T-313/25

WyrokTSUE2026-06-03CELEX: 62025TJ0313ECLI:EU:T:2026:361

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozycja 9021 Nomenklatury scalonej, obejmująca „przyrządy ortopedyczne” oraz „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa”, obejmuje zrobotyzowane ramię zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim, które umożliwia osobie z niepełnosprawnością kończyn górnych manipulowanie przedmiotami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zrobotyzowane ramię nie spełnia kryteriów pozycji 9021 CN. W odniesieniu do „przyrządów ortopedycznych”, ramię to nie koryguje wady lub kalectwa poprzez przywrócenie części ciała do zdrowego stanu, lecz jedynie łagodzi skutki niepełnosprawności, w przeciwieństwie do kul czy chodzików. Nie uniemożliwia też ruchu niesprawnej części ciała, ani nie jest specjalnie zaprojektowane do konkretnego celu ortopedycznego dla konkretnej osoby. Co do „innych przyrządów zakładanych, noszonych lub wszczepianych”, Sąd stwierdził, że urządzenie to nie przejmuje ani nie zastępuje funkcji uszkodzonej części ciała w sposób rzeczywisty i nie jest bezpośrednio połączone z ciałem (noszone, zakładane, wszczepiane), co jest kluczową cechą produktów objętych tą kategorią.
Stan faktyczny
Kinova Europe GmbH zwróciła się o wiążącą informację taryfową dla zrobotyzowanego ramienia zamontowanego na elektrycznym wózku inwalidzkim. Urząd celny zaklasyfikował je do podpozycji CN 8479 89 97 (maszyny i urządzenia mechaniczne), natomiast Kinova Europe GmbH argumentowała za klasyfikacją do podpozycji CN 9021 39 90 (protezy). Zrobotyzowane ramię to urządzenie techniczne z silnikami i „dłonią”, obsługiwane joystickiem lub sterowaniem głową, umożliwiające manipulowanie przedmiotami osobom z brakiem sprawnych ramion lub niemożnością ich używania.
Rozstrzygnięcie
Pozycję 9021 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1776 z dnia 9 października 2019 r., należy interpretować w ten sposób, że: wyrażenia „[p]rzyrządy ortopedyczne” oraz „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa”, objęte tą pozycją, nie obejmują zrobotyzowanego ramienia zamontowanego na elektrycznym wózku inwalidzkim, które jest obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami.

Pełny tekst orzeczenia

Wydanie tymczasowe WYROK SĄDU (piąta izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów) z dnia 3 czerwca 2026 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Unia celna – Wspólna taryfa celna – Nomenklatura scalona – Pozycja 9021 – Przyrządy ortopedyczne – Inne aparaty zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa – Zrobotyzowane ramię zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim W sprawie T‑313/25 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu, Niemcy) postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 29 kwietnia 2025 r., w postępowaniu: Kinova Europe GmbH przeciwko Hauptzollamt Hannover, SĄD (piąta izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów), w składzie: S. Papasavvas, prezes, M. Sampol Pucurull, J. Laitenberger, M. Stancu (sprawozdawczyni) i W. Valasidis, sędziowie, rzecznik generalny: J. Martín y Pérez de Nanclares, sekretarz: P. Cullen, administrator, uwzględniając przekazanie Sądowi przez Trybunał w dniu 20 maja 2025 r. wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 50b akapit trzeci statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zważywszy na dziedzinę, o której mowa w art. 50b akapit pierwszy lit. d) statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oraz niewystępowanie niezależnej kwestii dotyczącej wykładni w rozumieniu art. 50b akapit drugi statutu, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 22 stycznia 2026 r., rozważywszy uwagi, które przedstawili: –        w imieniu Kinova Europe – D. Bell, H.-H. von Cölln, S. Dahlhoff, Rechtsanwälte, oraz F.-P. Ziegler, doradca podatkowy, –        w imieniu Komisji Europejskiej – A. Demeneix i B. Eggers, w charakterze pełnomocniczek, które wspierała H. Ketolainen, w charakterze ekspertki, podjąwszy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy interpretacji wykładni pozycji 9021 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz.U. 1987, L 256, s. 1), w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1776 z dnia 9 października 2019 r. (Dz.U. 2019, L 280, s. 1) (zwanej dalej „CN”). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Kinova Europe GmbH a Hauptzollamt Hannover (głównym urzędem celnym w Hanowerze, Niemcy) w przedmiocie klasyfikacji taryfowej zrobotyzowanego ramienia zamontowanego na elektrycznym wózku inwalidzkim. Ramy prawne Prawo międzynarodowe 3        Zharmonizowany system oznaczania i kodowania towarów (zwany dalej „HS”) został opracowany przez Radę Współpracy Celnej, która przekształciła się w Światową Organizację Celną (WCO). Został on ustanowiony na mocy Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów, zawartej w Brukseli w dniu 14 czerwca 1983 r. (Dz.U. 1987, L 198, s. 3, zwanej dalej „konwencją w sprawie HS”) i zatwierdzonej – wraz z protokołem zmian do niej z dnia 24 czerwca 1986 r. – w imieniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej decyzją Rady 87/369/EWG z dnia 7 kwietnia 1987 r. (Dz.U. 1987, L 198, s. 1). 4        Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a) konwencji w sprawie HS każda z umawiających się stron zobowiązuje się do tego, że jej taryfa celna i nomenklatury statystyczne będą zgodne z HS, że będzie stosowała wszystkie pozycje i podpozycje HS bez dodatków i modyfikacji, wraz z ich odpowiednimi kodami cyfrowymi, oraz że będzie przestrzegała kolejności cyfrowych HS. Ten sam przepis zobowiązuje również umawiające się strony do stosowania ogólnych reguł interpretacji HS, a także wszystkich uwag dotyczących sekcji, działów i podpozycji HS, oraz zobowiązuje je także do tego, że nie będą modyfikowały zakresu tych sekcji, działów i podpozycji HS. 5        WCO zatwierdza, na warunkach określonych w art. 8 konwencji w sprawie HS, noty wyjaśniające i opinie klasyfikacyjne przygotowane przez Komitet HS. 6        Punkt I not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji 9021 owego systemu, zatytułowany „Przyrządy ortopedyczne”, zawiera następujący fragment: „Przyrządy ortopedyczne służą do: –        profilaktyki lub korekty zdeformowanego ciała, lub –        podtrzymywania lub utrzymywania części ciała w następstwie choroby, operacji lub urazu”. 7        Zgodnie z pkt V not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji 9021 tego systemu do grupy „innych przyrządów zakładanych, noszonych lub wszczepianych, mających na celu skorygowanie wady lub kalectwa” należą między innymi: „1)      Aparaty wspomagające mowę, przeznaczone dla osób, które utraciły możność posługiwania się strunami głosowymi na skutek urazu lub operacji chirurgicznej. […] Po przyłożeniu do szyi na przykład generują one drgania w jamach gardła, które są modulowane przez pacjenta i przekształcane w słyszalną mowę. 2)      Rozruszniki serca, na przykład stymulujące mięsień sercowy, w wypadku gdy nie działa on prawidłowo. Są one wszczepiane pod skórę pacjenta. […] 3)      Aparaty elektroniczne dla niewidomych. […] 4)      Aparaty wszczepiane do organizmu, stosowane do podtrzymywania lub zastępowania funkcji chemicznych pewnych organów (np. wydzielania insuliny)”. Prawo Unii CN 8        Część pierwsza CN zawiera zbiór przepisów wstępnych. W ramach tej części, w tytule pierwszym, zatytułowanym „Ogólne reguły”, pkt A tego tytułu, dotyczący ogólnych reguł interpretacji CN, stanowi: „Klasyfikacja towarów w [CN] podlega następującym regułom: 1.      Tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; do celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów […]. […]”. 9        Pozycja 9021, znajdująca się w dziale CN 90, zatytułowanym „Przyrządy i aparatura, optyczne, fotograficzne, kinematograficzne, pomiarowe, kontrolne, precyzyjne, medyczne lub chirurgiczne; ich części i akcesoria”, ma następującą strukturę: „Kod CN Wyszczególnienie Stawka celna konwencyjna (%) Uzupełniająca jednostka miary […] […] […] […] Przyrządy ortopedyczne, włącznie z kulami, pasami chirurgicznymi i przepuklinowymi; szyny i pozostałe przyrządy stosowane przy złamaniach; protezy; aparaty słuchowe i inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa 10 – Przyrządy ortopedyczne lub stosowane przy złamaniach: 10 10 – – Przyrządy ortopedyczne bez cła – […] […] […] […] – Pozostałe protezy […] […] […] […] 39 90 – – – inne bez cła –”. 10      Uwaga nr 6 do działu CN 90 ma następujące brzmienie: „W pozycji 9021 określenie »przyrządy ortopedyczne« oznacza przyrządy do: –        profilaktyki lub korekty zdeformowanego ciała, lub –        podtrzymywania lub utrzymywania części ciała w następstwie choroby, operacji lub urazu. […]”. Noty wyjaśniające do CN 11      Co się tyczy pozycji CN 9021, noty wyjaśniające do CN Unii Europejskiej (Dz.U. 2019, C 119, s. 1, zwane dalej „notami wyjaśniającymi do CN”), sporządzone przez Komisję Europejską na podstawie art. 9 ust. 1 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 2658/87, wskazują: „W tej pozycji wyrażenie »do korygowania wady lub niepełnosprawności« oznacza jedynie przyrządy, które rzeczywiście przejmują lub zastępują funkcję uszkodzonej lub niepełnosprawnej części ciała. Pozycja ta nie obejmuje urządzeń, które tylko łagodzą skutki wady lub niepełnosprawności. […]”. 