T-141/05
PostanowienieTSUE2011-09-21CELEX: 62005TO0141ECLI:EU:T:2011:503
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący traci interes prawny w skardze o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji, jeśli w toku postępowania instytucja wyda nową decyzję o tym samym przedmiocie, a skarżący zdecyduje się wnieść odrębną skargę na tę nową decyzję, zamiast zaktualizować żądania i zarzuty w pierwotnej skardze?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że skarżący utracił interes prawny w stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji Komisji, ponieważ nowa decyzja Komisji z dnia 29 kwietnia 2010 r., wydana w odpowiedzi na ponowny wniosek skarżącej, zastąpiła zaskarżoną decyzję w jej skutkach. Skarżący, zamiast zaktualizować żądania i zarzuty w toku pierwotnego postępowania, wniósł odrębną skargę na tę nową decyzję. W takich okolicznościach, stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji nie przyniosłoby skarżącemu żadnej dodatkowej korzyści, a jego prawo do skutecznej ochrony sądowej jest zapewnione poprzez nową skargę. Sąd uznał, że takie działanie jest zgodne z zasadami prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości i ekonomii procesowej.Stan faktyczny
Skarżąca, Internationaler Hilfsfonds eV, organizacja pozarządowa, podpisała z Komisją Europejską umowę LIEN 97-2011 na współfinansowanie programu pomocy medycznej w Kazachstanie. W 1999 r. Komisja jednostronnie rozwiązała umowę i zażądała zwrotu środków. W 2002 r. skarżąca wystąpiła o dostęp do dokumentów dotyczących umowy, a po częściowej odmowie, złożyła wniosek do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Po krytycznej opinii Rzecznika, skarżąca ponowiła wniosek o pełny dostęp w grudniu 2004 r., na co Komisja odpowiedziała decyzją z 14 lutego 2005 r., odmawiając dostępu do dokumentów innych niż już udostępnione.Rozstrzygnięcie
1) Należy umorzyć postępowanie w sprawie żądań Internationaler Hilfsfonds eV mających na celu stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie oddalenia wniosku o udostępnienie dokumentów dotyczących umowy LIEN 97‑2011.
2) Internationaler Hilfsfonds zostaje obciążona własnymi koszami, a także kosztami poniesionymi przez Komisję.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa T‑141/05 RENV
Internationaler Hilfsfonds eV
przeciwko
Komisji Europejskiej
Dostęp do dokumentów – Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 – Dokumenty dotyczące umowy LIEN 97‑2011 – Odmowa dostępu – Ponowne badanie w toku postępowania – Wniesienie odrębnej skargi – Utrata interesu prawnego – Umorzenie postępowania
Streszczenie postanowienia
1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Interes prawny – Utrata ze względu na zdarzenie, które zaistniało po wniesieniu skargi
(art. 263 TFUE; rozporządzenie nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady)
2. Postępowanie – Decyzja zastępująca w toku postępowania zaskarżoną decyzję – Nowa okoliczność – Rozszerzenie wstępnie przedstawionych
żądań i zarzutów
1. Przesłanki dopuszczalności skargi należy oceniać – z zastrzeżeniem odrębnej kwestii utraty interesu prawnego – według stanu
istniejącego w momencie wniesienia skargi. Jednakże w interesie prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości leży,
by Sąd – bez względu na moment oceny dopuszczalności skargi – stwierdził, iż należy umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli
skarżący, który początkowo miał interes prawny, utracił całkowicie interes w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji
z powodu zdarzenia zaistniałego po wniesieniu skargi. Aby bowiem skarżący mógł podtrzymywać skargę o stwierdzenie nieważności
decyzji, musi cały czas mieć osobisty interes w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. W braku interesu prawnego decyzja
Sądu co do istoty nie przynosi mu korzyści.
Tak jest wówczas, gdy Komisja nie postanawiając wyraźnie o wycofaniu zaskarżonej decyzji wydaje nową decyzję mającą ten sam
przedmiot, w której aktualizuje ona, a nawet odrzuca przyczyny, które uwzględniła w celu uzasadnienia pierwszej decyzji, tak
że ta nowa decyzja zastępuje zaskarżoną decyzję, a strona skarżąca postanawia nie zaktualizować swych wniosków i zarzutów
podniesionych w pierwszej skardze w celu uwzględnienia tej nowej decyzji, lecz wnieść nową skargę na tę decyzję.
W takich okolicznościach należy stwierdzić zgodnie z wymogami prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości i ekonomii
procesowej, że skarżący traci osobisty interes w stwierdzeniu nieważności pierwszej zaskarżonej decyzji. Pierwsza skarga staje
się zatem bezprzedmiotowa.
(por. pkt 24, 28, 35, 38)
2. W przypadku gdy decyzja zostaje w toku postępowania zastąpiona decyzją mającą ten sam przedmiot, należy ją uznać za nową okoliczność
pozwalającą skarżącemu na dokonanie zmian w zakresie jego żądań i zarzutów. A zatem takie zmiany umożliwiają skarżącemu zachowanie
jego interesu prawnego w podtrzymaniu skargi złożonej przed zaistnieniem nowego wydarzenia. Zmuszenie skarżącego do wniesienia
nowej skargi byłoby w istocie sprzeczne z zasadą prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości oraz wymogiem skuteczności
postępowania. Ponadto niesłuszne byłoby umożliwienie instytucji dokonania zmiany w zaskarżonej decyzji lub zastąpienia jej
inną decyzją w celu ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze na tę decyzję, wniesionej do sądu Unii oraz powoływania
się w toku postępowania na decyzję zmieniającą lub zastępującą pierwotnie zaskarżoną decyzję w celu pozbawienia drugiej strony
postępowania możliwości rozszerzenia początkowych żądań i zarzutów na tę późniejszą decyzję lub przedstawienia uzupełniających
żądań i zarzutów wobec niej.
(por. pkt 34)
POSTANOWIENIE SĄDU (czwarta izba)
z dnia 21 września 2011 r.(*)
Dostęp do dokumentów – Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 – Dokumenty dotyczące umowy LIEN 97‑2011 – Odmowa dostępu – Ponowne badanie w toku postępowania – Wniesienie odrębnej skargi – Utrata interesu prawnego – Umorzenie postępowania
W sprawie T‑141/05 RENV
Internationaler Hilfsfonds eV, z siedzibą w Rosbach (Niemcy), reprezentowana przez adwokata H. Kalteneckera,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez P. Costę de Oliveirę oraz T. Scharfa, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji z dnia 14 lutego 2005 r. odmawiającej Internationaler
Hilfsfonds eV pełnego dostępu do dokumentów dotyczących umowy LIEN 97‑2011,
SĄD (czwarta izba),
w składzie: I. Pelikánová, prezes, K. Jürimäe (sprawozdawca) i M. van der Woude, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu
1 Skarżąca, Internationaler Hilfsfonds eV, jest organizacją pozarządową prawa niemieckiego prowadzącą działalność w dziedzinie
pomocy humanitarnej. W dniu 28 kwietnia 1998 r. podpisała z Komisją Wspólnot Europejskich umowę LIEN 97‑2011 (zwaną dalej
„umową”) w sprawie współfinansowania organizowanego przez nią w Kazachstanie programu pomocy medycznej.
2 W dniu 1 października 1999 r. Komisja rozwiązała jednostronnie wspomnianą umowę, a w następstwie tego rozwiązania w dniu 6 sierpnia
2001 r. poinformowała skarżącą o wydanej decyzji w sprawie zwrotu pewnej kwoty wypłaconej na jej rzecz w ramach wykonania
umowy.
3 W dniu 9 marca 2002 r. skarżąca wystąpiła do Komisji z wnioskiem o udostępnienie jej dokumentów dotyczących umowy. Ponieważ
wniosek ten został w części uwzględniony, w piśmie z dnia 11 lipca 2002 r. skierowanym do przewodniczącego Komisji skarżąca
złożyła wniosek o przyznanie pełnego dostępu do dokumentów dotyczących umowy. Nie uzyskawszy tą drogą pełnego zaspokojenia
swoich żądań, skarżąca wniosła skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, zarejestrowaną pod numerem 1874/2003/GG,
powołując się na odmowę przez Komisję przyznania jej pełnego dostępu do dokumentów dotyczących umowy.
4 W związku z projektem zalecenia z dnia 15 lipca 2004 r., przekazanym Komisji przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich
i opinią z uzasadnieniem skierowaną w dniach 12 i 21 października 2004 r. przez Komisję do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich,
w dniu 14 grudnia 2004 r. rzecznik wydał ostateczną decyzję, w której w krytycznym komentarzu stwierdził, że fakt, iż Komisja
nie przedstawiła istotnych powodów, które mogłyby uzasadniać jej odmowę udostępnienia licznych dokumentów dotyczących umowy,
stanowi przypadek złej praktyki administracyjnej.
5 W dniu 22 grudnia 2004 r., powołując się na wnioski z ostatecznej decyzji rzecznika z dnia 14 grudnia 2004 r., skarżąca skierowała
do przewodniczącego Komisji ponowny wniosek o przyznanie pełnego dostępu do dokumentów dotyczących umowy. Pismem z dnia 14 lutego
2005 r. (zwanym dalej „zaskarżoną decyzją”) Komisja odpowiedziała na ten wniosek, postanawiając nie udostępniać jej dokumentów
innych niż te, do których dostęp dotychczas został jej przyznany.
Postępowania i żądania stron
Postępowanie w pierwszej instancji
6 Skarżąca, pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 11 kwietnia 2005 r., wniosła skargę o stwierdzenie nieważności zaskarżonej
decyzji. Skarga została zarejestrowana pod numerem T‑141/05. W związku z zarzutem niedopuszczalności podniesionym przez Komisję
na podstawie art. 114 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem Sąd w wyroku z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie T‑141/05 Internationaler
Hilfsfonds przeciwko Komisji, niepublikowanym w Zbiorze, odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Odwołanie do Trybunału
7 W związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącą na podstawie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Trybunał w wyroku
z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie C‑362/08 P Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I-669, uchylił ww.
w pkt 6 wyrok z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, oddalił zarzut niedopuszczalności
podniesiony przez Komisję przed Sądem i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania do Sądu w celu orzeczenia w przedmiocie
żądań skarżącej mających na celu stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w sprawie odesłanej do Sądu
8 Po odesłaniu do Sądu sprawa została przydzielona najpierw byłej drugiej izbie. Następnie, ponieważ skład izb Sądu został zmieniony,
sprawa została przydzielona czwartej izbie.
9 Pismem z dnia 23 marca 2010 r. sekretariat Sądu, zgodnie z art. 119 § 2 regulaminu, poinformował strony o ponownym podjęciu
procedury pisemnej na etapie, na którym znajdowała się ona w chwili wydania wyroku przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania
i w związku z tym wezwał Komisję do przedstawienia odpowiedzi na skargę.
10 W dniu 5 maja 2010 r. Komisja złożyła w sekretariacie Sądu pismo procesowe, które na mocy decyzji prezesa byłej drugiej izby
zostało dołączone do akt sprawy jako wniosek o umorzenie postępowania zawierający wniosek o zastosowanie środka organizacji
postępowania.
11 W dniu 22 czerwca 2010 r. skarżąca złożyła w sekretariacie Sądu uwagi w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania.
12 Pismem z dnia 19 lipca 2010 r., złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 20 lipca 2010 r., skarżąca, zgodnie z przepisami art. 48
regulaminu postępowania, przedstawiła nowe zarzuty, mające na celu włączenie do jej argumentacji dotyczącej skargi w niniejszej
sprawie argumentów rzekomo podobnych do tych, które zostały uwzględnione przez Sąd w wyroku z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie
T‑111/07 Agrofert Holding przeciwko Komisji, niepublikowanym w Zbiorze.
13 Komisja wnosi do Sądu o:
– oddalenie skargi ze względu na fakt, że stała się ona bezprzedmiotowa;
– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
14 Skarżąca wnosi do Sądu o:
– oddalenie wniosku o umorzenie postępowania opartego na okoliczności, że skarga stała się bezprzedmiotowa;
– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ Komisja odmówiła jej pełnego dostępu do dokumentów dotyczących umowy;
– obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Co do prawa
Argumenty stron
15 We wniosku o umorzenie postępowania Komisja przypomina, że w pismach z dnia 28 i 31 sierpnia 2009 r. skarżąca złożyła ponowny
wniosek o udzielenie pełnego dostępu do dokumentów dotyczących umowy. Wyjaśnia, że w piśmie z dnia 9 października 2009 r.
odpowiedziała na ten wniosek, wskazując, że postanowiła przyznać skarżącej dostęp szerszy, ale nie pełny, do wspomnianych
dokumentów. Komisja dodaje, że w piśmie z dnia 15 października 2009 r. skarżąca zwróciła się do niej o ponowne rozpatrzenie
jej odpowiedzi z dnia 9 października 2009 r. Wyjaśnia, że początkowo, w piśmie z dnia 1 grudnia 2009 r. wskazała, że niestety
w tym dniu nie była w stanie odpowiedzieć w sposób ostateczny na ten wniosek. Komisja jednakże wyjaśnia, że następnie, pismem
z dnia 29 kwietnia 2010 r., po ponownym szczegółowym badaniu każdego z dokumentów umowy, do których dostępu skarżącej dotychczas
odmawiano, wydała decyzję, w której przyznała jej dostęp jeszcze szerszy, ale nie pełny, do wspomnianych dokumentów (zwaną
dalej „decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r.”). Wreszcie zauważa, że skarżąca wniosła skargę mającą za przedmiot wniosek o stwierdzenie
nieważności decyzji z dnia 9 października i z dnia 1 grudnia 2009 r., a skarga została zarejestrowana w sekretariacie Sądu
pod numerem sprawy T‑36/10.
16 W konsekwencji Komisja twierdzi, że w związku z decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r. skarżąca nie ma już interesu prawnego w sprawie
będącej przedmiotem niniejszej skargi. Komisja bowiem utrzymuje, że nawet przy założeniu, iż Sąd stwierdzi nieważność zaskarżonej
decyzji, nie zmieni to w żaden sposób sytuacji skarżącej, ponieważ byłaby ona w związku z tym zobowiązana do ponownego rozpatrzenia
jej wniosku o udostępnienie dokumentów dotyczących umowy. Tymczasem przeprowadziła ona to badanie podczas rozpatrywania ponownego
wniosku złożonego w tym zakresie, zawartego w pismach z dni 28 i 31 sierpnia 2009 r., a badanie to zostało zamknięte wydaniem
decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r. W takich okolicznościach orzeczenie Sądu co do istoty w niniejszej sprawie nie przyniesie
skarżącej żadnej dodatkowej korzyści.
17 Jednakże Komisja twierdzi, że jest świadoma faktu, iż oddalenie niniejszej skargi z tego względu, że stała się ona bezprzedmiotowa,
mogłoby skłonić skarżącą do złożenia skargi na decyzję z dnia 29 kwietnia 2010 r. A zatem ze względów ekonomii procesowej
proponuje Sądowi, aby umożliwił skarżącej wyjaśnienie, jakie konsekwencje wiąże ona z wydaniem decyzji z dnia 29 kwietnia
2010 r. w odniesieniu do przebiegu niniejszego postępowania, a nawet dokonanie zmian w zakresie żądań i zarzutów podniesionych
w skardze w niniejszej sprawie w celu uwzględnienia wspomnianej decyzji jako nowej okoliczności.
18 W uwagach dotyczących wniosku o umorzenie postępowania skarżąca utrzymuje, po pierwsze, że nadal posiada interes prawny w niniejszym
postępowaniu, zwłaszcza w celu zachowania prawa do skutecznej ochrony sądowej. W tym względzie przypomina, że niezależnie
od wniesienia skargi w niniejszej sprawie w 2005 r., w związku z zarzutem niedopuszczalności podniesionym przez Komisję, i decyzją
Sądu, by uznać, niesłusznie, wspomnianą skargę za niedopuszczalną (pkt 6 powyżej), nadal nie jest ona w stanie zapoznać się
ze szczegółami decyzji, w której Komisja jednostronnie i nagle rozwiązała umowę. Dodaje, że od wspomnianego rozwiązania umowy
w 1999 r. Komisja nie zezwala na dostęp do wszystkich istotnych dokumentów umowy, a w konsekwencji nie jest ona w stanie zrozumieć
motywów wspomnianego rozwiązania umowy. Sytuacja ta uniemożliwia jej przedłożenie przed sądem belgijskim, do którego zwróciła
się Komisja w celu uzyskania zwrotu pewnej kwoty wypłaconej początkowo w ramach wykonania umowy, wszystkich dokumentów koniecznych
do obrony. Ponadto interes prawny skarżącej jest chroniony w ww. w pkt 7 wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie Internationaler
Hilfsfonds przeciwko Komisji, w którym Trybunał nakazał Sądowi wydanie orzeczenia co do istoty sporu, a nie – umorzenie postępowania.
19 Po drugie, skarżąca wskazuje, że w świetle przepisów regulaminu i orzecznictwa jej żądania i zarzuty podniesione w niniejszej
sprawie nie mogą być zmienione, ponieważ nowy akt, na którym opiera się Komisja, nie pochodzi od osoby trzeciej, ale od samej
strony pozwanej. A zatem informuje ona Sąd, że postanowiła złożyć skargę mającą za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności
decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r.
20 Po trzecie, skarżąca wnosi do Sądu o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą T‑36/10 (zob. pkt 15 powyżej) w celu zbadania
wszystkich zarzutów podniesionych na poparcie tych dwóch skarg. Poza tym wnosi do Sądu o zawieszenie z urzędu, zgodnie z art. 77
lit. d) regulaminu postępowania, tych dwóch zawisłych spraw aż do momentu wydania orzeczenia w przedmiocie skargi o stwierdzenie
nieważności, jaką postanowiła wnieść na decyzję z dnia 29 kwietnia 2010 r. (zob. pkt 19 powyżej).
Ocena Sądu
21 Zgodnie z art. 114 § 1 regulaminu postępowania, jeżeli strona tego zażąda, Sąd może rozstrzygnąć o kwestii incydentalnej bez
rozpoznawania istoty sprawy. W niniejszej sprawie w świetle wniosku Komisji z dnia 5 maja 2010 r. o umorzenie postępowania
w sprawie i uwag skarżącej z dnia 22 czerwca 2010 r. dotyczących tego wniosku Sąd, uznając, że posiada wystarczającą wiedzę
na podstawie akt sprawy, uważa, iż należy rozstrzygnąć kwestię incydentalną bez przeprowadzania fazy ustnej postępowania zgodnie
z art. 114 §§ 3 i 4 regulaminu postępowania.
22 Po pierwsze, należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem każda skarga powinna opierać się na interesie prawnym
skarżącego (postanowienia Trybunału: z dnia 18 marca 1987 r. w sprawie 13/86 von Bonkewitz‑Lindner przeciwko Parlamentowi,
Rec. s. 1417, pkt 6; z dnia 24 września 1987 r. w sprawie 134/87 Vlachou przeciwko Trybunałowi Obrachunkowemu, Rec. s. 3633,
pkt 8). Brak interesu prawnego należy do bezwzględnych przeszkód procesowych, które Sąd może podnieść z urzędu (postanowienie
Trybunału z dnia 7 października 1987 r. w sprawie 108/86 D.M. przeciwko Radzie i KES, Rec. s. 3933, pkt 10; wyroki Sądu: z dnia
18 lutego 1993 r. w sprawie T‑45/91 Mc Avoy przeciwko Parlamentowi, Rec. s. II‑83, pkt 22; z dnia 20 września 2000 r. w sprawie
T‑261/97 Orthmann przeciwko Komisji, RecFP s. I‑A‑181, II‑829, pkt 31).
23 W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w świetle orzecznictwa przypomnianego w pkt 22 powyżej przekazanie sprawy przez
Trybunał do Sądu nie może prowadzić do odstępstwa od zasady, zgodnie z którą Sąd może orzec w przedmiocie wniosku o umorzenie
postępowania, który dotyczy bezwzględnej przeszkody procesowej, takiej jak brak interesu prawnego. W konsekwencji należy oddalić
argument skarżącej oparty na okoliczności, że w świetle ww. w pkt 7 wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie Internationaler
Hilfsfonds przeciwko Komisji Trybunał nakazał Sądowi orzec co do istoty sporu, a nie umorzyć postępowanie.
24 Po drugie, należy przypomnieć, że z orzecznictwa wynika, iż przesłanki dopuszczalności skargi należy oceniać – z zastrzeżeniem
odrębnej kwestii utraty interesu prawnego – według stanu istniejącego w momencie wniesienia skargi (zob. wyrok Sądu z dnia
21 marca 2002 r. w sprawie T‑131/99 Shaw i Falla przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2023, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
Jednakże w interesie prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości leży, by Sąd – bez względu na moment oceny dopuszczalności
skargi – stwierdził, iż należy umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli skarżący, który początkowo miał interes prawny, utracił
całkowicie interes w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji z powodu zdarzenia zaistniałego po wniesieniu skargi. Aby
bowiem skarżący mógł podtrzymywać skargę o stwierdzenie nieważności decyzji, musi cały czas mieć osobisty interes w stwierdzeniu
nieważności zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie Sądu z dnia 17 października 2005 r. w sprawie T‑28/02 First Data i in.
przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑4119, pkt 36, 37; wyrok Sądu z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie T‑301/01 Alitalia przeciwko
Komisji, Zb.Orz. s. II‑1753, pkt 37). W braku interesu prawnego decyzja Sądu co do istoty nie przynosi mu korzyści (wyrok
Trybunału z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie C‑362/05 P Wunenburger przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑4333, pkt 43; wyrok Sądu
z dnia 19 stycznia 2010 r. w sprawach połączonych T‑355/04 i T‑446/04 Co‑Frutta przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑1, pkt 44).
25 Poza tym, z przepisów art. 4 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r.
w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145, s. 43), na mocy którego
wyjątki podane w art. 4 ust. 1–3 mają zastosowanie wyłącznie na okres, przez który ochrona ta jest uzasadniona ze względu
na treść dokumentu, wynika, że dana osoba może złożyć nowy wniosek o dostęp do dokumentów, których udostępnienia jej wcześniej
odmówiono. Taki wniosek zobowiązuje instytucję do zbadania, czy wcześniejsza odmowa dostępu jest nadal zasadna w kontekście
zaistniałej w międzyczasie zmiany sytuacji prawnej lub faktycznej (ww. w pkt 7 wyrok z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie
Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, pkt 56, 57). W takich okolicznościach wspomniana instytucja nie może jedynie
powołać się na wcześniejsze odmowy dostępu dla uzasadnienia odmowy uwzględnienia wniosków o przyznanie dostępu do wspomnianych
dokumentów (ww. w pkt 7 wyrok z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, pkt 59).
26 W niniejszej sprawie strony nie kwestionują, że w dniu złożenia skargi zaskarżona decyzja wywierała niekorzystne skutki dla
skarżącej, ponieważ zawierała odmowę udostępnienia dokumentów dotyczących umowy. Skarżąca miała więc w tym czasie osobisty
interes w stwierdzeniu nieważności spornej decyzji, co doprowadziłoby do ponownego rozpatrzenia przez Komisję jej wniosku
o udostępnienie dokumentów.
27 Jednakże jest bezsporne, że w pismach z dnia 28 i 31 sierpnia 2009 r., czyli po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, skarżąca
złożyła ponowny wniosek o udostępnienie dokumentów dotyczących umowy, do których wciąż odmawiano jej dostępu. Zgodnie z orzecznictwem
przytoczonym w pkt 25 powyżej ten ponowny wniosek wymagał nowego badania dokumentów, o których mowa. Poza tym Sąd stwierdza,
że w odpowiedzi na ten nowy wniosek, a także na pismo skarżącej z dnia 15 października 2009 r., Komisja w swych decyzjach
z dnia 9 października 2009 r. i z dnia 29 kwietnia 2010 r. przyznawała skarżącej coraz szerszy, ale nie pełny, dostęp do wspomnianych
dokumentów. W szczególności należy podnieść, że zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 25 powyżej decyzja z dnia 29 kwietnia
2010 r. została wydana po rozpatrzeniu nowego wniosku, przy okazji którego Komisja stwierdziła, że wcześniejsza odmowa dostępu
do określonych dokumentów nie była już uzasadniona, natomiast pozostawała uzasadniona w odniesieniu do pozostałych dokumentów.
28 A zatem należy stwierdzić, że jakkolwiek w decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r. Komisja nie postanowiła wyraźnie o wycofaniu
zaskarżonej decyzji, decyzja z dnia 29 kwietnia 2010 r. została wydana w związku z ponownym wnioskiem o udostępnienie przekazanych
dokumentów, a wniosek ten skłonił Komisję do zaktualizowania, a nawet odrzucenia przyczyn, które uwzględniła w celu uzasadnienia
wcześniejszej odmowy dostępu do wspomnianych dokumentów, tak że decyzja z dnia 29 kwietnia 2010 r. zastąpiła zaskarżoną decyzję
w zakresie jej skutków wobec skarżącej (zob. analogicznie wyrok Sądu z dnia 18 września 2008 r. w sprawie T‑47/05 Angé Serrano
i in. przeciwko Parlamentowi, niepublikowany w Zbiorze, pkt 88).
29 W takich okolicznościach, po pierwsze, należy zauważyć, że nawet przy założeniu, iż Sąd stwierdzi nieważność zaskarżonej decyzji,
Komisja jest w świetle postanowień art. 266 TFUE, jak sama przyznaje (zob. pkt 16 powyżej), zobowiązana do ponownego rozpatrzenia
wniosku o przyznanie pełnego dostępu skarżącej do dokumentów umowy. Tymczasem należy stwierdzić, że po ponownym rozpatrzeniu
może ona wydać bądź decyzję identyczną do decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r., bądź, w przypadku zmiany sytuacji prawnej lub
faktycznej zaistniałej po wydaniu tej ostatniej decyzji, decyzję bardziej korzystną dla skarżącej.
30 Należy także podnieść, że z uwag skarżącej dotyczących wniosku o umorzenie postępowania wynika, że stwierdziła ona, iż nie
może po wydaniu przez Komisję decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r. dokonać zmian w zakresie jej żądań i zarzutów podniesionych
w niniejszej sprawie w celu uwzględnienia wspomnianej decyzji. Natomiast, jak został poinformowany Sąd we wspomnianych uwagach,
złożyła ona w sekretariacie Sądu w dniu 9 lipca 2010 r. skargę na podstawie art. 263 TFUE, zarejestrowaną pod numerem sprawy
T‑300/10, mającą za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r.
31 W świetle ustaleń przedstawionych w pkt 29 i 30 powyżej należy zatem uznać, że nawet gdyby Sąd miał stwierdzić nieważność
zaskarżonej decyzji, takie stwierdzenie nieważności nie przyniosłoby skarżącej żadnej dodatkowej korzyści w stosunku do tej,
jaką może odnieść z ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r. w sprawie T‑300/10.
32 Ponadto wbrew temu, co twierdzi w istocie skarżąca, takie stwierdzenie nie narusza jej prawa do skutecznej ochrony sądowej.
33 Na mocy bowiem art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, proklamowanej w dniu 7 grudnia 2000 r. w Nicei (Dz.U. C 364,
s. 1), która od wejścia w życie traktatu z Lizbony w dniu 1 grudnia 2009 r. ma na mocy art. 6 ust. 1 akapit pierwszy TFUE
taką samą moc prawną jak traktaty, każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo
do skutecznego środka prawnego przed sądem, tak by jego sprawa mogła być rozpatrzona sprawiedliwie, jawnie i w rozsądnym terminie.
34 Tymczasem w niniejszej sprawie należy podnieść, po pierwsze, że z przepisów art. 48 § 2 regulaminu wynika, iż podniesienie
nowych zarzutów w toku postępowania jest dozwolone, w przypadku gdy te zarzuty opierają się na okolicznościach prawnych i faktycznych
ujawnionych w toku postępowania, a po drugie, że z orzecznictwa nie wynika, by prawo skarżącego do dokonania zmian w zakresie
jego żądań i zarzutów, które podniósł w skardze na decyzję, która następnie została zastąpiona nową decyzją, wymagało, by
nowy akt lub fakt można było przypisać osobie trzeciej. Z orzecznictwa, które skądinąd przytacza Komisja we wniosku o umorzenie
postępowania, wyraźnie bowiem wynika, że, w przypadku gdy decyzja zostaje w toku postępowania zastąpiona decyzją mającą ten
sam przedmiot, należy ją uznać za nową okoliczność pozwalającą skarżącemu na dokonanie zmian w zakresie jego żądań i zarzutów.
A zatem takie zmiany umożliwiają skarżącemu zachowanie jego interesu prawnego w podtrzymaniu skargi złożonej przed zaistnieniem
nowego wydarzenia. Zmuszenie skarżącego do wniesienia nowej skargi byłoby w istocie sprzeczne z zasadą prawidłowego administrowania
wymiarem sprawiedliwości oraz wymogiem skuteczności postępowania. Ponadto niesłuszne byłoby umożliwienie instytucji dokonania
zmiany w zaskarżonej decyzji lub zastąpienia jej inną decyzją w celu ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze
na tę decyzję, wniesionej do sądu Unii oraz powoływania się w toku postępowania na decyzję zmieniającą lub zastępującą pierwotnie
zaskarżoną decyzję w celu pozbawienia drugiej strony postępowania możliwości rozszerzenia początkowych żądań i zarzutów na
tę późniejszą decyzję lub przedstawienia uzupełniających żądań i zarzutów wobec niej (wyroki Trybunału: z dnia 3 marca 1982 r.
w sprawie 14/81 Alpha Steel przeciwko Komisji, Rec. s. 749, pkt 8; z dnia 14 lipca 1988 r. w sprawie 103/85 Stahlwerke Peine‑Salzgitter
przeciwko Komisji, Rec. s. 4131, pkt 11, 12; wyrok Sądu z dnia 3 lutego 2000 r. w sprawach połączonych T‑46/98 i T‑151/98
CCRE przeciwko Komisji, Rec. s. II‑167, pkt 33).
35 W konsekwencji należy stwierdzić, że wbrew temu, co sugeruje skarżąca, po wydaniu decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r. miała
ona prawo do zaktualizowania swych wniosków i zarzutów podniesionych w niniejszej skardze w celu uwzględnienia wspomnianej
decyzji, która, jak stwierdzono w pkt 28 powyżej, zastąpiła zaskarżoną decyzję, lub złożenia skargi na tę decyzję.
36 Jak podniesiono w pkt 30 powyżej, skarżąca złożyła skargę na decyzję z dnia 29 kwietnia 2010 r., tak że rzeczywiście skorzystała
z przysługującego jej na podstawie art. 263 TFUE prawa podważenia przed sądem Unii zgodności z prawem tej decyzji. Sprawa
skarżącej, czyli niezgodność z prawem, którą podnosi w odniesieniu do odmowy przez Komisję przyznania jej pełnego dostępu
do dokumentów dotyczących umowy, będzie zatem mogła być rozpatrzona przez sąd Unii w sposób sprawiedliwy i jawny oraz w rozsądnym
terminie od momentu złożenia skargi w tej nowej sprawie.
37 Po drugie, mimo że skarżąca nie przedstawiła w swych uwagach w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania zarzutów w tym
zakresie, należy zauważyć, że rozpatrywania niniejszej skargi nie może uzasadnić ani cel uniknięcia powtórzenia zarzucanej
niezgodności z prawem, ani cel ułatwienia złożenia ewentualnej skargi odszkodowawczej, ponieważ cele te mogą być osiągnięte
w drodze skargi na decyzję z dnia 29 kwietnia 2010 r. (zob. analogicznie wyrok Sądu z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawach połączonych
od T‑494/08 do T‑500/08 i T‑509/08 Ryanair przeciwko Komisji, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 46 i przytoczone tam
orzecznictwo).
38 W świetle całości powyższych rozważań, zgodnie z wymogami prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości i ekonomii
procesowej, należy zatem stwierdzić, że po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie skarżąca, w związku z wydaniem decyzji z dnia
29 kwietnia 2010 r. i wniesieniem skargi o stwierdzenie nieważności tej decyzji (zob. pkt 30 powyżej), utraciła osobisty interes
w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. Skarga w niniejszej sprawie, jako skierowana przeciwko zaskarżonej decyzji,
stała się zatem bezprzedmiotowa.
39 W konsekwencji, bez konieczności zastosowania środka organizacji postępowania w postaci pytania do skarżącej, czy zamierza
zaktualizować żądania i zarzuty podniesione w niniejszej sprawie, zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie i w sprawie
T‑36/10, badania, czy należy połączyć obydwie sprawy, a wreszcie dokonywania oceny dopuszczalności nowego zarzutu podniesionego
przez skarżącą w piśmie z dnia 20 lipca 2010 r. (zob. pkt 12 powyżej), należy umorzyć postępowanie w przedmiocie skargi w niniejszej
sprawie.
W przedmiocie kosztów
40 Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 87 § 6 regulaminu postępowania, jeżeli sprawa nie kończy się wydaniem wyroku, rozstrzygnięcie
w przedmiocie kosztów leży w granicach swobodnego uznania Sądu.
41 W niniejszej sprawie należy przede wszystkim stwierdzić, że skarżąca, zgodnie z przysługującym jej prawem, postanowiła złożyć
ponowny wniosek o udostępnienie dokumentów dotyczących umowy, do których poprzednio odmówiono jej dostępu, tak że Komisja
w świetle swego obowiązku zbadania, czy wcześniejsza odmowa dostępu nadal jest uzasadniona wobec zmiany sytuacji prawnej lub
fatycznej zaistniałej w międzyczasie (zob. orzecznictwo przytoczone w pkt 25 powyżej), wydała decyzję z dnia 29 kwietnia 2010 r.,
która, jak stwierdzono w pkt 28 powyżej, zastąpiła zaskarżoną decyzję.
42 Ponadto, jak podniesiono w pkt 30 powyżej, skarżąca, niezależnie od orzecznictwa przypomnianego w pkt 34 powyżej, błędnie
stwierdziła, że nie może dokonać zmian w zakresie swych żądań i zarzutów podniesionych w niniejszej sprawie w celu uwzględnienia
decyzji z dnia 29 kwietnia 2010 r., co umożliwiłoby jej zachowanie interesu prawnego w niniejszej sprawie. Poza tym postanowiła
ona wnieść skargę na podstawie art. 263 TFUE na tę ostatnią decyzję, co, jak stwierdzono w pkt 38 i 39 powyżej, doprowadziło
do utraty przez nią interesu prawnego w niniejszej sprawie.
43 W takich okolicznościach należy obciążyć skarżącą jej własnymi kosztami, a także kosztami poniesionymi przez Komisję.
Z powyższych względów
SĄD (czwarta izba)
postanawia, co następuje:
1) Należy umorzyć postępowanie w sprawie żądań Internationaler Hilfsfonds eV mających na celu stwierdzenie nieważności decyzji
Komisji Europejskiej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie oddalenia wniosku o udostępnienie dokumentów dotyczących umowy LIEN
97‑2011.
2) Internationaler Hilfsfonds zostaje obciążona własnymi koszami, a także kosztami poniesionymi przez Komisję.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 21 września 2011 r.
Sekretarz
Prezes
E. Coulon
I. Pelikánová
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło