T-262/17

POSTANOWIENIE SĄDU (czwarta izba) z dnia 15 maja 2019 r. ( *1 ) Skarga o stwierdzenie nieważności – Decyzja Komisji o przyznaniu finansowania na rzecz wniosków dotyczących projektów transportu w ramach instrumentu „Łącząc EuropꔄMultimodalny terminal kontenerowy Paskov, etap III” i „Intermodalny terminal Mielnik, etap 2 i 3” – Termin do wniesienia skargi – Rozpoczęcie biegu terminu – Przekroczenie terminu – Niedopuszczalność W sprawie T‑262/17 Metrans a.s., z siedzibą w Pradze (Republika Czeska), którą reprezentował adwokat A. Schwarz, strona skarżąca, przeciwko Komisji Europejskiej, którą reprezentowali J. Hottiaux i J. Samnadda, w charakterze pełnomocników, oraz Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci (INEA), którą reprezentowali I. Ramall i D. Silhol, w charakterze pełnomocników, których wspierał adwokat A. Duron, strona pozwana, mającej za przedmiot oparte na art. 263 TFUE żądanie stwierdzenia, po pierwsze, nieważności decyzji wykonawczej Komisji C(2016) 5047 final z dnia 5 sierpnia 2016 r. ustalającej – w wyniku zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w dniu 5 listopada 2015 r. w oparciu o wieloletni program prac – wykaz wniosków wybranych do uzyskania pomocy finansowej Unii Europejskiej dotyczącej instrumentu „Łącząc Europę” – sektor transportu, w zakresie, w jakim dotyczy ona dwóch wniosków: „Multimodalny terminal kontenerowy Paskov, etap III” i „Intermodalny terminal Mielnik, etap 2 i 3”, a po drugie, nieważności zawartych przez INEA dwóch umów o udzielenie dotacji dotyczących tych dwóch wniosków, SĄD (czwarta izba), w składzie: H. Kanninen, prezes, J. Schwarcz i C. Iliopoulos (sprawozdawca), sędziowie, sekretarz: E. Coulon, wydaje następujące Postanowienie Okoliczności powstania sporu Skarżąca, Metrans a.s., jest spółką prawa czeskiego prowadzącą działalność głównie w zakresie eksploatacji terminali intermodalnych w Republice Czeskiej. W dniu 5 listopada 2015 r. Komisja Europejska ogłosiła dwa zaproszenia do składania wniosków, „zaproszenie [do składania wniosków] z tytułu spójności” i „ogólne zaproszenie [do składania wniosków]”, w ramach wieloletniego programu prac w odniesieniu do pomocy finansowej dotyczącej instrumentu „Łącząc Europę” – sektor transportu w okresie 2014–2020, zmienionego decyzją wykonawczą Komisji C(2015) 7358 final z dnia 30 października 2015 r. Termin składania wniosków dotyczących projektów został ustalony na dzień 16 lutego 2016 r. W sumie złożonych zostało 427 wniosków, w tym 140 wniosków w ramach „zaproszenia do [składania wniosków] z tytułu spójności”. Bezsporne jest, że skarżąca nie złożyła wniosku w odpowiedzi na te dwa zaproszenie do składania wniosków. Wśród uczestników, którzy odpowiedzieli na „zaproszenie [do składania wniosków] z tytułu spójności”, znajdują się spółki Advanced World Transport a.s. (zwana dalej „AWT”) i České přístavy a.s. W komunikacie prasowym z dnia 17 czerwca 2016 r. Komisja ujawniła wykaz 195 wniosków dotyczących projektów transportu, które skorzystają z finansowania w ramach instrumentu „Łącząc Europę” w dziedzinie transportu, i oświadczyła, że zaproponowana decyzja o finansowaniu powinna zostać formalnie zatwierdzona przez komitet koordynacyjny instrumentu „Łącząc Europę”, który powinien się zabrać w dniu 8 lipca 2016 r. W komunikacie prasowym z dnia 8 lipca 2016 r., opublikowanym na jej stronie internetowej, Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci (INEA), utworzona w 2014 r. decyzją wykonawczą Komisji 2013/801/UE z dnia 23 grudnia 2013 r. ustanawiającą INEA i uchylającą decyzję 2007/60/WE, w brzmieniu zmienionym decyzją 2008/593/WE (Dz.U. 2013, L 352, s. 65), ogłosiła pozytywną opinię komitetu koordynacyjnego instrumentu „Łącząc Europę” w sprawie sporządzonego przez Komisję wykazu wniosków dotyczących projektów transportu, które skorzystają z finansowania przez Unię Europejską w ramach instrumentu „Łącząc Europę” w dziedzinie transportu. Do komunikatu prasowego była załączona dostępna za pomocą hiperlinku broszura na temat wybranych projektów, zawierająca w szczególności arkusze informacyjne dotyczące wspomnianych projektów. Projekty złożone przez AWT (mianowicie projekt Paskov) i České přístavy (mianowicie projekt Mielnik) znajdowały się odpowiednio na stronach 271 i 272 owej broszury (zob. pkt 8 poniżej). W dniu 5 sierpnia 2016 r. Komisja wydała decyzję wykonawczą C(2016) 5047 final ustalającą – w wyniku zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w dniu 5 listopada 2015 r. w oparciu o wieloletni program prac – wykaz wniosków wybranych do uzyskania pomocy finansowej Unii Europejskiej dotyczącej instrumentu „Łącząc Europę” – sektor transportu (zwaną dalej „decyzją wykonawczą”). Wykaz ten jest zawarty w załączniku do decyzji wykonawczej. Decyzja wykonawcza oraz załącznik do niej zostały w dniu 30 sierpnia 2015 r. umieszczone na stronie internetowej właściwej dyrekcji generalnej Komisji (DG ds. Mobilności i Transportu) pod adresem https://ec.europa.eu/transport/themes/infrastructure-ten-t-connecting-europe/reference-documents-work-programmes-selection_en, a także w dniu 29 września 2015 r. na stronie internetowej rejestru dokumentów Komisji pod adresem http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/ w następstwie pozytywnej odpowiedzi na wniosek o udzielenie dostępu do tych dokumentów. Wnioski złożone, odpowiednio, przez České přístavy – pod tytułem „Intermodalny terminal Mielnik, etap 2 i 3”, numer referencyjny 2015‑CZ‑TM‑0406‑W (projekt zwany dalej „projektem Mielnik”), i przez AWT – pod tytułem „Multimodalny terminal kontenerowy Paskov, etap III”, numer referencyjny 2015‑CZ‑TM‑0330‑M (projekt zwany dalej „projektem Paskov”) zostały wymienione w załączniku do decyzji wykonawczej i uzyskały finansowanie w ramach priorytetu „połączenia z multimedialnymi platformami logistycznymi i rozwój ich rozwój”, w rubryce zatytułowanej „B) [P]rzydział środków finansowych w ramach zaproszenia [do składania ofert] z tytułu spójności”. W następstwie wydania decyzji wykonawczej INEA zawarła, odpowiednio w dniach 21 października i 7 listopada 2016 r., umowy o udzielenie dotacji (zwane dalej, wraz z decyzją wykonawczą, „zaskarżonymi aktami”) – umowę z České přístavy, o numerze referencyjnym INEA/CEF/M2015/1138714 (zwaną dalej „umową o udzielenie dotacji na projekt Mielnik”), i umowę z AWT, o numerze referencyjnym INEA/CEF/M2015/1133813 (zwaną dalej „umową o udzielenie dotacji na projekt Paskov”). Arkusze informacyjne dotyczące projektu Mielnik i projektu Paskov zostały opublikowane poprzez zamieszczenie na stronie internetowej INEA, z plikami do pobrania, odpowiednio w dniu 7 listopada 2016 r. o godz. 19.05 (projekt Mielnik) i w dniu 11 listopada 2016 r., o godz. 11.58 (projekt Paskov). Wiadomością wysłaną do Komisji pocztą elektroniczną w dniu 5 grudnia 2016 r. A. Schwarz, pełnomocnik skarżącej w niniejszej sprawie, złożył wniosek o udzielenie dostępu do zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim dotyczą one projektu Mielnik. W dniu 22 grudnia 2016 r. A. Schwarz złożył za pośrednictwem formularza kontaktowego na stronie internetowej INEA kolejny wniosek, wnosząc o dostęp do zaskarżonych aktów. Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. INEA, w następstwie tych wniosków, odpowiedziała A. Schwarzowi, przekazując mu zaskarżone akty. Postępowanie i żądania stron Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 30 kwietnia 2017 r. skarżąca wniosła rozpatrywaną skargę. Strona skarżąca wnosi do Sądu o: – stwierdzenie nieważności wniosku dotyczącego projektu Paskov i wniosku dotyczącego projektu Mielnik, zawartych w załączniku do decyzji wykonawczej; – stwierdzenie nieważności lub, tytułem żądania ewentualnego, uchylenie umowy o udzielenie dotacji na projekt Paskov albo nakazanie rozwiązania tej umowy przez INEA; – stwierdzenie nieważności lub, tytułem żądania ewentualnego, uchylenie umowy o udzielenie dotacji na projekt Mielnik albo nakazanie rozwiązania tej umowy przez INEA; – obciążenie solidarnie INEA i Komisji kosztami poniesionymi przez skarżącą w związku z niniejszym postępowaniem. Odrębnymi pismami zarejestrowanymi w sekretariacie Sądu, odpowiednio, w dniach 6 i 8 września 2017 r., Komisja i INEA podniosły zarzut niedopuszczalności na podstawie art. 130 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem. W dniu 21 października 2017 r. skarżąca złożyła uwagi w przedmiocie tych dwóch zarzutów niedopuszczalności. Podnosząc zarzut niedopuszczalności, Komisja wnosi do Sądu o: – odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania poniesionymi przez Komisję. Podnosząc zarzut niedopuszczalności, INEA wnosi do Sądu o: – stwierdzenie niedopuszczalności skargi przeciwko niej; – obciążenie skarżącej kosztami poniesionymi przez INEA; W uwagach dotyczących zarzutów niedopuszczalności skarżąca wnosi do Sądu o: – oddalenie zarzutów niedopuszczalności jako bezzasadnych; – rozstrzygnięcie sporu zgodnie z żądaniami zawartymi w skardze. Co do prawa Zgodnie z art. 130 § 1 regulaminu postępowania strona pozwana może wnieść do Sądu o rozstrzygnięcie w przedmiocie niedopuszczalności skargi bez rozpatrywania sprawy co do istoty. Na podstawie art. 130 § 6 wspomnianego regulaminu Sąd może postanowić o otwarciu ustnego etapu postępowania w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności. W niniejszej sprawie, ponieważ Komisja i INEA wniosły o wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności, Sąd – uznawszy, że akta sprawy wystarczająco wyjaśniają okoliczności zawisłej przed nim sprawy – postanawia orzec w przedmiocie tych żądań bez otwierania etapu ustnego postępowania. Na poparcie zarzutu niedopuszczalności Komisja podnosi dwie przesłanki niedopuszczalności. Pierwsza dotyczy wniesienia skargi po terminie, natomiast druga dotyczy braku indywidualnego oddziaływania na skarżącą w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. INEA na poparcie zarzutu niedopuszczalności podnosi trzy przesłanki niedopuszczalności, z których pierwsza, podobnie jak w przypadku Komisji, dotyczy wniesienia skargi po terminie, druga – braku bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania na skarżącą w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, zaś trzecia – tego, że podważenie decyzji wykonawczej nie może być skierowane przeciwko niej. Sąd uważa, że najpierw należy rozważyć przesłankę niedopuszczalności opartą na wniesieniu skargi po terminie. Argumenty uczestników Komisja twierdzi, że w niniejszym przypadku kryterium istotnym dla obliczenia rozpoczęcia biegu dwumiesięcznego terminu przewidzianego w art. 263 akapit szósty TFUE jest dzień, w którym skarżąca powzięła wiadomość o zaskarżonych aktach, czyli dzień 5 grudnia 2016 r., w którym został złożony przez A. Schwarza (przedstawiciela skarżącej w niniejszej sprawie) pierwszy wniosek o udzielenie dostępu do zaskarżonych aktów, lub najpóźniej dzień 20 stycznia 2017 r., w którym wszystkie dokumenty zostały przekazane A. Schwarzowi w następstwie jego wniosków z dnia 5 i 22 grudnia 2016 r. Wniesienie skargi w dniu 30 kwietnia 2017 r. nastąpiło zatem po upływie wyznaczonego terminu. Ściślej rzecz ujmując, Komisja twierdzi, że w następstwie spotkania z dwoma przedstawicielami Komisji w dniu 28 listopada 2016 r. A. Schwarz, „działając w imieniu skarżącej”, wniósł do Komisji, wiadomością wysłaną pocztą elektroniczną w dniu 5 grudnia 2016 r., z kopią do dyrektora generalnego skarżącej, M.S., o udzielenie mu dostępu do dokumentów dotyczących „istotnych decyzji organów zatwierdzających dotacje w ramach instrumentu »Łącząc Europę« na rzecz wskazanych dalej projektów”, w tym dokumentów powiązanych, oraz „umów dotyczących dotacji finansujących następujące projekty”. A. Schwarz złożył podobny wniosek do INEA w dniu 22 grudnia 2016 r. INEA, będąc zobowiązana do udzielenia odpowiedzi na wnioski o udzielenie dostępu do dokumentów złożone do Komisji, odpowiedziała A. Schwarzowi w dniu 20 stycznia 2017 r. we własnym imieniu i w imieniu Komisji, przekazując mu zaskarżone akty. W świetle powyższego, po pierwsze, Komisja podnosi, że w chwili złożenia pierwszego wniosku o dokumenty w dniu 5 grudnia 2016 r., a nawet przed tą datą, skarżąca wiedziała nie tylko o istnieniu, lecz również o treści decyzji wykonawczej, w tym załącznika do niej. Wnioski o udzielenie dostępu zostały bowiem złożone po spotkaniu z przedstawicielami Komisji. Po drugie, podnosi ona, że wnioski o udzielenie dostępu do dokumentów złożone w dniach 5 i 22 grudnia 2016 r. opisują projekty Paskov i Mielnik z takim poziomem szczegółowości i dokładności, że mogły jedynie mieć na celu potwierdzenie tego, co skarżąca już wiedziała. Decyzja wykonawcza została bowiem opublikowana przez zamieszczenie na stronie internetowej Komisji w dniu 30 sierpnia 2016 r., zaś arkusze informacyjne dotyczące porozumień w sprawie dotacji na projekty Mielnik i Paskov zostały opublikowane na stronie internetowej INEA odpowiednio w dniach 7 i 11 listopada 2016 r. Po trzecie, Komisja podkreśla w każdym razie, że skarżąca była w posiadaniu zaskarżonych aktów od dnia 20 stycznia 2017 r., co wyjaśnia, dlaczego była w stanie załączyć teksty umowy o udzielenie dotacji na projekty Mielnik i Paskov, które nie są publicznie dostępne, w swojej skardze. Otóż nawet jeśli jako moment rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi przyjąć tę ostatnią datę, skarga została wniesiona po upływie wyznaczonego terminu. Po pierwsze, INEA podnosi, że art. 263 akapit szósty TFUE stanowi, że skargi wnosi się w terminie dwóch miesięcy od publikacji zaskarżonego aktu oraz że zgodnie z pkt 32 wyroku z dnia 26 września 2013 r., PPG i SNF/ECHA (C‑625/11 P, EU:C:2013:594) publikacja w rozumieniu tego artykułu obejmuje również opublikowanie takiego aktu w Internecie. W tym względzie INEA przypomina, że decyzja wykonawcza została wydana i opublikowana w szczególności na stronie internetowej Komisji w dniu 30 sierpnia 2016 r., że umowa o udzielenie dotacji na projekt Paskov została opublikowana na stronie internetowej INEA w dniu 11 listopada 2016 r., zaś na projekt Mielnik – w dniu 7 listopada 2016 r. INEA podnosi zatem, że zgodnie z art. 59 regulaminu postępowania termin do wniesienia rozpatrywanej skargi zaczął biec począwszy od upływu 14. dnia następującego po dniu opublikowania każdego z zaskarżonych aktów w Internecie. Po drugie, INEA podnosi, że skarżąca powzięła wiadomość z jednej strony o umowie o udzieleniu dotacji na projekt Mielnik, a w szczególności o tym, że České přístavy były jej beneficjentem, najpóźniej w dniu 5 grudnia 2016 r., w którym jej adwokat złożył wniosek o udzielenie dostępu do dokumentów związanych z finansowaniem wspomnianego projektu, zaś z drugiej strony o umowie o udzieleniu dotacji na projekt Paskov najpóźniej w dniu 22 grudnia 2016 r., w którym adwokat skarżącej złożył wniosek o udzielenie dostępu do dokumentów związanych z projektami Paskov i Mielnik. W odpowiedzi na pytanie pisemne Sądu INEA, podobnie jak Komisja, wyjaśniła, że termin do wniesienia skargi mógłby również rozpocząć bieg najpóźniej w dniu 20 stycznia 2017 r., w którym skarżąca otrzymała kopie umów o udzielenie dotacji na projekty Paskov i Mielnik. Co się tyczy skarżącej, po pierwsze, podnosi ona, że to publikacja zaskarżonych aktów powinna zwykle stanowić główne kryterium ustalenia rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi i że Komisja i INEA nie mogą opierać się na kryterium powzięcia wiadomości, ponieważ z jednej strony nie ujawniły one prawidłowo zaskarżonych aktów poprzez zwięzłe opublikowanie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jak wymaga tego orzecznictwo, a z drugiej strony opublikowania na stronach internetowych Komisji i INEA nie można uznać za publikację w rozumieniu art. 263 akapit szósty TFUE. Po drugie, skarżąca odrzuca w każdym razie argument Komisji i INEA, zgodnie z którym była ona w posiadaniu zaskarżonych aktów od dnia 20 stycznia 2017 r., podnosząc, że ani jej samej, ani jej przedstawicielom zaskarżone akty nie zostały notyfikowane przez Komisję lub przez INEA oraz że w dniu 20 stycznia 2017 r. zaskarżone akty zostały przekazane wyłącznie drogą elektroniczną jej adwokatowi, A. Schwarzowi, który w owym czasie nie był jej przedstawicielem. Innymi słowy zdaniem skarżącej Komisja i INEA nie wykazały dokładnej daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. Wreszcie skarżąca wskazuje, że zaskarżone akty zostały jej udostępnione przez A. Schwarza dopiero w dniu 12 kwietnia 2017 r., w którym kancelaria adwokacka, do której należał, została umocowana do reprezentowania jej w niniejszym sporze. Ocena Sądu Zgodnie z art. 263 akapit szósty TFUE skarga o stwierdzenie nieważności powinna zostać wniesiona w terminie dwóch miesięcy, stosownie do przypadku, od daty publikacji zaskarżonego aktu, jego notyfikowania stronie skarżącej lub, w razie ich braku, od daty powzięcia przez stronę skarżącą wiadomości o tym akcie. Z samej treści tego postanowienia wynika, że kryterium daty powzięcia wiadomości o akcie jako momentu rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie skargi ma charakter jedynie uzupełniający w stosunku do kryterium publikacji lub notyfikacji aktu (wyrok z dnia 10 marca 1998 r., Niemcy/Rada, C‑122/95, EU:C:1998:94, pkt 35). Ponadto zgodnie z art. 59 regulaminu postępowania jeżeli termin na zaskarżenie aktu wydanego przez instytucję biegnie od dnia opublikowania tego aktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, termin ten oblicza się w sposób określony w art. 58 § 1 lit. a), czyli począwszy od upływu 14. dnia następującego po dniu opublikowania tego aktu. Wreszcie zgodnie z art. 60 regulaminu postępowania termin ten należy przedłużyć o dziesięciodniowy termin uwzględniający odległość. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem termin na wniesienie skargi przewidziany w art. 263 akapit szósty TFUE ma charakter bezwzględnie wiążący, a ścisłe stosowanie przepisów proceduralnych odpowiada wymogom pewności prawa, zapobiegając podważaniu w nieskończoność aktów Unii wywołujących skutki prawne (zob. postanowienie z dnia 25 listopada 2008 r., S.A.BA.R./Komisja, C‑501/07 P, niepublikowane, EU:C:2008:652, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo), jak również konieczności przeciwdziałania jakiejkolwiek dyskryminacji lub arbitralnemu traktowaniu w ramach wymiaru sprawiedliwości (postanowienie z dnia 30 września 2014 r., Faktor B. i W. Gęsina/Komisja, C‑138/14 P, niepublikowane, EU:C:2014:2256, pkt 17). Ponadto do strony, która powołuje się na wniesienie skargi po terminie ustalonym w szczególności w art. 263 akapit szósty TFUE, należy przedstawienie dowodu dotyczącego daty wystąpienia zdarzenia powodującego rozpoczęcie biegu terminu (zob. podobnie wyrok z dnia 6 grudnia 2012 r., Evropaïki Dynamiki/Komisja, T‑167/10, niepublikowany, EU:T:2012:651, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie należy stwierdzić na wstępie, że strony nie kwestionują, iż kryterium notyfikowania zaskarżonych aktów w rozumieniu art. 263 akapit szósty TFUE nie ma zastosowania, ponieważ skarżąca nie jest adresatem tych aktów. Aby rozstrzygnąć w przedmiocie podnoszonego spóźnionego charakteru skargi, do Sądu należy zatem przede wszystkim ustalenie, czy w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie kryterium publikacji zaskarżonego aktu w rozumieniu art. 263 akapit szósty TFUE. W przypadku odpowiedzi przeczącej, ze względu na pomocniczy charakter kryterium powzięcia wiadomości w stosunku do kryterium publikacji, należy rozstrzygnąć w przedmiocie kwestii faktycznej, czy skarżąca rzeczywiście powzięła wiadomość o zaskarżonych aktach najpóźniej w dniu 20 stycznia 2017 r., jak utrzymują Komisja i INEA. W przedmiocie publikacji zaskarżonych aktów w rozumieniu art. 263 akapit szósty TFUE Na wstępie należy stwierdzić, że aby publikacja zaskarżonych aktów stanowiła rozpoczęcie biegu terminu na wniesienie skargi w rozumieniu art. 263 akapit szósty TFUE, taka publikacja musi albo być wymagana przez przepis pierwotnego lub wtórnego prawa Unii, albo co najmniej wynikać z utrwalonej praktyki, na której skarżąca mogła w sposób uzasadniony polegać (zob. podobnie wyroki: z dnia 10 marca 1998 r., Niemcy/Rada, C‑122/95, EU:C:1998:94, pkt 36, 37; z dnia 15 czerwca 2005 r., Olsen/Komisja, T‑17/02, EU:T:2005:218, pkt 77). W pierwszej kolejności, w odniesieniu do obowiązku publikacji w oparciu o prawo pierwotne Unii, skarżąca utrzymuje, że Komisja była zobowiązana do ujawnienia decyzji wykonawczej, a przynajmniej zwięzłego stanowiska w jej sprawie, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej na mocy art. 297 ust. 2 akapit drugi TFUE, który stanowi, że „decyzje, które nie wskazują adresata, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej”. Dokładniej rzecz ujmując – ponieważ decyzja wykonawcza, zdaniem skarżącej, nie wskazuje żadnego adresata, ma ona „dokładnie taki sam charakter” jak decyzje przewidziane w tym postanowieniu art. 297 TFUE. Skarżąca zauważa w tym względzie, że wykaz wniosków stanowiącej załącznik do decyzji wykonawczej nie wskazuje w żadnym razie konkretnych adresatów – wymienia jedynie projekty, które uzyskały finansowanie w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 297 ust. 2 TFUE stanowi, co następuje: „Akty o charakterze nieustawodawczym przyjęte w formie rozporządzeń, dyrektyw oraz decyzji, w przypadku gdy te ostatnie nie wskazują adresata, są podpisywane przez przewodniczącego instytucji, która je przyjęła. Rozporządzenia, dyrektywy, które są skierowane do wszystkich państw członkowskich, jak również decyzje, które nie wskazują adresata, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub, w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji. Inne dyrektywy, jak również decyzje, które wskazują adresata, są notyfikowane adresatom i stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją”. W niniejszym przypadku należy przede wszystkim stwierdzić, że decyzja wykonawcza jest aktem wykonawczym przyjętym przez Komisję na podstawie art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego instrument „Łącząc Europę”, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz.U. 2013, L 348, s. 129, zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie instrumentu »Łącząc Europę«”) i – zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 25 wspomnianego rozporządzenia – w ramach wykonywania jej uprawnień wykonawczych w rozumieniu art. 291 ust. 2 TFUE. Jest to zatem akt o charakterze nieustawodawczym w rozumieniu art. 297 ust. 2 TFUE. Następnie, co się tyczy kwestii, czy decyzja wykonawcza może zostać uznana za decyzję, która „nie wskazuj[e] adresata” w rozumieniu art. 297 ust. 2 akapit drugi TFUE, należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem pojęcie „adresata” oznacza osobę, której tożsamość jest dostatecznie określona w danej decyzji i do której należy ją skierować. Ponadto rozstrzygnięto, że zasadnicze cechy decyzji, w porównaniu z aktem o charakterze generalnym, wynikają z ograniczonego kręgu adresatów – wskazanych lub dających się zidentyfikować – do których jest skierowana (zob. postanowienie z dnia 13 marca 2015 r., European Coalition to End Animal Experiments/ECHA, T‑673/13, EU:T:2015:167, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle tego orzecznictwa należy stwierdzić, że decyzja wykonawcza w żadnym miejscu nie określa wyraźnie swojego adresata lub swoich adresatów. Jednakże decyzja ta określa i wskazuje kandydatów, których wnioski zostały dopuszczone do korzystania z pomocy finansowej Unii. Artykuł 1 tej decyzji przewiduje bowiem zatwierdzenie „[w]ykazu projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w dziedzinie instrumentu »Łącząc Europę«, dopuszczonych do korzystania z pomocy finansowej Unii Europejskiej, szacunkowych kosztów kwalifikowalnych działań, odsetka pomocy finansowej w stosunku do szacowanych całkowitych kosztów kwalifikowalnych oraz odpowiednich pułapów pomocy finansowej wymienionych w załączniku”. Załącznik, stanowiący zatem integralną część decyzji wykonawczej, określa, oprócz wykazu dopuszczonych wniosków, nazwę każdego z wnioskodawców dopuszczonych do skorzystania z pomocy finansowej Unii. W związku z tym, wbrew twierdzeniom skarżącej, załącznik do decyzji wykonawczej nie tylko ustanawia wykazu projektów, które uzyskały finansowanie w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, lecz wskazuje imiennie adresatów, których tożsamość jest dostatecznie określona. Jak z tego wynika – choć zaskarżona decyzja nie określa wyraźnie adresatów, to istnienie adresatów wynika z samej treści tej decyzji (zob. podobnie postanowienie z dnia 13 marca 2015 r., European Coalition to End Animal Experiments/ECHA, T‑673/13, EU:T:2015:167, pkt 26). W konsekwencji należy stwierdzić, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, nie można uznać, że decyzja wykonawcza „nie wskazuje adresata” w rozumieniu art. 297 ust. 2 akapit drugi TFUE, lecz że „wskazuje” ona adresatów w rozumieniu art. 297 ust. 2 akapit trzeci TFUE. Ponadto powyższy wniosek znajduje potwierdzenie w fakcie, że art. 2 decyzji wykonawczej stanowi, iż członek Komisji odpowiedzialny za przemieszczanie się i transport jest uprawniony do poinformowania wnioskodawców, „których przedsięwzięcia nie zostały przyjęte”, o ostatecznym wyniku badania ich kandydatury, podczas gdy decyzja ta, zgodnie z art. 297 ust. 2 akapit trzeci TFUE, powinna była zostać notyfikowana wnioskodawcom, których projekty zostały przyjęte. W tym względzie należy zbadać przywołaną przez Komisję okoliczność, zgodnie z którą decyzja wykonawcza „nie została doręczona żadnemu kandydatowi, niezależnie od tego, czy jego wniosek został odrzucony, czy przyjęty”. Choć to zaniechanie dotyczące notyfikowania decyzji wykonawczej może mieć wpływ na datę, z którą owa decyzja staje się skuteczna, nie podważa ono jednak – w kontekście badania dopuszczalności skargi i ustalenia rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie skargi – wniosku, zgodnie z którym Komisja nie była zobowiązana do publikacji tej decyzji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej na mocy art. 297 ust. 2 akapit drugi TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 17 lipca 2008 r., Athinaïki Techniki/Komisja, C‑521/06 P, EU:C:2008:422, pkt 43, 44). W drugiej kolejności należy stwierdzić, że żaden obowiązek publikacji nie został w niniejszym przypadku przewidziany przez prawo wtórne Unii. W tym względzie należy przede wszystkim zauważyć, że choć zgodnie z art. 13 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. 2001, L 145, s. 43) decyzja wykonawcza powinna zostać opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, ponieważ należy do kategorii „decyzji innych niż określone w art. [297 ust. 1 TFUE]”, to jednak publikacja ta następuje jedynie „o ile to możliwe”. Należy zatem stwierdzić, że chociaż przedmiotowa publikacja określa cel, do którego należy dążyć, nie ma ona jednak charakteru wiążącego (zob. podobnie wyrok z dnia 27 listopada 2003 r., Regione Siciliana/Komisja, T‑190/00, EU:T:2003:316, pkt 139). Następnie, co się tyczy art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 1049/2001, zgodnie z którym „[k]ażda instytucja może w swoim regulaminie postępowania określić, jakie inne dokumenty będą publikowane w Dzienniku Urzędowym”, należy stwierdzić, że ani regulamin postępowania Komisji, ani regulamin INEA nie przewidują przepisu dotyczącego publikacji „innych dokumentów”. Wreszcie, jak twierdzi Komisja, obowiązujące przepisy wykonawcze dotyczące instrumentu „Łącząc Europę” nie przewidują publikacji decyzji przyjmowanych w dziedzinie instrumentu „Łącząc Europę”. Artykuł 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie instrumentu „Łącząc Europę”, zatytułowany „Informacje, komunikacja i promocja”, który jest jedynym przepisem odnoszącym się do publikacji, stanowi bowiem, że „Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne dotyczące projektów i wyników instrumentu »Łącząc Europę«”, nie czyniąc tym samym żadnej wzmianki o ewentualnej publikacji decyzji przyjętych w zakresie instrumentu „Łącząc Europę”. W trzeciej kolejności, w odniesieniu do kwestii, czy publikacja w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wynikała z utrwalonej praktyki, na której skarżąca mogła w sposób uzasadniony polegać, skarżąca nie przedstawia żadnego dowodu na poparcie takiej praktyki. Z powyższej analizy wynika, że Komisja nie była zobowiązana do ujawnienia decyzji wykonawczej poprzez publikację. Ponadto nie zostało wykazane, że taka publikacja wynikałaby z utrwalonej praktyki danej instytucji, na której skarżąca mogła w sposób uzasadniony polegać. To stwierdzenie braku obowiązku publikacji decyzji wykonawczej oraz uzasadnienie podniesione na poparcie tego stwierdzenia można przenieść na grunt dwóch rozpatrywanych umów o udzielenie dotacji, ponieważ owe umowy o udzielenie dotacji nie podlegają uregulowaniu dotyczącemu publikacji odrębnemu od uregulowania dotyczącego decyzji wykonawczych. W świetle powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie kryterium publikacji jako momentu rozpoczęcia biegu terminu na wniesienie skargi nie może być uznane za istotne dla celów stosowania art. 263 akapit szósty TFUE. W związku z tym ewentualne wniesienie skargi po terminie należy zatem stwierdzić na podstawie daty powzięcia wiadomości o zaskarżonych aktach. W przedmiocie powzięcia przez skarżącą wiadomości o zaskarżonych aktach Co się tyczy powzięcia przez skarżącą wiadomości o zaskarżonych aktach z akt sprawy wynika, że w następstwie nieformalnego spotkania w Brukseli (Belgia) z przedstawicielami Komisji w dniu 28 listopada 2016 r. A. Schwarz, przedstawiciel skarżącej w niniejszej sprawie, wniósł o dostęp do zaskarżonych akt. Ściślej rzecz ujmując, w wiadomości z dnia 5 grudnia 2016 r. wysłanej pocztą elektroniczną do przedstawicieli Komisji obecnych podczas spotkania w dniu 28 listopada 2016 r., z kopią do dyrektora generalnego skarżącej, pana S., A. Schwarz wskazał, co następuje: „W następstwie naszego spotkania w Państwa biurze pragniemy zwrócić się o udzielenie dostępu do dokumentów i informacji dotyczących finansowania [projektu Mielnik] (opublikowanego na stronie internetowej https://ec.europa.eu/inea/en/connecting-europe-facility/cef-transport/2015-cz-tm-0406-w). Prosimy o przekazanie nam w szczególności umowy o udzielenie dotacji [na projekt Mielnik], decyzji właściwych organów Unii Europejskiej zatwierdzającej/zatwierdzających to finansowanie, a także wszelkich innych istotnych informacji, o ile istnieją, dających bardziej szczegółowy pogląd na to, co dokładnie podlega finansowaniu w ramach przedmiotowego działania”. Ów wniosek o udzielenie dostępu z dnia 5 grudnia 2016 r. został przekazany INEA przez służby Komisji w dniu 6 grudnia 2016 r., zgodnie z pkt 2.7.2, zatytułowanym „Zarządzanie dokumentami i dostępem do nich” protokołu ustaleń między INEA a, w szczególności, właściwą dyrekcją generalną Komisji z dnia 15 lutego 2016 r. Następnie w dniu 22 grudnia 2016 r. A. Schwarz złożył za pośrednictwem formularza kontaktowego na stronie internetowej INEA kolejny wniosek: „Prosimy o dostarczenie nam następujących dokumentów: – relewantnej/relewantnych decyzji organów zatwierdzających dotacje w ramach instrumentu „Łącząc Europę” dla projektów wskazanych poniżej; – porozumień w sprawie finansowania dotacji dla poniższych projektów; – informacji na temat oceny pomocy państwa dla przedmiotowych projektów; – informacji o projektach, wykorzystaniu środków finansowych, tekstu ofert złożonych w odpowiedzi na zaproszenie oraz informacji o sposobie rozwiązania problemów w zakresie konkurencji. Wspomniany wyżej wniosek dotyczy następujących projektów: [Projekt Paskov], [projekt Mielnik]”. Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. INEA, zgodnie z pkt 2.7.2 wspomnianego protokołu ustaleń odpowiedzialna za udzielenie w imieniu Komisji odpowiedzi na wnioski o udzielenie dostępu złożone przez A. Schwarza w dniach 5 i 22 grudnia 2016 r., udzieliła mu odpowiedzi, przekazując mu zaskarżone akty. Zostało zatem ustalone, że w dniu 20 stycznia 2017 r. A. Schwarz posiadał wszystkie istotne informacje i zaskarżone akty, mianowicie kopie decyzji wykonawczej i jawne kopie dwóch spornych umów o udzielenie dotacji. Pozostaje zatem zbadać, czy w dniu, w którym otrzymał dokumenty, A. Schwarz działał z własnej inicjatywy jako niezależny konsultant, jak twierdzi skarżąca, czy też jako przedstawiciel skarżącej, co zdaniem Komisji i INEA potwierdza, że dniem powzięcia przez skarżącą wiadomości o zaskarżonych aktach jest 20 stycznia 2017 r., w którym to dniu A. Schwarz otrzymał dokumenty i przekazał je skarżącej. W tym względzie w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że z akt sprawy wynika, iż w odpowiedzi z dnia 21 listopada 2016 r. na wiadomość, którą Komisja wysłała do niego pocztą elektroniczną, aby umówić spotkanie na dzień 28 listopada 2016 r., dyrektor generalny skarżącej, pan S., wskazał, co następuje: „[S]tawimy się (nasz adwokat [A. Schwarz] i ja) w dniu 28 listopada o godz. 9.30”. Zatem przedstawicieli Komisji wyraźnie poinformowano, że w czasie spotkania A. Schwarz występował jako adwokat skarżącej. Ponadto A. Schwarz i pan S. byli jedynymi uczestnikami spotkania z przedstawicielami Komisji i A. Schwarz nie mógłby wywołać wrażenia, że reprezentuje na tym spotkaniu również inną stronę lub że działa na własny rachunek. Dokonany przez skarżącą opis roli A. Schwarza podczas spotkania, mianowicie „wsparcie pana [S.], w razie gdyby rozmowa dotyczyła tematów prawnych i technicznych w odniesieniu do kwestii dotyczących pomocy państwa i prawa konkurencji”, odpowiada w pełni roli adwokata działającego na rzecz swojego klienta. Podobnie okoliczność, że – jak wskazuje skarżąca – uczestnictwo A. Schwarza „ograniczyło się do wyrażenia jego sprzeciwu wobec stanowiska [przedstawiciela Komisji], w myśl którego Komisja Europejska nie była związana regułami dotyczącymi pomocy państwa przewidzianymi w traktacie z Lizbony”, potwierdza tę rolę adwokata skarżącej. W drugiej kolejności należy stwierdzić, że w trakcie spotkania w dniu 28 listopada 2016 r. skarżąca wniosła o udostępnienie jej kopii umowy o udzielenie dotacji na projekt Mielnik, zaś przedstawiciele Komisji w odpowiedzi poprosili ją o złożenie oficjalnego wniosku do INEA o udzielenie dostępu do dokumentów, co rzeczywiście zostało uczynione przez A. Schwarza w dniu 5 grudnia 2016 r. Z tych okoliczności faktycznych wynika zatem jasno, że nie można czynić przedstawicielom Komisji zarzutu z tego, iż po spotkaniu w dniu 28 listopada 2016 r. uznali, że A. Schwarz działał jako doradca prawny skarżącej i pana S. Nie ma zatem znaczenia okoliczność, czy A. Schwarz miał pełnomocnictwo do jej reprezentowania, czy go nie miał. W trzeciej kolejności – w pierwszym wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów A. Schwarz wyraźnie powołał się na spotkanie w dniu 28 listopada 2016 r. i kopia tego wniosku została wysłana do pana S. W związku z tym, jak wskazuje INEA, trudno byłoby wyobrazić sobie, że tego rodzaju działania stanowią osobistą inicjatywę A. Schwarza, powziętą bez koordynacji i bez zgody skarżącej. W istocie sam fakt, że kopia wiadomości została wysłana do pana S., wskazuje bowiem, iż chodziło o działanie zatwierdzone przez skarżącą, a w każdym razie że skarżąca była w pełni świadoma działań A. Schwarza. Ponadto co się tyczy okoliczności, że A. Schwarz nie wysłał do skarżącej kopii, gdy w dniu 22 grudnia 2016 r. złożył drugi wniosek o udzielenie dostępu do dokumentów, wyjaśnia ją okoliczność, że wniosek ten został złożony za pośrednictwem internetowego formularza kontaktowego INEA, który nie dawał takiej możliwości. W istocie stwierdzenie to znajduje poparcie w okoliczności, że w dwóch wnioskach o udzielenie dostępu do dokumentów A. Schwarz używał nadal liczby mnogiej, co wyraźnie odnosi się do drugiej osoby, do której była skierowana kopia pierwszego wniosku, pana S. W tym szczególnym kontekście faktycznym wyjaśnienie skarżącej, zgodnie z którym „użycie formy liczby mnogiej stanowi styl formalny, w szczególności wówczas, gdy oficjalna wiadomość jest wysyłana pocztą elektroniczną przez kancelarię adwokacką”, nie może zostać uwzględnione. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone akty zostały bezsprzecznie podane do wiadomości skarżącej za pośrednictwem A. Schwarza w dniu 20 stycznia 2017 r. i że wobec tego skarga została wniesiona po upływie wyznaczonego terminu. Wniosku tego nie podważa przywołane przez skarżącą orzecznictwo, zgodnie z którym „w sytuacji gdy skarżący powziął wiadomość o zaskarżonym akcie za pośrednictwem pisma, którego daty otrzymania nie można ustalić w sposób pewny, termin na wniesienie skargi zaczyna biec od dnia, w którym skarżący sam odniósł się do aktu w piśmie” dotyczącym notyfikacji środka. Jako że decyzja wykonawcza nie została notyfikowana skarżącej w rozumieniu art. 263 akapit szósty TFUE, orzecznictwo to jest pozbawione znaczenia. W każdym wypadku przywołane przez skarżącą orzecznictwo nie ustanawia takiej zasady. W istocie postanowienie z dnia 28 kwietnia 1994 r., Pevasa i Inpesca/Komisja (T‑452/93 i T‑453/93, EU:T:1994:45) wyjaśnia w pkt 36, że powzięcie wiadomości o zaskarżonych aktach będących przedmiotem owej sprawy musiało nastąpić najpóźniej w dniu odniesienia się do tych aktów w piśmie wysłanym przez stronę skarżącą. Nie wynika z tego, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, że nie można przyjąć wcześniejszej daty. Co się tyczy wyroku z dnia 8 listopada 2000 r., Dreyfus/Komisja (T‑485/93, T‑491/93, T‑494/93 i T‑61/98, EU:T:2000:255), na który również powołuje się skarżąca, nie dotyczy on kwestii braku dokładnej daty otrzymania wiadomości. Wreszcie nie można także zarzucać Komisji i INEA, że nie zwróciły się do A. Schwarza o przedstawienie upoważnienia lub pełnomocnictwa od skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1049/2001 oraz orzecznictwem dostęp do dokumentów nie jest uzależniony od interesu prawnego, jaki ktoś ma w uzyskaniu dostępu do dokumentów (zob. podobnie postanowienie z dnia 26 października 2016 r., Edeka-Handelsgesellschaft Hessenring/Komisja, T‑611/15, niepublikowane, EU:T:2016:643, pkt 45). Komisja nie była zatem zobowiązana w chwili złożenia wniosku zwrócić się do A. Schwarza z pytaniem, czy działa on w imieniu i na rzecz innej osoby lub podmiotu ani tym bardziej zażądać, aby przedstawił pełnomocnictwo w tym względzie. W świetle powyższego należy uwzględnić zarzut niedopuszczalności oparty na przekroczeniu terminu na wniesienie skargi i odrzucić skargę jako niedopuszczalną, bez konieczności dalszego badania zarzutów niedopuszczalności opartych, po pierwsze, na braku bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania na skarżącą w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, a po drugie, na okoliczności, że podważenie decyzji wykonawczej Komisji nie może być skierowane przeciwko INEA. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca sprawę przegrała, należy obciążyć ją kosztami postępowania, zgodnie z żądaniem Komisji i INEA.   Z powyższych względów SĄD (czwarta izba) postanawia, co następuje:   1) Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.   2) Metrans a.s. pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską i Agencję Wykonawczą ds. Innowacyjności i Sieci (INEA).   Sporządzono w Luksemburgu w dniu 15 maja 2019 r. Sekretarz E. Coulon Prezes H. Kanninen ( *1 ) Język postępowania: angielski.