T-151/03

Sprawa T‑151/03 Nuova Agricast Srl przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich Skarga o stwierdzenie nieważności – Dostęp do dokumentów – Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 – Bezprzedmiotowość skargi Postanowienie Sądu Pierwszej Instancji (piąta izba) z dnia 8 czerwca 2005 r.  II‑0000 Streszczenie postanowienia Skarga o stwierdzenie nieważności – Skarga na decyzję Komisji odmawiającą dostępu do dokumentu pochodzącego od państwa członkowskiego – Dokument dołączony do skargi, lecz nieprzekazany skarżącemu przez jego adwokata – Bezprzedmiotowość skargi z uwagi na pojęcie pełnomocnictwa procesowego – Brak wpływu krajowych zasad etyki zawodowej (art. 230 WE; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1049/2001) Bezprzedmiotową jest skarga wniesiona przez stronę skarżącą i mająca na celu stwierdzenie nieważności decyzji Komisji odmawiającej tej stronie dostępu do dokumentu pochodzącego od państwa członkowskiego, skoro dokument ten figuruje pośród załączników dołączonych do skargi. Sąd nie może przyjąć zapewnień adwokata strony skarżącej, że przedstawił on, zgodnie ze swoim obowiązkiem zawodowym, z własnej inicjatywy i bez wiedzy tejże strony dokument będący przedmiotem wniosku o udostępnienie na podstawie rozporządzenia nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. W istocie obowiązkowe zastępstwo procesowe przed Sądem polega na tym, że dana osoba działa przed sądem w imieniu i na rachunek innej osoby, przy czym skutki formalnoprawne wywoływane są wyłącznie na korzyść lub niekorzyść tej ostatniej osoby. Pełnomocnik, w danym przypadku adwokat, odgrywa jedynie rolę pośrednika działającego na rzecz osoby reprezentowanej, która względem sądu jest jedyną stroną postępowania. Do Sądu nie należy ponadto kontrola przestrzegania przez tego adwokata obowiązujących go krajowych zasad etyki zawodowej. (por. pkt 26, 28–32, 34) POSTANOWIENIE SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (piąta izba) z dnia 8 czerwca 2005 r.(*) Skarga o stwierdzenie nieważności – Dostęp do dokumentów – Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 – Bezprzedmiotowość skargi W sprawie T‑151/03 Nuova Agricast Srl, z siedzibą w Cerignola (Włochy), reprezentowana przez adwokata M. Calabresego, strona skarżąca, przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez V. Di Bucciego oraz P. Aalta, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez adwokata A. Abatego, z adresem do doręczeń w Luksemburgu, strona pozwana, popierana przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, początkowo reprezentowane przez K. Manjiego, a następnie przez C. Jackson, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu, interwenient, mającej za przedmiot wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji odmawiającej skarżącej dostępu do dokumentu pochodzącego od państwa członkowskiego, SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (piąta izba), w składzie: M. Vilaras, prezes, F. Dehousse i D. Šváby, sędziowie, sekretarz: H. Jung, wydaje następujące Postanowienie  Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu 1       Pismem z dnia 17 marca 2003 r., zarejestrowanym przez Komisję w dniu 20 marca 2003 r., skarżąca wniosła na podstawie rozporządzenia nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145, str. 43) o udzielenie dostępu do pisma, w którym władze włoskie wyraziły odmowę wydania korespondencji zaadresowanej do Komisji przed przyjęciem przez nią w dniu 12 lipca 2000 r. decyzji uznającej, po wstępnym badaniu, system pomocy państwa za zgodny ze wspólnym rynkiem [pomoc państwa N 715/99 − Włochy (SG 2000 D/105754)] (zwanej dalej „decyzją z dnia 12 lipca 2000 r.”). Wspomniana korespondencja była przedmiotem pierwszego wniosku o udzielenie dostępu, którego odmowa została zaskarżona przez skarżącą w sprawie o sygnaturze T‑139/03. 2       Pismem z dnia 27 marca 2003 r. Komisja wezwała władze włoskie do wypowiedzenia się w przedmiocie ewentualnego przekazania skarżącej dokumentu będącego przedmiotem wyżej wskazanego wniosku o udzielenie dostępu. 3       W dniu 28 marca 2003 r. Komisja poinformowała skarżącą na piśmie o przeprowadzeniu konsultacji na podstawie art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1049/2001 z władzami włoskimi w przedmiocie ewentualnego wydania żądanego dokumentu. Pismo to, wysłane za pośrednictwem zwykłej poczty, dotarło do skarżącej w dniu 14 kwietnia 2003 r. 4       Pismem z dnia 16 kwietnia 2003 r. Komisja powiadomiła skarżącą, że władze włoskie sprzeciwiły się przekazaniu żądanego dokumentu i że w konsekwencji nie może ona uwzględnić jej wniosku o udzielenie dostępu. Pismo to dotarło do skarżącej za pośrednictwem zwykłej poczty w dniu 2 maja 2003 r. 5       W dniu 23 kwietnia 2003 r. skarżąca skierowała do sekretariatu generalnego Komisji wniosek potwierdzający zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1049/2001. Wniosek ten został zarejestrowany przez Komisję w dniu 24 kwietnia 2003 r. 6       Za pośrednictwem faksu skierowanego do skarżącej w dniu 24 kwietnia 2003 r. Komisja powiadomiła ją, że ze względu na odpowiedź udzieloną przez właściwy organ Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji w dniu 16 kwietnia 2003 r., uznaje ona wniosek potwierdzający za bezprzedmiotowy. Do faksu tego została załączona kopia pisma Komisji z dnia 16 kwietnia 2003 r.  Przebieg postępowania i żądania stron 7       W dniu 6 maja 2003 r. skarżąca wniosła do sekretariatu Sądu niniejszą skargę. W odrębnym piśmie datowanym na ten sam dzień, działając na podstawie art. 76a regulaminu Sądu, skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym, który to wniosek został odrzucony postanowieniem z dnia 12 czerwca 2003 r. 8       W odrębnym piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 16 czerwca 2003 r. pozwana podniosła zarzut niedopuszczalności w oparciu o art. 114 regulaminu. 9       Skarżąca przedstawiła uwagi w przedmiocie tego zarzutu w dniu 16 lipca 2003 r. i tytułem środków organizacji postępowania wniosła do Sądu o „wycofanie” załącznika A.9 do skargi, odnoszącego się do pisma, w którym władze włoskie odmówiły przekazania korespondencji zaadresowanej do Komisji przed wydaniem decyzji z dnia 12 lipca 2000 r., która była przedmiotem wniosku o udzielenie dostępu z dnia 17 marca 2003 r., lub „ewentualnie o stwierdzenie poufności” wspomnianego załącznika „względem skarżącej (Nuova Agricast srl), mimo że dokument ten został przedstawiony przez jej obrońcę”. 10     Pismem procesowym złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 12 sierpnia 2003 r. Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej wniosło o dopuszczenie go do niniejszego postępowania w charakterze interwenienta, popierając żądania strony pozwanej. 11     Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 22 września 2003 r. skarżąca wniosła o poufne traktowanie niektórych załączników do skargi. 12     Tytułem środków organizacji postępowania Sąd, pismem z dnia 19 listopada 2003 r., wezwał Komisję do sprecyzowania dat doręczeń i rejestracji niektórych pism w celu ustalenia przebiegu postępowania administracyjnego, do czego Komisja zastosowała się pismem z dnia 3 grudnia 2003 r. 13     Postanowieniem z dnia 5 marca 2004 r. prezes czwartej izby Sądu pozostawił kwestię zarzutu niedopuszczalności do rozstrzygnięcia w wyroku, dopuścił do postępowania w charakterze interwenienta Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i nakazał zgodnie z wnioskiem skarżącej przekazanie interwenientowi jawnej części akt postępowania. Pismem zarejestrowanym w sekretariacie Sądu w dniu 6 grudnia 2004 r. interwenient odmówił przedłożenia odpowiedzi na skargę. 14     W skardze skarżąca wnosi do Sądu o: –       stwierdzenie nieważności pisma Komisji z dnia 27 marca 2003 r., –       stwierdzenie nieważności faksu Komisji z dnia 16 kwietnia 2003 r., –       stwierdzenie nieważności faksu Komisji z dnia 24 kwietnia 2003 r., który stanowi „brak odpowiedzi” na potwierdzający wniosek o udzielenie dostępu i jest równoważny z odmową dostępu, –       obciążenie Komisji kosztami postępowania. 15     W odpowiedzi na skargę Komisja wnosi do Sądu o: –       stwierdzenie niedopuszczalności skargi, –       ewentualne oddalenie skargi w części, w jakiej jest ona oczywiście pozbawiona wszelkiej zasadności, –       ewentualne oddalenie samej skargi z uwagi na brak zasadności, –       obciążenie skarżącej kosztami postępowania. 16     W replice skarżąca wycofała skargę w zakresie, w jakim dotyczy ona stwierdzenia nieważności pisma Komisji z dnia 16 kwietnia 2003 r. Natomiast po zapoznaniu się z pismem Komisji z dnia 3 grudnia 2003 r. podtrzymała ona żądanie stwierdzenia nieważności pisma Komisji z dnia 27 marca 2003 r. i domyślnego odrzucenia potwierdzającego wniosku o udzielenie dostępu, dokonanego jej zdaniem w dniu 19 maja 2003 r. i uzasadnionego przez Komisję w odpowiedzi na skargę stałą odmową wydania przez władze włoskie żądanych dokumentów. Tytułem środków organizacji postępowania skarżąca odstąpiła od wniosku o wycofanie lub poufne traktowanie załącznika A.9 do skargi i wniosła o połączenie postępowań T‑151/03, T‑287/03, T‑295/03, T‑297/03, T‑298/03, T‑299/03. 17     W duplice Komisja wnosi do Sądu o: –       stwierdzenie, że skarżąca odstępuje od zaskarżenia pisma Komisji z dnia 16 kwietnia 2003 r., co podważa samą skargę, –       w razie potrzeby odrzucenie skargi na milczącą odmowę udzieloną rzekomo w dniu 19 maja 2003 r. jako niedopuszczalnej lub oddalenie jej jako bezzasadnej, –       „potwierdzenie” żądań zawartych w odpowiedzi na skargę. 18     Ponadto Komisja wnosi do Sądu o nakazanie usunięcia z akt sprawy „wyrażeń pozbawionych szacunku” zawartych w dwóch przypisach w replice i przyłącza się do wniosku o połączenie spraw T‑151/03, T‑287/03, T‑295/03, T‑297/03, T‑298/03, T‑299/03. 19     Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu odpowiednio w dniach 31 stycznia 2005 r. i 4 lutego 2005 r. skarżąca i Komisja udzieliły odpowiedzi na pytania Sądu wzywające je do przedstawienia uwag w przedmiocie wniosków, które należy wyciągnąć na potrzeby dalszego postępowania w niniejszej sprawie z wyroku Sądu z dnia 30 listopada 2004 r. w sprawie T‑168/02 IFAW Internationaler Tierschutz‑Fonds przeciwko Komisji, dotychczas niepublikowanego w Zbiorze (zwanego dalej „wyrokiem w sprawie IFAW”). 20     Skarżąca wskazuje, że w następstwie wyroku w sprawie IFAW Sąd „uzna”: –       skargę za oczywiście niedopuszczalną w części, w jakiej zaskarżone zostało pismo, w którym Komisja skonsultowała się z władzami włoskimi, –       skargę za oczywiście bezzasadną w części, w jakiej zaskarżenie odmowy dostępu do wskazanego dokumentu zostało oparte na naruszeniu art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 1049/2001. 21     Skarżąca dodaje, iż „jest bardzo prawdopodobne, że to samo odnosi się do skargi w zakresie, w jakim zaskarżenie odmowy dostępu do wskazanego dokumentu zostało oparte na naruszeniu prawa do obrony”. Wnosi ona o zastosowanie art. 87 § 3 regulaminu. 22     Komisja stwierdza, że skarga jest bezzasadna z uwagi na rozstrzygnięcie Sądu w wyroku w sprawie IFAW i wyrażony w niniejszej sprawie sprzeciw władz włoskich wobec wydania żądanych dokumentów. Komisja wzywa Sąd do odrzucenia skargi w drodze postanowienia jako oczywiście niedopuszczalnej, a w każdym razie oddalenia jej jako oczywiście bezzasadnej.  Co do prawa 23     Zgodnie z art. 113 regulaminu Sąd, orzekając zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 114 § 3 i 4 tego regulaminu, może w każdym czasie badać z urzędu, czy skarga jest niedopuszczalna ze względu na bezwzględne przeszkody procesowe. 24     W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że dostatecznie zapoznał się ze sprawą na podstawie informacji zawartych w aktach, aby móc rozstrzygnąć w przedmiocie niniejszej skargi bez otwierania procedury ustnej. 25     W tym zakresie Sąd stwierdza, że pismo z dnia 17 lutego 2003 r., w którym władze włoskie sprzeciwiły się wydaniu korespondencji zaadresowanej do Komisji w ramach badania systemu pomocy N 715/99, będącej przedmiotem wniosku o udzielenie dostępu złożonego przez skarżącą w dniu 17 marca 2003 r., zostało zawarte w załączniku A.9 do skargi. 26     W skardze pełnomocnik procesowy skarżącej wskazuje, że dostęp do tego dokumentu uzyskał w ramach postępowania w sprawie T‑76/02, w której Sąd wydał wyrok w dniu 17 września 2003 r. Messyna przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3203. Utrzymuje on, że zgodnie ze swoim obowiązkiem zawodowym nie udostępnił tego dokumentu skarżącej, a jedynie – również zgodnie ze swoimi obowiązkami zawodowymi zdefiniowanymi w art. 9 kodeksu etyki adwokatów włoskich – nie może nie wykorzystać go w niniejszym postępowaniu. 27     Ponadto stosunek między skarżącą a jej adwokatem nie jest równoważny ze stosunkiem między pełnomocnikiem a reprezentowanym. 28     W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 19 Statutu Trybunału Sprawiedliwości, mającego zastosowanie do postępowania przed Sądem na mocy art. 53 tego Statutu, strony inne niż państwa członkowskie, instytucje i państwa będące stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jak też Urząd Nadzoru EFTA, określony w tym porozumieniu, muszą być reprezentowane przez adwokatów lub radców prawnych. 29     Zastępstwo procesowe polega na tym, że dana osoba działa przed sądem w imieniu i na rachunek innej osoby, przy czym skutki formalnoprawne wywoływane są wyłącznie na korzyść lub niekorzyść tej ostatniej osoby. Pełnomocnik, w danym przypadku adwokat, odgrywa jedynie rolę pośrednika działającego na rzecz osoby reprezentowanej, która względem sądu jest jedyną stroną postępowania. 30     W tych okolicznościach Sąd nie może przyjąć zapewnień adwokata skarżącej, zgodnie z którymi przedstawił on wskazany dokument zasadniczo z własnej inicjatywy i bez wiedzy swej mandantki. 31     Należy stwierdzić, że zgodnie z regulaminem w niniejszej sprawie Sąd jest związany wniesioną przez spółkę Nuova Agricast, właściwie reprezentowaną przez jej adwokata, skargą wraz z dołączonymi do niej załącznikami oraz że wspomniana strona skarżąca przedstawiła w toku postępowania różne dokumenty, wśród których znajduje się pismo władz włoskich z dnia 17 lutego 2003 r., będące przedmiotem wniosku o udzielenie dostępu złożonego w dniu 17 marca 2003 r. 32     Następnie należy podkreślić, że w ramach niniejszego postępowania do Sądu nie należy kontrola przestrzegania przez adwokata skarżącej krajowych zasad etyki zawodowej w zakresie załączenia do skargi wspomnianego dokumentu. 33     Należy zatem stwierdzić, że w drodze niniejszej skargi skarżąca zmierza do uzyskania dostępu do dokumentu, który znajduje się już w jej posiadaniu. 34     W konsekwencji okazuje się, że skarga wniesiona przez spółkę Nuova Agricast jest bezprzedmiotowa, ponieważ skarżąca uzasadniła wniosek o udzielenie dostępu koniecznością upewnienia się, że władze krajowe sprzeciwiły się wydaniu korespondencji zaadresowanej przez nie do Komisji przed wydaniem decyzji z dnia 12 lipca 2000 r., będącej przedmiotem pierwszego wniosku skarżącej o udzielenie dostępu. 35     Ponadto w tych okolicznościach nie ma potrzeby uwzględnienia złożonych zarówno przez skarżącą, jak i Komisję wniosków o zastosowanie środków organizacji postępowania, ponieważ w tym przypadku nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu [wyrok Sądu z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie T‑311/00 British American Tobacco (Investments) przeciwko Komisji, Rec. str. II‑2781, pkt 50] lub stały się bezprzedmiotowe.  W przedmiocie kosztów 36     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednakże na podstawie art. 87 § 3 tego regulaminu Sąd może w szczególnych wypadkach postanowić, że każda ze stron poniesie własne koszty. 37     W piśmie z dnia 31 stycznia 2005 r. skarżąca wniosła do Sądu o zastosowanie w niniejszej sprawie art. 87 § 3 regulaminu, wskazując na szczególny charakter znajdujących tutaj zastosowanie uregulowań prawnych, które mogą być przedmiotem wadliwej wykładni, jak to zostało zaświadczone przez Komisję i potwierdzone decyzją Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. 38     Jednakże wystarczy stwierdzić, że odrzucenie niniejszej skargi nie jest uzasadnione wadliwą wykładnią szczególnego przepisu znajdującego tutaj zastosowanie uregulowania prawnego, a jedynie stwierdzeniem bezprzedmiotowości tej skargi, wobec czego należy postanowić, że skarżąca ponosi własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję w związku z niniejszym postępowaniem. Z powyższych względów SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI (piąta izba) postanawia: 1)      Skarga zostaje odrzucona. 2)      Skarżąca ponosi własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję. Sporządzono w Luksemburgu w dniu 8 czerwca 2005 r. Sekretarz         Prezes H. Jung         M. Vilaras * Język postępowania: włoski.