T-13/25

Wydanie tymczasowe WYROK SĄDU (czwarta izba) z dnia 10 czerwca 2026 r.(*) Służba publiczna – Personel tymczasowy – Umowa na czas nieokreślony – Artykuł 2 lit. c) WZIP – Rozwiązanie umowy – Artykuł 47 lit. c) ppkt (i) WZIP – Utrata zaufania – Naruszenie prawa – Odpowiedzialność – Krzywda W sprawie T-13/25 HC, którą reprezentowała L. Levi, avocate, strona skarżąca, przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który reprezentowali Á. Almendros Manzano i G. Bittoni, działający w charakterze pełnomocników, strona pozwana, SĄD (czwarta izba), w składzie: G. De Baere, prezes, R. Meyer (sprawozdawca) i D. Jočienė, sędziowie, sekretarz: H. Eriksson, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 14 stycznia 2026 r., wydaje następujący Wyrok 1        W skardze opartej na art. 270 TFUE skarżąca, HC, wnosi, po pierwsze, o stwierdzenie nieważności decyzji strony pozwanej z dnia 2 lipca 2024 r., na mocy której jej umowa o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego na czas nieokreślony została rozwiązana (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”) na podstawie art. 47 warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (zwanych dalej „WZIP”), a po drugie, o zadośćuczynienie za krzywdę, jakiej miała doznać w wyniku tej decyzji. Okoliczności powstania sporu 2        Skarżąca została zatrudniona przez stronę pozwaną w dniu 4 września 2001 r. Od czerwca 2016 r. była zatrudniona w charakterze członka personelu tymczasowego, w rozumieniu art. 2 lit. c) WZIP, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w gabinecie sędziego Sądu Unii Europejskiej (zwanego dalej „członkiem”). 3        W dniu 6 września 2022 r. między członkiem a skarżącą powstał spór dotyczący dni urlopu wykorzystanego przez skarżącą i ich zatwierdzenia. 4        Od dnia 9 września 2022 r. skarżąca przebywała na zwolnieniu chorobowym. 5        W wiadomości e-mail z dnia 15 września 2022 r. skierowanej do sekretariatu Dyrekcji Zasobów Ludzkich strony pozwanej (zwanej dalej „Dyrekcją Zasobów Ludzkich”) skarżąca poinformowała o sytuacji w pracy, która stała się „niemożliwa do zniesienia”, oraz wyraziła chęć spotkania w celu przedstawienia faktów dotyczących nękania psychicznego, jakiego miał dopuścić się wobec niej członek. Wskazała, że zamierza złożyć wniosek o udzielenie wsparcia. W tym samym dniu Dyrekcja Zasobów Ludzkich udzieliła skarżącej odpowiedzi, informując ją o przepisach wewnętrznych instytucji w dziedzinie nękania psychicznego, i poprosiła ją o ponowne skontaktowanie się na początku października 2022 r. w celu odbycia rozmowy. 6        W dniu 4 października 2022 r. odbyło się spotkanie dyrektora generalnego ds. administracji z członkiem w biurze tego ostatniego. 7        Pismem przygotowanym przez swojego pełnomocnika z dnia 26 października 2022 r. skarżąca zwróciła się do prezesa Sądu z wnioskiem o przeprowadzenie rozmowy mającej na celu znalezienie „konstruktywnych rozwiązań” trudności napotkanych w pracy z członkiem, wyjaśniając jednocześnie, że wniosek ten nie wchodzi w zakres formalnego postępowania. Następnie w dniu 16 listopada 2022 r. odbyła się rozmowa między skarżącą i jej pełnomocnikiem, prezesem Sądu i doradcą prawnym do spraw administracyjnych strony pozwanej. 8        Pismem z dnia 16 grudnia 2022 r. (zwanym dalej „memorandum z dnia 16 grudnia 2022 r.”) członek poinformował skarżącą o zamiarze rozwiązania stosunku pracy z powodu utraty zaufania ze względu na zachowanie, jakiego miała ona dopuszczać się przy wykonywaniu obowiązków w gabinecie w miesiącach poprzedzających dzień 9 września 2022 r. W szczególności członek zarzucił skarżącej coraz większy brak dyspozycyjności, świadczący jego zdaniem o braku etyki zawodowej, a także rosnący spadek produktywności, proaktywności i motywacji oraz brak autonomii i nadzoru przy wykonywaniu niektórych zadań. Członek wezwał skarżącą do przedstawienia ewentualnych uwag, co ta uczyniła pismem z dnia 5 stycznia 2023 r. 9        Pismem z dnia 1 lutego 2023 r. (zwanym dalej „memorandum z dnia 1 lutego 2023 r.”) członek zwrócił się do sekretarza Sądu o podjęcie niezbędnych kroków administracyjnych w celu rozwiązania ze skarżącą umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego. Członek odniósł się do swojego memorandum z dnia 16 grudnia 2022 r., które załączył do wspomnianego memorandum, informującego skarżącą o zamiarze rozwiązania umowy i o względach, które prowadzą do wydania tej decyzji. 10      W dniu 15 lutego 2023 r. skarżąca, na podstawie art. 90 ust. 1 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”), złożyła wniosek o udzielenie wsparcia w rozumieniu art. 24 regulaminu pracowniczego (zwany dalej „wnioskiem o udzielenie wsparcia”). Na poparcie tego wniosku skarżąca szczegółowo opisała szereg zachowań, które jej zdaniem doprowadziły do skierowania jej na zwolnienie chorobowe. Zażądała ona, po pierwsze, wszczęcia dochodzenia administracyjnego przez organ upoważniony do zawierania umów o pracę (zwany dalej „OUZU”) w celu ustalenia okoliczności faktycznych i wyciągnięcia z nich odpowiednich konsekwencji, a po drugie, zawieszenia wszelkich działań mających na celu zakończenie stosunku pracy. 11      Decyzją z dnia 25 maja 2023 r. komisja Sądu odpowiedzialna za wdrożenie obowiązku wspomagania (zwana dalej „komisją ds. wsparcia”) oddaliła wniosek skarżącej o udzielenie wsparcia. W dniu 17 sierpnia 2023 r. skarżąca, na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, złożyła zażalenie na sporną decyzję. 12      Pismem z dnia 6 września 2023 r. Dyrekcja Zasobów Ludzkich poinformowała skarżącą, przebywającą na zwolnieniu chorobowym od dnia 9 września 2022 r., o skierowaniu sprawy do komitetu ds. inwalidztwa na podstawie art. 59 ust. 4 regulaminu pracowniczego w celu ustalenia, czy stan jej zdrowia pozwala jej na dalsze zajmowanie stanowiska u strony pozwanej. 13      Decyzją z dnia 8 września 2023 r. OUZU zawiesił postępowanie w sprawie rozwiązania umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego ze skarżącą do czasu wydania rozstrzygnięcia przez komitet ds. inwalidztwa, w interesie prawidłowego przebiegu postępowania przed komitetem. 14      Decyzją z dnia 9 października 2023 r. komisja Sądu właściwa do orzekania w przedmiocie zażaleń (zwana dalej „komisją ds. zażaleń”) uchyliła decyzję komisji ds. wsparcia z dnia 25 maja 2023 r. Komisja ta uznała bowiem, z jednej strony, że komisja ds. wsparcia błędnie oceniła zakres stosowania art. 24 regulaminu pracowniczego, a z drugiej strony, że niesłusznie uznała, iż wniosek o udzielenie wsparcia opierał się na zwykłych twierdzeniach pozbawionych choćby najmniejszych dowodów. 15      W dniu 6 grudnia 2023 r. komitet ds. inwalidztwa stwierdził, że skarżąca nie była dotknięta trwałą i całkowitą niezdolnością do pracy, uniemożliwiającą jej wykonywanie obowiązków odpowiadających stanowisku w jej grupie funkcyjnej, i że z tego powodu była zobowiązana do kontynuowania pracy. 16      Decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. OUZU, uznając w świetle wniosków komitetu ds. inwalidztwa, że skarżąca była zdolna do pracy i że powinna powrócić na swoje stanowisko od dnia 8 stycznia 2024 r., postanowił tytułem środka tymczasowego i zabezpieczającego oddelegować ją do jednej ze służb w pozwanej instytucji z zachowaniem jej grupy zaszeregowania i stopnia. 17      Decyzją z dnia 20 lutego 2024 r. (zwaną dalej „decyzją z dnia 20 lutego 2024 r.”) komisja ds. wsparcia zdecydowała, że oddelegowanie skarżącej do jednej ze służb w pozwanej instytucji stanowiło odpowiedni środek pozwalający na uwzględnienie wniosku o udzielenie wsparcia. W pozostałym zakresie wniosek został oddalony. Ponieważ wspomniana decyzja nie była przedmiotem zażalenia wniesionego na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego, stała się ona ostateczna w dniu 20 maja 2024 r. 18      Pismem z dnia 6 czerwca 2024 r. Dyrekcja Zasobów Ludzkich poinformowała skarżącą, że w związku z uprawomocnieniem się decyzji komisji ds. wsparcia z dnia 20 lutego 2024 r., OUZU zniósł zawieszenie postępowania w sprawie rozwiązania z nią umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego. Poinformowała ją również o zamiarze rozwiązania jej umowy o pracę przez OUZU na podstawie art. 47 lit. c) ppkt (i) WZIP z powodu utraty zaufania. W tym względzie Dyrekcja Zasobów Ludzkich zwróciła w tym piśmie uwagę na istnienie „trudnych, a nawet konfliktowych relacji” między skarżącą a członkiem, co potwierdziła decyzja komisji ds. wsparcia z dnia 20 lutego 2024 r. Dyrekcja Zasobów Ludzkich poinformowała skarżącą, że może ona zgłosić uwagi dotyczące zamiaru rozwiązania przez OUZU umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego przed dniem 20 czerwca 2024 r. 19      Skarżąca przedłożyła swoje uwagi w dniu 20 czerwca 2024 r. W szczególności skarżąca wskazała, że podnoszona utrata zaufania opierała się na innych okolicznościach niż te przedstawione przez członka w memorandum z dnia 1 lutego 2023 r., podczas gdy OUZU nie był uprawniony do zastępowania powodów podanych przez wspomnianego członka innymi powodami w celu scharakteryzowania utraty zaufania. 20      W dniu 2 lipca 2024 r. OUZU wydał zaskarżoną decyzję, w której rozwiązał ze skarżącą umowę o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego na podstawie art. 47 lit. c) ppkt (i) WZIP z dziesięciomiesięcznym okresem wypowiedzenia. W zaskarżonej decyzji OUZU stwierdził w szczególności, że istnienie „trudnych, a nawet konfliktowych relacji” między skarżącą a członkiem, u którego wykonywała swoje obowiązki zgodnie z umową zawartą na podstawie art. 2 lit. c) WZIP, stanowi dowód braku więzi zaufania między nimi. 21      W dniu 17 sierpnia 2024 r. skarżąca złożyła na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego zażalenie na zaskarżoną decyzję. 22      Decyzją R-8/24 z dnia 1 października 2024 r. (zwaną dalej „decyzją oddalającą zażalenie”) komisja ds. zażaleń oddaliła zażalenie skarżącej. 23      Ponieważ okres wypowiedzenia przewidziany w zaskarżonej decyzji został przedłużony ze względu na zwolnienie chorobowe skarżącej, jej umowa o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego została rozwiązana ze skutkiem od początku sierpnia 2025 r., czyli na niecały miesiąc przed jej przejściem na emeryturę. Żądania stron 24      Skarżąca wnosi do Sądu o: –        stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz, w razie potrzeby, decyzji oddalającej zażalenie; –        zasądzenie od strony pozwanej na jej rzecz zadośćuczynienia w wysokości 50 000 EUR tytułem naprawienia doznanej przez nią krzywdy; –        obciążenie strony pozwanej kosztami postępowania. 25      Strona pozwana wnosi do Sądu o: –        oddalenie skargi jako bezzasadnej i odrzucenie jej w części, jako niedopuszczalnej; –        obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Co do prawa W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności W przedmiocie dopuszczalności żądań stwierdzenia nieważności 26      Na wstępie należy stwierdzić, że z żądania stwierdzenia nieważności wynika, iż skarżąca wnosi do Sądu o stwierdzenie nieważności nie tylko zaskarżonej decyzji, lecz również, w razie potrzeby, decyzji oddalającej zażalenie. 27      Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem żądania stwierdzenia nieważności formalnie skierowane przeciwko decyzji oddalającej zażalenie skutkują zaskarżeniem do Sądu aktu, na który złożono zażalenie, jeżeli żądania te są jako takie pozbawione autonomicznej treści (zob. wyrok z dnia 13 lipca 2018 r., Curto/Parlament, T-275/17, EU:T:2018:479, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo). 28      Ponieważ w niniejszym przypadku decyzja oddalająca zażalenie wyłącznie utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, uściślając powody, które legły u jej podstaw, należy stwierdzić, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji oddalającej zażalenie nie ma autonomicznej treści, w związku z czym nie ma potrzeby rozpoznawania go osobno. Jednakże przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji trzeba wziąć pod uwagę uzasadnienie zawarte w decyzji o oddaleniu zażalenia, ponieważ to uzasadnienie powinno pokrywać się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji (zob. podobnie wyrok z dnia 30 kwietnia 2019 r., Wattiau/Parlament, T-737/17, EU:T:2019:273, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo). Co do istoty 29      Na poparcie swojej skargi skarżąca podnosi cztery zarzuty. Zarzut pierwszy, składający się z trzech części, dotyczy oczywistego błędu w ocenie i naruszenia prawa w odniesieniu do powodu rozwiązania umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego, naruszenia art. 47 WZIP i art. 24 regulaminu pracowniczego oraz naruszenia obowiązku staranności i obowiązku dbałości. Zarzut drugi dotyczy oczywistego błędu obciążającego powody podjęcia postępowania w sprawie rozwiązania umowy, nieprawidłowego wykonania art. 47 lit. c) WZIP i nadużycia władzy. Zarzut trzeci dotyczy naruszenia prawa do bycia wysłuchanym i obowiązku uzasadnienia. Zarzut czwarty dotyczy naruszenia art. 12a i 22a regulaminu pracowniczego. 30      Dokładniej rzecz ujmując, w części pierwszej zarzutu pierwszego skarżąca podnosi, że OUZU naruszył przysługujące mu uprawnienia dyskrecjonalne, naruszył prawo i przekroczył uprawnienia przyznane mu na podstawie art. 47 lit. c) WZIP, gdy powodem złożenia wniosku o rozwiązanie umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego jest utrata zaufania. Zdaniem skarżącej, po pierwsze, OUZU nie przeprowadził żadnej kontroli prawdziwości okoliczności faktycznych i zarzutów podniesionych przez członka we wniosku o rozwiązanie umowy, a po drugie, OUZU zastąpił je swoim własnym uzasadnieniem w celu uzasadnienia utraty zaufania. 31      Pozwany kwestionuje argumenty skarżącej przedstawione w ramach części pierwszej zarzutu pierwszego, podnosząc, że żaden przepis nie nakłada na OUZU obowiązku uwzględnienia, przy rozpatrywaniu wniosku o rozwiązanie umowy z powodu utraty zaufania w stosunku do członka personelu tymczasowego, który wykonuje obowiązki zgodnie z umową zawartą na podstawie art. 2 lit. c) WZIP, jedynie dowodów przedstawionych przez przełożonego, u którego pracownik ten wykonuje swoje obowiązki. Utrzymuje on, że OUZU, biorąc pod uwagę szeroki zakres uznania, jakim dysponuje w tej dziedzinie, powinien mieć możliwość uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności. 32      Zdaniem pozwanego skarżąca błędnie interpretuje mające zastosowanie orzecznictwo i podnosi, że zakaz zastępowania przez OUZU własną oceną oceny przełożonego, u którego pracownik wykonuje swoje obowiązki, dotyczy wyłącznie faktu utraty zaufania, a nie oceny powodów, które mogą ją uzasadniać. Utrzymuje on ponadto, że z orzecznictwa wynika, iż o ile do danego przełożonego należy złożenie wniosku o rozwiązanie umowy, o tyle wyłącznie do OUZU należy wydanie decyzji o rozwiązaniu umowy i uzasadnienie jej, w związku z czym może on w razie potrzeby oprzeć swoją decyzję na okolicznościach innych niż te, które zostały podane na poparcie pierwotnego wniosku. 33      Pozwany dodaje, że gdyby OUZU nie miał możliwości oparcia rozwiązania umowy o pracę z członkiem personelu tymczasowego na podstawach innych niż te, na które powołuje się członek, u którego pracownik ten wykonuje swoje obowiązki, stałoby to w sprzeczności z rozwojowym charakterem postępowania poprzedzającego wniesienie skargi. 34      W tym względzie należy przypomnieć, że art. 2 lit. c) WZIP przewiduje możliwość zatrudnienia członków personelu tymczasowego w celu wykonywania obowiązków u osoby pełniącej urząd przewidziany w traktacie UE lub traktacie FUE, takiej jak w szczególności członkowie Sądu. Zgodnie z art. 8 akapit trzeci WZIP, w przypadku zatrudnienia na tej podstawie członkowie personelu tymczasowego, którzy wykonują swoje obowiązki u członka Sądu, zawierają umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony, ale nie dłużej niż na czas trwania kadencji danego członka. 35      Zgodnie z art. 47 lit. c) ppkt (i) WZIP zatrudnienie członka personelu tymczasowego, który zawarł umowę na czas nieokreślony ustaje z upływem okresu wypowiedzenia przewidzianego w umowie, przy czym okres wypowiedzenia trwa nie krócej niż miesiąc za każdy przepracowany rok służby, nie mniej niż trzy miesiące i nie więcej niż 10 miesięcy 36      Jeśli chodzi o powody mogące uzasadniać rozwiązanie umowy na czas nieokreślony zawartej z członkiem personelu tymczasowego zatrudnionym na podstawie art. 2 lit. c) WZIP, z orzecznictwa wynika, że taka umowa może zostać rozwiązana ze względu na utratę zaufania, ponieważ zasadniczym elementem tej umowy o pracę intuitu personae jest wzajemne zaufanie. (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 lipca 2023 r., SE/Komisja, T-223/21, EU:T:2023:375, pkt 138 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 24 lutego 2010 r., P/Parlament, F-89/08, EU:F:2010:11, pkt 32). 37      W tym względzie orzecznictwo wymaga, aby OUZU wyjaśnił okoliczności faktyczne, które ujawniają lub uzasadniają utratę zaufania. (zob. podobnie wyrok z dnia 7 listopada 2019 r., WN/Parlament, T-431/18, niepublikowany, EU:T:2019:781, pkt 31). 38      Ponadto z utrwalonego orzecznictwa wynika, że do OUZU nie należy zastępowanie własną oceną oceny przełożonego strony skarżącej co do rzeczywistej utraty zaufania. OUZU powinien jednak przeprowadzić analizę składającą się z trzech etapów. Powinien on w pierwszej kolejności zbadać, czy brak lub utrata zaufania są rzeczywiście podnoszone, następnie dokonać kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych, na które się powołano, i wreszcie upewnić się, że w świetle przedstawionych powodów wniosek o rozwiązanie umowy nie jest obarczony naruszeniem praw podstawowych ani nadużyciem władzy (zob. wyrok z dnia 8 maja 2024 r., UF/Komisja, T-24/23, EU:T:2024:293, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo). 39      To w świetle tych rozważań należy zbadać, czy – jak twierdzi skarżąca – OUZU, do którego członek złożył wniosek o rozwiązanie umowy, był zobowiązany do zbadania prawdziwości okoliczności faktycznych przywołanych przez członka, a następnie do ograniczenia się do powodów, na które powołał się on w celu uzasadnienia utraty zaufania, a których OUZU nie mógł tym samym zastąpić własnym uzasadnieniem. 40      W pierwszej kolejności, co się tyczy powodów, na które powołano się w zaskarżonej decyzji w odniesieniu do rozwiązania umowy ze skarżącą, OUZU stwierdził w szczególności, że między skarżącą a członkiem istnieją „trudne, a nawet konfliktowe relacje”, potwierdzone decyzją komisji ds. wsparcia z dnia 20 lutego 2024 r., która „[wykazywała] sama w sobie zerwanie więzi zaufania” między skarżącą a członkiem. 41      Podobnie w decyzji oddalającej zażalenie komisja ds. zażaleń wskazała w szczególności, że między członkiem a skarżącą istnieją „trudne, a nawet konfliktowe relacje” zgodnie z decyzją komisji ds. wsparcia z dnia 20 lutego 2024 r. i że „nie można poważnie kwestionować, iż w takich okolicznościach więź zaufania […] należy uznać za zerwaną”. 42      Tymczasem w memorandum z dnia 16 grudnia 2022 r., załączonym do memorandum z dnia 1 lutego 2023 r., w celu uzasadnienia utraty zaufania członek zarzucił skarżącej zwiększony brak dyspozycyjności, świadczący jego zdaniem o braku etyki zawodowej, a także rosnący spadek produktywności, proaktywności i motywacji oraz brak autonomii i nadzoru przy wykonywaniu niektórych zadań. Członek nie wspomniał w nim o istnieniu „trudnych, a nawet konfliktowych relacji”. 43      W tym względzie należy zauważyć, że bez przeinaczenia systemu ustanowionego w art. 2 lit. c) WZIP, OUZU nie może być zmuszony do ingerowania w inuitu personae stosunku pracy między przełożonym a członkiem personelu tymczasowego, to znaczy w ten element osobistej relacji, który reguluje ten stosunek zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 36 powyżej. Tak jednak byłoby w przypadku, gdyby OUZU zdecydował, zamiast przełożonego, co doprowadziło do utraty zaufania. 44      W istocie zerwanie więzi zaufania między przełożonym a członkiem personelu tymczasowego, które dotyczy utrzymania więzi intuitu personae, mającej charakteryzować ich stosunek pracy, nie może być uzasadnione okolicznościami faktycznymi, których istnienia sam przełożony nie stwierdził, chyba że przypisuje się mu zarzuty, których nie podniósł, i ostatecznie zastępuje się go w ocenie powodów, które skłoniły go do zaufania współpracownikowi. 45      Tym samym, opierając zaskarżoną decyzję na podstawach, które nie zostały przywołane przez członka, OUZU naruszył art. 2 lit. c) WZIP i w związku z tym naruszył prawo. 46      W drugiej kolejności z orzecznictwa przytoczonego w pkt 38 powyżej wynika, że wymagana od OUZU kontrola prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczy okoliczności faktycznych zarzucanych przez przełożonego członka personelu tymczasowego, którego dotyczy wniosek o rozwiązanie umowy o pracę z powodu utraty zaufania. 47      Tymczasem w niniejszej sprawie z zaskarżonej decyzji wynika, że OUZU ograniczył się do stwierdzenia, iż do niego należało „uwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności, w tym nie tylko tych przedstawionych w wyżej wymienionych memorandach [członka z dni 16 grudnia 2022 r. i 1 lutego 2023 r.], ale również tych, o których mowa w decyzji [komisji ds. wsparcia] z dnia 20 lutego 2024 r., która w międzyczasie stała się ostateczna”. Jednakże żadna z okoliczności „przedstawionych w wyżej wymienionych memorandach” członka nie została zbadana, oceniona ani nawet wymieniona w zaskarżonej decyzji. 48      Z decyzji oddalającej zażalenie wynika również, że komisja ds. zażaleń również nie wypowiedziała się w przedmiocie okoliczności faktycznych zarzucanych skarżącej przez członka w celu uzasadnienia utraty zaufania. Uznała jedynie, że „OUZU, w ramach przysługującego mu szerokiego zakresu uznania, [powinien] mieć możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, w tym, w niniejszej sprawie, wyniku postępowania w sprawie udzielenia wsparcia wszczętego przez samą skarżącą”. 49      Wynika z tego, że ani OUZU, ani komisja ds. zażaleń nie przeprowadziły badania ani kontroli prawdziwości ustaleń faktycznych zarzucanych skarżącej przez członka w memorandach z dni 16 grudnia 2022 r. i 1 lutego 2023 r. 50      W tych okolicznościach należy stwierdzić, że poprzez brak przeprowadzenia kontroli okoliczności faktycznych zarzucanych skarżącej przez członka, OUZU nie zastosował się do wymogów nałożonych na niego na podstawie orzecznictwa przytoczonego w pkt 38 powyżej i że w związku z tym naruszył prawo. 51      Wnioski przedstawione w pkt 45 i 50 powyżej nie mogą zostać podważone przez pozostałe argumenty przedstawione przez pozwanego. 52      Co się tyczy argumentu pozwanego, zgodnie z którym z wyroku z dnia 7 listopada 2019 r., WN/Parlament (T-431/18, niepublikowanego, EU:T:2019:781, pkt 33–36, 53), wynika, że o ile do danego przełożonego należy złożenie wniosku o rozwiązanie umowy, o tyle jedynie OUZU jest właściwy do wypowiedzenia umowy i określenia uzasadnienia tej decyzji, a zatem może ją oprzeć na podstawach innych niż wskazane we wspomnianym wniosku, o tyle należy stwierdzić, że wspomniany wyrok nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. 53      Wyrok z dnia 7 listopada 2019 r., WN/Parlament (T-431/18, niepublikowany, EU:T:2019:781), dotyczył bowiem wydanej przez OUZU decyzji o rozwiązaniu umowy, która została skrytykowana za niewystarczające uzasadnienie, ponieważ powtarzała ona jedynie niektóre z powodów podniesionych przez przełożonego we wniosku o rozwiązanie umowy. W tym względzie orzeczono, że taka okoliczność nie może stanowić uchybienia obowiązkowi uzasadnienia ciążącemu na OUZU, ponieważ wyłącznie on jest właściwy do wydania decyzji o rozwiązaniu umowy i określenia jej powodów. Wyrok ten nie dotyczył zatem zasadności spornej decyzji o rozwiązaniu umowy, jak w niniejszej sprawie, lecz niewystarczającego uzasadnienia i naruszenia prawa do obrony, w związku z czym pozwany nie może się na niego skutecznie powoływać. W każdym razie należy stwierdzić, że podejście przyjęte przez OUZU w sprawie, w której zapadł przywołany wyrok, jest zgodne z rolą tego organu wynikającą z orzecznictwa przytoczonego w pkt 38 powyżej. Jest on bowiem zobowiązany do kontroli prawdziwości okoliczności faktycznych, na które się powołano. Ta kontrola może prowadzić do pominięcia niektórych z tych okoliczności faktycznych, jeżeli nie wydają się one w sposób wiarygodny uzasadniać utraty zaufania. Natomiast w niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji OUZU nie powtórzył żadnej z okoliczności przywołanych przez członka i postanowił powołać się na odrębne powody, co zresztą pozwany przyznaje w swoich pismach. 54      Podobnie wyrok z dnia 14 lipca 2021 r., BG/Parlament (T-253/19, EU:T:2021:459, pkt 54–56), na który powołuje się pozwany, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ punkty, do których się on odnosi, dotyczą również niewystarczającego uzasadnienia rozpatrywanej decyzji, a nie zasadności tej decyzji. W każdym razie ten wyrok dotyczy sytuacji, w której wspomniana decyzja o rozwiązaniu umowy wydana przez OUZU była krytykowana ze względu na to, że powody wskazane przez przełożonego w celu uzasadnienia rozwiązania umowy uległy zmianie w toku postępowania administracyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie nie chodzi o to, czy członek mógł zmienić powody leżące u podstaw utraty zaufania w toku postępowania administracyjnego, lecz o to, czy OUZU mógł przyjąć powody inne niż przedstawione przez członka na poparcie jego wniosku o rozwiązanie umowy ze skarżącą. 55      Ponadto twierdzenia pozwanego, zgodnie z którymi gdyby OUZU nie miał możliwości oparcia rozwiązania umowy o pracę z członkiem personelu tymczasowego na podstawach innych niż te, na które powołuje się przełożony, u którego pracownik ten wykonuje swoje obowiązki, taka niemożność byłaby sprzeczna z rozwojowym charakterem postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, nie mogą podważyć wniosków przedstawionych w pkt 45 i 50 powyżej. 56      W tym względzie z orzecznictwa wynika, że z uwagi na sam cel postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, polegający na umożliwieniu administracji zmiany decyzji, postępowanie to ma rozwojowy charakter, co oznacza, że w systemie środków prawnych przewidzianych w art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego administracja, mimo oddalenia zażalenia, może zmienić uzasadnienie, na którego podstawie wydała zakwestionowany akt Celem postępowania w sprawie zażalenia jest bowiem umożliwienie ponownego rozpatrzenia przez organ powołujący zaskarżonego aktu w świetle zarzutów podniesionych przez składającego zażalenie, w stosownym przypadku poprzez zmianę uzasadnienia przytoczonego na poparcie rozstrzygnięcia (zob. wyrok z dnia 26 czerwca 2024 r., Paraskevaidis/Rada i Komisja, T-698/21, EU:T:2024:425 pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo). 57      Tymczasem niemożność zastąpienia przez OUZU uzasadnienia przedstawionego przez przełożonego swoim własnym uzasadnieniem, która rzeczywiście stanowi ograniczenie rozwojowego charakteru postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, jest konsekwencją szczególnego charakteru umowy, o której mowa w art. 2 lit. c) WZIP, oraz charakteryzującego ją intuitu personae. OUZU nie może bowiem w żadnym wypadku zastąpić oceny przełożonego własną oceną, powołując się na inne powody, których ten przełożony nie przywołał, czy to na etapie wydania pierwotnego aktu, czy na etapie udzielenia odpowiedzi na zażalenie. Pozostaje to bez uszczerbku dla możliwości podjęcia przez OUZU, po kontroli prawdziwości okoliczności faktycznych zarzucanych przez przełożonego, decyzji o powołaniu się jedynie na niektóre z powodów na etapie odpowiedzi na zażalenie, podczas gdy uwzględnił on całość uzasadnienia na etapie wydania zaskarżonego aktu (zob. podobnie wyrok z dnia 7 listopada 2019 r., WN/Parlament, T-431/18, niepublikowany, EU:T:2019:781, pkt 33–36). 58      Z całości powyższych rozważań wynika, że należy uwzględnić część pierwszą zarzutu pierwszego i w konsekwencji stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, bez konieczności orzekania w przedmiocie pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącą ani w przedmiocie dopuszczalności dodatkowych dowodów przedstawionych przez nią w dniu 2 lipca 2025 r., ponieważ te ostatnie odnoszą się do okoliczności faktycznych powołanych na poparcie zarzutu czwartego. W przedmiocie żądań odszkodowawczych 59      Skarżąca formułuje żądania odszkodowawcze, na poparcie których podnosi, że niezgodne z prawem działanie administracji podczas postępowania w sprawie rozwiązania z nią umowy o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego wyrządziło jej krzywdę, której nie można naprawić poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Okoliczności, w jakich wydano zaskarżoną decyzję, poważnie naruszyły bowiem jej godność oraz jej zdrowie. Dodaje ona, że w związku z tym rozwiązaniem strona pozwana nie umożliwiła jej godnego zakończenia kariery w instytucji, „zmuszając ją do [wszczęcia] postępowania” i znoszenia związanych z tym trudności. Szacuje ona swoją krzywdę ex æquo et bono na 50 000 EUR. 60      Pozwany kwestionuje argumenty skarżącej, twierdząc, że żądania odszkodowawcze pozostają w ścisłym związku z żądaniami stwierdzenia nieważności, które same w sobie należy oddalić. W związku z tym zdaniem pozwanego żądania odszkodowawcze należy oddalić jako bezzasadne. W każdym razie skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu mogącego wykazać istnienie i zakres podnoszonej przez nią krzywdy. 61      W tym względzie należy przypomnieć, że stwierdzenie nieważności aktu obciążonego wadą niezgodności z prawem może samo w sobie stanowić stosowne i co do zasady wystarczające naprawienie każdej krzywdy, jaką taki akt mógł spowodować, chyba że strona skarżąca wykaże, iż doznała krzywdy niemożliwej do naprawienia w pełni przez stwierdzenie nieważności aktu [zob. podobnie postanowienie z dnia 3 września 2019 r., FV/Rada, C-188/19 P, niepublikowane, EU:C:2019:690, pkt 4 (zajęcie stanowiska przez rzecznik generalną J. Kokott, pkt 26); wyrok z dnia 28 kwietnia 2021 r., Correia/EKES, T-843/19, EU:T:2021:221, pkt 86]. 62      I tak, po pierwsze, zgodnie z orzecznictwem stwierdzenie nieważności aktu, w przypadku gdy jest ono pozbawione jakiejkolwiek skuteczności (effet utile), nie może samo w sobie stanowić stosownego i wystarczającego zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną aktem, którego nieważność stwierdzono (zob. wyroki: z dnia 29 stycznia 2020 r., Aquino i in./Parlament, T-402/18, EU:T:2020:13, pkt 91 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 14 grudnia 2022 r., SU/EIOPA, T-296/21, EU:T:2022:808, pkt 109 i przytoczone tam orzecznictwo). 63      Po drugie, Sąd uznał, że możliwe jest, iż krzywda urzędnika lub pracownika nie zostanie w pełni naprawiona poprzez stwierdzenie nieważności danego aktu, jeżeli strona skarżąca odczuwała stan niepokoju co do swojej przyszłości zawodowej (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 czerwca 2019 r., Siragusa/Rada, T-616/17 RENV, niepublikowany, EU:T:2019:372, pkt 83; z dnia 25 czerwca 2020 r., XH/Komisja, T-511/18, EU:T:2020:291, pkt 181) lub gdy doznała poczucia niesprawiedliwości i niepokoju wywołanego u danej osoby koniecznością prowadzenia postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, a następnie postępowania sądowego, w celu dochodzenia swoich praw (zob. podobnie wyrok z dnia 11 września 2024 r., TU/Parlament, T-793/22, EU:T:2024:614, pkt 237 i przytoczone tam orzecznictwo). 64      Co się tyczy roli Sądu w tej dziedzinie, należy również przypomnieć, że z art. 91 ust. 1 zdanie drugie regulaminu pracowniczego wynika, iż w sporach o charakterze majątkowym Sąd ma nieograniczone prawo orzekania. „Spory o charakterze majątkowym” w rozumieniu tego przepisu stanowią w szczególności skargi pracowników dotyczące odpowiedzialności instytucji [zob. wyrok z dnia 10 września 2015 r., (szczególna procedura kontroli orzeczenia) Missir Mamachi di Lusignano/Komisja, C-417/14 RX-II, EU:C:2015:588, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo]. 65      Nieograniczone prawo orzekania powierza Sądowi zadanie rozstrzygnięcia zawisłych przed nim sporów w sposób zupełny (zob. wyrok z dnia 20 maja 2010 r., Gogos/Komisja, C-583/08 P, EU:C:2010:287, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). Ma ono w szczególności umożliwić mu zagwarantowanie praktycznej skuteczności wyroków wydawanych przez niego w sprawach dotyczących służby publicznej w ten sposób, że jeżeli orzeknie, że stwierdzenie nieważności niezgodnego z prawem niekorzystnego aktu nie wystarczy, aby strona skarżąca mogła dochodzić swoich praw lub aby jej interesy były skutecznie chronione, sąd Unii może, nawet z urzędu, zasądzić na jej rzecz odszkodowanie. W takim przypadku na Sądzie spoczywa obowiązek oszacowania poniesionej przez daną osobę szkody ex aequo et bono, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy [zob. podobnie wyroki: z dnia 10 września 2015 r., (szczególna procedura kontroli orzeczenia) Missir Mamachi di Lusignano/Komisja, C-417/14 RX-II, EU:C:2015:588, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 12 lipca 2011 r., Komisja/Q, T-80/09 P, EU:T:2011:347, pkt 57 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 14 grudnia 2022 r., SU/EIOPA, T-296/21, EU:T:2022:808, pkt 79]. 66      W niniejszej sprawie należy przypomnieć, że umowa skarżącej została rozwiązana w sposób niezgodny z prawem. 67      Tymczasem, po pierwsze, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ma jedynie ograniczony skutek rzeczywisty, ponieważ wypowiedzenie umowy skarżącej stało się skuteczne na mniej niż miesiąc przed datą jej przejścia na emeryturę. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie stanowi zatem samo w sobie wystarczającego zadośćuczynienia. 68      Po drugie, rozwiązanie umowy nastąpiło po zakończeniu nadmiernie długiego i spornego postępowania. Postępowanie to rozpoczęło się bowiem w dniu 16 grudnia 2022 r. i zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji dopiero w dniu 2 lipca 2024 r., przy czym wypowiedzenie stało się skuteczne w sierpniu 2025 r. W tym okresie trwającym prawie trzy lata skarżąca znajdowała się w niepewnej sytuacji, w wieku, w którym pracownicy borykają się ze szczególnymi trudnościami przy powrocie na rynek pracy po wypowiedzeniu im umowy o pracę. Chociaż długości trwania tego okresu nie można w całości przypisać pozwanej instytucji, a skarżąca mogła nadal być w niej zatrudniona aż do kilku tygodni przed przejściem na emeryturę, to jednak ze względu na to, że postępowanie w sprawie rozwiązania umowy było nieprawidłowe, długotrwale odczuwała stan niepokoju i niepewności co do swojej przyszłości zawodowej w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 63 powyżej. 69      Po trzecie, okoliczności towarzyszące postępowaniu w sprawie rozwiązania umowy ze skarżącą nie pozwoliły jej na godne zakończenie kariery w instytucji, w której pracowała ponad dwadzieścia lat. 70      Skarżąca doznała zatem krzywdy z powodu zachowania strony pozwanej, która nie może zostać w pełni naprawiona poprzez samo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. 71      W tych okolicznościach Sąd uważa, że słuszne będzie zasądzenie na rzecz skarżącej ex æquo et bono kwoty 10 000 EUR. W przedmiocie kosztów 72      Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. 73      Ponieważ strona pozwana przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem skarżącej – obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez skarżącą. Z powyższych względów SĄD (czwarta izba) orzeka, co następuje: 1)      Stwierdza się nieważność decyzji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 2 lipca 2024 r. w sprawie rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej z HC w charakterze członka personelu tymczasowego. 2)      Zasądza się od Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na rzecz HC kwotę 10 000 EUR tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez nią krzywdę. 3)      Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zostaje obciążony kosztami postępowania. De Baere Meyer Jočienė Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 czerwca 2026 r. Podpisy *Język postępowania: francuski.