T-17/17

WYROK SĄDU (ósma izba) z dnia 4 października 2018 r. ( *1 ) Służba publiczna – Urzędnicy – Edukacja – Przyjęcie do świetlicy – Decyzja o zapisaniu dziecka do innej świetlicy niż świetlica, do której było wcześniej zapisane – Błędne oznaczenie w skardze strony pozwanej – Niedopuszczalność – Odpowiedzialność W sprawie T‑17/17 Radu Constantinescu, zamieszkały w Kreuzweiler (Niemcy), reprezentowany przez adwokatów S. Rodriguesa i A. Blota, strona skarżąca, przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, reprezentowanemu przez E. Tanevą i L. Deneys, działające w charakterze pełnomocników, strona pozwana, mającej za przedmiot żądanie, na podstawie art. 270 TFUE – po pierwsze – stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu ds. Infrastruktury i Logistyki w Luksemburgu (OIL) o zapisaniu dziecka skarżącego do świetlicy Szkoły Europejskiej Luksemburg II – Bertrange-Mamer, a tym samym o odmowie przyjęcia go do świetlicy Szkoły Europejskiej Luksemburg I – Kirchberg, a także decyzji Parlamentu Europejskiego z dnia 7 października 2016 r. oddalającej zażalenie skarżącego oraz – po drugie – odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesioną w ocenie skarżącego szkodę i doznaną krzywdę, SĄD (ósma izba), w składzie: A.M. Collins, prezes, R. Barents (sprawozdawca) i J. Passer, sędziowie, sekretarz: M. Marescaux, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 8 marca 2018 r., wydaje następujący Wyrok Okoliczności powstania sporu Skarżący, Radu Constantinescu, jest urzędnikiem w dyrekcji generalnej (DG) ds. infrastruktury i logistyki Parlamentu Europejskiego, zatrudnionym w Luksemburgu (Luksemburg). Zamieszkuje w Kreuzweiler (Niemcy). Skarżący ma dwoje dzieci, które w chwili wniesienia skargi miały odpowiednio cztery i dwa lata. Obydwoje dzieci były początkowo zapisane do żłobka instytucji europejskich na Kirchbergu w Luksemburgu. Ponieważ w dniu 12 stycznia 2016 r. starszy syn skarżącego osiągnął maksymalny wiek uczęszczania do żłobka, skarżący nawiązał kontakt listowny ze Szkołą Europejską Luksemburg I – Kirchberg (zwaną dalej „szkołą europejską na Kirchbergu”) celem zapisania dziecka do centre de polyvalence de l’enfance (ośrodka opieki poszkolnej, zwanego dalej „CPE” lub „świetlicą”). W piśmie szkoły europejskiej na Kirchbergu z dnia 19 stycznia 2016 r. wskazano, że jej dyrektor, jak i dyrektor Szkoły Europejskiej Luksemburg II – Bertrange-Mamer (zwanej dalej „szkołą europejską w Mamer”) podejmują wspólnie decyzje w sprawie nowych zapisów i że decyzje te zostaną wydane po rozpatrzeniu wniosków o zapisy, które zostaną złożone po wielkanocnej przerwie świątecznej. W maju 2016 r. skarżący otrzymał od Urzędu ds. Infrastruktury i Logistyki w Luksemburgu (OIL) potwierdzenie zapisania jego syna do CPE bez wskazania placówki, do której dziecko zostanie przydzielone. W dniu 27 maja 2016 r. OIL poinformował skarżącego za pośrednictwem e-maila, że jego syn będzie uczęszczał do świetlicy szkoły europejskiej w Mamer i że w celu zapewnienia równego traktowania wszystkich dzieci i rodziców nie będą możliwe odstępstwa od decyzji o przydzieleniu dziecka do określonej placówki (zwanego dalej „zaskarżoną decyzją”). Pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. skarżący złożył do Parlamentu, działającego jako organ powołujący, zażalenie na decyzję odmowną OIL w sprawie przyjęcia jego dziecka do świetlicy szkoły europejskiej na Kirchbergu. Równolegle złożył wniosek o zwołanie komitetu CPE celem uzyskania jego opinii. W dniu 29 sierpnia 2016 r. skarżący poinformował OIL, że jego syn nie będzie uczęszczał do świetlicy szkoły europejskiej w Mamer. W dniu 16 września 2016 r. komitet CPE poinformował skarżącego, że po analizie akt jest zdania, iż prawidłowo zastosowano regulamin przyjęć do placówek CPE i ich funkcjonowania. Decyzją z dnia 7 października 2016 r. Parlament oddalił zażalenie (zwaną dalej „decyzją oddalającą zażalenie”). Przebieg postępowania i żądania stron Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 11 stycznia 2017 r. skarżący wniósł niniejszą skargę. Pismem z dnia 1 lutego 2017 r. Parlament zwrócił się do Sądu na podstawie art. 42 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wezwanie Komisji Europejskiej do udziału w sprawie, aby orzeczenie Sądu wywoływało wobec niej w pełni i bezpośrednio skutki prawne. W dniu 15 lutego 2017 r. w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 89 regulaminu postępowania Sąd wezwał Parlament do przedstawienia określonych dokumentów. Parlament odpowiedział w dniu 24 lutego 2017 r. a skarżący przedstawił swoje uwagi w dniu 21 marca 2017 r. Parlament złożył odpowiedź na skargę w sekretariacie Sądu w dniu 6 kwietnia 2017 r. Skarżący złożył replikę, a odrębnym pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. – także wniosek o przyjęcie środków organizacji postępowania oraz środków dowodowych, natomiast w dniu 24 lipca 2017 r. Parlament złożył duplikę zawierającą uwagi na temat wniosku o przyjęcie środków organizacji postępowania oraz środków dowodowych. Skarżący wnosi do Sądu o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; – stwierdzenie nieważności decyzji oddalającej zażalenie; – przyznanie odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesioną szkodę i doznaną krzywdę; – obciążenie Parlamentu kosztami postępowania. Parlament wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi jako bezzasadnej; – obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Po zapoznaniu się ze sprawozdaniem sędziego sprawozdawcy Sąd (ósma izba) postanowił o otwarciu ustnego etapu postępowania. Na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. zostały wysłuchane wystąpienia stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu. Co do prawa Co do przedmiotu skargi Na wstępie należy zauważyć, że skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji oddalającej zażalenie. W tym względzie należy przypomnieć, że żądanie stwierdzenia nieważności formalnie skierowane przeciwko decyzji oddalającej zażalenie skutkuje, w przypadku gdy decyzja jest pozbawiona autonomicznej treści, zaskarżeniem do Sądu aktu, na który zażalenie zostało złożone (wyrok z dnia 17 stycznia 1989 r., Vainker/Parlament, 293/87, EU:C:1989:8, pkt 8). Ponieważ w niniejszej sprawie decyzja oddalająca zażalenie była pozbawiona autonomicznej treści, skargę należy rozpatrywać jako skierowaną przeciwko samej zaskarżonej decyzji. W szczególności może tak się zdarzyć, jeżeli decyzja oddalająca zażalenie nie pochodzi od tej samej instytucji, która wydała decyzję będącą przedmiotem zażalenia, o ile wyłącznie potwierdza decyzję będącą przedmiotem zażalenia, a tym samym stwierdzenie nieważności tej drugiej decyzji nie wywrze na sytuację prawną zainteresowanej osoby żadnego skutku odrębnego od tego wypływającego ze stwierdzenia nieważności pierwszej z nich (zob. podobnie wyrok z dnia 21 września 2011 r., Adjemian i in./KomisjaT‑325/09 P, EU:T:2011:506, pkt 33). Co do dopuszczalności żądań stwierdzenia nieważności Nie podnosząc formalnie zarzutu niedopuszczalności na podstawie art. 130 regulaminu postępowania, Parlament utrzymuje, że nie jest autorem aktu, o którego stwierdzenie nieważności wniesiono. W związku z tym pismem z dnia 1 lutego 2017 r. Parlament poinformował, że rozpatrzył zażalenie, mając pełne uprawnienia organu powołującego wobec skarżącego, w tym w odniesieniu do art. 90 Regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”). To uprawnienie nie zostało delegowane przez Parlament na OIL. Jednakże akt podważany w zażaleniu, o którego stwierdzenie nieważności wniesiono tytułem głównym w skardze, pochodził od OIL, a nie od Parlamentu. Parlament uściśla w swojej odpowiedzi z dnia 24 lutego 2017 r. na wniosek Sądu o przedstawienie z jednej strony aktów, na których podstawie mógł on działać w charakterze organu powołującego, a z drugiej strony aktów, na których podstawie niektóre zadania wykonawcze zostały powierzone OIL przez Komisję, jak wynika z pkt X załącznika do decyzji Prezydium z dnia 13 stycznia 2014 r. delegującego uprawnienia organu powołującego i organu upoważnionego do zawierania umów o pracę (zwanego dalej „OUZU”), że niezależnie od dziedziny organy Parlamentu mają uprawnienia organu powołującego w zakresie zażaleń złożonych przez personel Parlamentu. W kontekście sporu OIL Parlament nie delegował uprawnień organu powołującego z art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego ani na Komisję, ani na OIL, a zatem pozostaje właściwy do rozpatrzenia zażaleń złożonych w tej dziedzinie. Podczas rozprawy Parlament stwierdził również, że skarga jest dopuszczalna, ale bezzasadna. Skarżący, w uwagach z dnia 21 marca 2017 r. podziela obawy Parlamentu i uściśla, że zgodnie z regulaminem CPE zarządzanie żłobkiem pozostaje w rękach Parlamentu a zarządzanie świetlicą i placówką dla starszych dzieci – w rękach Komisji. OIL powierzono w drodze delegacji zadań zarządzanie świetlicami w imieniu wszystkich instytucji i organów Unii Europejskiej w Luksemburgu. Wreszcie Parlament nigdy nie zakwestionował swojej właściwości i jest w związku z tym właściwy do rozpatrzenia jego zażalenia, a brzmienie decyzji Prezydium Parlamentu delegującej uprawnienia organu powołującego i OUZU potwierdza to w tym zakresie. Po pierwsze, należy stwierdzić, że art. 2 ust. 2 regulaminu pracowniczego stanowi, że jedna lub więcej instytucji może powierzyć jednej z nich lub organowi międzyinstytucjonalnemu wykonanie całości lub części uprawnień przysługujących organowi powołującemu, z wyjątkiem decyzji w sprawie mianowania, awansów lub przeniesień urzędników. Ponadto zgodnie z art. 91a regulaminu pracowniczego skargi w dziedzinach, w których zastosowano art. 2 ust. 2, są skierowane przeciwko instytucji delegującego organu powołującego. Po drugie, na podstawie art. 1 decyzji Komisji 2003/524/WE z dnia 6 listopada 2002 r. w sprawie utworzenia OIL (Dz.U. 2003, L 183, s. 40 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 1, t. 4, s. 423), urząd ten jest powiązany z Dyrekcją Generalną (DG) Komisji ds. Personelu i Administracji. Artykuł 11 decyzji 2003/524 stanowi, że „dyrektor [OIL] jest organem powołującym [OIL] oraz [OUZU], zgodnie z obowiązującymi przepisami Komisji, w granicach uprawnień, jakie przyznała mu Komisja”. Po trzecie, art. 15 ust. 3 decyzji 2003/524 stanowi, że „na podstawie art. 90 regulaminu pracowniczego wnioski i zażalenia dotyczące wykonywania uprawnień przyznanych dyrektorowi [OIL] zgodnie z art. 11 niniejszej decyzji kieruje się do DG ds. Personelu i Administracji” oraz że „wszystkie skargi w tej dziedzinie kieruje się przeciwko Komisji”. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja została wydana przez OIL. Ponadto łączne odczytanie znajdujących zastosowanie przepisów, a w szczególności art. 91a regulaminu pracowniczego, pozwala ustalić, że to Komisja jest stroną pozwaną w wypadku skargi na decyzję OIL. Tak jak Trybunał i Sąd wskazały już w licznych wyrokach, z art. 2 regulaminu pracowniczego wynika, po pierwsze, że organ powołujący działa w imieniu instytucji, która go wyznaczyła, a tym samym czynności wpływające na sytuację prawną urzędników i mogące wiązać się dla nich z negatywnymi skutkami należy przypisać instytucji, z którą są oni związani, oraz po drugie, że ewentualną skargę należy wnieść przeciwko instytucji, z której pochodzi akt niekorzystny (wyroki: z dnia 19 marca 1964 r., Schmitz/EWG, 18/63, EU:C:1964:15, s. 163; z dnia 22 listopada 1990 r., Mommer/Parlament, T‑162/89, EU:T:1990:72, pkt 18). Potwierdza to sam Parlament, który wskazuje, że zaskarżona decyzja pochodzi od OIL, a nie od Parlamentu, i że w związku z tym należy wezwać Komisję do udziału w sprawie, aby orzeczenie, które ma zostać wydane, wywoływało wobec niej w pełni i bezpośrednio skutki prawne. W tym względzie należy podkreślić, że chociaż art. 42 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pozwala wnieść osobie trzeciej powództwo przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, to nie daje on jednak Sądowi uprawnienia do spowodowania przystąpienia Komisji do sprawy. Ponadto, jak orzekł Trybunał w ramach swojego regulaminu postępowania, którego brzmienie jest w tym względzie identyczne z brzmieniem art. 76 regulaminu postępowania przed Sądem, błędne oznaczenie w skardze pozwanego innego niż autor zaskarżonego aktu nie pociąga za sobą niedopuszczalności skargi, jeżeli ta ostatnia zawiera elementy pozwalające jednoznacznie zidentyfikować stronę, przeciwko której skarga jest kierowana, takie jak oznaczenie zaskarżonego aktu i jego autora. W takim wypadku za stronę pozwaną należy uważać podmiot, który wydał zaskarżony akt, mimo że nie został on powołany w części wprowadzającej skargi. Niemniej jednak przypadek ten należy odróżnić od przypadku, w którym strona skarżąca pomimo pełnej świadomości, że podmiot powołany w części wprowadzającej skargi nie wydał zaskarżonego aktu, w dalszym ciągu oznacza go jako takiego. W tym drugim wypadku należy uwzględnić stronę pozwaną oznaczoną w skardze i w razie potrzeby wyciągnąć konsekwencje z tego oznaczenia w odniesieniu do dopuszczalności skargi (zob. postanowienie z dnia 16 października 2006 r., Aisne i Nature/Komisja, T‑173/06, niepublikowane, EU:T:2006:320, pkt 17, 18 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie skarżący wskazał w swoich uwagach przedstawionych w dniu 21 marca 2017 r. (zob. pkt 13 powyżej) między innymi, że „[mógłby] jedynie stwierdzić niejasność – i nad nią ubolewać – która zdaje się otaczać kwestię właściwego organu powołującego, ponieważ ani Parlament Europejski, ani Komisja nie wydają się udzielać takiej samej odpowiedzi w tej kwestii”, że „skierował [on] zażalenie do sekretarza generalnego Parlamentu Europejskiego jako organu powołującego, który nigdy nie zakwestionował swojej kompetencji w tej sprawie” i że „utrzymywał [on], iż Parlament Europejski był rzeczywiście organem właściwym do rozpatrzenia jego zażalenia”. Z powyższego wynika, że żądania stwierdzenia nieważności są niedopuszczalne, ponieważ nie zostały skierowane przeciwko Komisji. Co do żądań odszkodowawczych Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w dziedzinie służby publicznej, jeżeli żądanie odszkodowania jest ściśle związane z żądaniem stwierdzenia nieważności, odrzucenie tych ostatnich jako niedopuszczalnych lub oddalenie ich jako nieuzasadnionych pociąga za sobą również oddalenie żądania odszkodowania (zob. wyrok z dnia 30 września 2003 r., Martínez Valls/Parlament, T‑214/02, EU:T:2003:254, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszym wypadku żądania stwierdzenia nieważności posiadają taki związek z żądaniami odszkodowania. Ponieważ żądania stwierdzenia nieważności zostały oddalone, żądania odszkodowawcze również należy oddalić. Z ogółu powyższych rozważań wynika, że skargę należy w całości oddalić. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Jednak zgodnie z art. 135 § 2 regulaminu postępowania strona, nawet jeśli wygrała sprawę, może zostać obciążona częścią, a nawet całością kosztów postępowania, jeżeli jest to uzasadnione jej postawą, również przed wniesieniem skargi. Z uzasadnienia niniejszego wyroku wynika, że skarżący przegrał sprawę. Ponadto Parlament w swoich żądaniach wyraźnie wniósł o obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Z niniejszego wyroku wynika jednak po pierwsze, że okoliczność, iż Parlament uznał swą właściwość do rozpatrzenia zażalenia skarżącego, mimo że skierowano je przeciwko aktowi OIL (zob. pkt 22 powyżej), a po drugie, że w żadnym momencie nie zwrócił on uwagi skarżącego na fakt, że nie był autorem zaskarżonej decyzji, świadczy o niewłaściwym administrowaniu Parlamentu oraz mogło wprowadzić w błąd skarżącego i zachęcić go do wniesienia niniejszej skargi jedynie przeciwko Parlamentowi. W związku z tym Sąd stwierdza, że wyrazem słusznej oceny okoliczności niniejszej sprawy, w świetle przepisów art. 135 § 2 regulaminu postępowania, będzie obciążenie Parlamentu, poza jego własnymi kosztami, kosztami poniesionymi przez skarżącego.   Z powyższych względów SĄD (ósma izba) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Parlament Europejski zostaje obciążony kosztami postępowania.   Collins Barents Passer Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 4 października 2018 r. Sekretarz E. Coulon Prezes ( *1 ) Język postępowania: francuski.