T-303/03
WyrokTSUE2005-06-07CELEX: 62003TJ0303ECLI:EU:T:2005:200
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Izba Odwoławcza OHIM prawidłowo oceniła dowody przedstawione na potwierdzenie rzeczywistego używania wcześniejszego krajowego znaku towarowego w postępowaniu w sprawie sprzeciwu, w szczególności w kontekście mocy dowodowej oświadczeń potwierdzonych i braku innych obiektywnych dowodów, oraz czy doszło do naruszenia prawa do obrony lub zasady dyspozycyjności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Izba Odwoławcza OHIM nie popełniła błędu, uznając, iż skarżąca nie przedstawiła dowodu rzeczywistego używania wcześniejszego znaku towarowego. Sąd podkreślił, że pojęcie „rzeczywistego używania” wymaga wykorzystania znaku towarowego zgodnie z jego podstawową funkcją gwarantowania pochodzenia towarów lub usług, w celu stworzenia lub utrzymania zbytu, z wyłączeniem używania symbolicznego. Ocena ta musi opierać się na konkretnych i obiektywnych dowodach. Potwierdzone oświadczenia, choć dopuszczalne, wymagają weryfikacji wiarygodności i powinny być wsparte innymi obiektywnymi dowodami, takimi jak faktury, których w niniejszej sprawie zabrakło. Niedatowane kopie opakowań nie mogły potwierdzić okresu i zakresu używania. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia prawa do obrony i zasady dyspozycyjności, wskazując, że prawo do bycia wysłuchanym nie obejmuje ostatecznego stanowiska organu, a ciężar dowodu rzeczywistego używania spoczywa na wnoszącym sprzeciw po wyraźnym żądaniu zgłaszającego.Stan faktyczny
REWE-Zentral AG zgłosiła wspólnotowy słowny znak towarowy Salvita dla towarów z klas 5, 29, 30 i 32. Lidl Stiftung & Co. KG wniosła sprzeciw, powołując się na prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd z uwagi na swój wcześniejszy niemiecki znak towarowy SOLEVITA, zarejestrowany dla towarów z klasy 32. Zgłaszający zażądał od Lidl przedstawienia dowodu rzeczywistego używania znaku SOLEVITA. Lidl przedłożyła potwierdzone oświadczenie dyrektora ds. sprzedaży międzynarodowej dotyczące obrotu, wykaz towarów oraz kopie niedatowanych opakowań soków owocowych. Wydział Sprzeciwów OHIM odrzucił sprzeciw, uznając dowody za niewystarczające, a Izba Odwoławcza OHIM podtrzymała tę decyzję.Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa T-303/03
Lidl Stiftung & Co. KG
przeciwko
Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)
Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego znaku towarowego Salvita – Krajowy wcześniejszy słowny znak towarowy SOLEVITA – Dowód używania krajowego wcześniejszego znaku towarowego – Odrzucenie sprzeciwu
Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (piąta izba) z dnia 7 czerwca 2005 r. II‑0000
Streszczenie wyroku
1. Wspólnotowy znak towarowy – Uwagi osób trzecich i sprzeciw – Rozpatrywanie sprzeciwu – Dowód używania wcześniejszego znaku
towarowego – Rzeczywiste używanie – Pojęcie – Wykładnia uwzględniająca ratio legis art. 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 43 ust. 2 i 3)
2. Wspólnotowy znak towarowy – Uwagi osób trzecich i sprzeciw – Rozpatrywanie sprzeciwu – Dowód używania wcześniejszego znaku
towarowego – Rzeczywiste używanie – Pojęcie – Kryteria oceny – Wymóg przedstawienia konkretnych i obiektywnych dowodów
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 43 ust. 2 i 3)
3. Wspólnotowy znak towarowy – Uwagi osób trzecich i sprzeciw – Rozpatrywanie sprzeciwu –Dowód używania wcześniejszego znaku
towarowego – Moc dowodowa – Kryteria oceny
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 43 ust. 2 i 3 oraz art. 76 ust. 1 lit. f); rozporządzenie Komisji nr 2868/95, art. 1 zasada 22 ust. 3)
4. Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie odwoławcze – Skarga do sądu wspólnotowego – Przesłanka dopuszczalności – Zarzuty
dotyczące wyłącznie decyzji izb odwoławczych
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 63 ust. 1)
5. Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie odwoławcze – Decyzja w przedmiocie odwołania – Poszanowanie prawa do obrony – Zakres
zasady
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 73)
6. Wspólnotowy znak towarowy – Procedura – Badanie stanu faktycznego z urzędu – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Ograniczenie
badania do podniesionych zarzutów i zgłoszonych żądań – Dowody – Ciężar dowodu spoczywający na stronach
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 74 ust. 1)
7. Wspólnotowy znak towarowy – Uwagi osób trzecich i sprzeciw – Rozpatrywanie sprzeciwu – Dowód używania wcześniejszego znaku
towarowego – Wniosek złożony przez zgłaszającego w sposób wyraźny i w odpowiednim terminie – Skutek – Ciężar dowodu spoczywający
na wnoszącym sprzeciw – Niezakwestionowanie dowodów przedstawionych na poparcie sprzeciwu – Brak znaczenia dla sprawy
(rozporządzenie Rady nr 40/94, art. 43 ust. 2 i 3)
1. W celu dokonania wykładni pojęcia rzeczywistego używania w rozumieniu art. 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie
wspólnotowego znaku towarowego należy wziąć pod uwagę fakt, że ratio legis wymogu, zgodnie z którym wcześniejszy znak towarowy
musi być rzeczywiście używany, by można go było przeciwstawić zgłoszeniu wspólnotowego znaku towarowego, polega na ograniczeniu
liczby kolizji pomiędzy dwoma znakami, o ile nie istnieje istotna podstawa ekonomiczna wynikająca z faktycznej funkcji znaku
towarowego na rynku. Natomiast wspomniany przepis nie ma na celu ani oceny sukcesu handlowego, ani kontroli gospodarczej strategii
przedsiębiorstwa, ani też zastrzeżenia ochrony znaków towarowych jedynie dla ich handlowego wykorzystania na dużą skalę.
(por. pkt 35)
2. Znak towarowy jest rzeczywiście używany w rozumieniu art. 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku
towarowego, jeżeli jest on wykorzystywany zgodnie ze swoją podstawową funkcją, polegającą na gwarantowaniu tego samego pochodzenia
towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, w celu stworzenia lub utrzymania zbytu dla tych towarów i usług,
z wyłączeniem używania o charakterze symbolicznym jedynie dla utrzymania praw wynikających ze znaku towarowego. W tym względzie
wymóg związany z rzeczywistym używaniem znaku towarowego zakłada, aby był on, jako chroniony na danym terytorium, używany
publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz.
Ocena rzeczywistego używania znaku towarowego musi opierać się na wszystkich aspektach stanu faktycznego i okoliczności właściwych
dla ustalenia jego faktycznego wykorzystania handlowego, a w szczególności używania uznawanego w danym sektorze gospodarczym
za uzasadnione dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, charakteru
tych towarów lub usług, cech rynku, skali i częstotliwości używania znaku towarowego.
Na potrzeby analizy, czy znak towarowy jest rzeczywiście używany, należy dokonać całościowej oceny z uwzględnieniem wszystkich
istotnych w danym przypadku czynników. Ponadto rzeczywistego używania znaku towarowego nie można wykazać w drodze uprawdopodobnień
lub domniemań, ale należy oprzeć się na konkretnych i obiektywnych dowodach, które wykazują faktyczne i wystarczające używanie
znaku towarowego na danym rynku.
(por. pkt 36–38)
3. Zarówno w rozporządzeniu nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, jak i w rozporządzeniu nr 2868/95 wykonującym
rozporządzenie nr 40/94, nic nie pozwala na stwierdzenie, że moc dowodową środków dowodowych w zakresie używania znaku towarowego,
włączając w to potwierdzone oświadczenia, należy analizować w świetle krajowego ustawodawstwa państwa członkowskiego. Aby
dokonać oceny mocy dowodowej takiego dokumentu trzeba, po pierwsze, zweryfikować wiarygodność zawartych w nim informacji.
W szczególności należy zatem wziąć pod uwagę pochodzenie dokumentu, okoliczności jego sporządzenia, jego przeznaczenie, a następnie
na podstawie jego treści zadać sobie pytanie, czy wydaje się on sensowny i wiarygodny.