12      W odniesieniu do podpozycji CN 9021 10 10, zatytułowanej „Przyrządy ortopedyczne”, noty wyjaśniające do CN precyzują: „Podpozycja ta obejmuje »przyrządy ortopedyczne«, które są specjalnie zaprojektowane do konkretnego celu ortopedycznego, w odróżnieniu od zwykłych produktów, które mogą być wykorzystywane do różnych celów (na przykład produkty przeznaczone dla przeciążonych stawów, więzadeł lub ścięgien w wyniku uprawiania sportu, pisania na maszynie oraz produkty, które jedynie łagodzą ból w niesprawnej lub niepełnosprawnej części ciała, na przykład spowodowany zapaleniem). »Przyrządy ortopedyczne« muszą całkowicie uniemożliwiać wykonywanie określonego ruchu przez niesprawną lub niepełnosprawną część ciała (na przykład stawy, więzadła, ścięgna), aby zapobiec dalszym urazom lub (poważniejszym) deformacjom ciała, w odróżnieniu od zwykłych produktów, które umożliwiają niepożądane ruchy, ale uniemożliwiają reakcje odruchowe (tj. ruchy wykonywane podświadomie) dzięki ich stosunkowo niewielkiej elastyczności spowodowanej, na przykład, elastycznymi szynami, podkładkami uciskowymi, nieelastycznymi materiałami włókienniczymi, paskami na rzepy ograniczającymi ruchy. […]”. Postępowanie główne i pytania prejudycjalne 13      W dniu 11 maja 2020 r. skarżąca w postępowaniu głównym zwróciła się do głównego urzędu celnego w Hanowerze o wydanie wiążącej informacji taryfowej w odniesieniu do zrobotyzowanego ramienia wspomagającego zamontowanego na elektrycznym wózku inwalidzkim. 14      Z postanowienia odsyłającego wynika, że zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego jest urządzeniem technicznym, którego struktura składa się z sześciu stawów napędzanych silnikiem, „dłoni” z dwoma lub trzema „palcami” napędzanymi silnikiem oraz z podstawy z zewnętrznymi przyłączami, takimi jak przyłącze do sterownika, USB i zasilania elektrycznego. To zrobotyzowane ramię jest zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim i może być obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami. Jest ono używane przez osoby dotknięte wadą lub niepełnosprawnością charakteryzującą się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością korzystania z ramion z powodu tetraplegii lub zaawansowanej miopatii. 15      Decyzją w sprawie wiążącej informacji taryfowej z dnia 1 października 2020 r. główny urząd celny w Hanowerze zaklasyfikował zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego do podpozycji CN 8479 89 97, odpowiadającej maszynom i urządzeniom mechanicznym, posiadającym indywidualne funkcje, niewymienionym ani niewłączonym gdzie indziej w dziale 84, nieobjętym podpozycjami od 8479 10 00 do 8479 89 70 (jednostka funkcjonalna). 16      Skarżąca w postępowaniu głównym wniosła odwołanie od tej decyzji głównego urzędu celnego w Hanowerze, uznając zasadniczo, że zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego stanowi protezę i z tego tytułu jest objęte podpozycją CN 9021 39 90. 17      Decyzją z dnia 10 maja 2023 r. główny urząd celny w Hanowerze oddalił to odwołanie ze względu na to, że protezy obejmują wyłącznie produkty, które mają na celu zastąpienie uszkodzonej części ciała w całości lub w części, podczas gdy zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego nie zastępuje naturalnego ramienia sztucznym, lecz stanowi raczej techniczne urządzenie wspomagające pacjentów, których ramiona, ze względu na schorzenie, przestały funkcjonować lub funkcjonowały jedynie w ograniczonym zakresie. W związku z tym organ ten uznał, że to zrobotyzowane ramię nie stanowi protezy i nie jest objęte podpozycją CN 9021 39 90. 18      W dniu 15 czerwca 2023 r. skarżąca w postępowaniu głównym wniosła skargę na decyzję z dnia 10 maja 2023 r. głównego urzędu celnego w Hanowerze do Finanzgericht Hamburg (sądu ds. finansowych w Hamburgu, Niemcy), który jest sądem odsyłającym. Podnosi ona w niej w istocie, że pojęcie „protezy” nie oznacza, że część ciała zostaje faktycznie zastąpiona, lecz oznacza jedynie, że proteza zastępuje utraconą funkcję części ciała. W tym względzie, co się tyczy zrobotyzowanego ramienia będącego przedmiotem postępowania głównego, może ono być używane zarówno przez osoby, które są całkowicie lub częściowo pozbawione ramienia lub dłoni od urodzenia lub z powodu wypadku, amputacji czy choroby, jak i przez osoby, których mobilność ramion lub dłoni jest znacznie ograniczona. To zrobotyzowane ramię ma zastąpić ramię ludzkie. Ponadto fakt, że dana osoba nie nosi wspomnianego zrobotyzowanego ramienia bezpośrednio na swoim ciele, nie stoi na przeszkodzie zaklasyfikowaniu tego produktu do podpozycji CN 9021 39 90. Decydujące jest bowiem to, że owo ramię jest połączone z ciałem za pomocą nowych technologii. 19      W pierwszej kolejności sąd odsyłający uważa, że zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego można uważać za „przyrząd ortopedyczny” w rozumieniu pozycji CN 9021. Funkcją tego zrobotyzowanego ramienia jest bowiem korygowanie fizycznej deformacji lub wady u danej osoby, tak aby osoba dotknięta tą deformacją lub wadą była w stanie samodzielnie wykonywać codzienne czynności angażujące ramię lub dłoń za pomocą zrobotyzowanego ramienia. 20      Jednakże z orzecznictwa krajowego wynika, że urządzenie może być użyte do korygowania deformacji lub wady jedynie wówczas, gdy przyczynia się do przywrócenia do zdrowego stanu jednej lub kilku części ciała, które są dotknięte deformacją lub wadą. Tymczasem zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego nie przyczynia się do przywrócenia zdeformowanych lub wadliwych kończyn danej osoby do zdrowego stanu, lecz stanowi system wspomagający w postaci ramienia chwytającego. Sąd odsyłający zauważa jednak, że kule są wyraźnie wymienione wśród „przyrządów ortopedycznych” objętych pozycją CN 9021, mimo że nie korygują one deformacji lub wad. 21      W drugiej kolejności, na wypadek gdyby zrobotyzowanego ramienia będącego przedmiotem postępowania głównego nie można było uznać za „przyrząd ortopedyczny” w rozumieniu pozycji CN 9021, sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy ramię to może zostać uznane za „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa” w rozumieniu tej pozycji. 22      Sąd odsyłający uważa, że podobnie jak w przypadku kul lub chodzików objętych pozycją CN 9021 zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego koryguje wadę lub kalectwo, polegające, w przypadku danej osoby, na braku sprawnych kończyn lub na niemożności korzystania z nich, tak że ramię to przejmuje lub zastępuje funkcję uszkodzonych, nieistniejących lub niesprawnych części ramion i dłoni. 23      Powstaje jednak pytanie, czy zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego jest przyrządem noszonym na ciele. Zgodnie z pierwszą wykładnią to zrobotyzowane ramię nie jest bezpośrednio połączone z ciałem danej osoby i nie jest do niej bezpośrednio przymocowane. W tym względzie sąd odsyłający zastanawia się, czy do celów interpretacji pozycji CN 9021 decydujący jest fakt, że urządzenie jest przymocowane w określony sposób do ciała danej osoby, to znaczy, że dana osoba nosi to urządzenie na sobie. 24      Zgodnie z drugą wykładnią można by uznać, że bezpośrednie połączenie z ciałem nie jest konieczne i że wystarczający jest element mocujący łączący daną osobę z urządzeniem. Konkretnie rzecz ujmując, osoba dotknięta wadą lub kalectwem jest, ze względu na swoją niepełnosprawność, połączona z wózkiem inwalidzkim, który stanowi jednocześnie element łączący tę osobę ze zrobotyzowanym ramieniem będącym przedmiotem postępowania głównego. Jest ono zatem połączone z ciałem i tworzy z nim jednostkę funkcjonalną za pośrednictwem wózka inwalidzkiego. Na podstawie tej wykładni zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego mogłoby zostać uznane za „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa” w rozumieniu pozycji CN 9021. 25      W tych okolicznościach Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1)      Czy pojęcie »przyrządów ortopedycznych« w pozycji CN 9021 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono również zrobotyzowane ramię przymocowane do wózka inwalidzkiego, które umożliwia osobie poruszającej się na wózku inwalidzkim przejęcie funkcji naturalnego ramienia lub ręki? 2)      W przypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie pierwsze: czy pojęcie »pozostałych przyrządów mających na celu skorygowanie wady lub kalectwa« w pozycji CN 9021 należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono również zrobotyzowane ramię przymocowane do wózka inwalidzkiego, które umożliwia osobie poruszającej się na wózku inwalidzkim przejęcie funkcji naturalnego ramienia lub ręki?”. W przedmiocie pytań prejudycjalnych 26      Poprzez swoje pytania, które należy rozpatrzyć łącznie, sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy pozycję CN 9021 należy interpretować w ten sposób, że wyrażenia „[p]rzyrządy ortopedyczne” oraz „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa”, objęte tą pozycją, obejmują zrobotyzowane ramię zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim, które jest obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami. 27      Na wstępie należy przypomnieć, że zadanie sądu Unii związane ze skierowanym do niego odesłaniem prejudycjalnym w zakresie klasyfikacji taryfowej polega przede wszystkim na wyjaśnieniu sądowi krajowemu kryteriów, których zastosowanie pozwoli temu sądowi na prawidłowe zaklasyfikowanie spornych produktów w ramach CN, a nie na dokonaniu tej klasyfikacji we własnym zakresie. Klasyfikacja ta wynika z czysto faktycznej oceny, której dokonanie nie należy do sądu Unii w ramach odesłania prejudycjalnego (zob. wyrok z dnia 8 maja 2025 r., Prisum Healthcare, C‑252/24, EU:C:2025:339, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). 28      Należy również przypomnieć, że zgodnie z ogólną regułą nr 1 interpretacji CN klasyfikacja towarów jest dokonywana zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów tej nomenklatury. W interesie pewności prawa i ułatwienia kontroli decydującego kryterium dla klasyfikacji taryfowej towarów należy poszukiwać zasadniczo w ich obiektywnych cechach i właściwościach, takich jak określone w treści pozycji CN oraz uwag do sekcji lub działów. Przeznaczenie danego produktu może stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, o ile jest ono właściwe temu produktowi, co daje się ocenić na podstawie jego obiektywnych cech i właściwości (zob. wyrok z dnia 8 maja 2025 r., Prisum Healthcare, C‑252/24, EU:C:2025:339, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). 29      Ponadto Trybunał wielokrotnie orzekał, że pomimo iż noty wyjaśniające do HS i do CN nie mają mocy wiążącej, to jednak stanowią one ważne instrumenty służące zapewnieniu jednolitego stosowania Wspólnej taryfy celnej oraz jako takie stanowią pomocne wskazówki dla jej interpretacji (zob. wyrok z dnia 8 maja 2025 r., Prisum Healthcare, C‑252/24, EU:C:2025:339, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). 30      Zgodnie z brzmieniem pozycji CN 9021 obejmuje ona „[p]rzyrządy ortopedyczne, włącznie z kulami, pasami chirurgicznymi i przepuklinowymi; szyny i pozostałe przyrządy stosowane przy złamaniach; protezy; aparaty słuchowe i inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa”. 31      W niniejszej sprawie zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego nie jest wyraźnie objęte ani brzmieniem pozycji CN 9021, ani brzmieniem uwag do działu CN 90, ani też notami wyjaśniającymi do CN. 32      Należy zatem zbadać, czy w świetle obiektywnych cech i właściwości tego zrobotyzowanego ramienia, takich jak opisane przez sąd odsyłający, można uznać, że odpowiada ono cechom artykułów objętych pozycją CN 9021. 33      Co się tyczy obiektywnych cech i właściwości zrobotyzowanego ramienia takiego jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, z postanowienia odsyłającego wynika, że ramię to jest urządzeniem technicznym, którego struktura składa się z sześciu stawów napędzanych silnikiem, z „dłoni” z dwoma lub trzema „palcami” napędzanymi silnikiem oraz z podstawy z zewnętrznymi przyłączami, takimi jak przyłącze do sterownika, USB i zasilania elektrycznego, które to ramię mocuje się do elektrycznego wózka inwalidzkiego i które może być obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami przez osoby dotknięte wadą lub niepełnosprawnością charakteryzującą się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością używania ramion w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia. 34      W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o „[p]rzyrządy ortopedyczne, włącznie z kulami” w rozumieniu pozycji CN 9021, zarówno z pkt I not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji 9021 tego systemu, jak i z uwagi nr 6 do działu CN 90 wynika, że owe przyrządy ortopedyczne są w szczególności przyrządami, które służą do „profilaktyki lub korekty zdeformowanego ciała”. W tym względzie sąd odsyłający ma w szczególności wątpliwości co do kwestii, czy zrobotyzowane ramię będące przedmiotem postępowania głównego ma na celu korygowanie deformacji ciała lub niepełnosprawności fizycznej danej osoby. 35      Tymczasem w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że obiektywne cechy i właściwości zrobotyzowanego ramienia takiego jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym nie odpowiadają cechom i właściwościom „przyrządów ortopedycznych” zdefiniowanych przez brzmienie pozycji CN 9021, pkt I not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji 9021 tego systemu i uwagi nr 6 do działu CN 90. 36      Po pierwsze, z obiektywnych cech i właściwości zrobotyzowanego ramienia takiego jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym, opisanych w postanowieniu odsyłającym i streszczonych w pkt 33 powyżej, wynika bowiem, że jego podstawową funkcją jest działanie jako urządzenie techniczne obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami. 37      O ile zrobotyzowane ramię takie jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym może być obsługiwane również przez osoby dotknięte wadą lub niepełnosprawnością charakteryzującą się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością używania ramion i w związku z tym niewątpliwie poprawia komfort życia tych osób, o tyle wydaje się, że jego podstawowa funkcja – polegająca na pełnieniu roli urządzenia technicznego obsługiwanego za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami – nie pozwala na skorygowanie wady lub niepełnosprawności w rozumieniu pozycji CN 9021, w tym przypadku polegającej na niesprawności ramion lub ich braku, lecz jedynie na złagodzenie skutków takiej wady lub niepełnosprawności. 38      Po drugie, noty wyjaśniające do CN uściślają w odniesieniu do podpozycji 9021 10 10, że „[p]rzyrządy ortopedyczne” muszą całkowicie uniemożliwiać wykonywanie określonego ruchu przez niesprawną lub niepełnosprawną część ciała (na przykład stawy, więzadła, ścięgna), aby zapobiec dalszym urazom lub poważniejszym deformacjom ciała. 39      Należy jednak stwierdzić, że nie wydaje się, by zrobotyzowane ramię takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym wykazywało takie cechy, ponieważ – jak wskazano w pkt 33 powyżej – wydaje się, że takie zrobotyzowane ramię może być obsługiwane w szczególności za pomocą joysticka, w związku z czym nie uniemożliwia ono całkowicie wykonywania określonego ruchu przez niesprawne lub niepełnosprawne ramię, lecz przeciwnie, może wymagać takiego ruchu. 40      Po trzecie, stwierdzeniu temu nie stoją na przeszkodzie noty wyjaśniające do CN odnoszące się do pozycji CN 9021, wedle których urządzenia te powinny „rzeczywiście przejm[ować] lub zastęp[ować] funkcję uszkodzonej lub niepełnosprawnej części ciała”, a nie służyć wyłącznie „łagodzeniu skutków wady lub niepełnosprawności”. 41      W tym względzie należy zauważyć, że przysłówek „rzeczywiście” występujący w uwagach wyjaśniających do CN dotyczących pozycji CN 9021 sugeruje, iż aby produkt mógł zostać zaklasyfikowany do pozycji CN 9021, musi on całkowicie przejmować lub zastępować funkcję uszkodzonej lub niepełnosprawnej części ciała. 42      W niniejszym przypadku, jak wynika z obiektywnych cech i właściwości zrobotyzowanego ramienia takiego jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, opisanych w postanowieniu odsyłającym i streszczonych w pkt 33 powyżej, jest ono zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim i obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową. Jest ono używane jako techniczny sprzęt wspomagający przez osoby dotknięte wadą lub niepełnosprawnością charakteryzującą się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością używania ramion, które to osoby mogą nim sterować za pomocą tego joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiej ręki w celu manipulowania poszczególnymi przedmiotami. W związku z tym wydaje się, że takie zrobotyzowane ramię rzeczywiście nie przejmuje lub nie zastępuje funkcji uszkodzonej lub niepełnosprawnej części ciała w rozumieniu not wyjaśniających do CN dotyczących pozycji CN 9021, w tym przypadku niesprawnych lub brakujących ramion, lecz służy wyłącznie łagodzeniu skutków wady lub niepełnosprawności charakteryzującej się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością ich używania. 43      Po czwarte, co się tyczy zasadniczego przeznaczenia przyrządów ortopedycznych, z not wyjaśniających do CN dotyczących pozycji CN 9021 wynika, że owe przyrządy odpowiadają produktom, które są specjalnie zaprojektowane do konkretnego celu ortopedycznego, w odróżnieniu od zwykłych produktów, które mogą być wykorzystywane do różnych celów. 44      W tym względzie Trybunał orzekł już, że kryteria mogące odróżniać produkty proste lub zwykłe od tych, które pełnią funkcję medyczną, obejmują metodę wytwarzania danego produktu, charakter jego materiałów składowych, możliwość dostosowania go do utrudnień, które ma on naprawić, lub innych szczególnych cech, w szczególności specyfiki jego funkcji (wyrok z dnia 7 listopada 2002 r., Lohmann i Medi Bayreuth, od C‑260/00 do C‑263/00, EU:C:2002:637, pkt 39). 45      Ponadto Trybunał orzekł również, że wspólną cechą artykułów objętych pozycją CN 9021 jest to, że są one specjalnie przystosowane do niepełnosprawności, które mają korygować, oraz są specjalnie zaprojektowane dla konkretnej osoby (wyrok z dnia 24 marca 1994 r., 3M Medica, C‑148/93, EU:C:1994:123, pkt 12). 46      W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę obiektywne cechy i właściwości zrobotyzowanego ramienia będącego przedmiotem postępowania głównego, opisane w postanowieniu odsyłającym i streszczone w pkt 33 powyżej, oraz biorąc pod uwagę fakt, że to zrobotyzowane ramię nie pozwala na skorygowanie niektórych deformacji ciała, a mianowicie braku sprawnych ramion lub niemożności używania ramion, zgodnie z uwagą nr 6 do działu CN 90, nie wydaje się, aby to zrobotyzowane ramię zostało specjalnie zaprojektowane do konkretnego celu ortopedycznego lub dla konkretnej osoby ani by było specjalnie przystosowane do niepełnosprawności. 47      Po piąte, co się tyczy dokonanego przez sąd odsyłający porównania z kulami wyraźnie wymienionymi w pozycji CN 9021 oraz z chodzikami jako „[p]rzyrządami ortopedycznymi” w rozumieniu tej pozycji, Trybunał orzekł z jednej strony, że podstawową funkcją kul jest skorygowanie wady lub kalectwa kończyn dolnych w taki sposób, by osoba dotknięta taką formą niepełnosprawności mogła, z pomocą kul inwalidzkich, poruszać się w pełni samodzielnie (wyrok z dnia 22 grudnia 2010 r., Premis Medical, C‑273/09, EU:C:2010:809, pkt 51). 48      Z drugiej strony Trybunał stwierdził, że główną funkcją chodzika jest również podparcie osoby idącej. Nawet jeśli, w odróżnieniu od kul, chodzik wymaga skorzystania z obu kończyn dolnych, to koryguje on, podobnie jak kule inwalidzkie, wadę lub kalectwo polegające w ogólności na niemożliwości skoordynowania ruchu kończyn dolnych przy równoczesnym utrzymywaniu równowagi niezbędnej do chodzenia (wyrok z dnia 22 grudnia 2010 r., Premis Medical, C‑273/09, EU:C:2010:809, pkt 52). 49      Z powyższego wynika, że chodzik pozwala na skorygowanie braku równowagi niezbędnej do chodzenia w sposób, który pozwala danej osobie na chodzenie w pełni samodzielnie. Ponieważ zdolność do korygowania braku równowagi przy chodzeniu jest nieodłącznym składnikiem samego chodzenia, tego rodzaju chodzik spełnia funkcję podobną do kul inwalidzkich. Innymi słowy, chodzik pozwala na bezpieczne przemieszczanie się na własnych nogach, w sytuacji gdy dana osoba ze względu na swój stan zdrowia nie mogłaby tego uczynić bez podparcia, podobnie jak nie mogłaby tego uczynić bez kul inwalidzkich (wyrok z dnia 22 grudnia 2010 r., Premis Medical, C‑273/09, EU:C:2010:809, pkt 53, 54). 50      Natomiast biorąc pod uwagę cechy i obiektywne właściwości zrobotyzowanego ramienia takiego jak to będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały opisane w postanowieniu odsyłającym i streszczone w pkt 33 powyżej, takie zrobotyzowane ramię, wykorzystywane jako techniczne urządzenie wspomagające, nie ma – w odniesieniu do zdolności osoby dotkniętej niepełnosprawnością lub kalectwem charakteryzującym się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością używania ramion do samodzielnego wykonywania codziennych czynności wymagających użycia ramienia lub dłoni, których nie może ona wykonywać z powodu tej niepełnosprawności – żadnego wpływu podobnego do tego, jaki kule i chodzik, zaliczane do „[p]rzyrządów ortopedycznych” w rozumieniu pozycji CN 9021, mają na zdolność osoby do samodzielnego i bezpiecznego poruszania się o własnych siłach w celu skorygowania niepełnosprawności lub kalectwa, które dotykają tę osobę. 51      Wynika z tego, że zrobotyzowane ramię takie jak to będące przedmiotem postępowania głównego nie może należeć do „[p]rzyrządów ortopedycznych” w rozumieniu pozycji CN 9021. 52      W drugiej kolejności, jak stwierdzono w pkt 40 i 41 powyżej, w odniesieniu do „innych przyrządów zakładanych, noszonych lub wszczepianych, mających na celu skorygowanie wady lub kalectwa”, z not wyjaśniających do CN dotyczących pozycji CN 9021 wynika, że w rozumieniu tej pozycji przez „skorygowanie wady lub kalectwa” rozumie się wyłącznie urządzenia, które rzeczywiście przejmują lub zastępują funkcję uszkodzonej lub niepełnosprawnej części ciała. Pozycja ta nie obejmuje jednak urządzeń, które tylko łagodzą skutki wady lub niepełnosprawności. 53      W tym względzie, po pierwsze, jak wynika z pkt 42 powyżej, wydaje się, że zrobotyzowane ramię takie jak to będące przedmiotem postępowania głównego rzeczywiście nie przejęło lub nie zastąpiło funkcji uszkodzonej lub niepełnosprawnej części ciała w rozumieniu not wyjaśniających do CN dotyczących pozycji CN 9021, w tym przypadku niesprawnych lub brakujących ramion, lecz służy ono wyłącznie łagodzeniu skutków wady lub niepełnosprawności charakteryzującej się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością ich używania. 54      Po drugie, należy zauważyć, że z brzmienia pozycji CN 9021 wynika, iż cecha urządzeń wskazanych w tej pozycji polega na tym, że są one trzymane w ręku, noszone na ciele lub wszczepiane do ciała. 55      W tym względzie z pkt V not wyjaśniających do HS dotyczących pozycji 9021 tego systemu wynika, że pozycja ta obejmuje w szczególności „aparaty wspomagające mowę, przeznaczone dla osób, które utraciły możność posługiwania się strunami głosowymi na skutek urazu lub operacji chirurgicznej”, „rozruszniki serca”, „aparaty elektroniczne dla niewidomych” oraz „aparaty wszczepiane do organizmu, stosowane do podtrzymywania lub zastępowania funkcji chemicznych pewnych organów”. 56      Z powyższego wynika, że do pozycji CN 9021 należy klasyfikować produkty, które mogą być wszczepione do organizmu, są trzymane w ręku lub są przymocowane bezpośrednio do ciała danej osoby w celu zastąpienia niesprawnej części ciała lub przejęcia jej funkcji, co w konsekwencji odróżnia je od zwykłych produktów. 57      W niniejszej sprawie z opisu wskazanego w postanowieniu odsyłającym i streszczonego w pkt 33 powyżej wynika, że zrobotyzowane ramię takie jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym jest zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim i obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową. Takie zrobotyzowane ramię nie jest zatem bezpośrednio połączone z ciałem danej osoby, ponieważ nie jest ono ani trzymane w ręku, ani noszone na osobie, ani wszczepione do organizmu. Jak wskazała w istocie Komisja w swoich uwagach na piśmie, takie zrobotyzowane ramię, zamontowane na elektrycznym wózku inwalidzkim, a nie na ciele osoby dotkniętej wadą lub niepełnosprawnością charakteryzującą się brakiem sprawnych ramion lub niemożnością ich używania, nie wykazuje wystarczającego bezpośredniego i trwałego związku fizycznego z ciałem danej osoby. 58      Ponadto takiego bezpośredniego i trwałego fizycznego związku nie można by również ustanowić za pomocą joysticka lub sterowania głową. Ustanowiony w ten sposób kontakt z ciałem danej osoby jest bowiem krótkotrwały i ogranicza się do czasu niezbędnego do wydania polecenia w celu uruchomienia zrobotyzowanego ramienia takiego jak to rozpatrywane w postępowaniu głównym. 59      Z tego wynika, że zrobotyzowane ramię takie jak to będące przedmiotem postępowania głównego mogłoby zostać uznane za „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa” w rozumieniu pozycji CN 9021. 60      W świetle powyższych rozważań na zadane pytania należy odpowiedzieć, że pozycję CN 9021 należy interpretować w ten sposób, że wyrażenia „[p]rzyrządy ortopedyczne” oraz „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa”, objęte tą pozycją, nie obejmują zrobotyzowanego ramienia zamontowanego na elektrycznym wózku inwalidzkim, które jest obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami. W przedmiocie kosztów 61      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Sądowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów SĄD (piąta izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów) orzeka, co następuje: Pozycję 9021 Nomenklatury scalonej zawartej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1776 z dnia 9 października 2019 r., należy interpretować w ten sposób, że: wyrażenia „[p]rzyrządy ortopedyczne” oraz „inne przyrządy zakładane, noszone lub wszczepiane, mające na celu skorygowanie wady lub kalectwa”, objęte tą pozycją, nie obejmują zrobotyzowanego ramienia zamontowanego na elektrycznym wózku inwalidzkim, które jest obsługiwane za pomocą joysticka lub sterowania głową w celu wykonywania ruchów naśladujących ruchy ludzkiego ramienia, co pozwala na manipulowanie poszczególnymi przedmiotami. Papasavvas Sampol Pucurull Laitenberger Stancu Valasidis Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 3 czerwca 2026 r. Podpisy *      Język postępowania: niemiecki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło