T-298/23
WyrokTSUE2025-04-02CELEX: 62023TJ0298ECLI:EU:T:2025:353
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Unii Europejskiej popełniła błąd w ocenie, naruszyła obowiązek uzasadnienia, prawo do bycia wysłuchanym, zasadę proporcjonalności, prawo do swobodnego przemieszczania się oraz prawo własności i życia prywatnego, utrzymując nazwisko Eleny Petrovny Timchenko na listach sankcyjnych UE w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną Ukrainy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, uznając skarżącą za osobę powiązaną z jej mężem, G. Timczenką, poprzez ich wspólne zaangażowanie w Fundację Timczenko, które wykracza poza zwykłe więzi rodzinne i przyczynia się do kreowania korzystnego wizerunku męża. Uzasadnienie aktów było wystarczające, a prawo skarżącej do bycia wysłuchanym zostało poszanowane, gdyż jej uwagi zostały przekazane i przeanalizowane. Sąd stwierdził, że ograniczenia swobody przemieszczania się oraz prawa własności i życia prywatnego są przewidziane ustawą, szanują istotę tych praw, służą celom interesu ogólnego w ramach WPZiB i są proporcjonalne, ponieważ nie są nadmierne w stosunku do wagi celów, jakim służą środki ograniczające. W konsekwencji, wobec braku bezprawności działań Rady, żądanie odszkodowawcze również zostało oddalone.Stan faktyczny
Skarżąca, Elena Petrovna Timchenko, posiadająca obywatelstwo rosyjskie i fińskie, jest żoną Gennadya Nikolayevicha Timchenki, rosyjskiego przedsiębiorcy objętego sankcjami UE za wspieranie działań podważających integralność terytorialną Ukrainy. Nazwisko skarżącej zostało umieszczone na listach sankcyjnych (zamrożenie środków finansowych i zakaz wjazdu) w kwietniu 2022 r. i utrzymane w marcu 2023 r. Uzasadnieniem było jej powiązanie z mężem poprzez wspólną działalność biznesową (firmy Sci Ruth i Maples S.A.) oraz znaczącą rolę w Fundacji Timchenko, którą założyła z mężem i która, zdaniem Rady, przyczynia się do kreowania jego wizerunku publicznego.Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Elena Petrovna Timchenko pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3) Komisja Europejska pokrywa własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
WYROK SĄDU (pierwsza izba w składzie powiększonym)
z dnia 2 kwietnia 2025 r.(*)
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi – Zamrożenie środków finansowych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Ograniczenia w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Wykaz osób, podmiotów i organów podlegających ograniczeniom w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazach – Obowiązek uzasadnienia – Artykuł 2 ust. 1 lit. a) i d) decyzji 2014/145/WPZiB – Artykuł 3 ust. 1 lit. a) i d) rozporządzenia (UE) nr 269/2014 – Błąd w ocenie – Prawo do bycia wysłuchanym – Obywatelstwo Unii – Swoboda przemieszczania się – Prawo własności – Proporcjonalność
sprawie T‑298/23
Elena Petrovna Timchenko, zamieszkała w Moskwie (Rosja), którą reprezentowali T. Bontinck, S. Bonifassi, E. Federova, J. Goffin i J. Bastien, adwokaci,
strona skarżąca,
przeciwko
Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali M.-C. Cadilhac i V. Piessevaux, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
popieranej przez
Komisję Europejską, którą reprezentowali C. Giolito i M. Carpus Carcea, w charakterze pełnomocników,
interwenient,
SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym),
w składzie: R. Mastroianni, pełniący obowiązki prezesa, M. Brkan, I. Gâlea, T. Tóth (sprawozdawca) i S.L. Kalėda, sędziowie,
sekretarz: H. Eriksson, administratorka,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 11 czerwca 2024 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Skarżąca, Elena Petrovna Timchenko, żąda w skardze z jednej strony, na podstawie art. 263 TFUE, stwierdzenia nieważności decyzji Rady (WPZiB) 2023/572 z dnia 13 marca 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 75 I, s. 134) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/571 z dnia 13 marca 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 75 I, s. 1) (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi aktami”), a z drugiej strony, na podstawie art. 268 TFUE, zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej miała ona doznać w wyniku przyjęcia tych aktów.
Okoliczności powstania sporu
2 Skarżąca jest małżonką przedsiębiorcy Gennadya Nikolayevicha Timchenki. Oboje mają obywatelstwo rosyjskie i fińskie.
3 Niniejsza sprawa wpisuje się w kontekst środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi.
4 W dniu 17 marca 2014 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła na podstawie art. 29 TUE decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2014, L 78, s. 16).
5 W tym samym dniu Rada przyjęła na podstawie art. 215 TFUE rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2014, L 78, s. 6).
6 W następstwie agresji wojsk Federacji Rosyjskiej na Ukrainę Rada przyjęła w dniu 25 lutego 2022 r. decyzję (WPZiB) 2022/329 zmieniającą decyzję 2014/145 (Dz.U. 2022, L 50, s. 1), w szczególności w celu zmiany kryteriów, na podstawie których osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy mogą zostać objęte rozpatrywanymi środkami ograniczającymi.
7 Artykuł 2 ust. 1 i 2 decyzji 2014/145 w brzmieniu zmienionym decyzją 2022/329 stanowi, co następuje:
„1. Zamraża się wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze należące do lub będące w posiadaniu lub pod kontrolą:
a) osób fizycznych, które wspierają lub realizują działania lub polityki podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub stabilność lub bezpieczeństwo na Ukrainie lub im zagrażające, osób fizycznych, które ponoszą odpowiedzialność za takie działania lub polityki, lub osób fizycznych, które utrudniają pracę organizacji międzynarodowych na Ukrainie;
[…]
d) osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które wspierają, materialnie lub finansowo, rosyjskich decydentów odpowiedzialnych za aneksję Krymu lub destabilizację Ukrainy lub uzyskują korzyści od tych decydentów;
[…]
oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów powiązanych z nimi, zgodnie z wykazem zamieszczonym w załączniku.
2. Nie udostępnia się – bezpośrednio ani pośrednio – wymienionym w załączniku osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom, ani na ich rzecz, żadnych środków finansowych ani zasobów gospodarczych”.
8 W dalszych ustępach tego artykułu określono szczegółowe zasady odnoszące się do zamrożenia środków finansowych.
9 Artykuł 1 ust. 1 lit. a) i b) decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 zakazuje wjazdu na terytoria państw członkowskich lub przejazdu przez nie osobom fizycznym odpowiadającym kryteriom zasadniczo identycznym z kryteriami sformułowanymi w art. 2 ust. 1 lit. a) i d) tej decyzji.
10 Rozporządzenie nr 269/2014 w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem Rady (UE) 2022/330 z dnia 25 lutego 2022 r. (Dz.U. 2022, L 51, s. 1) przewiduje obowiązek zastosowania środków w postaci zamrożenia środków finansowych i określa szczegółowe zasady tego zamrożenia w sposób co do istoty identyczny ze sposobem ich określenia w decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329. W szczególności art. 3 ust. 1 lit. a) i d) tego rozporządzenia zasadniczo powtarza bowiem kryteria sformułowane w art. 2 ust. 1 lit. a) i d) decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 [zwane dalej, odpowiednio, „kryterium a)” i „kryterium d)”].
Pierwotne umieszczenie nazwiska skarżącej w wykazach środków ograniczających i pozostawienie go tam do dnia 13 marca 2023 r.
11 W dniu 8 kwietnia 2022 r., ze względu na powagę sytuacji w Ukrainie, Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2022/582 zmieniającą decyzję 2014/145 (Dz.U. 2022, L 110, s. 55) oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) 2022/581 wykonujące rozporządzenie nr 269/2014 (Dz.U. 2022, L 110, s. 3).
12 W motywie 7 decyzji 2022/582 wskazano, co następuje:
„Zważywszy na powagę sytuacji, Rada uważa, że środkami ograniczającymi należy również objąć czołowych przedsiębiorców, działających w sektorach gospodarczych, zapewniających istotne źródło dochodów rządowi Federacji Rosyjskiej, oraz osoby wspierające rząd Federacji Rosyjskiej lub uzyskujące od nich korzyści oraz osoby fizyczne powiązane z tymi osobami, w tym członków rodzin czerpiących z tego tytułu nienależne korzyści”.
13 Na mocy tych aktów oraz na podstawie akt WK 5055/22 (zwanych dalej „pierwotnymi aktami WK”) nazwisko skarżącej zostało umieszczone pod numerem 903 w wykazie załączonym do decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 oraz pod tym samym numerem w wykazie stanowiącym załącznik I do rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/330 (zwanych dalej „spornymi wykazami”), z następującym uzasadnieniem:
„Elena [Petrovna] Timchenko jest żoną miliardera Gennady’ego Timchenki, umieszczonego w wykazie na mocy decyzji 2014/145 […]. Bierze udział w działalności publicznej męża za pośrednictwem Fundacji Timchenko. Uzyskuje zatem korzyści od Gennady’ego Timchenki, który jest odpowiedzialny za wspieranie działań i polityk, które podważają integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy, oraz za dostarczanie finansowego i materialnego wsparcia decydentom rosyjskim, oraz za uzyskiwanie korzyści od decydentów rosyjskich odpowiedzialnych za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy”.
14 W dniu 11 kwietnia 2022 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz.U. 2022, C 157, s. 11) opublikowano ogłoszenie skierowane do osób, podmiotów i organów, wobec których zastosowano środki ograniczające przewidziane w decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/582 oraz w rozporządzeniu nr 269/2014 wykonanym przez rozporządzenie wykonawcze 2022/581.
15 W dniu 14 września 2022 r. decyzją (WZPiB) 2022/1530 zmieniającą decyzję 2014/145 (Dz.U. 2022, L 239, s. 149) oraz rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2022/1529 wykonującym rozporządzenie nr 269/2014 (Dz.U. 2022, L 239, s. 1) Rada utrzymała w mocy środki ograniczające zastosowane wobec skarżącej.
16 Skarżąca wniosła skargę od decyzji 2022/582 i 2022/1530 oraz rozporządzeń wykonawczych 2022/581 i 2022/1529, która to skarga została zarejestrowana pod sygnaturą T‑361/22. Skarga ta została oddalona wyrokiem z dnia 6 września 2023 r., Timchenko/Rada (T‑361/22, niepublikowanym, odwołanie w toku, EU:T:2023:502).
17 W dniu 22 grudnia 2022 r. Rada poinformowała skarżącą, że zamierza pozostawić jej nazwisko w spornych wykazach. Ponadto przekazała jej akta WK 17719/2022 INIT (zwane dalej „aktami WK 1 dotyczącymi utrzymania w mocy środków ograniczających”).
18 W odpowiedzi skarżąca w dniu 20 stycznia 2023 r. skierowała do Rady pismo, w którym przedstawiła swoje uwagi w odniesieniu do zamiaru pozostawienia jej nazwiska w spornych wykazach.
19 Pismem z dnia 6 lutego 2023 r. Rada poinformowała skarżącą, że podjęła decyzję o zamiarze pozostawienia jej nazwiska w spornych wykazach oraz przekazała jej projekt uzasadnienia tych środków utrzymujących oraz akta dowodowe, na których się oparła, w szczególności akta WK 1326/2023 INIT (dalej jako „akta WK 2 dotyczące utrzymania w mocy środków ograniczających”).
20 W następstwie tej korespondencji skarżąca, w dniu 15 lutego 2023 r., przedstawiła Radzie swoje uwagi. Rada odpowiedziała w tym samym dniu, potwierdzając, że zamierza utrzymać w mocy środki zastosowane wobec skarżącej w oparciu o uzasadnienie odmienne od poprzednich.
21 W dniu 2 marca 2023 r. skarżąca przedstawiła Radzie swoje uwagi.
Przyjęcie zaskarżonych aktów
22 W dniu 13 marca 2023 r. Rada przyjęła zaskarżone akty, pozostawiając nazwisko skarżącej pod numerem 903 spornych wykazów, z następującym uzasadnieniem:
„Elena [Petrovna] Timchenko jest żoną Giennadija [Nikołajewicza] Timczenki, który od wielu lat zna się z prezydentem Władimirem Putinem i należy do grona jego zaufanych osób.
Wraz z mężem prowadzi działalność biznesową poprzez firmę Sci Ruth w sektorze nieruchomości i firmę Maples S.A. Razem z nim nabyła nieruchomości, co dowodzi, że między małżonkami występuje znacząca więź majątkowa.
Ponadto bierze udział w publicznej działalności męża poprzez Fundację Timchenko, którą założyła wspólnie z mężem i w której odgrywa znaczącą rolę – jest zatem blisko powiązana ze swoim mężem. Dodatkowo niektóre z działań Fundacji Timchenko prowadzone są w powiązaniu z grupą inwestycyjną Volga Group, która ma istotny udział w rosyjskiej gospodarce i jej rozwoju. Przedsiębiorstwo to założył Giennadij [Nikołajewicz] Timczenko, który jest jednym z jego udziałowców. Elena [Petrovna] Timchenko czerpie […] zatem korzyści z działalności męża, w szczególności w odniesieniu do pozycji społecznej i w kontekście finansowym. Jest zatem powiązana z Giennadijem [Nikołajewiczem] Timczenką, który na mocy decyzji Rady 2014/145 […] został umieszczony w wykazie m.in. w związku ze swoją odpowiedzialnością za wspieranie działań i polityk, które podważają integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy oraz za dostarczanie finansowego i materialnego wsparcia decydentom rosyjskim odpowiedzialnym za aneksję Krymu i destabilizację Ukrainy i za uzyskiwanie od nich korzyści”.
23 W dniu 14 marca 2023 r. Rada poinformowała skarżącą o przyjęciu zaskarżonych aktów i udzieliła odpowiedzi na jej pisma z dnia 31 października 2022 r., 20 stycznia, 15 lutego i 2 marca 2023 r.
24 W dniu 23 marca 2023 r. skarżąca zwróciła Radzie uwagę, że z francuskiej wersji uzasadnienia wspomnianego w pkt 22 powyżej, w odróżnieniu od pozostałych wersji językowych, można wywnioskować, iż uzyskuje ona korzyści od rosyjskich decydentów, co nie jest prawdą.
Postępowanie i żądania stron
25 Skarżąca wnosi do Sądu o:
– stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów;
– zasądzenie od Rady kwoty 1 000 000 EUR tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
– obciążenie Rady kosztami postępowania.
26 Rada, popierana przez Komisję Europejską, wnosi do Sądu o:
– oddalenie skargi w całości;
– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
W przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności
27 Na poparcie skargi skarżąca podnosi sześć zarzutów, z których pierwszy dotyczy oczywistego błędu w ocenie, drugi – naruszenia obowiązku uzasadnienia, trzeci – naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, czwarty – naruszenia zasady proporcjonalności, piąty – naruszenia prawa podstawowego do swobodnego przemieszczania się zapisanego w art. 21 TFUE, naruszenia art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz wspólnych państwom członkowskim tradycji konstytucyjnych, a szósty – naruszenia prawa własności, art. 52 ust. 1 Karty, wspólnych państwom członkowskim tradycji konstytucyjnych i prawa do życia prywatnego.
W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia obowiązku uzasadnienia
28 W ramach zarzutu drugiego skarżąca podnosi w istocie, że uzasadnienia zaskarżonych aktów nie są wystarczająco jasne, przez co naruszają art. 296 akapit drugi TFUE.
29 W tym względzie, szczególnie jeśli chodzi jej udział w SCI Ruth i Maples S.A., wskazuje ona, że Rada nie ujawniła materiałów znajdujących się w aktach WK 2 dotyczących utrzymania w mocy środków ograniczających, w związku z czym nie ma ona możliwości zapoznania się z konkretnymi materiałami, na których Rada oparła swoje przekonanie.
30 Skarżąca podkreśla, że samo powołanie się na istnienie nieruchomości i więzi majątkowych nie wystarcza, aby dowieść, iż istnieje powiązanie. Dodaje ona, że Rada nie wykazała, w jaki sposób skarżąca, jako fundatorka i osoba uczestnicząca w działalności fundacji, którą utworzyła wraz z mężem (dalej jako „Fundacja Timczenko”), miałaby skorzystać z poprawy publicznego wizerunku marki należącej do jej męża.
31 Podnosi ona wreszcie, że Rada nie przedstawiła szczególnych powodów, dla których uznała, iż wobec skarżącej należy zastosować zamrożenie środków finansowych, ani powodów, dla których należało zakazać jej wjazdu na terytoria państw członkowskich Unii i przejazdu przez nie, a także nie wyjaśniła, dlaczego takie ograniczenia mogłyby wywrzeć presję na rosyjskie władze.
32 Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje tę argumentację.
33 Według orzecznictwa obowiązek uzasadnienia niekorzystnego aktu, ściśle związany z zasadą poszanowania prawa do obrony, ma na celu, po pierwsze, zapewnienie zainteresowanemu wskazówek wystarczających do ustalenia, czy akt jest zasadny lub ewentualnie czy nie zawiera wady pozwalającej na zakwestionowanie jego ważności przed sądem Unii, a po drugie, zapewnienie sądowi Unii możliwości kontroli zgodności z prawem tego aktu (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo).
34 Uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno być dostosowane do charakteru danego aktu i kontekstu, w jakim został on wydany. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w odniesieniu do okoliczności danej sprawy, w szczególności do treści aktu, charakteru powołanych zarzutów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. W szczególności nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne ani by zawierało szczegółową odpowiedź na rozważania przedstawione przez zainteresowanego w trakcie konsultacji przed przyjęciem tego aktu, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu jest wystarczające, winna nie tylko opierać się na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulujących daną dziedzinę. W konsekwencji akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalających mu na zrozumienie treści przyjętych względem niego środków (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo).
35 W związku z tym stopień szczegółowości uzasadnienia decyzji musi być proporcjonalny do rzeczywistych możliwości, warunków technicznych i terminu, w jakim uzasadnienie ma być przedstawione (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo).
36 W orzecznictwie wyjaśniono, że uzasadnienie aktu Rady nakładającego środek ograniczający nie tylko powinno wskazywać jego podstawę prawną, ale także szczególne i konkretne powody, dla których Rada uznała w ramach przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych, że zainteresowany powinien zostać objęty takim środkiem (zob. wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada, T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 105 i przytoczone tam orzecznictwo).
37 Ponadto należy przypomnieć, że obowiązek uzasadnienia aktu stanowi istotny wymóg formalny, który należy odróżnić od kwestii zasadności uzasadnienia, która to kwestia odnosi się do materialnej zgodności spornego aktu z prawem (zob. podobnie wyrok z dnia 2 kwietnia 1998 r., Komisja/Sytraval i Brink’s France, C‑367/95 P, EU:C:1998:154, pkt 67). Uzasadnienie aktu polega bowiem na formalnym wskazaniu podstaw, na jakich opiera się ten akt. W przypadku gdy powody zawierają błędy, błędy te stanowią wadę naruszającą materialną zgodność z prawem rzeczonego aktu, ale nie obecność uzasadnienia, które może być wystarczające, nawet jeśli przedstawia niewłaściwe powody (zob. wyrok z dnia 18 czerwca 2015 r., Ipatau/Rada, C‑535/14 P, EU:C:2015:407, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
38 W niniejszym przypadku należy podkreślić, że zarówno decyzja 2014/145, jak i rozporządzenie nr 269/2014 zawierają odniesienie do podstawy prawnej, na której są oparte, a mianowicie, odpowiednio, art. 29 TUE i art. 215 TFUE. Poza tym należy zauważyć, że w motywach zaskarżonych aktów przedstawiono ogólny kontekst, w którym Rada je przyjęła.
39 Ponadto z lektury uzasadnień zaskarżonych aktów wynika, że środki te zostały przyjęte, ponieważ Rada uznała skarżącą za osobę powiązaną ze swym mężem, G. Timczenką, poprzez spółki Ruth i Maples i Fundację Timczenko oraz z powodu zrealizowanych wspólnie z nim zakupów nieruchomości. Zgodnie z tymi uzasadnieniami małżonek skarżącej, po pierwsze, wspiera działania i polityki podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy, a po drugie, dostarcza materialnego i finansowego wsparcia decydentom rosyjskim, którzy prowadzą takie działania i polityki, oraz uzyskuje korzyści od tych decydentów. Oznacza to zdaniem Rady, że małżonek skarżącej spełnia kryteria a) i d).
40 Wynika z tego, że uzasadnienia zaskarżonych aktów umożliwiają skarżącej zidentyfikowanie nie tylko podstawy prawnej tych aktów, lecz również szczególnych i konkretnych okoliczności, które skłoniły Radę do uznania, że skarżąca jest osobą powiązaną ze swym mężem, który sam spełnia przesłanki określone w ramach kryteriów a) i d) i jest z tego powodu umieszczony w spornych wykazach.
41 Co się tyczy argumentacji, zgodnie z którą przytoczone w pkt 22 powyżej uzasadnienie nie określa powodów, dla których Rada uznała, że należy zamrozić środki finansowe i zasoby gospodarcze skarżącej oraz ograniczyć jej swobodę przemieszczania się w Unii, należy wskazać, że z motywu 4 decyzji 2014/145 oraz z motywów 3 i 4 rozporządzenia nr 269/2014 wynika, iż ze względu na pogorszenie się sytuacji w Ukrainie Unia postanowiła przyjąć takie środki między innymi w stosunku do osób powiązanych z osobami, które podważają integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażają, co było wystarczające, aby umożliwić skarżącej zrozumienie, z jakich powodów Rada postanowiła zastosować względem niej takie ograniczenia.
42 Ponadto podnoszone przez skarżącą zarzuty szczegółowe oparte na twierdzeniach, że po pierwsze, Rada nie wykazała, w jaki sposób stosowanie przyjętych wobec skarżącej środków miałoby umożliwić osiągnięcie celów, do realizacji których zmierza ta instytucja w decyzji 2014/145 i rozporządzeniu nr 269/2014, a po drugie, że skarżąca nie ma możliwości ustalenia, na czym opiera się przekonanie Rady, jeśli chodzi o spółki Ruth i Maples, sprowadzają się do kwestionowania motywacji spornych środków, czyli ich zasadności, nie odnoszą się natomiast do ich formalnego uzasadnienia.
43 Z powyższego wynika, że zarzut drugi należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia prawa do bycia wysłuchanym
44 W ramach zarzutu trzeciego skarżąca podnosi, że Rada naruszyła jej prawo do bycia wysłuchaną, traktując to prawo instrumentalnie.
45 W tym celu skarżąca podnosi, że Rada nie uwzględniła argumentów przedstawionych przez nią w jej pismach z dnia 20 stycznia, 15 lutego i 2 marca 2023 r. w odpowiedzi na projekty przedłużenia środków ograniczających.
46 Skarżąca wskazuje w replice, że Rada nie udowodniła, iż przekazała uwagi skarżącej i jej wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy wszystkim delegacjom wchodzącym w skład tej instytucji. Podnosi ona, że gdyby delegacje te zapoznały się z tymi uwagami, nie byłaby ona adresatką zaskarżonych aktów, na mocy których jej nazwisko pozostawiono w spornych wykazach.
47 Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje tę argumentację.
48 Należy w tym względzie wskazać, że zapisane w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty prawo do bycia wysłuchanym, będące integralną częścią poszanowania prawa do obrony, gwarantuje każdej osobie możliwość użytecznego i skutecznego przedstawienia jej stanowiska w trakcie postępowania administracyjnego i przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji, która mogłaby niekorzystnie wpłynąć na jej interesy (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 grudnia 2014 r., Boudjlida, C‑249/13, EU:C:2014:2431, pkt 34, 36; z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/RQ, C‑831/18 P, EU:C:2020:481, pkt 65, 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
49 W ramach postępowania dotyczącego przyjęcia decyzji o umieszczeniu lub pozostawieniu nazwiska osoby w wykazie ujętym w załączniku do aktu o zastosowaniu środków ograniczających poszanowanie prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej wymaga, by właściwy organ Unii poinformował zainteresowaną osobę o materiałach, którymi organ ten dysponuje przeciwko wspomnianej osobie do celów uzasadnienia swojej decyzji, po to, aby osoba ta mogła bronić swoich praw w najlepszych możliwych warunkach oraz w pełni świadome podjąć decyzję, czy celowe jest wniesienie sprawy do sądu Unii. Dokonując tego powiadomienia, właściwy organ Unii powinien umożliwić tej osobie użyteczne przedstawienie jej stanowiska w odniesieniu do przyjętych wobec niej powodów umieszczenia w wykazie (wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 111, 112; zob. również podobnie wyrok z dnia 12 grudnia 2006 r., Organisation des Modjahedines du peuple d’Iran/Rada, T‑228/02, EU:T:2006:384, pkt 93).
50 Artykuł 52 ust. 1 Karty dopuszcza jednakże ograniczenia w wykonywaniu praw w niej uznanych, o ile dane ograniczenie szanuje zasadniczą treść danego prawa podstawowego oraz – z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności – jest ono konieczne i rzeczywiście odpowiada celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię (zob. wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 101 i przytoczone tam orzecznictwo).
51 Ponadto istnienie naruszenia prawa do obrony należy oceniać przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności danej sprawy, w szczególności charakteru rozpatrywanego aktu, okoliczności jego przyjęcia oraz przepisów prawa regulującego daną dziedzinę (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 102 i przytoczone tam orzecznictwo). Prawo do bycia wysłuchanym przed wydaniem aktów pozostawiających nazwisko osoby lub nazwę podmiotu w wykazie osób lub podmiotów objętych środkami ograniczającymi powinno być przestrzegane, gdy Rada powoła się w decyzji o pozostawieniu nazwiska lub nazwy w tym wykazie na nowe okoliczności, a więc na okoliczności, które nie zostały uwzględnione w pierwotnej decyzji, na mocy której to nazwisko lub nazwa zostały umieszczone w tym wykazie (zob. wyrok z dnia 12 lutego 2020 r., Amisi Kumba/Rada, T‑163/18, EU:T:2020:57, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo; zob. również podobnie wyrok z dnia 7 kwietnia 2016 r., Central Bank of Iran/Rada, C‑266/15 P, EU:C:2016:208, pkt 33).
52 Ponadto w razie sformułowania przez zainteresowaną osobę uwag w przedmiocie uzasadnienia na właściwym organie Unii ciąży obowiązek starannego i bezstronnego zbadania zasadności podnoszonych powodów w świetle tych uwag i dołączonych do nich ewentualnych dowodów odciążających (wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 114).
53 W niniejszym przypadku należy wskazać, że z materiałów zawartych w aktach sprawy wynika, iż wbrew temu, co twierdzi skarżąca, Rada przekazała wszystkim delegacjom wchodzącym w jej skład pisma skarżącej z dnia 20 stycznia, 15 lutego i 2 marca 2023 r.
54 Ponadto z pism skierowanych do skarżącej przez Radę, w szczególności pisma z dnia 14 marca 2023 r., wynika, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, Rada przeanalizowała zastrzeżenia, które zostały podniesione odnośnie do utrzymania w mocy środków ograniczających, oraz udzieliła odpowiedzi na te zastrzeżenia.
55 Ponadto należy zauważyć, że skarżąca nie wyjaśnia, na który z jej argumentów Rada nie udzieliła odpowiedzi, przy czym należy pamiętać, że prawo do bycia wysłuchanym nie oznacza, iż twierdzenia skarżącej muszą przeważyć (zob. wyrok z dnia 14 września 2022 r., SŽ – Tovorni promet/Komisja, T‑575/20, niepublikowany, EU:T:2022:551, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).
56 Skoro zatem żaden z dowodów, na które powołuje się skarżąca, nie wykazuje, że Rada naruszyła jej prawo do bycia wysłuchaną, zarzut trzeci należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego oczywistego błędu w ocenie
57 W ramach zarzutu pierwszego skarżąca podnosi, że Rada, uznając skarżącą za osobę powiązaną ze swym małżonkiem, popełniła oczywisty błąd w ocenie, w sytuacji gdy zgodnie z orzecznictwem sam związek małżeński nie świadczy o istnieniu powiązań między małżonkami.
58 Co się tyczy, w pierwszej kolejności, powiązań majątkowych między skarżącą a jej małżonkiem, wskazuje ona, że Rada nie udowodniła swoich zarzutów, bądź to dlatego, że rozpatrywane spółki zaprzestały działalności, bądź dlatego, że G. Timchenko nie jest ich udziałowcem.
59 Co się tyczy, w drugiej kolejności, roli, jaką pełni skarżąca w Fundacji Timczenko, podnosi ona, że sprawowanie przez nią funkcji administratorki w radzie powierniczej (board of trustees) oznacza, iż pełni ona w tej organizacji wyłącznie rolę nadzorczą, nie zaś jak stwierdził Sąd w wyroku z dnia 6 września 2023 r., Timchenko/Rada (T‑361/22, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:502), że skarżąca jest bezpośrednio związana z działalnością operacyjną wspomnianej fundacji. Ponadto tworzenie fundacji stanowi normalną działalność w przypadku zamożnych małżeństw. W niniejszym przypadku, poza okolicznością, że G. Timchenko nie odgrywa czynnej roli w Fundacji Timczenko, fundacja ta w żadnym razie nie jest narzędziem służącym do promowania jego wizerunku i prowadzenia jego spraw publicznych.
60 W replice skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko w tym przedmiocie.
61 Podnosi ona w tym względzie, po pierwsze, że Fundacja Timczenko jest zobowiązana do działania w porozumieniu z rosyjskimi władzami, aby zapewnić skuteczność swojej działalności na rzecz słabszych demograficznie grup, które stara się chronić. W tej samej trosce o skuteczność oraz kierując się chęcią stworzenia synergii, członkowie fundacji pełnią na zasadzie wolontariatu funkcje konsultacyjne w ramach organów publicznych Federacji Rosyjskiej.
62 Po drugie, skarżąca wskazuje, że nawet gdyby Rada udowodniła, iż Fundacja Timczenko zajmuje się wizerunkiem publicznym G. Timczenki, instytucja ta nie określiła, w jaki sposób ów wizerunek mógłby służyć mu zarówno w sferze osobistej, jak i zawodowej.
63 Po trzecie, skarżąca twierdzi, że Sąd w wyroku z dnia 6 września 2023 r., Timchenko/Rada (T‑361/22, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:502) zastosował zbyt szeroką wykładnię pojęcia „powiązania”, podczas gdy w wyroku z dnia 6 września 2023 r., Pumpyanskaya/Rada (T‑272/22, niepublikowanym, odwołanie w toku, EU:T:2023:491) scharakteryzował istnienie powiązania w bardziej ścisły sposób.
64 Po czwarte, co się tyczy twierdzenia Rady, zgodnie z którym znacząca więź majątkowa i wspólne zarządzenie rodzinnym majątkiem mogą świadczyć o istnieniu powiązania, ponieważ wielu rosyjskich miliarderów posługuje się różnymi konstrukcjami prawnymi w celu obejścia środków ograniczających, skarżąca podnosi, że rozumowanie Rady prowadzi do ustanowienia domniemania obejścia środków ograniczających. Tymczasem ustanowienie takiego domniemania nie jest możliwe, ponieważ nie zostało wyraźnie przewidziane w decyzji 2014/145.
65 Rada, popierana przez Komisję, kwestionuje tę argumentację.
66 Na wstępie należy wskazać, że zarzut pierwszy trzeba traktować jako dotyczący błędu w ocenie, a nie oczywistego błędu w ocenie. Chociaż jest z pewnością prawdą, że Rada dysponuje pewnym marginesem swobody przy ustalaniu, czy w konkretnym wypadku zostały spełnione kryteria prawne, na których opierają się zastosowane środki ograniczające, to jednak pozostaje również faktem, że sądy Unii powinny zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 121 i przytoczone tam orzecznictwo).
67 Należy również przypomnieć, że skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty wymaga między innymi, by sąd Unii upewnił się, że decyzja o przyjęciu lub utrzymaniu w mocy środków ograniczających, która ma dla zainteresowanej osoby czy zainteresowanego podmiotu skutek indywidualny, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. Oznacza to sprawdzenie okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw wspomnianej decyzji, tak aby kontrola sądowa nie ograniczała się do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, ale by dotyczyła tego, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia tejże decyzji – są wykazane (wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 119; z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 122).
68 To bowiem do właściwego organu Unii należy – w razie zakwestionowania – wykazanie zasadności powodów wysuniętych przeciwko konkretnej osobie lub podmiotowi, a nie do tej osoby lub podmiotu przedstawienie zaprzeczającego dowodu braku zasadności wspomnianych powodów (wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 121; z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 123).
69 Ponadto oceny zasadności powodów zastosowania środków ograniczających należy dokonywać, rozpatrując dowody i informacje nie w sposób abstrakcyjny, lecz w kontekście, w jaki się wpisują. Rada wywiązuje się bowiem ze spoczywającego na niej ciężaru dowodu, jeśli przedstawia przed sądem Unii zbiór wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak pozwalający na ustalenie istnienia wystarczającego związku między podmiotem podlegającym środkowi obejmującemu zamrożenie środków finansowych a reżimem lub, ogólnie, zwalczanymi sytuacjami (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 124 i przytoczone tam orzecznictwo).
70 Poza tym środki ograniczające mają charakter zabezpieczający oraz z definicji tymczasowy, a ich ważność jest uzależniona od trwania okoliczności faktycznych i prawnych, które spowodowały ich przyjęcie, a także od konieczności ich utrzymania w mocy w celu realizacji związanego z nimi celu. Zadaniem Rady w ramach okresowego przeglądu tych środków jest zatem dokonanie zaktualizowanej oceny sytuacji i podsumowanie wpływu tych środków ograniczających, tak aby ustalić, czy umożliwiły one osiągnięcie celów zakładanych przez pierwotne umieszczenie danych osób i podmiotów w spornych wykazach, czy też nadal możliwe jest sformułowanie takich samych wniosków w odniesieniu do tych osób i podmiotów (zob. wyrok z dnia 26 października 2022 r., Ovsyannikov/Rada, T‑714/20, niepublikowany, EU:T:2022:674, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
71 W celu uzasadnienia pozostawienia nazwiska osoby w spornych wykazach nie jest zabronione, by Rada oparła się na tych samych dowodach, które uzasadniały pierwotne umieszczenie w wykazie, ponowne tam umieszczenie lub poprzednie pozostawienie nazwiska danej osoby w tych wykazach, pod warunkiem że, po pierwsze, powody umieszczenia w wykazie nie uległy zmianie, a po drugie, kontekst nie zmienił się w taki sposób, że dowody te stały się nieaktualne. Wspomniany kontekst obejmuje nie tylko sytuację państwa, w odniesieniu do którego system środków ograniczających został ustanowiony, lecz również szczególną sytuację danej osoby. Podobnie pozostawienie w spornych wykazach jest uzasadnione w świetle wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności w świetle faktu, że cele środków ograniczających nie zostały osiągnięte (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada, T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 169 i przytoczone tam orzecznictwo).
72 W tym kontekście Rada może postanowić o pozostawieniu nazwisk zainteresowanych osób w spornych wykazach, posługując się uzasadnieniem przyjętym we wcześniejszych decyzjach dotyczących tych osób odnoszącym się do faktów z przeszłości, o ile pozostawienie tych nazwisk w spornych wykazach jest uzasadnione w świetle wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności w świetle faktu, że cele środków ograniczających nie zostały osiągnięte (zob. analogicznie wyrok z dnia 8 marca 2023 r., Mutondo/Rada, T‑94/22, niepublikowany, EU:T:2023:120, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo).
73 W niniejszym wypadku należy na wstępie wskazać, że wydanym dziś wyrokiem w sprawie Timchenko/Rada (T‑297/23) Sąd oddalił skargę G. Timczenki między innymi od decyzji 2023/572 i rozporządzenia wykonawczego 2023/571, na mocy których jego nazwisko zostało umieszczone w spornych wykazach w oparciu o kryteria a) i d).
74 Ponadto należy podkreślić, że chociaż pojęcie „powiązania” jest często używane w aktach Rady dotyczących środków ograniczających, nie jest ono jako takie zdefiniowane, a jego znaczenie zależy od kontekstu i okoliczności danej sprawy. Niemniej można uznać, że obejmuje ono osoby fizyczne lub prawne, które są w sposób ogólny związane wspólnymi interesami, nie wymagając jednak więzi poprzez działalność gospodarczą. Pojęcie „powiązania” przewidziane w odpowiednich przepisach decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 i rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/330 można zatem interpretować w ten sposób, że odnosi się ono do osób fizycznych, osób prawnych lub podmiotów, które mają związek wykraczający poza stosunek rodzinny z osobą, wobec której tak jak w niniejszym przypadku zastosowano środki ograniczające z powodu udzielania przez nią wsparcia finansowego rosyjskim decydentom ponoszącym odpowiedzialność za inwazję na Ukrainę lub z powodu czerpania od nich korzyści albo z powodu wspierania działań lub polityk podważających suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (zob. wyrok z dnia 6 września 2023 r., Timchenko/Rada, T‑361/22, niepublikowany, odwołanie w toku, EU:T:2023:502, pkt 74 i przytoczone tam orzecznictwo).
75 Co się tyczy konkretnie skarżącej, należy wskazać, że aby uzasadnić pozostawienie jej nazwiska w spornych wykazach, Rada oparła się na dokumentach znajdujących się w pierwotnych aktach WK, w aktach WK 1 dotyczących utrzymania w mocy środków ograniczających oraz w aktach WK 2 dotyczących utrzymania w mocy środków ograniczających, w szczególności na następujących dokumentach:
– dokumencie 2 z pierwotnych akt WK, którym jest niedatowany zrzut ekranu strony internetowej Fundacji Timczenko z serwisu internetowego LinkedIn, z którą to stroną Rada zapoznała się w marcu 2022 r.;
– dokumencie 5 z pierwotnych akt WK, którym jest niedatowany zrzut ekranu strony internetowej Fundacji Timczenko, z którą to stroną Rada zapoznała się w marcu 2022 r.;
– dokumencie 1 z akt WK 1 dotyczących utrzymania środków ograniczających, którym jest zrzut ekranu z artykułem z dziennika Business Insider z marca 2022 r., z którym Rada zapoznała się w listopadzie 2022 r.
76 Otóż zarówno dokument 1 z akt WK 1 dotyczących utrzymania środków ograniczających, jak i dokumenty 2 i 5 z pierwotnych akt WK dowodzą zaangażowania małżonków Timczenko w Fundację Timczenko. Ustalenie to potwierdza dokument 5 z pierwotnych akt WK, który dowodzi, że małżonkowie nie tylko nie wycofali się z działalności tej fundacji, lecz są w nią osobiście zaangażowani, ponieważ to właśnie oni zdecydowali się wystąpić publicznie, aby przedstawić działalność organizacji osobom odwiedzającym tę stronę internetową.
77 Poza tym dyskusje, które toczyły się podczas rozprawy, wykazały, że skarżąca jest nadal członkinią rady powierniczej Fundacji Timczenko oraz że w dacie przyjęcia zaskarżonych aktów statut tej fundacji pozostawał niezmieniony.
78 Oznacza to, że skarżąca, poprzez swoje uczestnictwo w radzie powierniczej fundacji, nadal jest zaangażowana w administrowanie fundacją, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, iż jej obowiązki polegają na „nadzorowaniu” działalności. Ponadto, jako członkowie fundatorzy Fundacji Timczenko, małżonkowie Timczenko nadal posiadają istotne uprawnienia w tej fundacji, polegające na tym, że mogą nie tylko uzyskiwać informacje o jej działalności oraz dostęp do jej dokumentów, lecz również powoływać i odwoływać członków jej rady nadzorczej, która jest opisana w statucie fundacji jako „najwyższy organ”.
79 Do tych informacji należy dodać okoliczność, że jak wynika z załącznika A. 28 do skargi, G. Timchenko, podobnie jak jego małżonka, jest w pełni zaangażowany w działalność operacyjną fundacji noszącej ich nazwisko, o czym świadczy między innymi to, że w czasie kryzysu sanitarnego związanego z pandemią COVID‑19 włączył on przedsiębiorstwa należące do Volga Group w działalność fundacji, udzielając fundacji znacznego wsparcia finansowego, logistycznego i relacyjnego, w szczególności organizując połączenia lotnicze z Chińską Republiką Ludową w celu dokonania zakupu i dystrybucji różnych materiałów medycznych na rachunek tej fundacji.
80 W tym względzie niewielkie znaczenie ma okoliczność, że działania te miały miejsce w szczególnym kontekście pandemii COVID‑19. Taka interwencja może bowiem świadczyć o tym, że G. Timchenko, z operacyjnego punktu widzenia, tworzy synergie między przedsiębiorstwami należącymi do jego grupy a fundacją, aby uzupełnić działania rosyjskich służb publicznych. Ponadto należy stwierdzić, że G. Timchenko, który jest jednym z głównych przedsiębiorców Federacji Rosyjskiej, poprzez takie działania wysyła rosyjskiej opinii publicznej komunikat, który jak najkorzystniej wpływa na jego wizerunek.
81 Otóż okoliczności te są wystarczające, aby wykazać istnienie powiązania – w rozumieniu odpowiednich przepisów decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 i rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/330 – w ramach wspólnej struktury prawnej, polegającego między innymi na tym, że małżonkowie Timczenko pełnią jako członkowie fundatorzy Fundacji Timczenko funkcje instytucjonalne w ramach tej struktury i obydwoje angażują się w jej funkcjonowanie, w szczególności, jeśli chodzi o G. Timczenkę, z wykorzystaniem zasobów Volga Group, której jest jedynym udziałowcem.
82 W tym względzie, biorąc pod uwagę orzecznictwo przytoczone w pkt 74 powyżej, bez znaczenia jest to, że Fundacja Timczenko nie ma celu zarobkowego oraz że małżonkowie Timczenko działają w niej na zasadzie wolontariatu.
83 Uczestnictwo w strukturze o tak znacznych rozmiarach jak Fundacja Timczenko, która prowadzi szeroko zakrojoną działalność charytatywną na obszarze Federacji Rosyjskiej i która dla osiągnięcia tego celu zaangażowała już przedsiębiorstwa należące do Volga Group, stanowi bowiem, niezależnie od wielkości majątku zainteresowanych małżonków, uczestnictwo, które wykracza poza zwykłe więzi rodzinne. Analiza ta jest tym bardziej uzasadniona, że fundacja przyczynia się do kreowania korzystnego wizerunku wspomnianych małżonków, zwłaszcza G. Timczenki, w oczach rosyjskiej opinii publicznej. Oznacza to, że Fundację Timczenko można uznać nie tylko za instrument dobroczynności, lecz również za narzędzie komunikacji służące publicznemu wizerunkowi małżonków Timczenko, co stanowi przedsięwzięcie wykraczające poza zwykłą relację rodzinną.
84 Jeśli chodzi o motyw 7 decyzji 2022/582, wystarczy wskazać, że decyzja ta nie wprowadziła ani nie zmieniła pojęcia „powiązania”, zatem akt ten nie może służyć za podstawę wykładni tego pojęcia.
85 Poza tym, co się tyczy podnoszonej sprzeczności między wyrokiem z dnia 6 września 2023 r., Pumpyanskaya/Rada (T‑272/22, niepublikowanym, odwołanie w toku EU:T:2023:491) a wyrokiem z dnia 6 września 2023 r., Timchenko/Rada (T‑252/22, niepublikowanym, odwołanie w toku, EU:T:2023:496), wystarczy wskazać, że okoliczności, w których zapadł pierwszy z tych wyroków, różniły się od okoliczności charakteryzujących sytuację małżonków Timczenko tym, że w sprawie, w której zapadł ten wyrok, małżonek skarżącej nie zajmował żadnego szczególnego stanowiska w badanej fundacji, co nie zachodzi w niniejszym przypadku.
86 Mając na względzie te okoliczności, zarzut pierwszy należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu piątego, dotyczącego naruszenia prawa podstawowego do swobodnego przemieszczania się, przysługującego skarżącej jako obywatelce Unii
87 W ramach zarzutu piątego skarżąca podnosi, że zastosowane wobec niej środki ograniczające naruszają postanowienia art. 21 TFUE oraz art. 45 ust. 1 i art. 52 ust. 1 Karty.
88 Wskazuje ona, że z powodu braku przepisu szczególnego nie jest możliwe ograniczenie na podstawie art. 29 TUE zakresu stosowania art. 21 TFUE, odnoszącego się do swobodnego przemieszczania się obywateli Unii.
89 Skarżąca podnosi w tym względzie w istocie, że wbrew temu, co orzekł Sąd w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r., Mayaleh/Rada (T‑307/12 i T‑408/13, EU:T:2014:926), środków ograniczających przyjmowanych na podstawie art. 29 TUE nie można uważać za lex specialis oraz odstępstwo od aktów normatywnych przyjmowanych na podstawie art. 21 TFUE, w tym między innymi od dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. 2004, L 158, s. 77), której art. 27 pozwala ograniczyć swobodę przemieszczania się, z zachowaniem zasady proporcjonalności oraz wyłącznie ze względów porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego.
90 Ponadto podnosi ona, że z analizy ustawodawstwa poszczególnych państw Unii wynika, iż istnieje wspólna państwom członkowskim tradycja konstytucyjna, zgodnie z którą swobodę przemieszczania się można ograniczyć wyłącznie ze względów porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego, przy czym podlega to ścisłej kontroli sądowej.
91 Skarżąca wywodzi z tego, że sprzeczność między praktyką Unii a rzeczoną tradycją konstytucyjną powoduje, iż zaskarżone akty naruszają art. 21 TFUE oraz art. 45 i 52 Karty.
92 Rada kwestionuje tę argumentację.
93 Na wstępie należy zauważyć, że skarżąca, pytana o to podczas rozprawy, wskazała i potwierdziła, iż nie podnosi zarzutu niezgodności z prawem art. 1 decyzji 2014/145 w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że państwa członkowskie zakazują osobom objętym środkami ograniczającymi wjazdu na swoje terytoria lub przejazdu przez nie. Dodała ona, że kwestionuje natomiast zgodność z prawem zastosowanych wobec niej środków w szczególności w zakresie, w jakim naruszają one zasadę proporcjonalności.
94 Należy wskazać, że prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, zapisane w art. 45 ust. 1 Karty, zgodnie z jej art. 52 ust. 2 jest wykonywane na warunkach i w granicach określonych w traktatach. Jak wynika z wyjaśnień dotyczących Karty (Dz.U. 2007, C 303, s. 17), prawo zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Karty to prawo zagwarantowane w art. 20 ust. 2 lit. a) TFUE. Zakres tego prawa jest zatem określony w art. 21 TFUE.
95 Zgodnie z art. 21 ust. 1 TFUE prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich jest wykonywane z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Skoro wspomniane zastrzeżenie, sformułowane w drugiej części zdania art. 21 ust. 1 TFUE, odnosi się do traktatów w liczbie mnogiej, obejmuje ono również traktat UE i przepisy przyjęte w celu jego wykonania. Wynika z tego, że ograniczenia w korzystaniu z uznanego w art. 45 ust. 1 Karty prawa obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą zostać wprowadzone na mocy decyzji wydawanych w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) przyjmowanych na podstawie art. 29 TUE, takich jak decyzja 2023/572 (zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 5 listopada 2014 r., Mayaleh/Rada, T‑307/12 i T‑408/13, EU:T:2014:926, pkt 195, 196; z dnia 4 grudnia 2015 r., Sarafraz/Rada, T‑273/13, niepublikowany, EU:T:2015:939, pkt 194, 195).
96 Należy w tym względzie zauważyć, że w dziedzinie WPZiB art. 29 TUE, który został sformułowany bardzo szeroko, przyznaje Radzie kompetencje do przyjmowania decyzji, które określają podejście Unii do danego problemu o charakterze geograficznym lub przedmiotowym, zmierzających do celów określonych w art. 21 ust. 2 TUE, nawet jeżeli wynika z nich ograniczenie swobody przemieszczania się obywateli Unii na terytorium państw członkowskich innych niż państwa, których są obywatelami. Oznacza to, że na podstawie tego artykułu swoboda ta może podlegać ograniczeniom z powodów innych niż przewidziane w dyrektywie 2004/38.
97 Otóż tak jest w niniejszym przypadku, ponieważ rozpatrywane środki ograniczające mają na celu wywarcie presji na władze rosyjskie, aby zaprzestały one prowadzenia działań i polityk destabilizujących Ukrainę. Chodzi w istocie o jeden z celów interesu ogólnego realizowanych w ramach WPZiB i wskazanych w art. 21 ust. 2 lit. b) i c) TUE, takich jak umacnianie i wspieranie demokracji, państwa prawnego, praw człowieka i zasad prawa międzynarodowego, a także utrzymanie pokoju, zapobieganie konfliktom i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego oraz ochrona ludności cywilnej (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 176).
98 Jednakże aby ograniczenia w korzystaniu z praw ustanowionych w art. 45 ust. 1 Karty były zgodnie z prawem Unii, muszą one spełniać przesłanki określone w jej art. 52 ust. 1, co znaczy, że muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę rzeczonych praw, służyć celom interesu ogólnego uznawanym za takie przez Unię oraz być proporcjonalne. To stwierdzenie ma również zastosowanie do praw uznanych w Karcie, które są przedmiotem postanowień traktatów (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Delvigne, C‑650/13, EU:C:2015:648, pkt 46; opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Agenzia delle dogane e dei monopoli i Ministero dell’Economia e delle Finanze, C‑452/20, EU:C:2021:855, pkt 60). W związku z tym ustanawiane w ramach WPZiB ograniczenia w korzystaniu z prawa zapisanego w art. 45 ust. 1 Karty muszą spełniać te przesłanki.
99 W niniejszym przypadku, po pierwsze, ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich wynikające z decyzji 2023/572 są „przewidziane ustawą”, ponieważ zostały sformułowane w akcie mającym w szczególności zasięg ogólny, a mianowicie w decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329, oraz mają wyraźną podstawę prawną w prawie Unii, a mianowicie w art. 29 TUE.
100 Po drugie, aby ustalić, czy ograniczenia, o których mowa w pkt 99 powyżej, szanują „istotę” przysługującego skarżącej prawa do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich, należy uwzględnić charakter i zakres rozpatrywanych środków ograniczających (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada, T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 153).
101 Należy w tym względzie stwierdzić, że ograniczenia, o których mowa w pkt 99 powyżej, szanują „istotę” przysługującego skarżącej prawa do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich. Przede wszystkim, zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329, wspomniane ograniczenia respektują bowiem zasadę prawa międzynarodowego, w myśl której państwo nie może odmówić swoim obywatelom prawa wjazdu na swoje terytorium i pobytu na nim. Następnie, na mocy art. 6 decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329, sporne wykazy są przedmiotem okresowych przeglądów, tak aby nazwiska osób niespełniających już kryteriów umieszczenia w nich zostały z nich wykreślone. Wreszcie wspomniane ograniczenia nie podważają tego prawa jako takiego, ponieważ skutkują w przypadku niektórych osób, w specyficznych okolicznościach i zależnie od ich indywidualnej sytuacji, tymczasowym zawieszeniem przysługującego im prawa do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich, jeżeli rzeczone przesłanki nadal pozostają spełnione (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Delvigne, C‑650/13, EU:C:2015:648, pkt 48).
102 Po trzecie, ograniczenia, o których mowa w pkt 99 powyżej, mają na celu wywarcie presji na władze rosyjskie, aby zaprzestały one prowadzenia działań i polityk destabilizujących Ukrainę. Chodzi tu o jeden z celów interesu ogólnego realizowanych w ramach WPZiB i wskazanych w art. 21 ust. 2 lit. b) i c) TUE, takich jak umacnianie i wspieranie demokracji, państwa prawnego, praw człowieka i zasad prawa międzynarodowego, a także utrzymanie pokoju, zapobieganie konfliktom i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego oraz ochrona ludności cywilnej (zob. analogicznie wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 176).
103 Po czwarte, co się tyczy zasady proporcjonalności, należy przypomnieć, że jako zasada ogólna prawa Unii wymaga ona, by akty instytucji Unii nie wykraczały poza to, co jest odpowiednie i konieczne do osiągnięcia celów danej regulacji. Tak więc tam, gdzie istnieje możliwość wyboru spośród większej liczby odpowiednich środków, należy zastosować środek najmniej dotkliwy, a wynikające z tego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów (zob. wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 178 i przytoczone tam orzecznictwo).
104 Jeśli chodzi o to, czy ograniczenia, o których mowa w pkt 99 powyżej, są konieczne, należy stwierdzić, że skarżąca nie zdołała wykazać, iż Rada mogła rozważyć przyjęcie środków mniej dotkliwych, lecz równie odpowiednich jak te, które zostały przyjęte. Ponadto stosowaniu rozpatrywanych środków ograniczających towarzyszy system odstępstw, o którym mowa w art. 1 ust. 6 decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329, który to system upoważnia państwa członkowskie do przyznawania zwolnień od nałożonych środków, między innymi w przypadku, gdy podróż jest uzasadniona pilną potrzebą humanitarną.
105 Ponadto przyznając, że stosowanie rozpatrywanych środków ograniczających pociąga za sobą dla skarżącej opisywane przez nią negatywne skutki, należy stwierdzić, iż ze względu na wagę celów, jakim służą wspomniane środki, ograniczenia wskazane w pkt 99 powyżej nie są w sposób oczywisty nadmierne (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 14 października 2009 r., Bank Melli Iran/Rada, T‑390/08, EU:T:2009:401, pkt 71).
106 Należy w tym względzie podkreślić, że okoliczność, iż skarżąca, z powodu nałożonego na nią ograniczenia swobody przemieszczania się, nie może korzystać z nieruchomości, które posiada w Unii, nie stanowi nadmiernego ograniczenia w świetle wagi celów, jakim służą wspomniane środki (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 14 października 2009 r., Bank Melli Iran/Rada, T‑390/08, EU:T:2009:401, pkt 71).
107 Ponadto należy zauważyć, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, wspólne państwom członkowskim tradycje konstytucyjne nie przewidują prawa obywateli Unii do przemieszczania się na terytorium państwa innego niż to, którego są obywatelami. Wynika z tego, że skarżąca nie ma podstaw, by twierdzić, że wspomniane tradycje mogą ograniczać kompetencje Rady w zakresie przyjmowania w ramach WPZiB ograniczeń swobody przemieszczania się obywateli z powodów innych niż porządek publiczny, bezpieczeństwo publiczne i zdrowie publiczne.
108 Wynika z tego, że ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich spełniają wymogi przewidziane w traktatach.
109 Mając na względzie powyższe, zarzut piąty należy oddalić.
W przedmiocie zarzutu szóstego, dotyczącego naruszenia art. 7 i 17 Karty w świetle prawa własności i prawa do poszanowania życia prywatnego oraz wspólnych państwom członkowskim tradycji konstytucyjnych
110 W ramach zarzutu szóstego skarżąca podnosi, że zastosowane wobec niej środki ograniczające naruszają art. 7 i 17 Karty, które chronią prawo do poszanowania życia prywatnego i prawo własności.
111 Wskazuje ona, że naruszenie prawa własności jest tym większe, że na mocy rozporządzenia (UE) 2022/1273 z dnia 21 lipca 2022 r. dotyczącego zmiany rozporządzenia nr 269/2014 (Dz.U. 2022, L 194, s. 1) Rada włączyła do rozporządzenia nr 269/2014 nowy art. 9, którego ust. 2 i 3 nakładają na osoby, których nazwiska są umieszczone w spornych wykazach, obowiązek zgłaszania podlegających jurysdykcji państwa członkowskiego środków finansowych lub zasobów gospodarczych do nich należących, będących ich własnością lub będących w ich posiadaniu lub pod ich kontrolą, przy czym brak tego zgłoszenia uznawany jest za obejście środków ograniczających.
112 Skarżąca wskazuje, że stosowanie przepisów art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/1273 wraz z przepisami art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) 2022/880 z dnia 3 czerwca 2022 r. (Dz.U. 2022, L 153, s. 75) może stwarzać ryzyko konfiskaty jej mienia i aktywów.
113 Podnosi ona, że naruszenie prawa własności przez środki ograniczające stanowi w świetle wspólnych państwom członkowskim tradycji konstytucyjnych ingerencję niezgodną z prawem.
114 Wskazuje ona w związku z tym, że prawa krajowe zezwalają na zamrożenie mienia i aktywów wyłącznie w przypadku, gdy istnieje związek przyczynowy między postępowaniem danej osoby a zamrożonym mieniem lub aktywami, co może mieć miejsce przykładowo w sytuacji, gdy dany składnik aktywów posłużył do dokonania przestępstwa lub pochodzi z przestępstwa.
115 Ponadto podnosi ona, że zastosowane wobec niej środki ograniczające naruszają jej dobre imię i w konsekwencji skutkują naruszeniem prawa do poszanowania życia prywatnego. Twierdzi ona w tym względzie, że została powiązana z działaniami swego męża i w oczach opinii publicznej kojarzy się z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi, mimo że nie ma związku ze zwalczanymi przez Unię sytuacjami.
116 Na wstępie należy zauważyć, że skarżąca nie podnosi zarzutu niezgodności z prawem przepisów rozporządzenia nr 269/2014 i decyzji 2014/145 przewidujących zamrożenie mienia i aktywów osób, których nazwiska są umieszczone w spornych wykazach, oraz odstępstwa od zamrożenia środków finansowych, a także nie kwestionuje za pomocą zarzutu niezgodności z prawem przepisów art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/1273 i przepisów art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/880.
117 Skoro zatem skarżąca nie podniosła zarzutu niezgodności z prawem tych przepisów, Sąd nie może stwierdzić nieważności zastosowanych wobec niej środków ograniczających na tej podstawie, że przepisy, na których oparte są te środki, są niezgodne z prawem.
118 Ponadto, jeśli chodzi o naruszenie prawa do życia prywatnego i prawa własności spowodowane rozpatrywanymi środkami ograniczającymi, należy stwierdzić, że wspomniane środki są środkami zabezpieczającymi, których celem nie jest pozbawienie zainteresowanych osób tych praw zapisanych, odpowiednio, w art. 7 i 17 Karty. Jednakże środki te niezaprzeczalnie ograniczają w niniejszym przypadku korzystanie ze wspomnianych praw podstawowych (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 12 marca 2014 r., Al Assad/Rada, T‑202/12, EU:T:2014:113, pkt 115 i przytoczone tam orzecznictwo).
119 Jednakże, jak przypomniano w pkt 98 powyżej, aby ograniczenia w korzystaniu z praw ustanowionych w Karcie były zgodnie z prawem Unii, muszą one spełniać przesłanki określone w jej art. 52 ust. 1, co znaczy, że muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę rzeczonych praw, służyć celom interesu ogólnego uznawanym za takie przez Unię oraz być proporcjonalne.
120 Otóż należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku te cztery przesłanki są spełnione.
121 Po pierwsze, należy stwierdzić, że ograniczenia przysługującego skarżącej prawa własności oraz naruszenie jej prawa do poszanowania życia prywatnego są „przewidziane ustawą”, ponieważ zostały sformułowane w aktach mających w szczególności zasięg ogólny, a mianowicie w decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 oraz w rozporządzeniu nr 269/2014 zmienionym rozporządzeniem 2022/330, oraz mają wyraźną podstawę prawną w prawie Unii, a mianowicie, odpowiednio, art. 29 TUE i art. 215 TFUE.
122 Po drugie, zważywszy że zaskarżone akty mają zastosowanie przez okres sześciu miesięcy i są przedmiotem stałego przeglądu, jak stanowi art. 6 decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329, ograniczenia wskazane w pkt 121 powyżej są czasowe i odwracalne. Należy zatem uznać, że nie naruszają one istoty prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawa własności. Poza tym zaskarżone akty przewidują możliwość przyznania zwolnień dotyczących zastosowanych środków ograniczających. W szczególności jeśli chodzi o zamrożenie środków finansowych, art. 2 ust. 3 i 4 decyzji 2014/145 zmienionej decyzją 2022/329 oraz art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 zmienionego rozporządzeniem 2022/330 przewidują możliwość z jednej strony zezwolenia na korzystanie z zamrożonych środków finansowych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb lub wywiązania się z pewnych zobowiązań, a z drugiej strony – wydania szczególnych zezwoleń na odblokowanie środków finansowych, innych aktywów i zasobów gospodarczych.
123 Po trzecie, ograniczenia, o których mowa w pkt 121 powyżej, służą celowi interesu ogólnego wskazanemu w pkt 102 powyżej.
124 Po czwarte, jeśli chodzi o kwestię odpowiedniego charakteru tych ograniczeń, przede wszystkim należy wskazać, że są one zdatne do osiągnięcia celu interesu ogólnego, o którym mowa w pkt 102 powyżej, ponieważ przyczyniają się do jego realizacji. Następnie, co się tyczy ich niezbędności, należy stwierdzić, że skarżąca nie określa alternatywnych, mniej dotkliwych środków, które umożliwiłyby osiągnięcie zamierzonych celów w równie skuteczny sposób. Wreszcie są to ograniczenia czasowe i odwracalne, od których przewidziane są odstępstwa. Należy zatem stwierdzić, że niedogodności dla skarżącej nie są nadmierne w stosunku do wagi celów, jakim służą te akty.
125 Należy ponadto oddalić argumentację skarżącej opartą na istnieniu wspólnych państwom członkowskim tradycji konstytucyjnych odnoszących się do prawa własności. Poza okolicznością, że skarżąca opiera się na ograniczonej liczbie analiz prawa krajowego państw członkowskich, należy bowiem zauważyć, iż nie wykazała ona, że te prawa krajowe wymagałyby spełnienia przesłanek zasadniczo odmiennych od tych przewidzianych w art. 52 ust. 1 Karty.
126 Mając na względzie powyższe, zarzut szósty należy oddalić w całości.
W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności
127 W ramach zarzutu czwartego skarżąca podnosi w istocie, że rozpatrywane środki naruszają zasadę proporcjonalności, ponieważ nie są ani odpowiednie, ani konieczne. Dodaje ona, że zastosowana przez Radę wykładnia pojęcia „powiązania” jest zbyt szeroka, ponieważ skarżąca nie jest zaangażowana w działania lub polityki podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające oraz nie ma żadnego wpływu na polityków, którzy prowadzą do takich działań.
128 W tym względzie należy przede wszystkim wskazać, że z powodów wymienionych już w pkt 104, 105 i 124 powyżej rozpatrywane środki ograniczające są konieczne i odpowiednie, a zatem nie naruszają zasady proporcjonalności.
129 Następnie, jeśli chodzi o zarzut szczegółowy dotyczący zbyt szerokiej wykładni pojęcia „powiązania” oraz braku wpływu skarżącej na rosyjskich decydentów, należy wskazać, że skoro Rada, nie popełniając przy tym błędu w ocenie, uznała, iż skarżąca jest powiązana ze swoim mężem poprzez Fundację Timczenko, mogła ona orzec o zastosowaniu wobec skarżącej środków ograniczających.
130 Wreszcie jeśli chodzi o przyjęte wobec niej środki ograniczające, niezależnie od tego, że skarżąca kwestionuje to, że miałaby być źródłem działań lub polityk prowadzonych przez przywódców Federacji Rosyjskiej lub że mogłaby wywierać na nich jakikolwiek wpływ, należy stwierdzić, że ograniczenia swobody przemieszczania się w państwach członkowskich Unii, podobnie jak zamrożenie środków finansowych i zasobów należących do osoby, której nazwisko jest umieszczone w spornych wykazach, mogą wywrzeć presję nie tylko na te osoby, lecz również na funkcjonowanie gospodarki rosyjskiej jako całości, a ostatecznie przynajmniej pośrednią presję na przywódców Federacji Rosyjskiej.
131 Wynika z tego, że zarzut czwarty należy oddalić, a w konsekwencji oddalić należy żądanie stwierdzenia nieważności w całości.
W przedmiocie żądania odszkodowawczego
132 Na poparcie tego żądania skarżąca podnosi, że zaskarżone akty wyrządziły jej krzywdę, za którą domaga się zadośćuczynienia.
133 Rada wnosi o oddalenie tego żądania.
134 Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem powstanie pozaumownej odpowiedzialności Unii za bezprawne działanie jej organów w rozumieniu art. 340 akapit drugi TFUE zależy od łącznego spełnienia przesłanek dotyczących bezprawności zachowania zarzucanego instytucjom, rzeczywistości szkody oraz istnienia związku przyczynowego między zarzucanym zachowaniem a podnoszoną szkodą. Ponieważ te trzy przesłanki powstania odpowiedzialności mają charakter kumulatywny, niespełnienie jednej z nich wystarczy do oddalenia żądania odszkodowawczego, w związku z czym nie ma potrzeby badania pozostałych przesłanek (zob. wyrok z dnia 22 czerwca 2022 r., Haswani/Rada, T‑479/21, niepublikowany, EU:T:2022:383, pkt 155 i przytoczone tam orzecznictwo).
135 Jeśli chodzi o poniesioną rzekomo krzywdę z powodu przyjęcia zaskarżonych aktów, z ustaleń przedstawionych w odniesieniu do żądań stwierdzenia nieważności wynika, że pozostawienie nazwiska skarżącej w spornych wykazach nie jest obarczone niezgodnością z prawem. W związku z tym, skoro jedna z przesłanek wymienionych w pkt 134 powyżej nie jest spełniona, żądania odszkodowawcze należy oddalić.
136 Mając na względzie powyższe, należy oddalić to żądanie oraz skargę w całości.
W przedmiocie kosztów
137 Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Rady – obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Radę.
138 Ponadto, zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania, państwa członkowskie i instytucje, które przystąpiły do sprawy w charakterze interwenienta, pokrywają własne koszty. Komisja winna zatem pokryć własne koszty.
Z powyższych względów,
SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym)
orzeka, co następuje:
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Elena Petrovna Timchenko pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.
3) Komisja Europejska pokrywa własne koszty.
Mastroianni
Brkan
Gâlea
Tóth
Kalėda
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 2 kwietnia 2025 r.
Podpisy
* Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło