T-206/02

Sprawa T‑206/02 Congrès national du Kurdistan (KNK) przeciwko Radzie Unii Europejskiej Skarga o stwierdzenie nieważności – Szczególne środki restrykcyjne skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom mające na celu zwalczanie terroryzmu – Legitymacja czynna – Stowarzyszenie – Dopuszczalność Postanowienie Sądu Pierwszej Instancji (druga izba) z dnia 15 lutego 2005 r.  II ‑ 0000 Streszczenie postanowienia Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Skarga stowarzyszenia chroniącego ogólne interesy określonej kategorii osób fizycznych i prawnych – Przesłanka – Indywidualna legitymacja czynna jego członków – Uwzględnienie legitymacji czynnej byłych członków – Wyłączenie (art. 230 akapit.czwarty WE) Stowarzyszenie powołane dla ochrony wspólnych interesów określonej kategorii podmiotów nie może być postrzegane w ten sposób, że akt wpływający na ogólne interesy tej kategorii dotyczy go indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, i w konsekwencji wniesienie przez nie skargi o stwierdzenie nieważności tego aktu jest niedopuszczalne, jeśli jego członkowie nie mogliby tego dokonać indywidualnie. W tym względzie nie można przyjąć, że wcześniejsza przynależność podmiotu do stowarzyszenia pozwala temu ostatniemu na skorzystanie z ewentualnego prawa tego podmiotu do wniesienia skargi. Dopuszczenie takiego rozumowania prowadziłoby bowiem do przyznania takiemu stowarzyszeniu pewnego rodzaju stałej legitymacji czynnej, mimo że stowarzyszenie to nie może już powoływać się na reprezentowanie interesów byłego członka. (por. pkt 27, 32) POSTANOWIENIE SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (druga izba) z dnia 15 lutego 2005 r.(*) Skarga o stwierdzenie nieważności – Szczególne środki restrykcyjne skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom, mające na celu zwalczanie terroryzmu – Legitymacja czynna – Stowarzyszenie – Dopuszczalność W sprawie T‑206/02 Congrès national du Kurdistan (KNK), z siedzibą w Brukseli (Belgia), reprezentowany przez adwokata J. Boisseau, strona skarżąca, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, reprezentowanej przez  Vitsentzatosa oraz S. Marquardta, działających w charakterze pełnomocników, strona pozwana, popieranej przez Komisję Wspólnot Europejskich, początkowo reprezentowaną przez G. zur Hausena oraz G. Boudot, a następnie przez J. Enegrena oraz G. Boudot, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu, oraz przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, początkowo reprezentowane przez J. Collinsa, a następnie przez  R. Caudwell, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu, interwenienci, mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady 2002/334/WE z dnia 2 maja 2002 r. wykonującej art. 2 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom, mających na celu zwalczanie terroryzmu i uchylającej decyzję 2001/927/WE (Dz.U. L 116, str. 33), SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (druga izba), w składzie: J. Pirrung, prezes, N.J. Forwood i S. Papasavvas, sędziowie, sekretarz: H. Jung, wydaje następujące Postanowienie  Okoliczności powstania sporu 1       Z akt sprawy wynika, że Kurdistan Workers’ Party (partia pracujących Kurdystanu, PKK) została powołana w 1978 r. i podjęła zbrojną walkę z rządem tureckim w celu uznania prawa Kurdów do samostanowienia. W lipcu 1999 r. PKK ogłosiła jednostronne zawieszenie broni z zastrzeżeniem prawa do samoobrony. W kwietniu 2002 r. kongres PKK ogłosił jej rozwiązanie. 2       Congrès national du Kurdistan (krajowy kongres Kurdystanu, KNK), założony w 1999 r., jest organizacją grupującą około trzydzieści organizacji. Celem KNK jest „wzmocnienie jedności i współpracy Kurdów we wszystkich częściach Kurdystanu oraz wspieranie ich walki w świetle nadrzędnych interesów narodu kurdyjskiego” (art. 7 ust. A karty ustanawiającej KNK). PKK była członkiem KNK przy jego tworzeniu. 3       W dniu 27 grudnia 2001 r., uznając, że w celu wprowadzenia w życie rezolucji 1373(2001) Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych niezbędne jest działanie Wspólnoty, Rada przyjęła wspólne stanowisko 2001/930/WPZiB w sprawie zwalczania terroryzmu (Dz.U. L 344, str. 90) oraz wspólne stanowisko 2001/931/WPZiB w sprawie zastosowania szczególnych środków w celu zwalczania terroryzmu (Dz.U. L 344, str. 93). 4       Zgodnie z art. 2 wspólnego stanowiska 2001/931: „Wspólnota Europejska, działając w granicach kompetencji powierzonych jej przez Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, nakazuje zamrożenie funduszy i innych aktywów finansowych lub zasobów gospodarczych osób, grup i podmiotów wymienionych w załączniku”. 5       W dniu 27 grudnia 2001 r. Rada przyjęła rozporządzenie (WE) nr 2580/2001 w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych przeciwko niektórym osobom i podmiotom, mających na celu zwalczanie terroryzmu (Dz.U. L 344, str. 70). 6       Zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 2580/2001: „1.      Poza wyjątkami dopuszczonymi na mocy art. 5 i 6: a)      wszystkie fundusze, inne aktywa finansowe i zasoby gospodarcze należące do i będące własnością lub posiadane przez osobę fizyczną lub osobę prawną, grupę lub podmiot wymienione na liście określonej w ust. 3, zostają zamrożone; b)      fundusze, inne aktywa finansowe i zasoby gospodarcze nie zostają udostępnione, bezpośrednio lub pośrednio, osobie fizycznej lub prawnej, grupie lub podmiotowi wymienionym na liście określonej w ust. 3, ani na ich rzecz. 2.      Poza wyjątkami dopuszczonymi na mocy art. 5 i 6 zakazane jest świadczenie usług finansowych osobie fizycznej lub prawnej, grupie lub podmiotowi wymienionym na liście określonej w ust. 3, ani na ich rzecz. 3.      Rada, stanowiąc jednomyślnie, ustanawia, przegląda i zmienia listę osób, grup i podmiotów, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, zgodnie z przepisami ustanowionymi w art. 1 ust. 4, 5 i 6 wspólnego stanowiska 2001/931/WPZiB; na takiej liście znajdują się: i)      osoby fizyczne dokonujące lub usiłujące dokonać, uczestniczące w lub ułatwiające dokonanie jakiegokolwiek aktu terrorystycznego; ii)      osoby prawne, grupy lub podmioty dokonujące lub usiłujące dokonać, uczestniczące w lub ułatwiające dokonanie jakiegokolwiek aktu terrorystycznego; iii)      osoby prawne, grupy lub podmioty będące własnością lub kontrolowane przez jedną lub więcej osób fizycznych lub prawnych, grupy lub podmioty określone w i) oraz ii); albo iv)      osoby fizyczne lub prawne, grupy lub podmioty działające w imieniu lub pod kierownictwem jednej lub więcej osób fizycznych lub prawnych, grup lub podmiotów określonych w i) oraz ii)”. 7       W dniu 2 maja 2002 r. Rada wydała decyzję 2002/334/WE wykonującą art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001 i uchylającą decyzję 2001/927/WE (Dz.U. L 116, str. 33) (zwanej dalej „sporną decyzją'”). Decyzją tą umieszczono PKK na liście przewidzianej w art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001 (zwanej dalej „sporną listą”). 8        W dniu 17 czerwca 2002 r. Rada wydała decyzję 2002/460/WE wykonującą art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001 i uchylającą decyzję 2002/334 (Dz.U. L 160, str. 26). Nazwa PKK została utrzymana na spornej liście. Lista ta była następnie regularnie uaktualniana decyzjami Rady.  Przebieg postępowania i żądania stron 9       W dniu 2 lipca 2002 r. do sekretariatu Sądu wpłynęła niniejsza skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona przez KNK, reprezentowaną przez jej przewodniczącego Serifa Vanly’ego. 10     Postanowieniem z dnia 24 lutego 2003 r. Komisja i Zjednoczone Królestwo zostały dopuszczone do udziału w postępowaniu w charakterze interwenientów popierających Radę. 11     Działając na podstawie art. 114 § 1 regulaminu Sądu, Rada w oddzielnym piśmie podniosła w niniejszej sprawie zarzut niedopuszczalności. Skarżący i Komisja przedłożyli swoje uwagi odnośnie do tego zarzutu w wyznaczonym terminie. Zjednoczone Królestwo zrezygnowało z przedłożenia takich uwag. 12      Rada, popierana przez Komisję, wnosi do Sądu o: –       stwierdzenie niedopuszczalności skargi; –        obciążenie skarżącego kosztami postępowania. 13      Skarżący wnosi do Sądu o: –       wyznaczenie rzecznika generalnego; –       nakazanie Parlamentowi Europejskiemu przekazania nagrania zarejestrowanego w formie dźwiękowej ze spotkania parlamentarnego UE–Turcja odbywającego się w dniach 17 i 18 czerwca 2002 r.; –        stwierdzenie dopuszczalności skargi; –        obciążenie Rady kosztami postępowania niniejszego postępowania incydentalnego.  W przedmiocie dopuszczalności  Argumenty stron 14     Rada, popierana przez Komisję, utrzymuje, że sporna decyzja nie dotyczy KNK bezpośrednio i indywidualnie. 15     Podnoszą one w pierwszej kolejności, że to nie KNK był adresatem tej decyzji oraz że nie został on w niej umieszczony czy to w sposób wyraźny, czy też dorozumiany. Ich zdaniem, powoływany przez KNK interes – a mianowicie naruszenie prowadzonych przezeń działań dyplomatycznych, jego reputacji i wiarygodności – nie wystarczy, aby można było go zidentyfikować jako adresata. 16     Rada i Komisja utrzymują w drugiej kolejności, że KNK nie posiada także zdolności procesowej do występowania w imieniu któregokolwiek z jej członków. Po pierwsze, PKK nie jest już członkiem KNK. Po drugie, Rada posiłkowo utrzymuje, że w rozumieniu orzecznictwa nie jest on stowarzyszeniem utworzonym w celu zapewnienia obrony zbiorowych interesów jego członków z uwagi na ich różnorodność. 17     W trzeciej kolejności, uwzględniając wyrok Trybunału z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie C‑50/00 P Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, Rec. str. I‑6677, pkt 43, należy odrzucić argumentację skarżącego, zgodnie z którą brak skutecznego środka zaskarżenia umożliwiłby dopuszczalność zarzutu. 18     W czwartej kolejności Rada i Komisja są zdania, że KNK nie ma interesu prawnego, ponieważ nie podnosi on, by będące rezultatem spornej decyzji zamrożenie funduszy miało wpływ na jego aktywa finansowe. 19     KNK przede wszystkim utrzymuje, że podejmowane przezeń działania służą nie tyle ochronie jego własnych interesów, co raczej zmierzają one do odtworzenia prawdy historycznej, a mianowicie samorozwiązania PKK, jak również zaniechania podejmowania przez tę ostatnią jakichkolwiek działań związanych z przemocą. W ten sposób w swojej skardze KNK nie zamierza zwalczać skutków rozporządzenia nr 2580/2001 ani też podważać przyszłych sankcji finansowych, którym nigdy nie zostanie poddana. 20     Skarga KNK zmierza natomiast do stwierdzenia nieważności spornej decyzji, ponieważ poważnie szkodzi ona legalności jej działalności politycznej. Skutkiem niezgodnego z prawem umieszczenia PKK na spornej liście jest zdaniem skarżącego pozbawienie wiarygodności walki podjętej przez KNK. KNK przypomina w tym względzie, że zgodnie z art. 7 ust. A karty członkowie tej organizacji wyznaczyli jej zadanie „wspierani[a] ich walki w świetle nadrzędnych interesów narodu kurdyjskiego”. 21     KNK przypomina, że PKK rozwiązała się w kwietniu 2002 r., pozbawiając się w ten sposób na zawsze możliwości kwestionowania kierowanych do niej decyzji. Zdaniem skarżącego to rozwiązanie zobowiązuje KNK do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności. KNK zauważa w tym względzie, że Rada przyznała, iż gdyby PKK pozostała członkiem KNK, sporna decyzja dotyczyłaby tego ostatniego indywidualnie. 22     KNK przypomina też, że zaledwie kilka dni po przyjęciu spornej decyzji w Radzie Europy zaszły pewne zdarzenia. Mianowicie dwóch znakomitych członków zostało – ze względu na terrorystyczne powiązania – pozbawionych przywileju uczestnictwa w spotkaniu parlamentarnym UE–Turcja odbywającym się w dniach 17 i 18 czerwca 2002 r. 23     Ponadto jego zdaniem żaden inny środek zaskarżenia nie może podważyć legalności spornej decyzji. Należy zatem uznać tę skargę za dopuszczalną, w przeciwnym razie doszłoby bowiem do naruszenia zasad ogólnych wynikających z art. 6 i 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Z tego punktu widzenia wyżej wymieniony w pkt 17 wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie nie stanowi przeszkody, ponieważ nie ma w danym przypadku potrzeby analizowania krajowego prawa procesowego, w związku z tym, że na KNK oddziałuje samo przyjęcie spornej decyzji.  Ocena Sądu 24     Zgodnie z art. 114 § 1 regulaminu Sądu na wniosek strony Sąd może rozstrzygnąć w przedmiocie niedopuszczalności bez rozstrzygania co do istoty sporu. Zgodnie z art. 114 § 3 regulaminu, jeżeli Sąd nie zadecyduje inaczej, pozostała część postępowania odbywa się ustnie. 25     W niniejszym przypadku Sąd stwierdza, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wyjaśniają ją w stopniu wystarczającym oraz że nie ma konieczności otwierania procedury ustnej. W szczególności, zważywszy na jasność orzecznictwa, nie ma potrzeby wyznaczania rzecznika generalnego. Tym samym wniosek o przedstawienie dokumentu Parlamentu Europejskiego powinien zostać oddalony, ponieważ nawet przy założeniu, że dokument ten stanowi potwierdzenie twierdzeń skarżącego, nie ma on wpływu na dopuszczalność skargi. 26     Nie ulega wątpliwości, że ze względu na brak umieszczenia skarżącego na spornej liście nie może on zostać uznany za adresata spornej decyzji. 27     Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że stowarzyszenie powołane dla ochrony wspólnych interesów określonej kategorii podmiotów nie może być postrzegane w ten sposób, że akt wpływający na ogólne interesy tej kategorii dotyczy go indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE, i w konsekwencji wniesienie przez nie skargi o stwierdzenie nieważności tego aktu jest niedopuszczalne, jeśli jego członkowie nie mogliby tego dokonać indywidualnie (wyrok Trybunału z dnia 14 grudnia 1962 r. w sprawach połączonych od 19/62 do 22/62 Fédération nationale de la boucherie en gros et du commerce en gros des viandes i in. przeciwko Radzie, Rec. str. 943, 960, oraz wyrok Sądu z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie T‑69/96 Hamburger Hafen‑ und Lagerhaus i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑1037, pkt 49). 28     W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 7 ust. A karty ustanawiającej KNK jego celem jest wzmocnienie jedności i współpracy Kurdów we wszystkich częściach Kurdystanu i wspieranie ich walki w świetle nadrzędnych interesów narodu kurdyjskiego. KNK należy zatem postrzegać jako stowarzyszenie powołane dla ochrony wspólnych interesów określonej kategorii podmiotów. 29     Taki wniosek można również wyciągnąć z pierwszego argumentu skarżącego, zgodnie z którym zamieszczenie PKK na liście poważnie szkodzi jego legalności i wykonywanej przezeń działalności politycznej. Tym samym skarżący powołuje się na ochronę zbiorowych interesów jej członków. Nie można zatem uznać w świetle przywołanego powyżej orzecznictwa, że decyzja dotyczy go w tym zakresie indywidualnie. 30     Następnie należy sprawdzić, czy skarżący może powoływać się na okoliczność posiadania przez jednego lub kilku jego członków legitymacji do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. 31     Skarżący powołuje się na okoliczność, że jednym z jej członków była PKK oraz że ta ostatnia posiadała legitymację do zaskarżenia spornej decyzji. 32     Skarżący przyznaje w tym argumencie, bez potrzeby kwestionowania tego twierdzenia, że PKK nie jest już jednym z jego członków. W tym względzie nie można przyjąć, że wcześniejsza przynależność podmiotu do stowarzyszenia pozwala temu ostatniemu na skorzystanie z ewentualnego prawa tego podmiotu do wniesienia skargi. Dopuszczenie takiego rozumowania prowadziłoby bowiem do przyznania takiemu stowarzyszeniu pewnego rodzaju stałej legitymacji czynnej, mimo że stowarzyszenie to nie może już powoływać się na reprezentowanie interesów byłego członka. 33     Okoliczność, że w opinii skarżącego PKK sama się rozwiązała oraz że w w związku z tym od tej chwili jedynie skarżący posiadał uprawnienie do podejmowania działań, nie może zmienić tego wniosku. Nawet przy założeniu prawdziwości tego twierdzenia, może ono jedynie prowadzić do wniosku, że nie ma już możliwości wniesienia skargi przez PKK. Zatem, skarżący nie może powoływać się w dalszym ciągu na możliwość wniesienia skargi indywidualnej przez któregokolwiek z jej członków, co pozwoliłoby jemu samemu na wniesienie skargi. 34     Skarżący powołuje się również na okoliczność, że zaraz po przyjęciu spornej decyzji zarówno Parlament Europejski, jak i Rada Europy skrytykowały działalność poszczególnych członków tej organizacji. 35     Nawet przyjmując te fakty za udowodnione, skarżący nie wyjaśnia, dlaczego ci właśnie członkowie mieliby posiadać legitymację do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. W każdym przypadku nie można uznać, że zdarzenia te są następstwem skutków prawnych spornej decyzji. 36     Ostatecznie skarżący twierdzi, że w zakresie w jakim sporna decyzja dotyczy PKK, nie można podważyć jej legalności za pomocą jakiegokolwiek środka zaskarżenia innego niż niniejsza skarga. 37     Należy uznać, że twierdzenie to jest błędne. To, że skarżący sam nie posiada legitymacji do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, wcale nie oznacza, że żaden inny podmiot, adresat tej decyzji lub podmiot, którego dotyczy ona bezpośrednio i indywidualnie, nie może wnieść takiej skargi. 38     Okoliczność, że decyzją 2004/306/WE z dnia 2 kwietnia 2004 r. wykonującą art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 2580/2001 i uchylającą decyzję 2003/902/WE (Dz.U. L 99, str. 28) Rada umieściła na spornej liście KADEK i Kongra‑Gel jako odpowiedniki PKK, jest powszechnie znana. Skargą złożoną w dniu 25 czerwca 2004 r. i zarejestrowaną pod sygnaturą T‑253/04 (Dz.U. C 262, str. 28) Kongra‑Gel wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji. 39     Ze względu na to, że skarżący nie może powoływać się na fakt, iż do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornej decyzji jest uprawniony jeden z jego członków, należy stwierdzić, że sporna decyzja nie dotyczy go indywidualnie. 40      Z powyższych rozważań wynika, że należy odrzucić skargę w całości jako niedopuszczalną.  W przedmiocie kosztów 41     Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżący przegrał sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Rady – obciążyć go kosztami postępowania. 42     Zgodnie z art. 87 § 4 akapit pierwszy regulaminu państwa członkowskie oraz instytucje, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenienta, pokrywają własne koszty. Zjednoczone Królestwo i Komisja ponoszą zatem własne koszty. Z powyższych względów SĄD (druga izba) postanawia: 1)       Skarga zostaje odrzucona. 2)       Skarżący pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę. 3)      Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Komisja ponoszą własne koszty. Sporządzono w Luksemburgu w dniu 15 lutego 2005 r. Sekretarz         Prezes H. Jung         J. Pirrung * Język postępowania: francuski.