T-1042/23

WYROK SĄDU (czwarta izba) z dnia 19 marca 2025 r. ( *1 ) Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy – Zamrożenie środków finansowych – Wykazy osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Umieszczenie nazwy skarżącej w wykazie – Wsparcie dla reżimu Łukaszenki – Czerpanie korzyści z reżimu Łukaszenki – Przedsiębiorstwo należące do państwa – Błąd w ocenie – Prawo własności – Wolność prowadzenia działalności gospodarczej W sprawie T‑1042/23 AAT Byelorussian Steel Works – management company of „Byelorussian Metallurgical Company” holding (BSW – management company of „BMC” holding), z siedzibą w Żłobinie (Białoruś), którą reprezentowały N. Montag i M. Krestiyanova, adwokatki, strona skarżąca, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali A. Boggio-Tomasaz i A. Antoniadis, w charakterze pełnomocników, tych zaś wspierała E. Raoult, adwokatka, strona pozwana, SĄD (czwarta izba), w składzie: R. da Silva Passos, prezes, N. Półtorak (sprawozdawczyni) i H. Cassagnabère, sędziowie, sekretarz: M. Zwozdziak-Carbonne, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 21 listopada 2024 r., wydaje następujący Wyrok W skardze na podstawie art. 263 TFUE skarżąca, AAT Byelorussian Steel Works – management company of „Byelorussian Metallurgical Company” holding (BSW – management company of „BMC” holding) żąda stwierdzenia nieważności: po pierwsze, decyzji wykonawczej Rady (WPZiB) 2023/1592 z dnia 3 sierpnia 2023 r. w sprawie wykonania decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2023, L 195 I, s. 31), a po drugie, rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/1591 z dnia 3 sierpnia 2023 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2023, L 195 I, s. 1) (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi aktami”) w zakresie, w jakim jej dotyczą. Okoliczności powstania sporu Skarżąca jest białoruską spółką działającą w obszarze wyrobów ze stali. Niniejsza sprawa wpisuje się w ramy środków ograniczających przyjmowanych przez Unię Europejską od 2004 r. ze względu na istniejącą na Białorusi sytuację w zakresie demokracji, praworządności i praw człowieka oraz udziału Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy. Rada Unii Europejskiej przyjęła w dniu 18 maja 2006 r. na podstawie art. 75 i 215 TFUE rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających skierowanych przeciwko prezydentowi [Łukaszence] i niektórym urzędnikom z Białorusi (Dz.U. 2006, L 134, s. 1), zaś w dniu 15 października 2012 r. na podstawie art. 29 TUE decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi (Dz.U. 2012, L 285, s. 1; sprostowania: Dz.U. 2014, L 299, s. 32; Dz.U. 2014, L 328, s. 60; Dz.U. 2014, L 367, s. 126; Dz.U. 2015, L 176, s. 40; Dz.U. 2021, L 57, s. 94; Dz.U. 2022, L 79, s. 38; Dz.U. 2022, L 83 I, s. 2; Dz.U. 2022, L 189, s. 24; Dz.U. 2022, L 323, s. 107; Dz.U. 2023, L 71, s. 43; Dz.U. 2023, L 90, s. 65). W brzmieniu mającym zastosowanie w dniu przyjęcia zaskarżonych aktów art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642 oraz art. 2 ust. 1 i 5 rozporządzenia nr 765/2006 przewidywały zamrożenie wszelkich środków finansowych i zasobów gospodarczych posiadanych, przechowywanych lub kontrolowanych w szczególności przez osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy, którym reżim prezydenta Łukaszenki przynosi korzyści lub które go wspierają. W dniu 24 lutego 2022 r. Federacja Rosyjska zaatakowała Ukrainę. Jak wynika z motywu 2 zaskarżonych aktów, zostały one przyjęte ze względu na powagę sytuacji na Białorusi i udział tego państwa w agresji Rosji wobec Ukrainy. Na mocy zaskarżonych aktów nazwa skarżącej została umieszczona w pozycji 37 tabeli B wykazu osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi, ujętego w załączniku do decyzji 2012/642 i w załączniku I do rozporządzenia nr 765/2006 (zwanych dalej łącznie „rozpatrywanymi wykazami”). Umieszczenie nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach zostało uzasadnione w następujący sposób: „OJSC BMZ – spółka zarządzająca holdingiem »BMK« jest jedynym państwowym przedsiębiorstwem przemysłu metalurgicznego na Białorusi i należącym do największych przedsiębiorstw w tym kraju. Jest zatem dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów. Państwo białoruskie czerpie bezpośrednie zyski z dochodów osiągniętych przez OJSC BSZ – spółkę zarządzającą holdingiem »BMK«. Ponadto przedsiębiorstwo to otrzymuje duże dotacje rządowe i wsparcie polityczne ze strony reżimu Łukaszenki. Dyrektor generalny OJSC BSZ – spółki zarządzającej holdingu »BMK« został osobiście mianowany przez prezydenta Łukaszenkę. Pracownicy OJSC BSZ – spółki zarządzającej holdingu »BMK«, którzy protestowali i strajkowali po białoruskich wyborach prezydenckich w 2020 r., zostali zwolnieni. Od tego czasu przedsiębiorstwo podejmuje działania przeciwko pracownikom, którzy próbują organizować strajki, uciekając się do gróźb i zwolnień. W związku z tym OJSC BSW – spółka zarządzająca holdingiem »BMK« osiąga korzyści z reżimu Łukaszenki i wspiera ten reżim. Ponadto przedsiębiorstwo jest odpowiedzialne za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi”. W dniu 4 sierpnia 2023 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie skierowane do osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w zaskarżonych aktach (Dz.U. 2023, C 275, s. 21). Zgodnie z treścią tego ogłoszenia odnośne osoby fizyczne i prawne mogły wystąpić do Rady o ponowne rozpatrzenie decyzji o umieszczeniu ich w rozpatrywanych wykazach przed dniem 30 listopada 2023 r. W dniu 5 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie jej dostępu do informacji i dowodów uzasadniających decyzję o umieszczeniu jej nazwy w wykazie. W dniu 11 sierpnia 2023 r. Rada przekazała skarżącej dokument roboczy o sygnaturze WK 10044/2023 INIT przedstawiający okoliczności uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o umieszczeniu jej nazwy w rozpatrywanych wykazach. Żądania stron Skarżąca wnosi do Sądu o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą; – obciążenie Rady koszami postępowania. Rada wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Co do prawa W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi dwa zarzuty, z których pierwszy dotyczy „oczywistego” błędu w ocenie, a drugi – naruszenia prawa własności i wolności prowadzenia działalności gospodarczej. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego błędu w ocenie Zarzut pierwszy dzieli się na trzy części, z których pierwsza dotyczy tego, że skarżąca nie jest źródłem znacznych dochodów dla reżimu Łukaszenki, druga – że nie osiąga korzyści z tego reżimu i go nie wspiera, a trzecia – że nie jest odpowiedzialna za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi. W niniejszej sprawie Sąd uważa za właściwe rozpocząć od zbadania uzasadnienia zaskarżonych aktów w odniesieniu do okoliczności, że skarżąca wspiera reżim Łukaszenki i osiąga z niego korzyści. Skarżąca podnosi, że nie osiąga korzyści z reżimu Łukaszenki i go nie wspiera. W tym względzie, w pierwszej kolejności, jeśli chodzi o powód umieszczenia w wykazie dotyczący tego, że skarżąca wspiera reżim Łukaszenki, podnosi ona, że nie wspiera tego reżimu. Zauważa również, że zgodnie z brzmieniem zaskarżonych aktów powód ten odnosi się wyłącznie do „źródła znacznych dochodów”, którego rzeczywisty charakter nie został dowiedziony, a nie do „wsparcia o znaczeniu ilościowym lub jakościowym” lub „wsparcia strategicznego”. Skarżąca podnosi, że nie jest źródłem znacznych dochodów dla reżimu Łukaszenki. Ponadto osiągnięty przez nią zysk w 2021 r. i 2022 r. był niski. Skarżąca utrzymuje, że w latach 2018–2022 kwota wypłat dywidend była nieznaczna i że zgodnie z dokumentami zawartymi w aktach Rady potrzebowała ona pomocy państwa. Skarżąca dodaje, że jako przedsiębiorstwo publiczne jest ona zobowiązana na mocy ustawy do wypłaty na rzecz państwa dywidend, które mogą otrzymać organy podatkowe, oraz zgodnie z dekretem prezydenta Republiki Białorusi nr 637 z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie procedury przekazywania do budżetu państwa części zysków przedsiębiorstw państwowych, fundacji państwowych o celu zarobkowym oraz dochodów z dywidend (z udziałów w kapitale zakładowym) spółek gospodarczych będących własnością państwa lub gmin, a także w sprawie utworzenia państwowego funduszu celowego rozwoju kraju (krajowy rejestr aktów prawnych Republiki Białorusi nr 1/7075 z dnia 29 grudnia 2005 r., zwanym dalej „dekretem nr 637”) podmioty handlowe określone jako publiczne przekazują do budżetu Republiki Białorusi swoje zyski proporcjonalnie do liczby akcji posiadanych przez państwo oraz jednostki administracyjne i terytorialne w funduszach statutowych tych podmiotów handlowych. Skarżąca wyjaśnia, że ani zapłaty podatków, ani wypłaty obowiązkowych dywidend nie można uznać za wspieranie reżimu, ponieważ chodzi o zobowiązania prawne. Skarżąca dodaje, że sam fakt, iż państwo jest właścicielem przedsiębiorstwa, nie wystarcza do spełnienia kryterium dotyczącego wspierania reżimu. W drugiej kolejności, co się tyczy powodu umieszczenia w wykazie dotyczącego tego, że skarżąca osiąga korzyści z reżimu, wskazuje ona, że prezydent Republiki Białorusi nie mianował jej dyrektora generalnego. Ponadto zysk czerpany przez tego ostatniego z reżimu nie jest równoznaczny z zyskiem osiąganym przez samą skarżącą. Skarżąca dodaje, że możliwość emisji obligacji w warunkach zgodnych z zasadami rynkowymi nie stanowi dowodu na wsparcie finansowe ze strony reżimu. Skarżąca podnosi również, że otrzymanie zwrotu odsetek z tytułu wykorzystania pożyczek bankowych w celu realizacji projektu inwestycyjnego było uzależnione od spełnienia warunków dotyczących wyników. Świadczenie to jest przedmiotem postępowania selekcyjnego a skarżąca nie jest jego jedynym beneficjentem. Co więcej, jedną z rozpatrywanych pomocy otrzymał bank, a nie skarżąca. Ponadto, jeśli chodzi o nagrody, które otrzymali skarżąca lub jej dyrektor generalny, podobnie jak inne osoby, skarżąca wyjaśnia, że są one przyznawane przez spółki prywatne na podstawie przejrzystych kryteriów związanych wyłącznie z osiągnięciami. Wreszcie wszelkie wyróżnienia przyznane skarżącej, jej dyrektorowi generalnemu i jej wyrobom są oświadczeniami osób publicznych kierowanymi do pewnej liczby białoruskich przedsiębiorstw, nawet deficytowych. Rada kwestionuje argumentację skarżącej. W niniejszej sprawie przede wszystkim konieczne jest uściślenie, że zarzut pierwszy należy traktować jako dotyczący błędu w ocenie, a nie oczywistego błędu w ocenie. Chociaż jest bowiem prawdą, że Rada dysponuje pewnym marginesem swobody przy ustalaniu, czy w konkretnym wypadku zostały spełnione kryteria prawne, na których opierają się zastosowane środki ograniczające, to jednak pozostaje również faktem, że sądy Unii powinny zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii (zob. wyrok z dnia 6 września 2023 r., Pumpyanskiy/Rada, T‑291/22, niepublikowany, EU:T:2023:499, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo). Dalej należy przypomnieć, że skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) wymaga w szczególności, by w ramach kontroli zgodności z prawem powodów uzasadniających decyzję o umieszczeniu lub pozostawieniu nazwiska określonej osoby albo nazwy określonego podmiotu w wykazach osób objętych środkami ograniczającymi sąd Unii upewnił się, że decyzja ta, która dla tej osoby lub dla tego podmiotu ma charakter indywidualny, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. Oznacza to sprawdzenie okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw wspomnianej decyzji, tak aby kontrola sądowa nie była ograniczona do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, ale by dotyczyła tego, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia tejże decyzji – są wykazane (wyrok z dnia 13 września 2023 r., Synesis/Rada, T‑97/21 i T‑215/22, niepublikowany, EU:T:2023:531, pkt 35). To bowiem do właściwego organu Unii należy – w razie zakwestionowania – wykazanie zasadności powodów sformułowanych przeciwko konkretnej osobie lub konkretnemu podmiotowi, a nie do tej osoby lub do tego podmiotu przedstawienie dowodu przeciwnego braku zasadności wspomnianych powodów (zob. wyrok z dnia 13 września 2023 r., Synesis/Rada, T‑97/21 i T‑215/22, niepublikowany, EU:T:2023:531, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). Jeżeli właściwy organ Unii przedstawi mające znaczenie informacje lub dowody, sąd Unii powinien sprawdzić materialną prawidłowość podnoszonych okoliczności faktycznych w odniesieniu do tych informacji lub dowodów oraz ocenić moc dowodową tych ostatnich w zależności od okoliczności konkretnej sprawy i w świetle ewentualnych uwag przedstawionych w szczególności przez zainteresowaną osobę lub zainteresowany podmiot w tym względzie (zob. wyrok z dnia 13 września 2023 r., Synesis/Rada, T‑97/21 i T‑215/22, niepublikowany, EU:T:2023:531, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy również stwierdzić, że powody dotyczące korzyści, jaką skarżąca osiąga z reżimu Łukaszenki, i wsparcia tego reżimu opierają się na kryteriach przewidzianych w art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, do którego odsyła art. 2 ust. 5 rozporządzenia nr 765/2006, przy czym z art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642 wynika, że „wsparcie” reżimu Łukaszenki i „korzyść” osiągana z tego reżimu są odrębnymi kryteriami umieszczenia w rozpatrywanych wykazach (zob. wyrok z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności, jeśli chodzi o powód dotyczący wspierania przez skarżącą reżimu Łukaszenki, to w pierwszym akapicie uzasadnienia przytoczonego w pkt 9 powyżej wskazano, że skarżąca jest jedynym państwowym przedsiębiorstwem przemysłu metalurgicznego na Białorusi i jednym z największych przedsiębiorstw w tym kraju oraz że jako taka jest źródłem znacznych dochodów dla reżimu Łukaszenki, z których czerpie on bezpośrednie zyski. Powód ten opiera się na kryterium „wspierania” reżimu Łukaszenki przewidzianym w art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, do którego odsyła art. 2 ust. 5 rozporządzenia nr 765/2006. Należy zatem zbadać najpierw, czy okoliczności faktyczne przedstawione przez Radę i opisane w pkt 35 powyżej zostały wykazane, a jeśli tak, to następnie – czy wchodzą one w zakres art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. Po pierwsze, jeśli chodzi o ustalenie tych okoliczności faktycznych, przede wszystkim bezsporne jest, że skarżąca należy do państwa, a cały jej kapitał jest własnością Republiki Białorusi. Ponadto z akt sprawy, którymi dysponuje Rada, wynika, że skarżąca została uznana przez prezydenta Łukaszenkę za jeden z „okrętów flagowych” Białorusi, który wymienia się wśród pięciu największych przedsiębiorstw w państwie i który eksportuje swoją produkcję do ponad 60 państw na świecie. To twierdzenie prezydenta Łukaszenki odzwierciedla artykuł opublikowany w witrynie internetowej „belta.by” publicznej agencji prasy krajowej Republiki Białorusi w dniu 3 lipca 2021 r., zawartym w aktach sprawy Rady, zgodnie z którym „[b]iałoruski sektor wytwórczy […] określa w pełni wizerunek, status państwa oraz stanowi podstawę jego suwerenności gospodarczej i politycznej” i który wskazuje skarżącą jako „ogromne przedsiębiorstwo przemysłowe”. Ponadto skarżąca twierdzi, że na dzień 30 września 2023 r. zatrudniała 11633 osób, że należała do głównych białoruskich eksporterów wyrobów ze stali i że jej geograficzny obszar wywozu obejmował wcześniej ponad 100 państw na całym świecie, w tym kilka państw członkowskich Unii. Wreszcie w swoich pismach skarżąca twierdzi, że wypłaciła państwu białoruskiemu dywidendy w wysokości 2817224,38 BYN (rubli białoruskich) (około 1171208,27 EUR) za rok 2018, 0 BYN za rok 2019; 406004,70 BYN (około 146265,83 EUR) za rok 2020, 1432841,5 BYN (około 476819,1 EUR) za rok 2021 i 1741862,61 BYN (około 632737,33 EUR) za rok 2022. Dodatkowo skarżąca nie kwestionuje, że w 2021 r. zapłaciła, jak wynika ze środka dowodowego nr 3 znajdującego się w aktach sprawy Rady, po pierwsze, podatek dochodowy w wysokości 11,6 mln USD (dolarów amerykańskich), po drugie, składki na fundusz ochrony społecznej w wysokości 27,9 mln USD, a po trzecie, podatek od nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych w wysokości 6,78 mln USD. W konsekwencji Rada nie popełniła błędu, gdy uznała, że skarżąca jest jedynym państwowym przedsiębiorstwem przemysłu metalurgicznego na Białorusi i jednym z największych przedsiębiorstw w tym kraju i że jako taka jest ona źródłem znacznych dochodów dla reżimu Łukaszenki, z których reżim ten czerpie bezpośrednie zyski. Po drugie, co się tyczy argumentacji skarżącej dotyczącej tego, że okoliczności przedstawione w pkt 38–40 powyżej nie wykazują „wspiera[nia reżimu]” w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, należy przypomnieć, że – jak wynika z motywów 1–5 i 8 decyzji 2012/642 – środki ograniczające wobec Białorusi zostały przyjęte i przedłużone ze względu na ciągły brak poszanowania w tym państwie praw człowieka, demokracji i praworządności. Środki te są zatem skierowane przeciwko osobom odpowiedzialnym za sfałszowanie wyników wyborów i naruszenia międzynarodowych standardów wyborczych w kontekście niektórych procedur wyborczych lub referendalnych na Białorusi, a także przeciwko osobom odpowiedzialnym za poważne naruszenia praw człowieka i represje skierowane przeciwko pokojowym demonstrantom po zakończeniu tych procedur. Ponadto, jak wynika z motywu 6 decyzji 2012/642, z uwagi na powagę sytuacji środki zostały również nałożone między innymi na osoby i podmioty czerpiące korzyści z reżimu Łukaszenki i wspierające go, w szczególności na osoby i podmioty zapewniające reżimowi wsparcie finansowe lub materialne. I tak, poprzez to, że w art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642 Rada wskazała wsparcie dla reżimu Łukaszenki jako kryterium uzasadniające umieszczenie nazwy lub nazwiska w rozpatrywanych wykazach, mając na uwadze powagę sytuacji oraz utrzymujące się naruszenia praw człowieka, demokracji i praworządności oraz represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej na Białorusi, zamierzała ona zwiększyć presję wywieraną na ten reżim poprzez rozszerzenie kręgu osób i podmiotów objętych unijnymi środkami ograniczającymi. W związku z tym Rada przewidziała możliwość zastosowania środków w postaci zamrożenia środków finansowych i zasobów gospodarczych w odniesieniu do osób i podmiotów wspierających reżim Łukaszenki, a w szczególności osób i podmiotów wspierających go finansowo (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 60; z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 57). W świetle tych rozważań należy zauważyć, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, Rada nie oparła się tylko na okoliczności, że skarżąca należy do państwa białoruskiego, aby uznać, że wspiera ona reżim Łukaszenki, jak wynika z pkt 39 i 40 powyżej. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z motywem 6 decyzji 2012/642 kryterium wsparcia przewidziane w art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642 dotyczy „w szczególności” osób lub podmiotów wspierających finansowo reżim Łukaszenki. Wynika z tego, że pojęcie „wsparcia dla reżimu” obejmuje inne formy wsparcia niż wsparcie polityczne dla reżimu Łukaszenki (zob. podobnie wyrok z dnia 21 lutego 2024 r., Grodno Azot i Khimvolokno Plant/Rada, T‑117/22, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2024:112, pkt 52). W tym względzie, co się tyczy wypłaty dywidend, należy przypomnieć, że okoliczność, iż skarżąca, czyli przedsiębiorstwo należące do państwa białoruskiego i osiągające zyski, wypłaca dywidendy państwu białoruskiemu jako jedynemu akcjonariuszowi, które to dywidendy w związku z tym pozostają w dyspozycji reżimu Łukaszenki, pozwala wykazać, że stanowi ona źródło dochodów dla tego reżimu oraz że istnieje wsparcie finansowe (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 72; z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 69). Prawdą jest, że w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., Chyzh i in./Rada (T‑276/12, niepublikowanym, EU:T:2015:748, pkt 169), Sąd orzekł, iż z samej okoliczności płacenia podatków Rada nie może wnioskować, iż dochodzi do „wspierania reżimu”, ponieważ ich płacenie stanowi obowiązek prawny mający zastosowanie do wszystkich białoruskich podatników. Jednakże w niniejszej sprawie nie można uwzględnić argumentu skarżącej o zrównaniu dywidend z podatkami w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 49 powyżej. Otóż z ust. 1‑1 dekretu nr 637 wynika, że przedsiębiorstwa, na których ciąży obowiązek przekazywania części zysków państwu lub jednostkom niższego rzędu niż państwo, to przedsiębiorstwa, których decyzje są determinowane przez państwo lub rzeczone jednostki. Obowiązek ten dotyczy zatem jedynie określonej kategorii podmiotów gospodarczych, a nie wszystkich białoruskich podatników (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 79; z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 76). Ponadto zgodnie z ust. 1‑2 dekretu nr 637 część zysku zainteresowanych przedsiębiorstw, która musi być obowiązkowo przekazywana białoruskim organom publicznym, jest obliczana na podstawie różnicy między uzyskanym zyskiem, a w szczególności obciążeniami związanymi z podatkami i opłatami. W związku z tym omawiane płatności są formalnie niezależne od podatków i stanowią ich uzupełnienie. Okoliczność, że – jak wynika z ust. 3‑1 rzeczonego dekretu – pobieranie tej części zysku należy do kompetencji organów podatkowych, zgodnie z właściwymi procedurami podatkowymi, nie może podważyć tego stwierdzenia (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 80; z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 77). W związku z tym okoliczność, że skarżąca jest zobowiązana do przekazywania państwu swoich zysków na podstawie dekretu nr 637, nie przeczy ocenie, zgodnie z którą wspiera ona finansowo reżim Łukaszenki. Przeciwnie, taka okoliczność potwierdza wspomnianą ocenę, ponieważ na mocy tego aktu prawnego reżim wzmocnił sprawowaną dotychczas kontrolę nad zasobami skarżącej jako jej jedyny udziałowiec, zapewniając sobie regularnie udział w dysponowaniu częścią osiąganych przez nią zysków (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 81; z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 78). W związku z tym Rada nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że przeanalizowane powyżej środki dowodowe i okoliczności faktyczne dotyczące dywidend, które skarżąca wypłaca reżimowi Łukaszenki, stanowią środki dowodowe pozwalające jej przyjąć, że skarżąca wspierała reżim Łukaszenki w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. Co się tyczy ponadto zapłaty podatków, należy zauważyć, że w celu przyjęcia, iż skarżąca wspiera reżim, Rada uwzględniła również znaczne kwoty podatków zapłaconych przez skarżącą państwu białoruskiemu. Wprawdzie w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., Chyzh i in./Rada (T‑276/12, niepublikowanym, EU:T:2015:748, pkt 169), Sąd orzekł, że z samej okoliczności płacenia podatków Rada nie może wnioskować, iż dochodzi do „wspierania reżimu”, ponieważ ich płacenie stanowi obowiązek prawny mający zastosowanie do wszystkich białoruskich podatników (zob. pkt 49 powyżej), niemniej należy uściślić, że sytuacja w sprawie zakończonej tym wyrokiem różniła się od sytuacji rozpatrywanej w niniejszej sprawie, ponieważ chodziło o wspieranie reżimu przez osoby fizyczne i prywatne osoby prawne, które podlegają obowiązkowi zapłaty podatków jako „obowiązkowi prawnemu mającemu zastosowanie do wszystkich białoruskich podatników”. Ponadto Trybunał orzekł, że kwalifikacja jako podatek lub dywidenda, z tytułu których rządowi wypłacane są określone kwoty, nie jest rozstrzygająca dla uznania „wspierania rządu”. W jednym i w drugim przypadku chodzi bowiem o kwoty wypłacone państwu przez jednostkę publiczną, taką jak rozpatrywana w niniejszej sprawie, na podstawie przyjętych przez państwo uregulowań nakładających obowiązek dokonania tej wpłaty. Wykluczenie takich wypłat z pojęcia „wspierania rządu” z tego tylko powodu, że należne kwoty są kwalifikowane jako podatki, mogłoby pozwolić na obejście przepisów Unii poprzez podwyższenie stawki opodatkowania dochodów osiągniętych przez takie podmioty w zamian za zmniejszenie kwoty dywidend, których wypłata na rzecz państwa jest narzucona wszystkim spółkom publicznym przez ustawodawstwo krajowe (zob. analogicznie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Bank of lndustry and Mine/Rada, C‑358/15 P, niepublikowany, EU:C:2016:338, pkt 80). W niniejszej sprawie należy przypomnieć, jak wynika z pkt 38 powyżej, że bezsporne jest, iż skarżąca, w odróżnieniu od osób, których dotyczył wyrok z dnia 6 października 2015 r., Chyzh i in./Rada (T‑276/12, niepublikowany, EU:T:2015:748), jest publiczną osobą prawną należącą do państwa, a cały jej kapitał znajduje się w posiadaniu Republiki Białorusi. W tym względzie, w odróżnieniu od dochodów prywatnych osób fizycznych i prawnych, państwo może dysponować dochodami i zyskami skarżącej, wykorzystując jednocześnie instrumenty prawa publicznego, takie jak podatki, oraz instrumenty pochodne prawa własności, takie jak dywidendy. Forma, w jakiej zasoby skarżącej zostaną przekazane państwu, zależy również od tego państwa jako ustawodawcy i właściciela. Jeśli chodzi o zasoby otrzymane na wspieranie reżimu, nie ma znaczenia, czy państwo otrzymuje je w formie podatków płaconych przez przedsiębiorstwo publiczne, czy też w formie dywidend, tj. w formie udziału w zysku tego przedsiębiorstwa po opodatkowaniu. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, że skarżąca jest w całości własnością państwa białoruskiego, wynika z tego, że – w braku dowodów przeciwnych w aktach sprawy – nie podejmuje ona niezależnie od państwa białoruskiego swoich decyzji dotyczących wsparcia finansowego, jakiego udziela reżimowi. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia umieszczenia nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach, jest ona „jedynym państwowym przedsiębiorstwem przemysłu metalurgicznego na Białorusi i należącym do największych przedsiębiorstw w tym kraju” i „jest zatem dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów”. Wynika z tego, że wszystkie dochody lub zyski generowane przez skarżącą mogą zostać przekazane państwu, niezależnie od formy, jaką takie wsparcie mogłoby przybrać. W konsekwencji, jeśli chodzi o przedsiębiorstwo, którego cały kapitał należy do państwa, w celu ustalenia, czy stanowi ono źródło znacznych dochodów dla reżimu, w ramach analizy ewentualnego wspierania tego reżimu można wziąć pod uwagę wypłatę dywidend oraz zapłatę podatków. Tymczasem w niniejszej sprawie w 2021 r., jak wynika ze środka dowodowego nr 3 znajdującego się w aktach sprawy Rady, zawierającego dane liczbowe, których skarżąca nie kwestionuje, przedsiębiorstwo zapłaciło, po pierwsze, podatek dochodowy w wysokości 11,6 mln USD, po drugie, składki na fundusz ochrony społecznej w wysokości 27,9 mln USD, a po trzecie, podatek od nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych w wysokości 6,78 mln USD. Należy zatem stwierdzić, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że skarżąca jest źródłem znacznych dochodów dla reżimu Łukaszenki, a także dla państwa białoruskiego, które czerpie bezpośrednie korzyści z tych dochodów, i że w konsekwencji wspiera reżim Łukaszenki w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. W drugiej kolejności, co się tyczy zawartego w pierwszym akapicie uzasadnienia przytoczonego w pkt 9 powyżej powodu umieszczenia w wykazie, zgodnie z którym skarżąca czerpała korzyści z reżimu Łukaszenki, wskazano, że skarżąca otrzymuje duże dotacje rządowe i wsparcie polityczne ze strony reżimu Łukaszenki oraz że jej dyrektor generalny został osobiście mianowany przez prezydenta Łukaszenkę. Powód ten opiera się na kryterium „korzyści” czerpanych z reżimu Łukaszenki, przewidzianym w art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, do którego odsyła art. 2 ust. 5 rozporządzenia nr 765/2006. Należy zatem zbadać najpierw, czy okoliczności faktyczne przedstawione przez Radę i opisane w pkt 63 powyżej zostały wykazane, a jeśli tak, to następnie – czy wchodzą one w zakres art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. Co się tyczy, po pierwsze, prawidłowości ustaleń faktycznych, należy, z jednej strony, zauważyć, że z artykułu opublikowanego na stronie internetowej „belta.by” publicznej agencji prasy krajowej Republiki Białorusi w dniu 3 lipca 2021 r., zawartego jako środek dowodowy nr 7 w aktach sprawy Rady, wynika, że w 2023 r. rząd białoruski postanowił zrekompensować straty poniesione przez białoruski bank w kredytach eksportowych udzielonych skarżącej w wysokości 2,65 mld RUB (rubli rosyjskich, około 25 mln EUR), o stopie procentowej wynoszącej 2/3 podstawowej stopy procentowej banku centralnego Rosji oraz z zastrzeżeniem ubezpieczenia od ryzyka eksportowego lub ubezpieczenia od ryzyka eksportowego przy wsparciu państwa. W tym względzie, chociaż skarżąca, która nie kwestionuje tej okoliczności, podnosi, że wsparcie państwa zostało udzielone nie jej samej, lecz bankowi, to okazuje się, że była ona końcowym beneficjentem rozpatrywanej pomocy, która pozwoliła jej uniknąć obciążenia finansowego związanego z pożyczką w znacznej wysokości, przyznaną zresztą na preferencyjnych warunkach i przy wsparciu państwa. Podobnie z artykułu prasowego z dnia 19 lutego 2021 r., opublikowanego na stronie internetowej medium „Nasha Niva”, zawartego jako środek dowodowy nr 33 w aktach sprawy Rady, wynika, że część długów skarżącej została przeniesiona na państwo i przekształcona w dług publiczny, podczas gdy spółka miała trudności w spłacie swoich kredytów lub w spłacaniu zaciągniętych przez siebie pożyczek. W tym względzie, chociaż skarżąca twierdzi, że owe środki dowodowe opierają się na „niepotwierdzonych informacjach dotyczących rzekomego tajemniczego wsparcia państwa”, są one jednak wystarczające do potwierdzenia istnienia wsparcia finansowego ze strony państwa białoruskiego. Po drugie, w publikacjach na oficjalnej stronie internetowej skarżącej dotyczących jej skonsolidowanych sprawozdań finansowych za lata 2017–2019, zawartych jako środki dowodowe nr 10–12 w aktach Rady, stwierdzono, że otrzymała ona w latach 2016–2019 kilka dużych dotacji publicznych w wysokości 21976000 BYN (około 6 mln EUR), 42790000 BYN (około 12 mln EUR), 24525000 BYN (około 7 mln EUR) i 24683000 BYN (około 7 mln EUR). Owe środki dowodowe odzwierciedla artykuł opublikowany na stronie internetowej „belta.by” publicznej agencji prasy krajowej Republiki Białorusi w dniu 22 grudnia 2021 r., zawartym jako środek dowodowy nr 18 w aktach sprawy Rady, w którym powtórzono oświadczenie prezydenta Łukaszenki, zgodnie z którym skarżąca otrzymała „znaczące wsparcie publiczne”. W tym względzie, chociaż skarżąca twierdzi, że dotacje te podlegały rygorystycznym warunkom w odniesieniu do rozwoju kompleksu budowy maszyn Republiki Białorusi w latach 2017–2020, który to proces zakończył się w 2020 r., nie kwestionuje ona ich wypłaty i nie przedstawia żadnych środków dowodowych przeciwko środkom przedstawionym przez Radę. W tych okolicznościach nie może ona poważnie kwestionować istnienia i wielkości przedmiotowych dotacji. Ponadto zgodnie z orzecznictwem okoliczność, że powody umieszczenia nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach odnosiły się do okoliczności faktycznych, które wystąpiły przed przyjęciem zaskarżonych aktów i w dniu tego przyjęcia już ustały, nie musi oznaczać, że środki ograniczające utrzymane w mocy wobec osoby lub podmiotu, których dotyczą te akty, są nieaktualne. W celu wykazania, że skarżąca czerpie korzyści z reżimu prezydenta Łukaszenki lub go wspiera, co do zasady nie można bowiem uznać, iż takie odniesienie jest pozbawione znaczenia tylko dlatego, że niektóre działania należą do bliższej lub dalszej przeszłości (zob. podobnie wyroki: z dnia 12 lutego 2020 r., Boshab/Rada, T‑171/18, niepublikowany, EU:T:2020:55, pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 7 czerwca 2023 r., Shakutin/Rada, T‑141/21, niepublikowany, EU:T:2023:303, pkt 163). Po trzecie, z artykułu opublikowanego w witrynie internetowej „lidergoda.by”, zawartego jako środek dowodowy nr 13 w aktach sprawy Rady, wynika, że dyrektorowi generalnemu skarżącej przyznano nagrodę główną lidera 2020 r., która pozwala zwrócić uwagę konsumentów na towary i usługi skarżącej oraz wykazać ich wysoką jakość. Nagroda ta została przyznana na podstawie decyzji rady ekspertów, złożonej z przedstawicieli świata biznesu, zainteresowanych ministerstw i urzędów oraz organizacji publicznych. Podobnie, o czym świadczy publikacja w oficjalnej witrynie internetowej skarżącej, zawarta jako środek dowodowy nr 14 w aktach sprawy Rady, skarżąca uzyskała główną nagrodę w ramach nagród przyznawanych liderom w 2021 r. Nagrody te uzyskały poparcie białoruskiego ministerstwa przemysłu oraz ministerstwa zdrowia i edukacji, a także państwowego komitetu ds. nauki i technologii oraz republikańskiej konfederacji przedsiębiorczości. Podobnie ze środka dowodowego nr 17 zawartego w aktach sprawy Rady, zawierającego publikację w witrynie internetowej agencji Gosstandart, która – czego nie kwestionowała skarżąca – jest agencją białoruskiej rady ministrów, wynika, że skarżąca uzyskała nagrodę dla najlepszego produktu przyznawaną przez tę agencję. Te trzy spójne środki dowodowe wskazują zatem na przyznanie skarżącej przez reżim białoruski kilku nagród, które – jak słusznie twierdzi Rada – pozwalają temu reżimowi na udzielenie poparcia dla działalności skarżącej i promowanie jej w oczach odbiorców poprzez zwrócenie uwagi konsumentów na jej towary i usługi. Chociaż skarżąca utrzymuje, że te wyróżnienia na szczeblu krajowym mają na celu promowanie produktów wytwarzanych na Białorusi, a nie w szczególności jej produktów, oraz że nagrody są przyznawane przez radę ekspertów, to jednak taka argumentacja, która ogranicza się w istocie do zakwestionowania zasad przyznawania wsparcia, które otrzymała, nie podważając prawdziwości okoliczności opisanych w środkach dowodowych przedstawionych przez Radę, nie pozwala jej na zakwestionowanie, iż reżim przyznawał jej honorowe nagrody w celu wspierania jej działalności. Po czwarte, z artykułu opublikowanego w witrynie „primepress.by”, zawartego jako środek dowodowy nr 8 w aktach sprawy Rady, wynika, że mianowanie dyrektora generalnego skarżącej, byłego białoruskiego wiceministra przemysłu, zostało zatwierdzone przez prezydenta Łukaszenkę w 2019 r. Tymczasem takie zatwierdzone przez głowę państwa mianowanie członka rządu stojącego na czele struktury skarżącej wystarczy do wykazania istnienia ścisłego związku między nią a rządzącym reżimem, podobnie jak do wykazania formy wsparcia politycznego. W tych okolicznościach bez znaczenia jest argumentacja skarżącej, zgodnie z którą, z jednej strony, tego przeniesienia na inne stanowisko nie można uznać za awans, a z drugiej strony, podnoszona korzyść czerpana z reżimu przez jej dyrektora generalnego nie może dowodzić, że skarżąca sama czerpie taką korzyść. Dodatkowo, chociaż skarżąca dodaje, że prezydent Republiki Białorusi jedynie zatwierdził mianowanie jej dyrektora generalnego, co nie jest równoznaczne z powołaniem sensu stricto, to jednak taka procedura świadczy o ostatecznym zatwierdzeniu tego mianowania przez prezydenta, a tym samym przez reżim. Z całości powyższych rozważań wynika wobec tego, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że skarżąca korzystała ze znacznych dotacji publicznych i wsparcia politycznego ze strony reżimu Łukaszenki i że jej dyrektor generalny został osobiście mianowany przez prezydenta Łukaszenkę. Z drugiej strony, co się tyczy kwestii, czy okoliczności faktyczne, na których oparła się Rada, charakteryzują „korzyści czerpane z reżimu” przez skarżącą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, należy zauważyć, że nawet jeśli skarżąca uważa, iż tak nie jest, nie przedstawia ona żadnego istotnego argumentu lub środka dowodowego w tym względzie. Jak wynika bowiem z rozważań przedstawionych w pkt 66–69 powyżej, skarżąca nie kwestionuje, że otrzymała przedmiotowe dotacje, lecz utrzymuje, że przyznanie tych dotacji było obwarowane rygorystycznymi warunkami. Nie podważa to jednak faktu, iż wspomniane dotacje rzeczywiście przyznano i to w znacznej kwocie, a tym samym nie podważa to wsparcia finansowego na jej rzecz. Podobnie skarżąca nie może twierdzić, że wyrównanie przez państwo strat poniesionych przez białoruski bank w kredytach eksportowych nie stanowi dla niej wsparcia finansowego, ponieważ taki środek umożliwia jej, dzięki państwu, skorzystanie z kredytu na szczególnie korzystnych warunkach. Wprawdzie na rozprawie skarżąca wskazała, iż środek ten nie spowodował likwidacji jej długów, lecz tymczasowo je zawiesił, to nawet gdyby uznać to twierdzenie za udowodnione – a skarżąca nie przedstawiła żadnego środka dowodowego w tym względzie – tymczasowe zmniejszenie deficytu stanowi wsparcie finansowe przyznane przez reżim, co świadczy o tym, że czerpie ona z niego korzyści. Ponadto, co się tyczy nagród przyznanych skarżącej, jak wynika z rozważań przedstawionych w pkt 70–73 powyżej, nie podważa ona faktu, że otrzymała rozpatrywane nagrody, i nie przedstawia żadnego środka dowodowego mogącego podważyć wpływ reżimu na przyznawanie tych nagród. Co więcej, okoliczność, że inne przedsiębiorstwa otrzymały nagrody, nie ma wpływu na fakt, że skarżąca również je otrzymała, ani na dowodowy i istotny charakter tej okoliczności dla wykazania gospodarczego i politycznego wsparcia reżimu dla niej. Wreszcie, co się tyczy środka dowodowego nr 8 zawartego w aktach sprawy Rady, o którym mowa w pkt 74 powyżej, wynika z niego, że w 2019 r. prezydent Łukaszenko wyraził zgodę na mianowanie członka rządu na stanowisko dyrektora generalnego skarżącej. O ile rzeczywiście nie wykazano, że dokonał mianowania, o tyle skarżąca ani nie twierdziła, ani nie wykazała, że zgoda ta była fakultatywna, w związku z czym owa aprobata ze strony prezydenta Łukaszenki wydawała się być koniecznym warunkiem wstępnym, co świadczy o istnieniu ścisłego związku między reżimem a kierownictwem spółki, a tym samym o formie wsparcia politycznego dla niej. Z powyższego wynika, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, gdy uznała, że skarżąca korzystała ze znacznych dotacji publicznych i wsparcia politycznego reżimu Łukaszenki i że jej dyrektor generalny został osobiście mianowany przez prezydenta Łukaszenkę, co stanowi zatem łącznie wystarczające dowody, aby stwierdzić, że skarżąca czerpała korzyści z tego reżimu w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. Ponadto Sąd uznał, że powody dotyczące wspierania reżimu przez skarżącą i korzyści, jaką czerpie z niego, które są wystarczająco precyzyjne i konkretne oraz wolne od błędu w ocenie, stanowią same w sobie wystarczającą podstawę do umieszczenia jej nazwy w rozpatrywanych wykazach. W tym względzie należy przypomnieć, że mając na względzie prewencyjny charakter rozpatrywanych środków ograniczających, jeżeli w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów sąd Unii uzna, że co najmniej jeden z powodów wymienionych w uzasadnieniu jest wystarczająco precyzyjny i konkretny, że jest wykazany i że stanowi sam w sobie wystarczającą podstawę do wsparcia tych aktów, to okoliczność, iż te pozostałe powody tym się nie cechują, nie może uzasadniać stwierdzenia nieważności wspomnianych aktów (zob. wyrok z dnia 18 października 2023 r., Belaz-upravljajusaja kompanija holdinga Belaz Holding/Rada, T‑533/21, niepublikowany, EU:T:2023:657, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji należy oddalić zarzut pierwszy, bez konieczności badania argumentów skarżącej skierowanych przeciwko tej części uzasadnienia zaskarżonych aktów, zgodnie z którą skarżąca jest odpowiedzialna za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi, ponieważ okoliczność, że zarzut ten nie został wykazany, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności tych aktów. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia prawa własności i prawa do wolności prowadzenia działalności gospodarczej Skarżąca podnosi, że nałożony na nią środek w postaci zamrożenia funduszy stanowi ograniczenie korzystania z praw i wolności zapisanych w Karcie oraz ich zasadniczej treści. W tym względzie skarżąca twierdzi, że ze względu na błąd w ocenie zaskarżone akty nie są ważne i że ograniczenia jej praw podstawowych wynikające z tych aktów są pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej w prawie Unii, a zatem nie są „przewidziane ustawą” w rozumieniu art. 52 ust. 1 Karty. Skarżąca dodaje, że zastosowane wobec niej środki ograniczające nie są ani konieczne, ani odpowiednie w świetle ich celu. Nie ma bowiem związku między umieszczeniem jej nazwy w rozpatrywanych wykazach a celem zaskarżonych aktów związanym z wojną w Ukrainie, przy czym wspomniane akty nie zawierają uzasadnienia w tym względzie. Co więcej, skarżąca poniosła szkody w wyniku tej wojny i nie czerpała z niej korzyści. Dodatkowo ustalenie, czy skarżąca skorzystała ze szczególnych odstępstw od środka w postaci zamrożenia środków finansowych, nie służy wykazaniu, że zaskarżone akty nie naruszają jej praw. Wreszcie skarżąca podnosi, że nie przedstawiono żadnego wyjaśnienia co do sposobu, w jaki kwestionowane środki ograniczające przyczynią się do realizacji celu zaskarżonych aktów, co stanowi naruszenie obowiązku uzasadnienia, prawa do rzetelnego procesu i prawa do skutecznej ochrony sądowej. Rada kwestionuje argumentację skarżącej. Na wstępie należy uściślić, że na rozprawie skarżąca stwierdziła, po pierwsze, że zastrzeżenia dotyczące naruszenia obowiązku uzasadnienia, prawa do rzetelnego procesu sądowego i prawa do skutecznej ochrony sądowej nie stanowią nowych zastrzeżeń odrębnych od zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności i wolności prowadzenia działalności gospodarczej, a po drugie, że w ramach niniejszego zarzutu nie powołała się na zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 5 TUE, lecz opierała się na naruszeniu art. 16, 17 i 52 Karty. W tym względzie należy przypomnieć, że prawo własności stanowi część ogólnych zasad prawa Unii i jest określone w art. 17 Karty. Z kolei wolność prowadzenia działalności gospodarczej została zapisana w art. 16 tej Karty. W niniejszej sprawie środki ograniczające zastosowane wobec skarżącej stanowią środki zabezpieczające, których nie uważa się za pozbawiające zainteresowane osoby ich własności lub wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże rozpatrywane środki niezaprzeczalnie prowadzą do ograniczenia w korzystaniu z prawa własności i wpływają na swobodę prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą (zob. podobnie wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 167 i przytoczone tam orzecznictwo). Niemniej prawa podstawowe, na które powołuje się skarżąca, a mianowicie wolność prowadzenia działalności gospodarczej i prawo własności, nie są prerogatywami absolutnymi i mogą w konsekwencji podlegać ograniczeniom na warunkach określonych w art. 52 ust. 1 Karty (zob. wyrok z dnia 13 września 2018 r., Gazprom Neft/Rada, T‑735/14 i T‑799/14, EU:T:2018:548, pkt 161 i przytoczone tam orzecznictwo). W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 52 ust. 1 Karty, po pierwsze, „[w]szelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności” oraz, po drugie, że „[z] zastrzeżeniem zasady proporcjonalności ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób”. Tym samym, aby ograniczenie korzystania z omawianych praw podstawowych było zgodne z prawem Unii, powinno ono spełniać trzy przesłanki. Po pierwsze, ograniczenie powinno być przewidziane ustawą. Innymi słowy, dany środek powinien mieć podstawę prawną. Po drugie, ograniczenie powinno służyć celowi interesu ogólnego uznanemu za taki w prawie Unii. Po trzecie, ograniczenie nie powinno być nadmierne. Z jednej strony powinno być konieczne i proporcjonalne do zamierzonego celu. Z drugiej strony nie może zostać naruszona „istota”, to jest zasadnicza treść danego prawa lub danej wolności (zob. podobnie wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 170–173 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie te trzy przesłanki zostały spełnione. Należy bowiem stwierdzić, co się tyczy pierwszej przesłanki, że rozpatrywane środki ograniczające są „przewidziane ustawą”, ponieważ zostały ustanowione w aktach mających charakter generalny i mających jasną podstawę prawną w prawie Unii, a mianowicie w art. 29 TUE w odniesieniu do decyzji wykonawczej 2023/1592 i w art. 215 TFUE w odniesieniu do rozporządzenia wykonawczego 2023/1591. Te postanowienia są wystarczająco przewidywalne dla zainteresowanych w zakresie, w jakim mogą one służyć za podstawę prawną przyjęcia środków ograniczających mogących naruszać lub ograniczać prawa podstawowe (zob. wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada, T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 149 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto, jak stwierdzono w ramach badania zarzutu pierwszego, Rada nie popełniła błędu w ocenie w związku z umieszczeniem nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach. Co się tyczy drugiej przesłanki, w odniesieniu do której skarżąca nie przedstawia żadnego argumentu, należy stwierdzić, że zaskarżone akty są w stosunku do skarżącej zgodne z celem określonym w art. 21 ust. 2 lit. b) i c) TUE, jakim jest umacnianie i wspieranie demokracji i praworządności oraz utrzymanie pokoju, zapobieganie konfliktom i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego. Jeżeli chodzi o trzecią przesłankę, należy przypomnieć, że zasada proporcjonalności jako zasada ogólna prawa Unii wymaga, by akty instytucji Unii nie wykraczały poza to, co właściwe i konieczne do realizacji celów, którym ma służyć dane uregulowanie (zob. wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., Cabello Rondón/Rada, T‑248/18, EU:T:2021:450, pkt 123 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie w odniesieniu do sądowej kontroli przestrzegania zasady proporcjonalności należy przyznać, że prawodawca Unii dysponuje szerokim zakresem uznania w dziedzinach, które wiążą się z dokonywaniem przez niego politycznych, ekonomicznych czy społecznych wyborów i w których powinien on dokonywać kompleksowych ocen. W rezultacie jedynie rażąco niewłaściwy charakter środka przyjętego w tych dziedzinach, w świetle celu, który właściwa instytucja zamierza osiągnąć, może przesądzić o jego niezgodności z prawem (zob. wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., Cabello Rondón/Rada, T‑248/18, EU:T:2021:450, pkt 124 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy możliwości realizacji celów wytyczonych za pomocą rozpatrywanych środków, należy stwierdzić, że w świetle celów interesu ogólnego o tak podstawowym znaczeniu dla wspólnoty międzynarodowej, jak przywołane w pkt 99 powyżej, cele te nie mogą jako takie uchodzić za niewłaściwe (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 199 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto, zgodnie z orzecznictwem, niedogodności wynikające ze środków ograniczających nie są nadmierne w stosunku do wytyczonych celów, przy uwzględnieniu z jednej strony, że środki mają z natury tymczasowy i odwracalny charakter i nie naruszają zatem „zasadniczej treści” prawa własności i swobody prowadzenia działalności gospodarczej, a z drugiej strony, że można od nich odstąpić celem pokrycia wydatków na podstawowe potrzeby, kosztów prawnych czy też pokrycia wydatków nadzwyczajnych danych osób (wyrok z dnia 21 lutego 2018 r., Klyuyev/Rada, T‑731/15, EU:T:2018:90, pkt 182; zob. również podobnie wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada, T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 225). W tym względzie należy przypomnieć, że art. 5 ust. 1 decyzji 2012/642 i art. 3 rozporządzenia nr 765/2006 przewidują możliwość zezwolenia na uwolnienie niektórych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych, aby umożliwić zainteresowanym osobom zaspokojenie podstawowych potrzeb lub wywiązanie się z określonych zobowiązań. Wreszcie należy zauważyć, że znaczenie celu realizowanego przez kwestionowane środki ograniczające może uzasadniać negatywne konsekwencje, choćby daleko idące, dla niektórych podmiotów gospodarczych, które nawet nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za sytuację, która doprowadziła do przyjęcia sankcji (zob. wyrok z dnia 6 marca 2024 r., BSW – management company of BMC holding/Rada, T‑258/22, niepublikowany, EU:T:2024:150, pkt 118 i przytoczone tam orzecznictwo). W tych okolicznościach ingerencji w prawo własności i wolność prowadzenia działalności gospodarczej skarżącej nie można uznać za nieproporcjonalną. Z tego wynika, że należy oddalić zarzut drugi. W rezultacie, ponieważ zarzut pierwszy również został oddalony, należy oddalić skargę w całości. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Rady – obciążyć ją kosztami postępowania.   Z powyższych względów SĄD (czwarta izba) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) AAT Byelorussian Steel Works – management company of „Byelorussian Metallurgical Company” holding (BSW – management company of „BMC” holding) pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.   da Silva Passos Półtorak Cassagnabère Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 19 marca 2025 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.