(por. pkt 42)
4. Na podstawie art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego skarga do sądu wspólnotowego
przysługuje jedynie na decyzje izb odwoławczych. W konsekwencji w ramach takiej skargi dopuszczalne są jedynie zarzuty skierowane
przeciwko decyzji samej izby odwoławczej. Zarzut oparty na naruszeniu przepisu rozporządzenia, w zakresie w jakim dotyczy
decyzji jednego z wydziałów Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) orzekającego w pierwszej
instancji, należy w konsekwencji odrzucić jako niedopuszczalny.
(por. pkt 59, 60)
5. W przypadku gdy w ramach odwołania od decyzji jednego z wydziałów Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe
i wzory) orzekającego w pierwszej instancji wnoszący odwołanie, sam przedstawiając Urzędowi pewne dokumenty, mógł w konsekwencji
przedłożyć swoje uwagi w ich przedmiocie i odnośnie do ich znaczenia, izba odwoławcza nie jest zobowiązana wysłuchać wnoszącego
odwołanie w kwestii oceny okoliczności stanu faktycznego, na których oparła ona swoją decyzję.
W istocie ocena stanu faktycznego dokonywana jest w toku procesu decyzyjnego i prawo do bycia wysłuchanym rozciąga się na
wszystkie okoliczności stanu faktycznego lub prawnego, które stanowią podstawę wydania decyzji, ale nie na ostateczne stanowisko
przyjęte przez organ administracji.
(por. pkt 62)
6. Zgodnie z art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego „w postępowaniu odnoszącym się do
względnych podstaw odmowy rejestracji Urząd ogranicza się w tym badaniu do stanu faktycznego, dowodów i argumentów przedstawionych
przez strony oraz poszukiwanego zadośćuczynienia”. Chociaż brzmienie tego przepisu w wersji francuskiej nie dotyczy wyraźnie
przedstawienia dowodów przez strony, to jednak wynika z niego, że na stronach spoczywa również ciężar przedstawienia dowodów
na poparcie ich żądań.
(por. pkt 74, 76)
7. Zgodnie z art. 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego na wniosek zgłaszającego właściciel
wcześniejszego znaku towarowego, który zgłosił sprzeciw, przedstawia dowód, że znak ten był rzeczywiście używany lub że istnieją
usprawiedliwione powody nieużywania znaku. Złożenie przez zgłaszającego takiego wniosku skutkuje zatem przeniesieniem na stronę
przeciwną ciężaru dowodu w zakresie rzeczywistego używania (lub istnienia usprawiedliwionych powodów nieużywania) z konsekwencją
ewentualnego odrzucenia jego sprzeciwu. Aby wywołać taki skutek, wniosek musi zostać złożony w Urzędzie Harmonizacji w ramach
Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) w sposób wyraźny i w odpowiednim terminie.
Wynika z tego, że brak dowodu rzeczywistego używania może skutkować odrzuceniem sprzeciwu jedynie w przypadku, gdy zgłaszający
w sposób wyraźny i w odpowiednim terminie zażądał takiego dowodu przed Urzędem.
W przypadku złożenia wniosku w sposób wyraźny i w odpowiednim terminie oraz nieprzedstawienia przez wnoszącego sprzeciw dowodu,
mimo spoczywającego na nim ciężaru dowodu, Urząd zgodnie z prawem odrzuca sprzeciw, nawet jeśli zgłaszający znak towarowy
nie zakwestionował dowodów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw na jego poparcie.
(zob. pkt 77–79)
WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (piąta izba)
z dnia 7 czerwca 2005 r.(*)
Wspólnotowy znak towarowy – Postępowanie w sprawie sprzeciwu – Zgłoszenie słownego znaku towarowego Salvita – Krajowy wcześniejszy słowny znak towarowy SOLEVITA – Dowód używania krajowego wcześniejszego znaku towarowego – Odrzucenie sprzeciwu
W sprawie T‑303/03
Lidl Stiftung & Co. KG, z siedzibą w Neckarsulm (Niemcy), reprezentowana przez adwokata P. Großa,
strona skarżąca,
przeciwko
Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), reprezentowanemu przez U. Pfleghara i G. Schneidera, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
w której drugą stroną w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą OHIM, występującą przed Sądem w charakterze interwenienta, jest
REWE-Zentral AG, z siedzibą w Kolonii (Niemcy), początkowo reprezentowana przez adwokata M. Kinkeldey’a, a następnie przez adwokatów M. Kinkeldey’a
i C. Schmitta,
mającej za przedmiot skargę na decyzję Pierwszej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 30 czerwca 2003 r. (sprawa R 408/2002-1), wydaną
w związku z postępowaniem w sprawie sprzeciwu właściciela krajowego znaku towarowego SOLEVITA wobec rejestracji wspólnotowego
słownego znaku towarowego Salvita,
SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI
WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (piąta izba),
w składzie: M. Vilaras, prezes, F. Dehousse i D. Šváby, sędziowie,
sekretarz: H. Jung,
po zapoznaniu się ze skargą złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 4 września 2003 r.,
po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną przez OHIM w sekretariacie Sądu w dniu 16 stycznia 2004 r.,
po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę złożoną przez interwenienta w sekretariacie Sądu w dniu 16 stycznia 2004 r.,
po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 30 listopada 2004 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Okoliczności powstania sporu
1 W dniu 14 sierpnia 1997 r. REWE-Central AG, na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie
wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. 1994, L11, str. 1), zgłosiła do Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki
towarowe i wzory) (OHIM) wspólnotowy znak towarowy.
2 Znak, o którego rejestrację wniesiono, to słowne oznaczenie Salvita.
3 Towary, dla których wniesiono o rejestrację znaku towarowego, należą do klas 5, 29, 30 i 32 w rozumieniu Porozumienia nicejskiego
dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r., zrewidowanego
i zmienionego, i odpowiadają następującemu opisowi:
– klasa 5: „napary lecznicze, guma do żucia do celów leczniczych; żywność dla niemowląt; wszystkie uprzednio wymienione towary
w sprzedaży jedynie w sklepach spożywczych”,
– klasa 29: „mięso, ryby, drób, dziczyzna, mięczaki i skorupiaki, wszystkie te towary również przetworzone; wędliny, mięsa,
drób i ryby, kawior; sałatki mięsne, rybne, drobiowe i z dziczyzny; pasztety z mięsa, drobiu, dziczyzny i ryb, ekstrakty mięsne;
owoce, warzywa i owoce suszone (preparowane); pasty z owoców i warzyw; sałatki delikatesowe z warzyw lub z liści sałaty; produkty
ziemniaczane wszelkiego rodzaju, tzn. frytki, krokiety, ziemniaki smażone, ziemniaki gotowane, purée ziemniaczane, placki
ziemniaczane, knedle ziemniaczane, chipsy, paluszki ziemniaczane; knedle z mąki ziemniaczanej; dania półgotowe i gotowe, tj.
zupy (z uwzględnieniem zup w proszku), potrawki, suche lub płynne dania gotowe na bazie jednego lub więcej z następujących
produktów: mięso, ryby, warzywa, preparowane owoce, ser, makaron, ryż; galaretki mięsne, owocowe i warzywne, dżemy; mleko
i produkty mleczne, tzn. mleko do picia, kwaśne mleko, maślanka, jogurt, jogurt owocowy, jogurt z dodatkiem czekolady lub
kakao, bezalkoholowe napoje mleczne, kefir, śmietana, serek homogenizowany, desery owocowe i ziołowe z serka homogenizowanego,
desery, głównie z mleka z dodatkiem aromatów, zawierające żelatynę i/lub skrobię jako środki wiążące, masło, masło klarowane,
ser i wyroby z sera; galaretki owocowe; sosy do sałatek; oleje jadalne i tłuszcze; paszteciki pikantne, chipsy kukurydziane,
solone i niesolone orzechy i inne przekąski, ujęte w klasie 29; wszystkie uprzednio wymienione towary również (w danym przypadku)
jako żywność dietetyczna do celów nie-leczniczych; wszystkie uprzednio wymienione towary (w możliwym zakresie) również mrożone
i konserwowane, sterylizowane lub homogenizowane”,
– klasa 30: „sosy, kompoty, łączniki do sosów, sosy w proszku, keczup, chrzan, kapary; kawa, herbata, kakao, czekolada, towary
na bazie czekolady, proszek do przygotowania napojów kakaowych; napoje czekoladowe, marcepan, nugat, towary na bazie marcepanu
i nugatu; budynie, desery na bazie budyniu; pasty do smarowania pieczywa otrzymywane głównie na bazie cukru, kakao, nugatu,
mleka lub tłuszczy; czekolady, również nadziewane; cukier, słodycze, cukier waniliowy, cukierki, w szczególności cukierki
karmelowe, cukierki miętowe, cukierki owocowe, gumki, lizaki, gumy do żucia do celów nie-leczniczych; ryż, tapioka, substytuty
kawy; pizze; mąka i produkty zbożowe, zboża ziarniste, tzn. ryż, pszenica, owies, jęczmień, żyto, proso, kukurydza i gryka;
wyżej wymienione produkty również w formie mieszanek i innych preparatów, w tym zwłaszcza otręby, kiełki pszenicy, mąka kukurydziana,
kaszka manna (z kukurydzy), siemię lniane, muesli i batony z muesli (głównie z płatków zbożowych, suszonych owoców, orzechów),
płatki zbożowe, kukurydza prażona; chleb, bułki, ciasta i słodycze; makarony i makarony z mąki razowej, zwłaszcza makaron
nitki; gotowe ciasta, aromaty, ozdoby do ciast, lody spożywcze, lody; miód, melasa, drożdże, proszek do pieczenia; budyń w proszku;
sól; musztarda; ocet; przyprawy, mieszanki przypraw, ziarna pieprzu; krakersy, chrupki zbożowe, orzechy solone i niesolone
oraz inne produkty do przekąsek ujęte w klasie 30; wszystkie uprzednio wymienione towary (w stosownym przypadku) również jako
żywność dietetyczna do celów nie-leczniczych; wszystkie uprzednio wymienione towary (w możliwym zakresie) również mrożone
i konserwowane, sterylizowane lub homogenizowane”,
– klasa 32: „piwo; woda mineralna niegazowana i gazowana oraz inne napoje bezalkoholowe; napoje owocowe i soki owocowe, soki
warzywne; syropy i inne preparaty do sporządzania napojów; napoje serwatkowe; napoje w proszku”.
4 W dniu 13 lipca 1998 r. zgłoszenie znaku towarowego zostało opublikowane w Biuletynie Wspólnotowych Znaków Towarowych nr 50/98.
5 W dniu 13 października 1998 r. Lidl Stiftung & Co. KG, podnosząc istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w rozumieniu
art. 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 40/94, wniosła sprzeciw wobec rejestracji zgłoszonego znaku towarowego. Sprzeciw ten
został oparty na istnieniu niemieckiego wcześniejszego znaku towarowego SOLEVITA, zarejestrowanego w dniu 27 czerwca 1983 r.
dla oznaczenia towarów należących do klasy 32 w rozumieniu porozumienia nicejskiego. Sprzeciw dotyczył różnych towarów należących
do klas 29, 30 i 32 i opisanych w zgłoszeniu wspólnotowego znaku towarowego.
6 Pismem z dnia 27 października 1999 r. interwenient, na podstawie art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, wniósł o przedstawienie
przez skarżącą dowodu używania jej znaku towarowego.
7 W dniu 18 stycznia 2000 r. Wydział Sprzeciwów OHIM wezwał skarżącą do przedstawienia tego dowodu w terminie dwóch miesięcy.
8 W dniu 14 lutego 2000 r. skarżąca przedłożyła:
– oświadczenie potwierdzone przez dyrektora ds. sprzedaży międzynarodowej z dnia 27 stycznia 2000 r. dotyczące obrotu towarami
oznaczonymi znakiem towarowym SOLEVITA osiągniętego w Republice Federalnej Niemiec w okresie 1993–1999,
– wykaz towarów sprzedawanych pod znakiem towarowym SOLEVITA w okresie 1993–1999, zatytułowany „Solevita bis 10-1999” (Solevita
do października 1999 r.) i zawierający wzmiankę „Stand : 23. März 1998 – 27.01.00” (stan: 23 marca 1998 r. – 27.01.00),
– kopie wzorów opakowań różnych soków owocowych sprzedawanych pod znakiem towarowym SOLEVITA, wszystkie nieopatrzone datą.
9 W dniu 28 marca 2002 r. Wydział Sprzeciwów odrzucił sprzeciw wniesiony przez skarżącą. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił zasadniczo,
że dokumenty przedłożone przez skarżącą nie były wystarczające, by dowieść, że krajowy wcześniejszy znak towarowy był rzeczywiście
używany. W szczególności Wydział Sprzeciwów wskazał, że wzory opakowań nie zawierały daty, że potwierdzone oświadczenie ma
jedynie względną moc dowodową, ponieważ zostało ono złożone przez pracownika skarżącej zajmującego stanowisko kierownicze,
a ponadto, że deklaracja ta stanowiła jedynie wskazanie używania znaku towarowego. Zdaniem Wydziału Sprzeciwów skarżąca nie
przedłożyła ani faktur, ani wyjaśnień pochodzących od osób trzecich, które wsparłyby lub potwierdziły dane dotyczące obrotu
przedłożone przez nią samą, a zatem badanie środków dowodowych dotyczących towarów prowadziło do konkluzji, że nie przedstawiono
dowodu rzeczywistego używania znaku towarowego. Wydział Sprzeciwów uściślił poza tym, że sprzeciw należało odrzucić ze względu
na to, że sporne oznaczenia w żaden sposób nie są do siebie podobne.
10 W dniu 10 maja 2002 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Wydziału Sprzeciwów. W szczególności twierdziła ona, że w niniejszej
sprawie został przedłożony dowód używania znaku towarowego. Ponadto skarżąca stwierdziła, że Wydział Sprzeciwów naruszył jej
prawo do przedstawienia uwag, gdyż nie miała ona możliwości wypowiedzieć się w przedmiocie oceny dowodów przedłożonych w celu
dowiedzenia rzeczywistego używania znaku towarowego. Wydział Sprzeciwów naruszył również zasadę „dyspozycyjności”, ponieważ
używanie znaku towarowego nie zostało zakwestionowane przez interwenienta.
11 Decyzją z dnia 30 czerwca 2003 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) Pierwsza Izba Odwoławcza OHIM odrzuciła odwołanie.
12 W odniesieniu do dowodu używania znaku towarowego Izba Odwoławcza wskazała zasadniczo, że potwierdzone oświadczenie jest oświadczeniem
jednostronnym, złożonym przez zainteresowaną stronę lub jednego z pracowników jej przedsiębiorstwa oraz że takie oświadczenie
nie wystarcza dla dowiedzenia faktów, chyba że jest ono potwierdzone dodatkowymi dowodami takimi jak faktury, co nie miało
miejsca w niniejszym przypadku. Ponadto ze względu na to, że kopie wzorów opakowań nie zawierały żadnej wskazówki dotyczącej
czasu trwania sprzedaży, Izba Odwoławcza stwierdziła, że nie mogą one potwierdzać przedłożonych danych dotyczących obrotu,
jak zresztą inne przedstawione dowody. Izba Odwoławcza uznała na tej podstawie, że Wydział Sprzeciwów słusznie stwierdził
niewystarczającą moc dowodową dokumentów przedstawionych w celu dowiedzenia używania znaku towarowego w rozpatrywanym okresie.
13 W zakresie prawa do bycia wysłuchanym w rozumieniu art. 73 zdanie drugie rozporządzenia nr 40/94 Izba Odwoławcza zauważyła,
że w ramach dokonywania analizy akt sprawy OHIM jest upoważniony do wykorzystania wszystkich informacji przedstawionych przez
stronę bez wstępnego umożliwienia jej ustosunkowania się do nich, gdyż istnieje domniemanie, że zainteresowana strona posiada
znajomość tych informacji. Jeżeli chodzi o zasadę „dyspozycyjności”, Izba Odwoławcza stwierdziła, że kwestia używania znaku
towarowego jest objęta tą zasadą jedynie w takim zakresie, w jakim zgłaszający może w każdej chwili wycofać swoje zgłoszenie.
Wydział Sprzeciwów nie naruszył zatem art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94.
Żądania stron
14 Skarżąca wnosi do Sądu o:
– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji,
– obciążenie OHIM kosztami postępowania.
15 OHIM i interwenient wnoszą do Sądu o:
– oddalenie skargi,
– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
16 Na poparcie skargi skarżąca podnosi trzy zarzuty. W pierwszym zarzucie kwestionuje ona stwierdzenie Izby Odwoławczej, że w niniejszej
sprawie nie przedłożono dowodu używania znaku towarowego. W drugim i trzecim zarzucie skarżąca podnosi naruszenie, odpowiednio,
prawa do bycia wysłuchanym i zasady „dyspozycyjności”.
W przedmiocie dowodu rzeczywistego używania znaku towarowego
Argumenty stron
17 Pierwszy zarzut skarżącej został rozwinięty w pięciu punktach.
18 Po pierwsze, przypominając brzmienie art. 43. ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94 oraz odnosząc się do licznych decyzji wydanych
przez izby odwoławcze OHIM, skarżąca wskazuje, że przez „rzeczywiste” używanie należy rozumieć faktyczne używanie wcześniejszego
znaku towarowego na rynku z intencją zwrócenia uwagi potencjalnych klientów na towary i usługi oferowane pod tym oznaczeniem.
W odróżnieniu od innych przepisów, takich jak art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia, art. 43 ust. 3 rozporządzenia nr 40/94 nie
wymaga zatem dowodu o charakterze ekstensywnym na używanie znaku towarowego. Wystarczy więc dowieść, że wcześniejszy znak
towarowy był faktycznie używany i że nie występował on jedynie na rynku w charakterze „fikcji prawnej”.
19 Po drugie skarżąca opiera się na fakcie, że Izba Odwoławcza odwołała się w swej decyzji do wyroku Trybunału z dnia 11 marca
2003 r. w sprawie C‑40/01 Ansul, Rec. str. I–2439, oraz do wyroku Sądu z dnia 12 marca 2003 r. w sprawie T‑174/01 Goulbourn
przeciwko OHIM – Redcats (Silk Cocoon), Rec. str. II‑789. Zdaniem skarżącej Izba Odwoławcza wydaje się uważać, że te dwa wyroki
dotyczyły zagadnienia, jakie dokumenty są wystarczające dla dowiedzenia rzeczywistego używania znaku towarowego. Jednakże
nie miało to miejsca w tym przypadku, gdyż oba te wyroki nie miały, zdaniem skarżącej, żadnego związku z przedmiotem niniejszego
postępowania.
20 Po trzecie, powołując się na art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 oraz na zasadę 22 ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji nr 2868/95
z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. L 303,
str. 1), skarżąca kwestionuje podejście prezentowane przez Izbę Odwoławczą, zgodnie z którym niektóre dokumenty mogą wystarczać
do określenia wiarygodnego używania w rozumieniu prawa niemieckiego, jednakże nie wystarczają one zawsze do dowiedzenia używania
w rozumieniu rozporządzenia nr 40/94. Uwaga ta dotyczy w szczególności faktu, że potwierdzonemu oświadczeniu została przyznana
mniejsza moc dowodowa od mocy, która jest mu zwyczajowo przyznawana w prawie niemieckim.
21 Po czwarte skarżąca podnosi, że zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności z decyzją Trzeciej Izby Odwoławczej OHIM wydanej w dniu
11 lipca 2001 r. w sprawie R 759/2000‑3 Grafenwälder przeciwko Grafenwalder. W tej sprawie wnosząca sprzeciw złożyła potwierdzone
oświadczenie zawierające zestawienie obrotów miesięcznych w rozpatrywanym okresie, dwa egzemplarze towarów oznaczonych jej
znakiem towarowym oraz broszurę reklamową. Skarżąca opiera się na fakcie, że Izba Odwoławcza, wbrew stanowisku Wydziału Sprzeciwów,
stwierdziła w szczególności w pkt 22 decyzji, że „dowody przedstawione przez wnoszącą sprzeciw są w niniejszej sprawie wystarczające,
aby spełnić te wymogi, tym bardziej że zasada [22 rozporządzenia nr 2868/95] nie wymaga łącznego przedstawienia wszystkich
wymienionych w niej środków dowodowych”. Zdaniem skarżącej to stanowisko prawne jest poza tym zgodne z decyzją Drugiej Izby
Odwoławczej wydanej w dniu 8 listopada 2000 r. w sprawie R 756/1999‑2 DOCTORS przeciwko DOC & TORS.
22 Po piąte skarżąca twierdzi, że dowody zawarte w aktach sprawy, rozpatrywane jako całość, nie pozostawiają żadnych wątpliwości
co do faktu, że wcześniejszy znak towarowy był w rozpatrywanym okresie rzeczywiście i w istotnym zakresie używany dla rozpatrywanych
towarów w Niemczech, to jest w państwie członkowskim, w którym znak ten jest zarejestrowany. Na poparcie swego stanowiska
skarżąca wskazuje decyzję wydaną przez Pierwszą Izbę Odwoławczą OHIM w dniu 6 kwietnia 2001 r. w sprawie R 129/2000-1 VISIO
przeciwko VISION. Wywodzi z niej, że w niniejszej sprawie został przedstawiony dowód rzeczywistego używania znaku towarowego
w rozumieniu art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94.
23 OHIM twierdzi natomiast, że nawet jeśli w ramach postępowania w sprawie sprzeciwu nie jest wymagane, aby wnosząca sprzeciw
dowiodła, że jej znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania, jak może tego wymagać art. 7 ust. 3
rozporządzenia nr 40/94, to nie zwalnia jej to niemniej z ciężaru dowodu, który na niej spoczywa.
24 Przeciwnie, zgodnie z art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94 wnosząca sprzeciw jest zobowiązania do przedłożenia dowodu, że
oznaczenie było rzeczywiście używane w rozpatrywanym okresie czasu.
25 Prawdą jest, że zasada 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95 nie wymaga łącznego przedstawienia wszystkich wymienionych w niej
dowodów. Dowody przedstawione przez wnoszącą sprzeciw muszą jednakże pozwalać na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków co do
miejsca, czasu trwania, zakresu i charakteru używania wcześniejszego znaku towarowego w rozumieniu ust. 2 tej zasady.
26 W niniejszej sprawie OHIM przyznaje, że dokumenty zawarte w aktach sprawy są dopuszczalnymi środkami dowodowymi w rozumieniu
art. 76 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 i zasady 22 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 2868/95. W szczególności uściśla on, że „potwierdzone
oświadczenie” złożone przez wnoszącą sprzeciw stanowi dopuszczalny dowód.
27 OHIM twierdzi niemniej, że moc dowodową takiego oświadczenia należy oceniać łącznie z innymi przedstawionymi dowodami, z uwzględnieniem
ich treści i szczególnych okoliczności niniejszej sprawy. Analiza taka prowadzi do wniosku, że owe potwierdzone oświadczenie,
rozpatrywane samo w sobie lub z uwzględnieniem załączonego przedstawienia towarów, nie jest wystarczające dla dowiedzenia
rzeczywistego używania wcześniejszego prawa.
28 W tym względzie OHIM stwierdza, że wykaz załączony do potwierdzonego oświadczenia jedynie powiela dane dotyczące obrotu zawarte
w oświadczeniu, ale ich nie dowodzi. Wskazania te nie wystarczają zatem do dowiedzenia rzeczywistego używania, gdyż nie zostały
one potwierdzone przykładowo fakturami, katalogami lub ogłoszeniami reklamowymi. Ponadto jeżeli chodzi o niedatowane reprodukcje
opakowania towarów, to pozwalają one jedynie na wysunięcie zwykłych przypuszczeń, a zatem nie mogą wzmacniać innych środków
dowodowych i oświadczeń.
29 Interwenient również przyznaje, że potwierdzone oświadczenie stanowi dopuszczalny środek dowodowy, wyraźnie przewidziany w art. 76
ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 40/94. Jednakże to do OHIM, a dokładniej do jego izb odwoławczych należy dokonanie swobodnej
i zgodnej z ich sposobem rozumowania oceny mocy dowodowej tego potwierdzonego oświadczenia.
30 W niniejszej sprawie wskazania dotyczące przytoczonych jednostek sprzedaży i okresu sprzedaży towarów pojawiają się jedynie
w potwierdzonym oświadczeniu dyrektora ds. sprzedaży międzynarodowej samej skarżącej. Przedstawienie towarów również pochodzi
od samej skarżącej i nie jest poparte żadnym obiektywnym dowodem. Nie wzmacnia ono zatem mocy dowodowej potwierdzonego oświadczenia.
Stanowi ono w rzeczywistości zwykłe pisemne stwierdzenie strony, pozbawione jakiejkolwiek mocy dowodowej. W odniesieniu do
wzorów opakowania interwenient twierdzi, że są one jedynymi obiektywnymi dowodami przedłożonymi przez skarżącą. Nie zawierają
one jednak nawet najmniejszej wzmianki dotyczącej daty ich przydatności do spożycia lub rozpatrywanego okresu czasu.
31 Interwenient uściśla również, że nawet w prawie niemieckim potwierdzone oświadczenie wystarcza dla wykazania rzeczywistego
i faktycznego używania jedynie pod warunkiem, że zostały załączone inne środki dowodowe, które je potwierdzają. Odwołuje się
on w tym względzie do wymienionej w skardze decyzji Pierwszej Izby Odwoławczej OHIM.
Ocena Sądu
32 Artykuł 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94 przewiduje, że zgłaszający wspólnotowy znak towarowy może żądać przedstawienia
dowodu na to, że w okresie pięciu lat poprzedzających publikację zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego, będącego przedmiotem
sprzeciwu, wcześniejszy znak towarowy był rzeczywiście używany na terytorium, na którym jest on chroniony.
33 Na podstawie zasady 22 ust. 2 rozporządzenia nr 2868/95 wskazania oraz dowody do celów przedstawienia dowodów używania zawierają
wskazania miejsca, czasu, zakresu oraz charakteru używania znaku towarowego będącego podstawą sprzeciwu dla towarów i usług,
w odniesieniu do których jest on zarejestrowany oraz co do których wniesiono sprzeciw. Zgodnie z tą zasadą należy przedstawić
„dowody na poparcie” tych wskazań.
34 W tym względzie zasada 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95 uściśla, że dowody używania znaku towarowego ograniczają się „co
do zasady” do przedstawienia dokumentów uzupełniających, „takich jak” opakowania, etykiety, cenniki, katalogi, faktury, fotografie,
ogłoszenia w gazetach oraz pisemne oświadczenia określone w art. 76 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 40/94, które obejmują
w szczególności potwierdzone pisemne oświadczenia.
35 Ponadto w celu dokonania wykładni pojęcia rzeczywistego używania należy wziąć pod uwagę fakt, że ratio legis wymogu, zgodnie
z którym wcześniejszy znak towarowy musi być rzeczywiście używany, by można go było przeciwstawić zgłoszeniu wspólnotowego
znaku towarowego, polega na ograniczeniu liczby kolizji pomiędzy dwoma znakami, o ile nie istnieje istotna podstawa ekonomiczna
wynikająca z faktycznej funkcji znaku towarowego na rynku (ww. w pkt 19 wyrok w sprawie Silk Cocoon, pkt 38). Natomiast wspomniany
przepis nie ma na celu ani oceny sukcesu handlowego, ani kontroli gospodarczej strategii przedsiębiorstwa, ani też zastrzeżenia
ochrony znaków towarowych jedynie dla ich handlowego wykorzystania na dużą skalę [wyrok Sądu z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie
T‑334/01 MFE Marienfelde przeciwko OHIM – Vétoquinol (HIPOVITON), Zb.Orz. str. II‑2787, pkt 32].
36 Jak to również wynika z wyżej wymienionego w pkt 19 wyroku w sprawie Ansul, dotyczącego wykładni art. 12 ust. 1 pierwszej
dyrektywy Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących
się do znaków towarowych (Dz.U. 1989, L 40, str. 1), którego treść normatywna koresponduje zasadniczo z przepisem art. 43
rozporządzenia nr 40/94, znak towarowy jest rzeczywiście używany, jeżeli jest on wykorzystywany zgodnie ze swoją podstawową
funkcją, polegającą na gwarantowaniu tego samego pochodzenia towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany, w celu
stworzenia lub utrzymania zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem używania o charakterze symbolicznym jedynie dla utrzymania
praw wynikających ze znaku towarowego (pkt 43). W tym względzie wymóg związany z rzeczywistym używaniem znaku towarowego zakłada,
aby był on, jako chroniony na danym terytorium, używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz (ww. w pkt 19 wyrok w sprawie
Silk Cocoon, pkt 39; zob. podobnie i analogicznie ww. w pkt 19 wyrok w sprawie Ansul, pkt 37).
37 Ocena rzeczywistego używania znaku towarowego musi opierać się na wszystkich aspektach stanu faktycznego i okoliczności właściwych
dla ustalenia jego faktycznego wykorzystania handlowego, a w szczególności używania uznawanego w danym sektorze gospodarczym
za uzasadnione dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, charakteru
tych towarów lub usług, cech rynku, skali i częstotliwości używania znaku towarowego (ww. w pkt 35 wyrok w sprawie HIPOVITON,
pkt 34; zob. podobnie i analogicznie ww. w pkt 19 wyrok w sprawie Ansul, pkt 43).
38 Na potrzeby analizy, czy znak towarowy jest rzeczywiście używany, należy dokonać całościowej oceny z uwzględnieniem wszystkich
istotnych w danym przypadku czynników (ww. w pkt 35 wyrok w sprawie HIPOVITON, pkt 36). Ponadto rzeczywistego używania znaku
towarowego nie można wykazać w drodze uprawdopodobnień lub domniemań, ale należy oprzeć się na konkretnych i obiektywnych
dowodach, które wykazują faktyczne i wystarczające używanie znaku towarowego na danym rynku [wyrok Sądu z dnia 12 grudnia
2002 r. w sprawie T‑39/01 Kabushiki Kaisha Fernandes przeciwko OHIM – Harrison (HIWATT), Rec. str. II‑5233, pkt 47].
39 W niniejszej sprawie pisemne oświadczenie dyrektora ds. sprzedaży międzynarodowej skarżącej spółki, jak i tabelaryczna lista
sprzedawanych towarów zawierają wskazania w zakresie używania znaku towarowego dotyczące miejsca (Niemcy), okresu czasu (1993–1999),
skali (obrót w poszczególnych latach i dla poszczególnych towarów) oraz charakteru oznaczonych towarów (w szczególności soki
owocowe).
40 W odniesieniu do pisemnego oświadczenia dyrektora ds. sprzedaży międzynarodowej skarżącej spółki należy przypomnieć, że art. 76
ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 40/94 określa jako środki dowodowe w zakresie używania znaku towarowego, na podstawie odesłania
zawartego w zasadzie 22 rozporządzenia nr 2868/95, „pisemne oświadczenia, dokonywane pod przysięgą lub potwierdzone, lub mające
podobny skutek na mocy ustawodawstwa państwa, w którym sporządzono takie oświadczenie”. Wynika z tego, że skutków pisemnego
oświadczenia należy szukać w ustawodawstwie danego państwa członkowskiego jedynie w przypadkach, w których oświadczenie takie
nie zostało złożone pod przysięgą lub nie jest potwierdzone. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że pisemne oświadczenie
dyrektora ds. sprzedaży międzynarodowej skarżącej spółki jest potwierdzonym oświadczeniem i zostało uznane za dopuszczalne
jako takie przez Izbę Odwoławczą. W konsekwencji bez potrzeby analizowania jego skutków prawnych w prawie niemieckim, oświadczenie
to stanowi jeden ze środków dowodowych określonych w art. 76 ust. 1 lit. f) rozporządzenia nr 40/94, do którego odsyła zasada 22
rozporządzenia nr 2868/95.
41 Jednakże nawet jeśli potwierdzone oświadczenie i tabelaryczna lista sprzedawanych przez skarżącą towarów mogą zostać uznane
za dopuszczalne środki dowodowe, w celu ustalenia, czy dowód rzeczywistego używania znaku towarowego został przedłożony, należy
dokonać całościowej oceny dowodów określonych w aktach sprawy, mając na uwadze wszystkie istotne czynniki. W tym względzie
należy podkreślić, że zgodnie z zasadą 22 ust. 3 rozporządzenia nr 2868/95 do dyspozycji stron pozostają różne środki dowodowe.
Poza tym zarówno w rozporządzeniu nr 40/94, jak i w rozporządzeniu nr 2868/95 nic nie wskazuje na to, że środki dowodowe w zakresie
używania znaku towarowego – rozpatrywane łącznie lub odrębnie – muszą bezwzględnie prowadzić do stwierdzenia przez OHIM, że
dowód rzeczywistego używania został przedłożony.
42 W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że potwierdzone oświadczenie i tabelaryczna lista sprzedawanych
towarów zostały sporządzone przez samą skarżącą. W tym względzie należy przypomnieć, że by dokonać oceny mocy dowodowej dokumentu
trzeba, po pierwsze, zweryfikować wiarygodność zawartych w nim informacji. W szczególności należy zatem wziąć pod uwagę pochodzenie
dokumentu, okoliczności jego sporządzenia, jego przeznaczenie, a następnie na podstawie jego treści zadać sobie pytanie, czy
wydaje się on sensowny i wiarygodny (zob. podobnie i analogicznie wyrok Sądu z dnia 15 marca 2000 r. w sprawach połączonych
T‑25/95, T‑26/95, od T‑30/95 do T‑32/95, od T‑34/95 do T‑39/95, od T‑42/95 do T‑46/95, T‑48/95, od T‑50/95 do T‑65/95, od
T‑68/95 do T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 i T‑104/95 Cimenteries CBR i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑491, pkt 1838;
zob. również opinię rzecznika generalnego P. Légera w sprawie C‑57/02 P Acerinox przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. I‑6689, pkt 202).
Zarówno w rozporządzeniu nr 40/94, jak i w rozporządzeniu nr 2868/95 nic nie pozwala na stwierdzenie, że moc dowodową środków
dowodowych w zakresie używania znaku towarowego, włączając w to potwierdzone oświadczenia, należy analizować w świetle krajowego
ustawodawstwa państwa członkowskiego.
43 Po drugie na żadnym etapie postępowania przed OHIM skarżąca nie przedłożyła innych dowodów pozwalających na potwierdzenie
w szczególności liczb zawartych w jej potwierdzonym oświadczeniu czy w liście sprzedawanych towarów.
44 Jedynymi dokumentami uzupełniającymi znajdującymi się w aktach sprawy są kopie wzorów opakowań przedmiotowych towarów, nieopatrzone
żadną datą. Nawet jeśli owe kopie mogą skutkować potwierdzeniem „charakteru” (sok owocowy) i ewentualnie „miejsca” (owe wzory
opakowań zawierają napisy w języku niemieckim) używania znaku towarowego, nie zawierają one żadnej informacji pozwalającej
na potwierdzenie okresu trwania i zakresu tego używania.
45 Należy wreszcie wskazać, że dokumenty uzupełniające, które mogłyby pozwolić na potwierdzenie wskazań zawartych w potwierdzonym
oświadczeniu – przykładowo faktury, katalogi lub ogłoszenia w gazetach – nie są trudne do uzyskania przez skarżącą. Dokumenty
takie mogłyby w szczególności zostać przedstawione w postępowaniu przed Izbą Odwoławczą, tym bardziej że decyzja Wydziału
Sprzeciwów wskazywała już na niewystarczalność przedłożonych dowodów używania znaku towarowego.
46 Mając na uwadze powyższe i uwzględniając wszystkie istotne czynniki, należy stwierdzić, że Izba Odwoławcza nie popełniła błędu,
uznając, że w niniejszej sprawie dowód używania krajowego wcześniejszego znaku towarowego nie został przedstawiony.
47 Pozostałe argumenty przedstawione przez skarżącą nie mogą podważyć tej oceny.
48 W odniesieniu do faktu, że Izba Odwoławcza odwołała się w zaskarżonej decyzji do wyżej wymienionych w pkt 19 wyroków w sprawach
Ansul i Silk Cocoon, które nie są istotne w niniejszej sprawie, wystarczy zauważyć, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, Izba
Odwoławcza nie wskazała, iż dotyczą one kwestii, które dokumenty są wystarczające dla dowiedzenia rzeczywistego używania znaku
towarowego. Izba Odwoławcza, jak to wyraźnie wynika z pkt 15 zaskarżonej decyzji, odwołała się do tych dwóch wyroków jedynie
w zakresie, w jakim definiują one pojęcie „rzeczywistego używania” w rozumieniu zasad wspólnotowych. Argument ten jest zatem
bezpodstawny.
49 W kwestii okoliczności, że wcześniejsze decyzje izb odwoławczych OHIM stoją w sprzeczności z zaskarżoną decyzją, wystarczy
przypomnieć, że zgodność z prawem decyzji izb odwoławczych należy oceniać jedynie na podstawie rozporządzenia nr 40/94, zgodnie
z jego wykładnią dokonaną przez sąd wspólnotowy, a nie na podstawie ich wcześniejszej praktyki decyzyjnej [wyroki Sądu z dnia
9 października 2002 r. w sprawie T‑36/01 Glaverbel przeciwko OHIM (Powierzchnia szklanej tabliczki), Rec. str. II‑3887, pkt 35,
oraz z dnia 20 listopada 2002 r. w sprawach połączonych T‑79/01 i T‑86/01 Bosch przeciwko OHIM (Kit pro i Kit Super Pro),
Rec. str. II‑4881, pkt 32]. Argument ten jest zatem bez znaczenia w niniejszej sprawie.
50 Z uwagi na wszystkie te podstawy, pierwszy zarzut należy oddalić.
W przedmiocie naruszenia prawa do przedstawienia uwag
Argumenty stron
51 Skarżąca twierdzi, że w zakresie w jakim Izba Odwoławcza nie poinformowała jej o tym, że ma wątpliwości co do wiarygodności
potwierdzonego oświadczenia i że przyznała mu jedynie ograniczoną moc dowodową, powinna ona była wcześniej umożliwić skarżącej
przedstawienie swoich uwag zgodnie z art. 73 zdanie drugie rozporządzenia nr 40/94. Skarżąca uściśla, że mając na uwadze decyzję
innej izby odwoławczej w innej sprawie (ww. w pkt 21 sprawa Grafenwälder przeciwko Grafenwalder), mogła ona przypuszczać,
że dokumenty przedstawione OHIM były wystarczające dla udzielenia informacji w zakresie miejsca, okresu trwania, skali i charakteru
używania znaku towarowego. W szczególności skarżąca wskazuje, że nie miała ona podstaw, aby myśleć, że Izba Odwoławcza przyzna
potwierdzonemu oświadczeniu ograniczoną moc dowodową. Skarżąca utrzymuje ponadto, że powinna ona była zostać poinformowana
przez rozpatrującą sprawę „instancję” o opinii prawnej, której nie znała, a która miała być podstawą decyzji wspomnianej „instancji”.
W tych okolicznościach niniejsza sprawa różni się od sprawy T‑198/00 Hershey Foods przeciwko OHIM (Kiss Device with plume),
w której wydano wyrok Sądu z dnia 5 czerwca 2002 r., Rec. str. II‑2567, do którego odwołano się w zaskarżonej decyzji.
52 OHIM twierdzi z kolei, że prawo do bycia wysłuchanym rozciąga się na wszystkie okoliczności stanu faktycznego lub prawnego,
które stanowią podstawę decyzji, ale nie na ostateczne stanowisko przyjmowane przez organ administracji. W tych okolicznościach
OHIM twierdzi, że naruszenie przez Wydział Sprzeciwów prawa do bycia wysłuchanym nie miało miejsca oraz że niezależnie od
wszystkiego decyzja Wydziału Sprzeciwów nie może być przedmiotem skargi do Sądu.
53 Jednakże jeżeli zarzut podniesiony przez skarżącą skierowany jest przeciwko decyzji Izby Odwoławczej, OHIM twierdzi, że zarzut
oparty na odmowie prawa do bycia wysłuchanym jest niezrozumiały, gdyż Izba Odwoławcza odrzuciła sprzeciw na tej samej podstawie
co Wydział Sprzeciwów.
54 Interwenient twierdzi, że OHIM może oprzeć swoją decyzję jedynie na takich faktach, które są znane obu stronom i na podstawie
których mogły one przedstawić swoje uwagi. Kwestia oceny, w jakim zakresie określone przedstawione fakty są wystarczające
dla wykazania faktycznego i rzeczywistego używania znaku towarowego, stanowią zagadnienie prawne. Nie chodzi tutaj o ustalenie
stanu faktycznego, ale o ocenę prawną przedłożonych dokumentów – ocenę, o której OHIM nie musi wcześniej poinformować stron.
Interwenient wskazuje również, że nakłanianie przez OHIM jednej strony do przedłożenia dodatkowych dowodów używania znaku
towarowego byłoby sprzeczne z obowiązkiem zachowania przez niego bezstronności.
Ocena Sądu
55 Przede wszystkim należy stwierdzić, że poprzez zarzut oparty na naruszeniu zasady prawa do przedstawienia uwag, skarżąca podnosi
w rzeczywistości naruszenie art. 73 zdanie drugie rozporządzenia nr 40/94, który przewiduje, że decyzje OHIM opierają się
wyłącznie na przyczynach, co do których strony miały możliwość przedstawienia swoich uwag.
56 Poza tym należy zauważyć, że skarżąca wskazała podczas rozprawy, że niniejszy zarzut dotyczy zarówno postępowania, w którym
została wydana decyzja Wydziału Sprzeciwów, jak i postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję.
57 Jeżeli chodzi o postępowanie, w którym została wydana decyzja Wydziału Sprzeciwów, niniejszy zarzut został podniesiony w tym
względzie po raz pierwszy na etapie procedury ustnej.
58 Zgodnie z art. 48 ust. 2 akapit pierwszy regulaminu Sądu nie można podnosić nowych zarzutów prawnych w toku postępowania,
chyba że ich podstawą są okoliczności prawne i faktyczne ujawnione dopiero w toku postępowania.
59 W każdym razie na podstawie art. 63 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 skarga do sądu wspólnotowego przysługuje jedynie na decyzje
izb odwoławczych. W konsekwencji należy stwierdzić, że w ramach takiej skargi dopuszczalne są jedynie zarzuty skierowane przeciwko
decyzji samej izby odwoławczej.
60 Zarzut oparty na naruszeniu art. 73 zdanie drugie rozporządzenia nr 40/94, w zakresie w jakim dotyczy decyzji Wydziału Sprzeciwów,
należy w konsekwencji odrzucić jako niedopuszczalny.
61 W odniesieniu do zaskarżonej decyzji, stwierdzając nawet, że skarżąca w rzeczywistości zarzuca Izbie Odwoławczej, iż nie uchyliła
ona decyzji Wydziału Sprzeciwów, pomimo podnoszonego błędu proceduralnego, którym dotknięta jest ta decyzja, należy stwierdzić,
że w pkt 26 zaskarżonej decyzji słusznie wskazano, że w ramach badania akt sprawy OHIM jest upoważniony do wykorzystania wszystkich
wskazań przedstawionych przez stronę bez wcześniejszego umożliwienia jej przedstawienia swoich uwag w tym względzie. W każdym
razie w braku jakiejkolwiek niezgodności z prawem w zakresie meritum, Izba Odwoławcza nie była zobowiązana uchylić decyzji
Wydziału Sprzeciwów jedynie na tej podstawie. Ponadto należy podkreślić, że skarżąca wniosła do Izby Odwoławczej odwołanie
głównie po to, aby przedstawić swoje stanowisko w zakresie zasadności dowodów przedstawionych w celu wykazania, że w niniejszym
przypadku znak towarowy był rzeczywiście używany, a zatem została wysłuchana w tym względzie.
62 Jeżeli chodzi o prawo do bycia wysłuchanym uwag przed samą Izbą Odwoławczą należy przypomnieć, że ocena stanu faktycznego
dokonywana jest w toku procesu decyzyjnego. Prawo do bycia wysłuchanym rozciąga się na wszystkie okoliczności stanu faktycznego
lub prawnego, które stanowią podstawę wydania decyzji, ale nie na ostateczne stanowisko przyjęte przez organ administracji
(zob. analogicznie wyrok Sądu z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawach połączonych T‑129/95, T‑2/96 i T‑97/96 Neue Maxhütte Stahlwerke
i Lech-Stahlwerke przeciwko Komisji, Rec. str. II‑17, pkt 231). Ponadto, jak już zostało wskazane, skarżąca, sama przedstawiając
OHIM omawiane dokumenty, mogła, co oczywiste, przedłożyć swoje uwagi w ich przedmiocie i odnośnie do ich znaczenia. W tych
okolicznościach Izba Odwoławcza nie była zobowiązana wysłuchać skarżącej w kwestii oceny okoliczności stanu faktycznego, na
których oparła ona swoją decyzję.
63 Z tych względów zarzut oparty na naruszeniu art. 73 zdanie drugie rozporządzenia nr 40/94 należy oddalić.
W przedmiocie naruszenia zasady „dyspozycyjności”
Argumenty stron
64 Zdaniem skarżącej zasada „dyspozycyjności” wyrażona w art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 skutkuje tym, że tak długo jak
Izba Odwoławcza nie ma wątpliwości, na podstawie uwag interwenienta lub wskazań przeciwnych zawartych w dokumentach, co do
wiarygodności wskazań zawartych w potwierdzonym oświadczeniu, nie ma ona prawa zakwestionować tych wskazań z urzędu i nadać
potwierdzonemu oświadczeniu jedynie mniejszą moc dowodową.
65 W niniejszej sprawie Izba Odwoławcza, zdaniem skarżącej, błędnie stwierdziła, że naruszenie art. 74 ust. 1 rozporządzenia
nr 40/94 nie miało miejsca. Izba Odwoławcza nie wyciągnęła bowiem żadnych konsekwencji z faktu, że interwenient nie zakwestionował
dowodów przedstawionych na okoliczność używania znaku towarowego. Ponadto Izba Odwoławcza nie wzięła pod uwagę okoliczności,
że charakter i treść dowodów zostały w sposób domyślny uznane za dowodzące, ponieważ interwenient ograniczył wykaz swych towarów,
oraz że następnie, włączając w to postępowanie odwoławcze, nie wypowiadał się on już dalej w przedmiocie prawdopodobieństwa
wprowadzenia w błąd. W tych okolicznościach nie ma żadnych podstaw, aby wątpić w dokładność i prawdziwość przedstawionych
dowodów. Zdaniem skarżącej Wydział Sprzeciwów nie dysponował zatem żadną podstawą prawną, po pierwsze, aby stwierdzić z urzędu,
że stanowią one przedmiot sporu, po drugie, aby wątpić w wiarygodność wskazań zawartych w potwierdzonym oświadczeniu, a po
trzecie, aby przyznać im mniejszą moc dowodową. Zaskarżona decyzja, z tego jedynie względu, jest dotknięta istotnym błędem
proceduralnym.
66 W odniesieniu do kwestii, czy dowód używania został ustalony w zakresie, w jakim interwenient nie kwestionował dalej tego
używania po przedstawieniu przez skarżącą odnoszących się do niego dowodów, OHIM wskazuje, że Sąd wypowiedział się już w przedmiocie
tego argumentu w wyroku z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie T‑232//00 Chef Revival USA przeciwko OHIM – Massagué Marín (Chef),
Rec. str. II‑2749. Zgodnie z tym wyrokiem z art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 wynika, że jedynie strony mogą przedkładać
dowody na poparcie swoich żądań. W wyroku tym nie wspomniano o wyjątku od tej zasady w przypadku braku zakwestionowania.
67 W przedmiocie zagadnienia, czy brak reakcji może zostać uznany za przyznanie faktów, OHIM podkreśla, że zarówno rozporządzenie
nr 40/94, jak i rozporządzenie nr 2868/95 nie odnoszą się w sposób wyraźny do tej zasady. Jeżeli zgłaszający nie przedstawia
swoich uwag, OHIM może orzec w przedmiocie sprzeciwu, opierając się na dowodach, którymi dysponuje. OHIM wskazuje ponadto,
że nawet bez reakcji zgłaszającego znak towarowy na sprzeciw, dysponuje on jego zgłoszeniem, a wraz ze sprzeciwem, podstawą
niezbędną do wydania decyzji.
68 OHIM dodaje, że zgodnie z art. 43 ust. 2 rozporządzenia nr 40/94, jeżeli zgłaszający znak towarowy złożył wniosek o przedstawienie
dowodu używania znaku towarowego wnoszącego sprzeciw, w braku przedłożenia takiego dowodu sprzeciw należy odrzucić.
69 Wreszcie, mając na uwadze te okoliczności, OHIM uściśla, że nie można uznać argumentu skarżącej, zgodnie z którym ograniczenie
zgłoszenia stanowi domyślne przyznanie. Zdaniem OHIM takiego ograniczenia można dokonać w każdej chwili i nie jest to związane
w żaden sposób z postępowaniem w sprawie sprzeciwu. Twierdzenie skarżącej w tym względzie nie jest przekonujące.
70 Interwenient wskazuje, że na podstawie art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 badanie przez OHIM stanu faktycznego jest ograniczone
do dowodów i argumentów przedstawionych przez strony oraz poszukiwanego zadośćuczynienia. Sprzeciw nie może zatem zostać odrzucony
jedynie ze względu na to, że wnoszący sprzeciw nie dowiódł faktycznego i rzeczywistego używania, jeżeli zgłaszający nie zakwestionował
używania znaku towarowego, na którym oparto sprzeciw. Zdaniem interwenienta, jeżeli używanie znaku towarowego, na którym oparto
sprzeciw, zostało zakwestionowane w jakimkolwiek momencie postępowania, zakwestionowanie dotyczy całego postępowania, włączając
w to ewentualne postępowanie odwoławcze. W konsekwencji ponowne zakwestionowanie nie jest konieczne, gdyż zakwestionowanie
przestaje być skuteczne jedynie wtedy, gdy zgłaszający wyraźnie je cofnął lub gdy wyraźnie przyznał faktyczne i rzeczywiste
używanie wcześniejszego znaku towarowego, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
71 Interwenient dodaje, że w ramach postępowania przed Izbą Odwoławczą przedstawił on swoje uwagi w przedmiocie braku używania
znaku towarowego. W odniesieniu do faktu, iż w ramach postępowania w sprawie sprzeciwu poruszył on jedynie zagadnienie prawdopodobieństwa
wprowadzenia w błąd w stosunku do znaków towarowych, nie oznacza to, że cofnął swój zarzut oparty na braku faktycznego i rzeczywistego
używania. Cofnięcia takiego można dokonać jedynie w sposób wyraźny, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
72 W odniesieniu do ograniczenia wykazu towarów objętych jego wnioskiem o rejestrację interwenient twierdzi, że ograniczenie
to nie oznacza, że w sposób domyślny przestał kwestionować używanie znaku towarowego. Zakwestionowanie to może zostać cofnięte
jedynie w drodze wyraźnego oświadczenia złożonego przed OHIM. Interwenient dodaje, że ograniczenie wykazu towarów i usług
dotyczyło innych okoliczności i doprowadziło do innych postępowań w sprawie sprzeciwu.
Ocena Sądu
73 Na wstępie należy stwierdzić, że poprzez zarzut oparty na naruszeniu zasady „dyspozycyjności” skarżąca w rzeczywistości zarzuca
naruszenie art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94.
74 Zgodnie z tym przepisem „w postępowaniu odnoszącym się do względnych podstaw odmowy rejestracji [OHIM] ogranicza się w tym
badaniu do stanu faktycznego, dowodów i argumentów przedstawionych przez strony oraz poszukiwanego zadośćuczynienia”. Pojęcie
„poszukiwane zadośćuczynienie” obejmuje w niniejszym przypadku wniosek o rejestrację znaku towarowego, jak również sprzeciw,
który został wniesiony w tym zakresie. Pojęcie „dowody i argumenty” obejmuje okoliczności prawne i faktyczne przedstawione
przez strony na poparcie swoich żądań.
75 W niniejszej sprawie OHIM zostały przedłożone dwa wnioski w rozumieniu art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94. Pierwszy, przedstawiony
przez interwenienta, miał na celu rejestrację znaku towarowego Salvita. Drugi wniosek, złożony przez skarżącą, miał na celu
sprzeciwienie się tej rejestracji ze względu na istnienie wcześniejszego znaku towarowego SOLEVITA. Oba te wnioski zostały
poparte dowodami i argumentami przedstawionymi przez strony.
76 W tym względzie należy przypomnieć, że brzmienie art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 40/94 w wersji francuskiej nie dotyczy wprawdzie
wyraźnie przedstawienia dowodów przez strony, mimo to z przepisu tego wynika, że na stronach spoczywa również ciężar przedstawienia
dowodów na poparcie ich żądań. Wykładnia ta potwierdzona jest analizą innych wersji językowych tego przepisu, a w szczególności
wersją angielską, tj. „the facts, evidence and arguments provided by the parties”, niemiecką, tj. „das Vorbringen [...] der
Beteiligten” oraz włoską, tj. [ai] fatti, prove ed argomenti addotti [...] dalle parti” (ww. w pkt 66 wyrok w sprawie Chef,
pkt 45).
77 Ponadto zgodnie z art. 43 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 40/94 na wniosek zgłaszającego, właściciel wcześniejszego znaku towarowego,
który zgłosił sprzeciw, przedstawia dowód, że znak ten był rzeczywiście używany lub że istnieją usprawiedliwione powody nieużywania
znaku. Złożenie przez zgłaszającego takiego wniosku skutkuje zatem przeniesieniem na stronę przeciwną ciężaru dowodu w zakresie
rzeczywistego używania (lub istnienia usprawiedliwionych powodów nieużywania) z konsekwencją ewentualnego odrzucenia jego
sprzeciwu. Aby wywołać taki skutek, wniosek musi zostać złożony przed OHIM w sposób wyraźny i w odpowiednim terminie. Wynika
z tego, że brak dowodu rzeczywistego używania może skutkować odrzuceniem sprzeciwu jedynie w przypadku, gdy zgłaszający w sposób
wyraźny i w odpowiednim terminie zażądał takiego dowodu przed OHIM [wyrok Sądu z dnia 17 marca 2004 r. w sprawach połączonych
T‑183/02 i T‑184/02 El Corte Inglés przeciwko OHIM – González Cabello i Iberia Líneas Aéreas de España (MUNDICOR), Rec. str.II‑965,
pkt 38 i 39].
78 W niniejszej sprawie w dniu 27 października 1999 r. interwenient zażądał od skarżącej, na podstawie art. 43 ust. 2 rozporządzenia
nr 40/94, przedstawienia dowodu rzeczywistego używania. Bezsporne jest, że wniosek ten został złożony w sposób wyraźny i w odpowiednim
terminie. Skutkuje on zatem przeniesieniem na skarżącą ciężaru dowodu w zakresie rzeczywistego używania jej znaku towarowego.
79 W tych okolicznościach, mając na uwadze fakt, że wniosek o rejestrację znaku towarowego Salvita nie został przez interwenienta
cofnięty, że na skarżącej spoczywał ciężar dowodu w zakresie rzeczywistego używania jej znaku towarowego oraz że w niniejszej
sprawie dowód ten nie został przedstawiony, należy stwierdzić, że OHIM odrzucił sprzeciw zgodnie z prawem, nawet jeśli interwenient
nie zakwestionował dowodów przedłożonych przez skarżącą na poparcie swojego sprzeciwu.
80 W przedmiocie argumentu podniesionego przez skarżącą, zgodnie z którym interwenient ograniczył wykaz towarów objętych jego
wnioskiem o rejestrację i w konsekwencji w sposób dorozumiany stwierdził, że dowód rzeczywistego używania został przedłożony,
należy zauważyć, że interwenient złożył wniosek o ograniczenie jedynie wykazu towarów ujętych w klasie 5 zgłoszenia wspólnotowego
znaku towarowego. Ponadto bezsporne jest, że sprzeciw złożony przez skarżącą dotyczył wyłącznie towarów ujętych w klasach 29,
30 i 32 zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego. Wynika z tego, że ograniczenie wykazu towarów objętych rejestracją nie
może w niniejszej sprawie mieć wpływu na sprzeciw wniesiony przez skarżącą. W każdym razie należy przypomnieć, iż to do skarżącej
należy przedstawienie dowodu, że omawiany znak towarowy był rzeczywiście używany. W braku takiego dowodu i w zakresie, w jakim
wniosek o rejestrację wspólnotowego znaku towarowego złożony przez interwenienta nie został cofnięty, OHIM zgodnie z prawem
odrzucił sprzeciw wniesiony przez skarżącą.
81 Mając powyższe na uwadze, należy oddalić zarzut oparty na naruszeniu art. 74 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia nr 40/94,
a w konsekwencji skargę należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
82 Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ
skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem OHIM i interwenienta – obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (piąta izba)
orzeka, co następuje:
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Skarżąca zostaje obciążona kosztami postępowania.
Vilaras
Dehousse
Šváby
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu, w dniu 7 czerwca 2005 r.
Sekretarz
Prezes
H. Jung
M. Vilaras
* Język postępowania: niemiecki.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło