiada odpowiednie kwalifikacje prawnicze, by podniósł taki zarzut na etapie postępowania
poprzedzającego wniesienie skargi pod rygorem jego późniejszej niedopuszczalności. Tym bardziej że podniesienie zarzutu niezgodności
z prawem na etapie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi nie umożliwi składającemu zażalenie wygrania sprawy na tym
etapie, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby administracja zdecydowała się na niezastosowanie obowiązującego przepisu, który
ewentualnie narusza przepis wyższej rangi wyłącznie w celu umożliwienia pozasądowego uregulowania sporu.
122 Z powyższych rozważań, a w szczególności z wywodów zawartych w pkt 119–121 wynika, że podniesienie w skardze zarzutu dotyczącego
naruszenia zasady uzasadnionych oczekiwań nie narusza zasady zgodności. Podważając bowiem w zażaleniu uzasadnienie decyzji
Parlamentu obniżającej do 50% kwotę renty rodzinnej, którą otrzymywał jako żyjący małżonek, a które oparte było na okoliczności,
że istnieje drugi żyjący małżonek, skarżący wyraźnie podważał zgodność z prawem tego aktu. W sposób oczywisty zarzut oparty
na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań jest zarzutem dotyczącym zgodności aktu z prawem. Wobec powyższego zarzut
należy uznać za dopuszczalny.
123 Uwzględniając, że zarzut dotyczący naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań jest dopuszczalny, należy zbadać go co
do istoty.
124 Co się tyczy istoty, i niezależnie od faktu, że skarżący podnosi uzasadnione oczekiwania odnoszące się do uznania przez Parlament
jego statusu małżonka G. Neumann, a nie jakiekolwiek uzasadnione oczekiwania dotyczące renty rodzinnej oraz jego ewentualnego
prawa do otrzymywania całej kwoty tej renty, należy stwierdzić, że warunki uznane w orzecznictwie i uprawniające do dochodzenia
ochrony uzasadnionych oczekiwań (wyroki Sądu Pierwszej Instancji: z dnia 27 lutego 1996 r. w sprawie T-235/94 Galtieri przeciwko
Parlamentowi, RecFP s. I-A-43, II-129, pkt 63, 65; z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie T-329/03 Ricci przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP
s. I-A-69, II-315, pkt 79; wyroki Sądu z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie F-4/07 Skoulidi przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s.
I-A-1-47, II-A-1-229, pkt 79; z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie F-126/07 Van Beers przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-355,
II-A-1-1929, pkt 70) nie zostały spełnione w niniejszym przypadku, ponieważ skarżący nie może się powoływać na precyzyjne,
bezwarunkowe i spójne zapewnienia od administracji.
125 Po pierwsze, wypłata zainteresowanemu świadczeń pieniężnych przez administrację, nawet przez okres wielu lat, nie może sama
w sobie być traktowana jako precyzyjne, bezwarunkowe i spójne zapewnienia w rozumieniu orzecznictwa powołanego w poprzednim
punkcie powyżej. W przeciwnym przypadku sąd Unii stwierdzałby bowiem systematycznie, z powodu naruszenia zasady uzasadnionych
oczekiwań, nieważność każdej decyzji administracji odmawiającej na przyszłość, ewentualnie ze skutkiem wstecznym, wypłaty
nienależnego świadczenia pieniężnego osobie zainteresowanej, które pobierała nawet przez okres wielu lat, i skutkiem tego
byłaby utrata w dużej mierze skuteczności art. 85 regulaminu pracowniczego dotyczącego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
Wobec powyższego wypłata dodatku na gospodarstwo domowe na rzecz G. Neumann z powodu zawarcia przez nią związku małżeńskiego
ze skarżącym, a następnie renty rodzinnej na rzecz skarżącego, nie mogła u niego zrodzić uzasadnionych oczekiwań dotyczących
przyznania mu statusu małżonka i zgodności z prawem tych płatności, skoro Parlament nie uczynił żadnych dalszych zapewnień
w tym względzie.
126 Po drugie, fakt, że po uprawomocnieniu się wyroku Tribunal de première instance de Namur, Parlament uznał G. Neumann za rozwiedzioną
w rozumieniu regulaminu pracowniczego (z wszystkimi skutkami finansowymi, które się z tym wiążą, tzn., że przestała otrzymywać
dodatek na gospodarstwo domowe), a następnie jako małżonkę skarżącego (z tytułu tego małżeństwa ponownie otrzymywała dodatek
na gospodarstwo domowe), nie może być postrzegany w świetle szczególnych okoliczności niniejszej sprawy jako mogący zrodzić
u skarżącego uzasadnione oczekiwania dotyczące przyznania mu w przyszłości renty rodzinnej w całości.
127 W drodze analogii z art. 85 regulaminu pracowniczego (zob. pkt 125 niniejszego wyroku) jest bowiem niepodważalne, że do zadań
administracji danej instytucji nie należy śledzenie z jej inicjatywy zmian w stanie cywilnym jej urzędników, natomiast powinna
ona po prostu uwzględniać informacje przekazane jej przez zainteresowanych z uwzględnieniem, jako dowodów, przedstawionych
dokumentów oficjalnych lub orzeczeń sądowych. Na podstawie tych informacji i dokumentów administracja wyciąga odpowiednie
konsekwencje finansowe i w efekcie przyjmuje decyzje. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie w odniesieniu
do Parlamentu, który, jak wynika z badania sprawy, ograniczył się do uwzględnienia informacji i dowodów na ich poparcie, przekazanych
przez G. Neumann, w miarę zmian zachodzących w jej sytuacji osobistej. Natomiast, jak Parlament podniósł na rozprawie, co
nie zostało podważone przez skarżącego, instytucja ta nie wiedziała o postępowaniu wszczętym w dniu 16 grudnia 1996 r. przez
G. Neumann przed Bayerisches Staatsministerium der Justiz (ministerstwem sprawiedliwości landu Bawarii, Niemcy), ani o orzeczeniu
Bayerisches Oberstes Landesgericht z dnia 11 października 1999 r. odmawiającej uznania w Niemczech orzeczenia rozwodowego
Tribunal de première instance de Namur ani o postępowaniu rozwodowym wszczętym w 2003 r. przez K.W. Brauna-Neumanna przed
Amtsgericht-Familiengericht-Merzig.
128 Gdyby Parlament był w posiadaniu tych informacji, prawdopodobnie podjąłby odmienną decyzję w stosunku do skarżącego lub co
najmniej wyraził wątpliwości co do jego stanu cywilnego.
129 Nieprzekazanie Parlamentowi wspomnianych powyżej informacji i dokumentów obciąża G. Neumann, a po jej śmierci skarżącego.
Jest bowiem nieprawdopodobne, że skarżący, który, jak wynika z listu z dnia 22 września 1997 r., dołączonego do dokumentów
przekazanych przez K.W. Brauna-Neumanna po rozprawie (zob. pkt 33 niniejszego wyroku) żył w związku z G. Neumann już w 1997 r.
i wiedział o istnieniu K.W. Brauna-Neumanna, mógł nie wiedzieć o związku małżeńskim zawartym w 1993 r. pomiędzy tym ostatnim
i G. Neumann czy o postanowieniu Bayerisches Oberstes Landesgericht z dnia 11 października 1999 r. odmawiającym uznania w Niemczech
orzeczenia rozwodowego Tribunal de première instance de Namur. Jest więc wysoce prawdopodobne, że w dniu, w którym skarżący
wystąpił do Parlamentu o przyznanie mu renty rodzinnej, czyli w dniu 11 sierpnia 2004 r. był świadomy, że potencjalnie istniała
druga osoba, która również mogła w tej instytucji ubiegać się o przyznanie jej statusu żyjącego małżonka i domagać się przyznania
jej renty rodzinnej. W tym kontekście należy dodatkowo zwrócić uwagę na, z jednej strony, skargę dotyczącą bigamii z dnia
17 marca 2005 r. wniesioną przez K.W. Brauna-Neumanna przeciwko skarżącemu, który, jak wynika z pisma Staatsanwaltschaft Siegen
z dnia 16 lutego 2006 r. (zob. pkt 33 niniejszego wyroku) nie przyznawał się do zarzucanego mu czynu, co oznacza, że był o nim
poinformowany, oraz, z drugiej strony, postępowanie przed Amtsgericht Siegen, w którym skarżący był stroną reprezentowaną
przez pełnomocnika i w ten sposób znał oczywiście treść postanowienia z dnia 25 stycznia 2006 r., które wyraźnie przywołuje
wspomniane powyżej postanowienie Bayerisches Oberstes Landesgericht; zarówno postępowanie wszczęte skargą dotyczącą bigamii,
jak i postępowanie zakończone wspomnianym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2006 r., pochodzą z okresu o wiele wcześniejszego
od dnia, w którym K.W. Braun-Neumann wystąpił do Parlamentu o przyznanie mu renty rodzinnej. W takich okolicznościach nie
ma żadnych wątpliwości, że skarżący mógł w sposób zasadny spodziewać się, iż K.W. Braun-Neumann wystąpi pewnego dnia do Parlamentu
o przyznanie mu renty rodzinnej jako żyjącemu małżonkowi.
130 Z powyższych powodów zarzut dotyczący naruszenia zasady uzasadnionych oczekiwań należy oddalić i jednocześnie przypomnieć
przy tej okazji, że Parlament zdecydował, po przyznaniu K.W. Braunowi-Neumannowi 50% renty rodzinnej po zmarłej G. Neumann
ze skutkiem wstecznym od dnia 1 sierpnia 2004 r. nie dochodzić od skarżącego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, tj. 50%
renty rodzinnej, którą ten pobierał niesłusznie w okresie pomiędzy 1 sierpnia 2004 r. i dniem wejścia w życie zaskarżonej
decyzji.
131 Z powyższego wynika, że skarga o stwierdzenie nieważności oraz żądanie zasądzenia od Parlamentu zapłaty na rzecz skarżącego
ze skutkiem wstecznym od dnia 1 kwietnia 2006 r. dodatkowych 50% renty rodzinnej, należnej mu po śmierci jego małżonki G. Neumann
i kontynuowania wypłacania mu tej kwoty co miesiąc aż do października 2009 r. należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
132 Na mocy art. 122 regulaminu postępowania przepisy tytułu II rozdział ósmy dotyczącego kosztów postępowania przed Sądem stosują
się tylko do spraw wniesionych do Sądu po dniu wejścia w życie tegoż regulaminu, czyli dniu 1 listopada 2007 r. Mające w tym
zakresie znaczenie przepisy regulaminu postępowania przed Sądem Pierwszej Instancji nadal znajdują mutatis mutandis zastosowanie
do spraw zawisłych przed Sądem przed tą datą.
133 Na mocy art. 87 § 2 regulaminu postępowania przed Sądem Pierwszej Instancji kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony
przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednakże, na mocy art. 88 tego regulaminu, w sporach między instytucjami a członkami
ich personelu instytucje pokrywają poniesione przez siebie koszty.
134 Artykuł 87 § 4 akapit trzeci regulaminu postępowania przed Sądem Pierwszej Instancji stanowi, że Sąd może postanowić, iż interwenienci
pokrywają własne koszty.
135 Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy postanowić, że każda ze stron poniesie swoje własne koszty.
136 Co się tyczy interwenienta, o ile prawdą jest, że Sąd z własnej inicjatywy wezwał go do wystąpienia w charakterze interwenienta
w niniejszym postępowaniu, jest jednak niepodważalne, że w odpowiedzi wystąpił on o dopuszczenie go w celu poparcia żądań
Parlamentu, a także, że ta interwencja zagwarantowała mu to, że jego interesy były reprezentowane w ramach postępowania i wreszcie,
przede wszystkim, że interwenient mógł podnieść i bronić swoich praw wobec żądań skarżącego, co było dla niego korzystne,
ponieważ jego interwencja nie była bez znaczenia dla rozumowania sądu, które doprowadziło do oddalenia żądań skarżącego. Wobec
powyższego należy orzec, że interwenient ponosi własne koszty.
Z powyższych względów
SĄD DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ
(pełny skład)
orzeka, co następuje:
1) Postępowanie w przedmiocie żądania dotyczącego zasądzenia od Parlamentu zapłaty całości renty rodzinnej na rzecz W. Mandta
zostaje umorzone w zakresie, w jakim żądanie to dotyczy okresu po dniu 31 października 2009 r.
2) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
3) Każda ze stron oraz interwenient pokrywają własne koszty.
Mahoney
Gervasoni
Kreppel
Tagaras
Van Raepenbusch
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 1 lipca 2010 r.
Sekretarz
Prezes
W. Hakenberg
P. Mahoney
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło