T-316/15
WyrokTSUE2018-03-01CELEX: 62015TJ0316ECLI:EU:T:2018:106
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Europejska prawidłowo odmówiła współfinansowania dużego projektu IT z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, opierając się na braku uzasadnienia wkładu publicznego, braku innowacyjności i braku charakteru inwestycji produkcyjnej, oraz czy przekroczenie terminu na wydanie decyzji przez Komisję stanowiło naruszenie istotnych wymogów proceduralnych skutkujące nieważnością decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja nie popełniła oczywistego błędu w ocenie, stwierdzając, iż wkład publiczny w projekt nie był uzasadniony. Projekt charakteryzował się wysoką rentownością i niskim ryzykiem, co wskazywało na możliwość pozyskania finansowania komercyjnego, a tym samym na brak konieczności wsparcia z EFRR. Ta jedna podstawa była wystarczająca do oddalenia skargi. Ponadto Sąd orzekł, że przekroczenie przez Komisję terminu na wydanie decyzji, choć stanowiło naruszenie, nie prowadziło do automatycznej nieważności decyzji, ponieważ Rzeczpospolita Polska nie wykazała, że ta nieprawidłowość proceduralna mogła mieć wpływ na wynik postępowania.Stan faktyczny
Rzeczpospolita Polska złożyła wniosek o współfinansowanie z EFRR projektu utworzenia centrum usług IT we Wrocławiu, przewidującego stworzenie 2000, a następnie 3000 miejsc pracy. Projekt miał być realizowany przez IBM Global Services Delivery Centre Polska Sp. z o.o. Władze polskie podpisały umowę o dofinansowanie z beneficjentem. Komisja Europejska odmówiła przyznania wkładu finansowego, argumentując, że projekt nie spełnia kryteriów EFRR, nie jest innowacyjny i nie ma uzasadnienia dla wkładu publicznego ze względu na jego wysoką rentowność i niskie ryzyko. Polska wniosła skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Rzeczypospolitej Polskiej i obciążył ją kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK SĄDU (siódma izba)
z dnia 1 marca 2018 r.(*)
EFRR – Odmowa przyznania wkładu finansowego w realizację dużego projektu – Artykuł 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia (WE) nr 1083/2006 – Uzasadnienie wkładu publicznego – Artykuł 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 – Przekroczenie terminu
W sprawie T‑316/15
Rzeczpospolita Polska, reprezentowana przez B. Majczynę, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez B.R. Killmanna, D. Recchię i M. Siekierzyńską, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot żądanie oparte na art. 263 TFUE, zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji Komisji C(2015) 2230 z dnia 31 marca 2015 r. dotyczącej odmowy wniesienia wkładu finansowego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) na rzecz dużego projektu „Utworzenie innowacyjnych usług w centrum usług wspólnych IBM we Wrocławiu” w ramach osi priorytetowej nr 4 programu operacyjnego „Innowacyjna Gospodarka”,
SĄD (siódma izba),
w składzie: V. Tomljenović, prezes, A. Marcoulli (sprawozdawca) i A. Kornezov, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujący
Wyrok
Okoliczności powstania sporu
1 W dniu 1 października 2007 r. decyzją C(2007) 4562 Komisja Europejska przyjęła program operacyjny „Innowacyjna Gospodarka” (zwany dalej „POIG”), przedstawiony przez Rzeczpospolitą Polską na podstawie art. 32 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U. 2006, L 210, s. 25).
2 Ze skargi wynika, że w następstwie przyjęcia przepisów krajowych wdrażających POIG władze polskie w dniu 30 września 2009 r. podpisały z IBM Global Services Delivery Centre Polska Sp. z o.o. (zwanym dalej „wyznaczonym beneficjentem”) umowę dotyczącą przyznania dofinansowania na realizację projektu „Utworzenie miejsc pracy w centrum usług wspólnych IBM we Wrocławiu” (zwanego dalej „projektem”) w województwie dolnośląskim (Polska) w okresie od 1 października 2009 r. do 31 października 2015 r. Ze skargi wynika też, że projekt miał na celu utworzenie 2000 miejsc pracy we wspomnianym okresie i przewidywał współfinansowanie przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) przez okres dwóch lat wynagrodzeń pracowników zaangażowanych w opracowywanie usług technologii informatycznej (zwanej dalej „IT”).
3 Pismem z dnia 20 maja 2010 r. na podstawie art. 39–41 rozporządzenia nr 1083/2006 Rzeczpospolita Polska przekazała Komisji wniosek o potwierdzenie wkładu finansowego z EFRR na projekt jako duży projekt objęty osią priorytetową nr 4 POIG, dotyczącą inwestycji w innowacyjne przedsiębiorstwa (zwany dalej „pierwszym wnioskiem o potwierdzenie”).
4 Pismem z dnia 7 lipca 2010 r. skierowanym do Rzeczypospolitej Polskiej Komisja z jednej strony sformułowała pewne oceny pozytywne projektu i uznała go za obiecującą inwestycję, a z drugiej strony sformułowała komentarze i wezwała do uzupełnienia pierwszego wniosku o potwierdzenie.
5 Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. Rzeczpospolita Polska przekazała Komisji uzupełnioną wersję pierwszego wniosku o potwierdzenie (zwaną dalej „pierwszą modyfikacją pierwszego wniosku o potwierdzenie”).
6 Pismem z dnia 18 października 2011 r. skierowanym do Rzeczypospolitej Polskiej Komisja stwierdziła, że wydaje się, iż projekt może przyczynić się do regionalnego rozwoju gospodarczego, lecz zwróciła się o dodatkowe informacje dotyczące kosztów wynagrodzeń celem zweryfikowania zgodności wnioskowanego finansowania z EFRR.
7 W dniu 10 listopada 2011 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli władz polskich i służb Komisji. Pismemz dnia 25 kwietnia 2012 r. Rzeczpospolita Polska przekazała Komisji dodatkowe informacje. Do kolejnego spotkania doszło w dniu 15 czerwca 2012 r. i wzięli w nim udział przedstawiciele władz polskich, służby Komisji i przedstawiciele wyznaczonego beneficjenta.
8 W ramach systemu SFC2007 – systemu elektronicznej wymiany korespondencji między Komisją a państwami członkowskimi w sprawach dotyczących funduszy strukturalnych przewidzianego w art. 39 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1083/2006 oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie EFRR (Dz.U. 2006, L 371, s. 1) – w dniu 30 sierpnia 2012 r. Komisja przekazała uwagi władzom polskim, a w dniu 22 listopada 2012 r. władze polskie odpowiedziały Komisji, przekazując nową zmodyfikowaną wersję pierwszego wniosku o potwierdzenie (zwaną dalej „drugą modyfikacją pierwszego wniosku o potwierdzenie”). Poprzez ten sam system SFC2007 w dniu 22 marca 2013 r. Komisja zwróciła uwagę władz polskich na pewne problematyczne aspekty pierwszego wniosku o potwierdzenie i wezwała je do jego wycofania.
9 Pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. Rzeczpospolita Polska wycofała pierwszy wniosek o potwierdzenie.
10 W dniu 23 grudnia 2013 r. Rzeczpospolita Polska przekazała Komisji nowy wniosek o potwierdzenie wkładu finansowego EFRR na projekt jako duży projekt (zwany dalej „drugim wnioskiem o potwierdzenie”).Projekt zaprezentowany w drugim wniosku o potwierdzenie miał na celu opracowanie i wprowadzenie na rynek 107 usług IT i przewidywał współfinansowanie przez EFRR przez okres dwóch lat wynagrodzeń 3000 pracowników.
11 Z pism Rzeczypospolitej Polskiejwynika, że drugi wniosek o potwierdzenie i pierwszy wniosek o potwierdzenie dotyczyły tego samego projektu, w szczególności ze zmienionym tytułem i zwiększoną liczbą usług IT.
12 Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. skierowanym do Rzeczypospolitej Polskiej Komisja zwróciła się do władz polskich o wyjaśnienia dotyczące pewnych informacji, które ukazały się w prasie, dotyczących wykluczenia niektórych przedsiębiorstw, w tym wyznaczonego beneficjenta, z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w Polsce. Rzeczpospolita Polska odpowiedziała pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r.
13 W dniu 25 czerwca 2014 r. odbyło się spotkanie komisarza ds. polityki regionalnej z przedstawicielem koncernu, do którego należy wyznaczony beneficjent.
14 W dniu 30 czerwca 2014 r. Rzeczpospolita Polska zwróciła się do Komisji o informacje na temat stanu postępowania.
15 Pismem z dnia 15 lipca 2014 r. skierowanym do Rzeczypospolitej Polskiej Komisja wskazała, że projekt nie spełnia przesłanek przewidzianych w art. 40 i 41 rozporządzenia nr 1083/2006 ze względu na brak inwestycji produkcyjnej, brak uzasadnienia dla wkładu publicznego, błędy w analizie finansowej, niespójność z polityką konkurencyjności Unii Europejskiej i brak innowacyjnego charakteru projektu, i wezwała Rzeczpospolitą Polską do wycofania drugiego wniosku o potwierdzenie w terminie dwóch miesięcy, wskazując, że w razie niewycofania może przyjąć decyzję odmowną.
16 W dniu 5 sierpnia 2014 r. miało miejsce spotkanie służb Komisji, przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej i przedstawicieli wyznaczonego beneficjenta.
17 Pismem z dnia 15 września 2014 r. Rzeczpospolita Polska odpowiedziała na uwagi Komisji zawarte w piśmie, o którym mowa w pkt 15 powyżej, i przekazała uzupełnioną wersję drugiego wniosku o potwierdzenie (zwaną dalej „uzupełnionym drugim wnioskiem o potwierdzenie”).
18 W dniu 31 marca 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006 Komisja przyjęła decyzję C(2015) 2230 final (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”), w której odmówiła przyznania wkładu finansowego EFRR na projekt (art. 1). Zaskarżona decyzja precyzuje, że wszelkie wydatki związane z projektem ujęte w deklaracji wydatków sprzed przyjęcia decyzji powinny zostać skorygowane w kolejnej deklaracji wydatków (art. 2). Zaskarżona decyzja jest skierowana do Rzeczpospolitej Polskiej (art. 3).
19 Zaskarżoną decyzją Komisja odmówiła potwierdzenia wkładu EFRR na projekt ze względu na to, że projekt ten nie przyczynia się do realizacji celów EFRR z powodu braku inwestycji produkcyjnej (motywy 14–25), że jest niespójny z priorytetami POIG ze względu na brak innowacyjnego charakteru (motywy 26–32) i że wkład publiczny EFRR nie jest uzasadniony (motywy 33–35).
Postępowanie i żądania stron
20 Pismem złożonym w dniu 11 czerwca 2015 r. w sekretariacie Sądu Rzeczpospolita Polska wniosła niniejszą skargę. Wnosi ona do Sądu o:
– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
– obciążenie Komisji kosztami postępowania.
21 W dniu 7 września 2015 r. Komisja złożyła w sekretariacie Sądu odpowiedź na skargę. Komisja wnosi do Sądu o:
– oddalenie skargi jako bezzasadnej;
– obciążenie Rzeczpospolitej Polskiej kosztami postępowania.
22 Rzeczpospolita Polska złożyła replikę w dniu 27 listopada 2015 r., a Komisja duplikę w dniu 5 lutego 2016 r.
23 Żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
24 Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (siódma izba) w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 89 regulaminu postępowania przed Sądem zadał stronom pytania na piśmie. Strony odpowiedziały w wyznaczonym terminie.
25 Na podstawie art. 106 § 3 regulaminu postępowania Sąd (siódma izba) postanowił orzec bez przeprowadzenia części ustnej postępowania.
Co do prawa
26 Rzeczpospolita Polska podnosi w uzasadnieniu skargi cztery zarzuty, dotyczące, zasadniczo, pierwszy – błędu w ocenie przy zastosowaniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie EFRR i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999 (Dz.U. 2006, L 210, s. 1), drugi – błędu w ocenie innowacyjności projektu, trzeci – błędu w ocenie uzasadnienia wkładu publicznego, a czwarty – naruszenia art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 i zasady lojalnej współpracy.
27 Należy zaznaczyć, że czwarty zarzut skargi dotyczy procedury oceny projektu, podczas gdy trzy pierwsze zarzuty dotyczą kolejno trzech powodów, dla których Komisja odmówiła potwierdzenia wkładu finansowego EFRR na projekt, a mianowicie braku inwestycji produkcyjnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006, braku innowacyjności w rozumieniu POIG i braku uzasadnienia wkładu publicznego w rozumieniu art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006 (zob. pkt 19 powyżej).
Uwagi wstępne w przedmiocie ram prawnych i kontroli Sądu
28 W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że rozporządzenie nr 1083/2006 reguluje działania EFRR, Europejskiego Funduszu Socjalnego i Funduszu Spójności (zwanych dalej łącznie „funduszami”) na okres programowania 2007–2013.
29 Należy wskazać, że zgodnie z art. 32 ust. 1–5 rozporządzenia nr 1083/2006 w każdym państwie członkowskim działalność funduszy przyjmuje formę programów operacyjnych opracowanych przez państwo członkowskie i przedłożonych Komisji do oceny i przyjęcia.
30 Zgodnie z art. 58, art. 59 ust. 1 i 2 i art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę i w tym celu wyznaczają w szczególności instytucję zarządzającą, instytucję certyfikującą, a także ewentualnie jedną lub kilka instytucji pośredniczących w celu wykonania części lub całości ich zadań, oraz instytucję audytową. Zgodnie z art. 60 lit. a) rozporządzenia nr 1083/2006 instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację, a w szczególności za „zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady [Unii] i krajowe przez cały okres ich realizacji”.
31 Zgodnie z art. 63 i 65 rozporządzenia nr 1083/2006 dla każdego programu operacyjnego państwa członkowskie ustanawiają również komitet monitorujący, który upewnia się co do skuteczności i jakości realizacji programu operacyjnego, w szczególności poprzez analizę i zatwierdzenie kryteriów wyboru finansowanych operacji.
32 Zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia nr 1083/2006 każda operacja, czyli projekt lub grupa projektów pozwalające na osiągnięcie celów programu operacyjnego, jest wybierana przez instytucję zarządzającą zgodnie z kryteriami ustanowionymi przez komitet monitorujący.
33 Na podstawie art. 56 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006 wydatki są kwalifikowalne do wkładu funduszy wyłącznie wtedy, gdy zostały poniesione w związku z operacjami podjętymi na mocy decyzji instytucji zarządzającej lub na odpowiedzialność tej instytucji, zgodnie z kryteriami ustalonymi przez komitet monitorujący.
34 W drugiej kolejności, jeżeli państwo członkowskie wybierze duży projekt, to jest zgodnie z art. 39 rozporządzenia nr 1083/2006 „wydatki związane z operacją składającą się z szeregu robót, działań lub usług, której celem samym w sobie jest ukończenie niepodzielnego zadania o sprecyzowanym charakterze gospodarczym lub technicznym, która posiada jasno określone cele i której całkowity koszt przekracza kwotę […] 50 mln EUR”, w celu jego finansowania przez EFRR lub przez Fundusz Spójności w ramach jednego lub wielu programów operacyjnych, zgodnie z motywem 49 rozporządzenia nr 1083/2006 powinna istnieć możliwość zatwierdzenia go przez Komisję, aby przeprowadzić ocenę jego celu i oddziaływania, a także uzgodnień odnoszących się do planowanego wykorzystania zasobów Unii.
35 W tym celu art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 przewiduje, że duży projekt jest przedstawiany Komisji przez państwo członkowskie lub jego instytucję zarządzającą, dostarczające informacje, o których mowa w art. 40 akapit pierwszy lit. a)–h) rozporządzenia nr 1083/2006, a mianowicie informacje o podmiocie odpowiedzialnym za jego wdrażanie i o charakterze inwestycji oraz jej opis, wartość finansową i lokalizację, wyniki studiów wykonalności, harmonogram realizacji, analizę kosztów i korzyści, analizę oddziaływania na środowisko, uzasadnienie wkładu publicznego i plan finansowy. Zgodnie z art. 40 ust. 2 lit. e) i art. 40 ust. 3 rozporządzenia nr 1828/2006 informacje te są przekazywane zgodnie ze wzorami wniosków o potwierdzenie zawartymi w załącznikach XXI i XXII do rozporządzenia nr 1828/2006, zatytułowanymi „Duży projekt – wniosek o potwierdzenie pomocy na mocy art. 39–41 rozporządzenia […] nr 1083/2006”.
36 Zgodnie z art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 Komisja dokonuje oceny dużego projektu, w razie potrzeby konsultując się z ekspertami zewnętrznymi, w tym z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI), w świetle informacji, o których mowa w art. 40, jego spójności z priorytetami programu operacyjnego, jego wkładu w osiągnięcie celów tych priorytetów oraz jego spójności z innymi politykami Unii.
37 Zgodnie z art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, pod warunkiem, że wniosek został złożony zgodnie z art. 40 rozporządzenia nr 1083/2006, Komisja przyjmuje decyzję możliwie najszybciej, ale nie później niż w terminie trzech miesięcy po złożeniu przez państwo członkowskie lub instytucję zarządzającą dużego projektu.
38 Artykuł 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 stanowi, że decyzja Komisji określa aspekt fizyczny, podstawę ustalania poziomu współfinansowania osi priorytetowej oraz roczny harmonogram dla wkładu finansowego EFRR lub Funduszu Spójności.
39 Zgodnie z art. 41 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006, w przypadku gdy Komisja odmawia wniesienia wkładu finansowego funduszy w duży projekt, powiadamia ona państwo członkowskie o powodach tej decyzji w terminie i na warunkach określonych w ust. 2 tego artykułu. Ponadto w tej ostatniej sytuacji, zgodnie z art. 78 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006, w przypadku gdy Komisja odmawia wniesienia wkładu finansowego w duży projekt i gdy państwo członkowskie już ujęło płatności dotyczące tego dużego projektu w przedłożonej Komisji deklaracji wydatków, po przyjęciu decyzji o odmowie należy odpowiednio skorygować deklarację wydatków.
40 W trzeciej kolejności z orzecznictwa wynika, że w zakresie przyznania pomocy finansowej Unii Komisja posiada szerokie uprawnienia dyskrecjonalne co do istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiej pomocy (zob. wyrok z dnia 14 lutego 2008 r., Provincia di Imperia/Komisja, T‑351/05, EU:T:2008:40, pkt 86 i przytoczone tam orzecznictwo).
41 Ponadto Komisja posiada szerokie uprawnienia dyskrecjonalne, w sytuacji gdy w ramach stosowania przepisów dotyczących funduszy musi dokonywać oceny złożonych sytuacji faktycznych i księgowych (zob. podobnie wyrok z dnia 6 czerwca 2007 r., Mediocurso/Komisja, T‑251/05 i T‑425/05, niepublikowany, EU:T:2007:162, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo), jak w przypadku, gdy musi ona dokonać oceny dużego projektu na podstawie informacji zawartych we wniosku o potwierdzenie, o których mowa w art. 40 rozporządzenia nr 1083/2006, spójności dużego projektu z priorytetami programu operacyjnego, jego wkładu w realizację celów tych priorytetów i jego spójności z innymi politykami Unii, aby przeprowadzić ocenę celów i oddziaływania tego dużego projektu, a także uzgodnień odnoszących się do planowanego wykorzystania zasobów Unii.
42 Tym samym w sytuacji, gdy Komisja jest zobowiązana do przeprowadzenia oceny dużego projektu i podjęcia decyzji na podstawie art. 41 rozporządzenia nr 1083/2006, dysponuje ona szerokimi uprawnieniami dyskrecjonalnymi.
43 W tych okolicznościach prowadzona przez Sąd kontrola sądowa ogranicza się do sprawdzenia, czy Komisja nie popełniła oczywistego błędu w ocenie, i w tym celu do strony skarżącej należy przedstawienie okoliczności faktycznych lub prawnych, które mogą wykazać, że ocena Komisji jest obarczona takim błędem (zob. podobnie wyroki: z dnia 19 maja 1994 r., Consorzio gruppo di azione locale „Murgia Messapica”/Komisja, T‑465/93, EU:T:1994:56, pkt 47; z dnia 6 czerwca 2007 r., Mediocurso/Komisja, T‑251/05 i T‑425/05, niepublikowany, EU:T:2007:162, pkt 73 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 14 lutego 2008 r., Provincia di Imperia/Komisja, T‑351/05, EU:T:2008:40, pkt 86).
44 Z utrwalonego orzecznictwa wynika również, że w sytuacji gdy instytucjom przysługują szerokie uprawnienia dyskrecjonalne, poszanowanie gwarancji przyznanych przez porządek prawny Unii w postępowaniach administracyjnych nabiera jeszcze większego znaczenia. Do tych gwarancji należy w szczególności obowiązek uzasadnienia decyzji w wystarczający sposób. Uzasadnienie to musi przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie autora aktu, tak aby umożliwić zainteresowanym poznanie podstaw przyjętego środka, a sądowi Unii przeprowadzenie jego kontroli (wyrok z dnia 7 maja 1992 r., Pesquerias De Bermeo i Naviera Laida/Komisja, C‑258/90 i C‑259/90, EU:C:1992:199, pkt 26).
45 W czwartej kolejności należy zauważyć, że w zakresie, w jakim Rzeczpospolita Polska celem podważenia oceny Komisji odnosi się do informacji, które nie były dostępne w czasie przyjmowania zaskarżonej decyzji lub które nie zostały przekazane do wiadomości Komisji w toku procedury oceny projektu, informacje te nie mogą być brane pod uwagę przez Sąd dla celów oceny zgodności z prawem tej decyzji.
46 Z orzecznictwa wynika bowiem, że zgodność z prawem aktu Unii ocenia się w ramach skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie stanu faktycznego i prawnego w chwili przyjęcia tego aktu. W konsekwencji przy ocenie zgodności tego aktu z prawem wyłączona jest możliwość uwzględnienia okoliczności późniejszych w stosunku do daty wydania aktu Unii (zob. wyrok z dnia 11 lutego 2015 r., Hiszpania/Komisja, T‑204/11, EU:T:2015:91, pkt 123 i przytoczone tam orzecznictwo). Według orzecznictwa zgodność z prawem decyzji w sprawie pomocy państwa powinna być oceniana w oparciu o informacje, którymi dysponowała Komisja w momencie jej wydania (zob. wyrok z dnia 19 czerwca 2015 r., Włochy/Komisja, T‑358/11, EU:T:2015:394, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo).
47 W świetle tych elementów normatywnych i orzeczniczych należy ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
48 W tym względzie do Sądu należy ocena tego, co nakazuje prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości w okolicznościach sprawy (zob. postanowienie z dnia 26 lutego 2013 r., Castiglioni/Komisja, T‑591/10, niepublikowane, EU:T:2013:94, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszym wypadku Sąd uważa, że w pierwszej kolejności należy wypowiedzieć się w przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego uzasadnienia wkładu publicznego w rozumieniu rozporządzenia nr 1083/2006. W drugiej kolejności należy zbadać zarzuty pierwszy i drugi, dotyczące, odpowiednio, zakresu stosowania interwencji EFRR w rozumieniu rozporządzenia nr 1080/2006 i innowacyjności projektu w rozumieniu POIG. W trzeciej kolejności należy zbadać zarzut czwarty, dotyczący przebiegu procedury oceny.
W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego zasadniczo błędu w ocenie uzasadnienia wkładu publicznego
49 Trzeci zarzut skargi dotyczy oceny Komisji zawartej w motywach 33–35 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą wkład finansowy EFRR nie jest uzasadniony dla realizacji projektu w rozumieniu art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006.
50 Na wstępie należy zauważyć, że w zaskarżonej decyzji:
– Komisja zaznaczyła przede wszystkim, że rynek pracy dla specjalistów IT w Polsce, a w szczególności w województwie, którego ten projekt dotyczy, jest „bardzo konkurencyjny”, a następnie, że w drugim wniosku o potwierdzenie Rzeczpospolita Polska wskazała, iż we Wrocławiu (Polska) stworzono już wiele centrów usług (motyw 33);
– Komisja wyjaśniła, że wyznaczony beneficjent projektu przewidywał dywidendę począwszy od 2021 r. (około 30 mln EUR), która była wyższa (o około 10 mln EUR) niż wkład publiczny do projektu, w tym wkład Unii, i że „wysokość i termin wypłaty dywidendy wskazuje, że zyski z projektu powinny być na tyle wysokie, by łatwo pozyskać finansowanie komercyjne” (motyw 34);
– na podstawie tych obserwacji Komisja doszła do wniosku, że inwestycja „nie jest ryzykowna” i że mając na względzie dochody i oczekiwane dywidendy, projekt „może łatwo przyciągnąć finansowanie prywatne”. Dlatego zdaniem Komisji wkład EFRR nie jest niezbędny do stworzenia centrum usług wspólnych we Wrocławiu (motyw 35);
– stąd zdaniem Komisji projekt nie ma uzasadnienia dla wkładu EFRR i nie spełnia przesłanki przewidzianej w art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006 (motywy 13 i 36).
51 Rzeczpospolita Polska w pierwszym zastrzeżeniu twierdzi, że Komisja najprawdopodobniej dokonała oceny konkurencyjności polskiego rynku pracy dla specjalistów IT w chwili przyjęcia zaskarżonej decyzji, a więc na końcowym etapie projektu, podczas gdy powinna była dokonać jego oceny na dzień złożenia przez wyznaczonego beneficjenta wniosku o dofinansowanie do władz polskich w lipcu 2009 r., ponieważ to właśnie ten projekt zwiększył atrakcyjność rynku. Projekt przyczynił się do rozwoju regionalnego i spowodował przyciągnięcie innych inwestorów. W drugim zastrzeżeniu Rzeczpospolita Polska podnosi, że Komisja niesłusznie uznała, iż inwestycja nie jest ryzykowna, mając na względzie liczbę utworzonych miejsc pracy w stosunku do średniej liczby miejsc pracy w innych centrach usług, tym bardziej że były to miejsca pracy na czas nieokreślony, oraz wykaz rodzajów ryzyka związanego z projektem zawarty w drugim wniosku o potwierdzenie.W końcu, w trzecim zastrzeżeniu Rzeczpospolita Polska podnosi przede wszystkim, że uwzględnienie dywidendy wygenerowanej przez projekt w celu oceny dla uzasadnienia wkładu EFRR jest pozbawione podstawy prawnej, następnie, że dywidenda zostanie wygenerowana w 2021 r., po sześciu latach od zakończenia współfinansowanej przez EFRR realizacji projektu w 2015 r., a w końcu, że wszystkie projekty, którym udzielana jest pomoc państwa, powinny być uzasadnione z biznesowego punktu widzenia. W tym względzie dodaje ona, że zgodnie z regułami pomocy państwa współfinansowanie z EFRR miało „efekt zachęty” dla realizacji projektu w Polsce, a nie w innych lokalizacjach.
52 Komisja kwestionuje argumenty Rzeczypospolitej Polskiej.
53 Na wstępie z jednej strony należy przypomnieć, że zgodnie z art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 Komisja dokonuje oceny dużego projektu w szczególności na podstawie informacji przedłożonych przez państwo członkowskie zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia.
54 Artykuł 40 akapit pierwszy lit. a)–h) rozporządzenia nr 1083/2006 przewiduje, że państwo członkowskie dostarcza Komisji szereg informacji o dużym projekcie, a mianowicie informacje o podmiocie odpowiedzialnym za jego wdrażanie i o charakterze inwestycji oraz jej opis, wartość finansową i lokalizację, wyniki studiów wykonalności, harmonogram realizacji, analizę kosztów i korzyści, analizę oddziaływania na środowisko, uzasadnienie wkładu publicznego i plan finansowy.
55 Z art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 wynika, że aby Komisja mogła wypowiedzieć się w przedmiocie wniosku o potwierdzenie, wniosek ten powinien być złożony zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia. Jak wskazuje art. 94 ust. 1 tego rozporządzenia, wniosek musi odpowiadać wszystkim wymogom wspomnianego art. 40.
56 Z drugiej strony należy przypomnieć, że zgodnie z motywem 49 rozporządzenia nr 1083/2006 Komisja powinna mieć możliwość oceny uzgodnień odnoszących się do planowanego wykorzystania zasobów Unii, jak również celu i oddziaływania dużego projektu.
57 W tym celu z art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006, przywołanego w pkt 54 powyżej, wynika, że wniosek o potwierdzenie wkładu wspólnotowego z EFRR przedłożony przez państwo członkowskie Komisji zawiera w szczególności informacje dotyczące „uzasadnienia wkładu publicznego”. Z tego powodu wzór wniosku o potwierdzenie zawarty w załączniku XXII do rozporządzenia nr 1828/2006 przewiduje w pkt G.2 lit. a) i b), że państwo członkowskie określa wpływ pomocy Unii na realizację projektu, wskazując, czy przyspieszy ona jego realizację i czy będzie czynnikiem decydującym dla jego realizacji.
58 Poza tym art. 40 akapit pierwszy lit. e) rozporządzenia nr 1083/2006 przewiduje podobnie, że wniosek o potwierdzenie zawiera także „analizę kosztów i korzyści”. Dokument roboczy nr 4, zatytułowany „Wytyczne dotyczące metodologii przeprowadzania analizy kosztów i korzyści”, z sierpnia 2006 r. (zwany dalej „wytycznymi metodologicznymi”), przygotowany przez Komisję jako indykatywne wskazówki dotyczące metodologii do wykorzystania w trakcie przeprowadzania analizy kosztów i korzyści, o której mowa w art. 40 akapit drugi rozporządzenia nr 1083/2006, wskazuje, że taka analiza kosztów i korzyści służy dwóm celom, a mianowicie ustaleniu, czy projekt jest warty współfinansowania [pkt 2.1 ppkt 1 wytycznych metodologicznych] i czy wymaga współfinansowania [pkt 2.1 ppkt 2 wytycznych metodologicznych], co potwierdza znaczenie oceny konieczności lub decydującego charakteru wkładu Unii.
59 Wynika z tego, że na podstawie art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z art. 41 ust. 1 tego rozporządzenia Komisja może, a nawet powinna zbadać, czy wkład publiczny Unii na duży projekt jest uzasadniony. W tym celu, jak zaznaczono w pkt 42 powyżej, posiada ona szeroki zakres uznania, a kontrola Sądu jest ograniczona do weryfikacji braku oczywistego błędu w ocenie.
60 Stwierdzenia tego nie podważają argumenty wysunięte przez Rzeczpospolitą Polską w odpowiedzi na środki organizacji postępowania. Rzeczpospolita Polska podnosi, że na podstawie art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 kryteriami oceny dużego projektu są jedynie jego spójność z priorytetami programu operacyjnego, jego wkład w realizację celów tych priorytetów i jego spójność z innymi politykami Unii, a nie informacje dotyczące dużego projektu, o których mowa w art. 40 rozporządzenia nr 1083/2006. Informacje te nie stanowią samoistnego powodu negatywnej oceny, który może uzasadniać odmowę wkładu finansowego.
61 Tymczasem z brzmienia art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1803/2006 wynika, że duży projekt jest oceniany nie tylko na podstawie jego spójności z priorytetami programu operacyjnego, jego wkładu w realizację celów tych priorytetów i jego spójności z innymi politykami Unii, lecz także na podstawie informacji określonych w art. 40 wspomnianego rozporządzenia. I tak, zgodnie z art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z art. 40 akapit pierwszy tego rozporządzenia powody decyzji odmownej przyjętej na podstawie art. 41 ust. 3 tego rozporządzenia mogą mieć związek w szczególności ze spójnością dużego projektu z priorytetami programu operacyjnego, z jego wkładem w realizację celów tych priorytetów i jego spójnością z innymi politykami Unii, jak również z informacjami przekazanymi we wniosku o potwierdzenie, co się tyczy w szczególności studium wykonalności, analizy kosztów i korzyści, analizy oddziaływania na środowisko czy też uzasadnienia wkładu publicznego.
62 W tych ramach należy zbadać, czy trzy zastrzeżenia wysunięte przez Rzeczpospolitą Polską mogą podważyć zasadność oceny Komisji dotyczącej w niniejszym wypadku braku uzasadnienia wkładu publicznego.
63 W pierwszej kolejności, co się tyczy zastrzeżenia kwestionującego analizę rynku pracy dla specjalistów IT zawartą w motywie 33 zdanie pierwsze zaskarżonej decyzji, po pierwsze, należy wskazać, że wbrew temu, co utrzymuje Rzeczpospolita Polska, z zaskarżonej decyzji nie wynika, że Komisja dokonała oceny konkurencyjności tego rynku pracy na podstawie danych dostępnych w chwili przyjęcia zaskarżonej decyzji (w 2015 r.) zamiast danych odnoszących się do dnia złożenia projektu przez wyznaczonego beneficjenta władzom polskim (w 2009 r.). Należy bowiem stwierdzić, że motyw 33 zdanie drugie zaskarżonej decyzji nie odwołuje się do żadnych danych dotyczących wspomnianego rynku pracy, lecz jedynie do faktu, iż w drugim wniosku o potwierdzenie Rzeczpospolita Polska wskazała, że we Wrocławiu utworzono wiele centrów usług. Komisja odnosi się do wskazówek zawartych w drugim wniosku o potwierdzenie, a Rzeczpospolita Polska nie utrzymuje, by informacje, które przedstawiła odnośnie do konkurencyjności rynku pracy, nie miały znaczenia.
64 Rzeczpospolita Polska nie przytacza przed Sądem żadnych konkretnych i udokumentowanych danych celem podważenia oceny Komisji i wykazania, że rynek pracy dla specjalistów IT nie był konkurencyjny. Przeciwnie, Rzeczpospolita Polska ograniczyła się do podniesienia w sposób niejasny i bez żadnego uzasadnienia, że to realizacja projektu zwiększyła atrakcyjność rynku, przyczyniła się do rozwoju regionalnego i przyciągnęła innych inwestorów. Twierdzeń takich nie można przyjąć.
65 Poza tym w replice Rzeczpospolita Polska wyraźnie przyznała z jednej strony, odnosząc się do swojego drugiego wniosku o potwierdzenie, że faktycznie mowa w nim była o tym, że „Wrocław jest miastem, w którym zostało już ulokowanych wiele centrów usług, [które] oferują głównie pracę dla programistów”, a z drugiej strony, że lokalizacja projektu w Polsce była korzystna ze względu na między innymi „wykwalifikowaną i specjalistyczną kadrę [i] rosnące zapotrzebowanie na innowacyjne usługi świadczone w ramach projektu” i że „[p]rzyczyną sukcesu Polski jako coraz bardziej liczącego się centrum usług informatycznych jest przede wszystkim obecność wykwalifikowanych pracowników”.
66 Te informacje nie podważają zatem oceny Komisji, zgodnie z którą rynek pracy dla specjalistów IT w Polsce, a w szczególności w województwie, którego dotyczy projekt, jest bardzo konkurencyjny, lecz wręcz przeciwnie – potwierdzają taką ocenę.
67 Po drugie, w każdym razie należy wskazać, że jak również podnosi Komisja, uchwała Rady Ministrów nr 149/2010 „Wsparcie finansowe inwestycji realizowanych przez IBM Global Services Delivery Centre Polska Sp. z o.o. we Wrocławiu, pod nazwą: Centrum usług wspólnych IT – IDC (Integrated Delivery Centre), w latach 2010–2013” z dnia 14 września 2010 r., przedłożona przez Komisję przed Sądem, wskazuje, że w 2009 r. Dolny Śląsk należał do najsilniejszych gospodarczo regionów Polski (czwarte miejsce), że szybko rozwijały się tam nowe przyszłościowe gałęzie, że sektor usług odpowiadał za 60% jego produktu wewnętrznego brutto (PIB), że zlokalizowanych tam było już wiele przedsiębiorstw z sektora usług wspólnych, że miasto Wrocław, będące jego stolicą, stało się trzecim najatrakcyjniejszym miastem w kraju dla tego typu inwestycji, że polski rynek IT był w 2010 r. drugim co do wielkości w Europie Środkowo-Wschodniej, że prognozowany roczny wzrost jego wartości miał wynieść 12,7% do roku 2012 i że obecność koncernów informatycznych będących już na rynku polskim wynikała między innymi z dostępności pracowników i jakości świadczonych usług, a także z dobrych perspektyw rozwoju rynku informatycznego. Rzeczpospolita Polska nie kwestionuje przedstawionych przez Komisję informacji, które potwierdzają ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji, i ogranicza się do twierdzenia, że jednak wysoki współczynnik bezrobocia w tym województwie wskazuje na zasadność realizacji w nim projektu. Taki argument nie podważa jednak w niczym zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia co do konkurencyjności rynku pracy dla specjalistów IT, lecz wręcz przeciwnie, potwierdza fakt, że lokalizacja projektu we wspomnianym województwie była korzystna dla rekrutacji takich specjalistów i że w konsekwencji projekt nie był szczególnie ryzykowny w tym względzie.
68 W tych okolicznościach ocena Komisji zawarta w motywie 33 zaskarżonej decyzji nie jest obarczona oczywistym błędem w ocenie.
69 W drugiej kolejności, co się tyczy zastrzeżenia kwestionującego analizę rentowności projektu zawartą w motywie 34 zaskarżonej decyzji, należy wyjść od spostrzeżenia, że Rzeczpospolita Polska nie kwestionuje prawdziwości wymienionych w nim okoliczności faktycznych, a mianowicie że projekt miał przynieść dywidendę wynoszącą 30 mln EUR w 2021 r., która to kwota jest wyższa o 10 mln EUR od publicznego finansowania projektu.
70 Rzeczpospolita Polska twierdzi natomiast, po pierwsze, że Komisja nie miała podstawy prawnej dla uwzględnienia rentowności projektu dla oceny, czy wkład EFRR był uzasadniony, ani też dla określenia granicy dopuszczalnej rentowności. Dodaje ona, że wszystkie projekty finansowane z pomocy publicznej powinny być uzasadnione z biznesowego punktu widzenia, czyli powinny mieć zdolność do generowania w przyszłości znacznych przepływów pieniężnych.
71 Niemniej należy przypomnieć z jednej strony, że jak wynika z pkt G.2 wzoru wniosku o potwierdzenie zawartego w załączniku XXII do rozporządzenia nr 1828/2006, w zakresie dużych projektów, aby potwierdzić wkład EFRR, Komisja ocenia wpływ pomocy Unii na realizację projektu, biorąc pod uwagę w szczególności fakt, czy wkład ten będzie czynnikiem decydującym dla jego realizacji. W tych ramach, przy wykonywaniu uprawnień dyskrecjonalnych przyznanych Komisji w rozporządzeniu nr 1083/2006 do celów oceny dużego projektu, nic nie zakazuje Komisji, by wzięła pod uwagę w szczególności dane gospodarczo-finansowe projektu, w tym dane dotyczące jego rentowności, aby ocenić uzasadnienie wkładu publicznego zgodnie z art. 40 akapit pierwszy lit. g) wspomnianego rozporządzenia.
72 Poza tym możliwość uwzględnienia danych gospodarczo-finansowych projektu jest potwierdzona przez wytyczne metodologiczne, zgodnie z którymi dla oceny, czy duży projekt wymaga współfinansowania, należy wziąć pod uwagę zwłaszcza jego rentowność. W szczególności pkt 2.1 ppkt 2 wytycznych metodologicznych wskazuje wyraźnie, że „[f]akt, iż projekt przyczynia się do realizacji celów polityki gospodarczej [Unii], nie oznacza jeszcze, że musi on być współfinansowany z funduszy” i że „[p]onadto projekt potrzebny z gospodarczego punktu widzenia może być jednocześnie projektem przynoszącym finansowe korzyści, co sprawia, iż w takim przypadku projekt nie powinien być współfinansowany z funduszy”. W tym względzie pkt 2.1 ppkt 2 i pkt 2.2.2 wytycznych metodologicznych określają pewne kryteria rentowności, które należy spełnić, aby projekt mógł być współfinansowany przez fundusze, a mianowicie finansowa wartość bieżąca netto inwestycji bez wkładu z funduszy (FNPV/C) powinna być ujemna, a stopa rentowności finansowej bez wkładu funduszy (TRF/C) powinna być niższa od stopy dyskontowej użytej w analizie.
73 Wynika z tego, że na podstawie art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006 Komisja może, a wręcz powinna ocenić, czy wkład publiczny Unii jest uzasadniony, w tym w odniesieniu do poziomu rentowności projektu.
74 Z drugiej strony, co się tyczy argumentu Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym wszystkie projekty, którym udzielana jest pomoc państwa, powinny być uzasadnione z biznesowego punktu widzenia, należy wskazać, że Komisja nie zawarła w zaskarżonej decyzji wymogu braku rentowności projektu, by mógł on skorzystać z finansowania EFRR. Oparła się ona bowiem w tym względzie nie na rentowności projektu jako takiej, lecz na wysokości i terminie wypłaty oczekiwanych dywidend, które świadczą o tym, że przewidywane zyski były wystarczająco wysokie, by łatwo pozyskać finansowanie komercyjne (motyw 34 zaskarżonej decyzji). Nie przyjęła ona też progu rentowności, lecz oceniła ją konkretnie zgodnie z przekazanymi jej informacjami.
75 Po drugie, Rzeczpospolita Polska podnosi, że pierwsze dywidendy pochodzące z projektu zostaną wypłacone w 2021 r., sześć lat po zakończeniu w 2015 r. etapu realizacji projektu, który byłby współfinansowany przez EFRR. Jednakże Rzeczpospolita Polska nie wskazuje, w jaki sposób okoliczność ta, przy założeniu jej wykazania, miałaby wpływać na zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenie co do rentowności projektu.
76 Po trzecie, Rzeczpospolita Polska podnosi, że w niniejszym wypadku pomoc publiczna Unii miała efekt zachęcający do podjęcia decyzji o realizacji inwestycji w Polsce zgodnie z art. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. [107 i 108 TFUE] (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.U. 2008, L 214, s. 3). Należy jednak zaznaczyć, że z motywów 33–35 zaskarżonej decyzji wynika, iż Komisja nie odmówiła potwierdzenia wkładu EFRR ze względu na brak efektu zachęty w rozumieniu przepisów w dziedzinie pomocy państwa, nawet przy założeniu, że byłoby to możliwe, lecz ze względu na brak uzasadnienia wkładu publicznego Unii w rozumieniu art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006. W konsekwencji dokonane przez Rzeczpospolitą Polską odniesienia do efektu zachęty nie mają znaczenia w niniejszym wypadku i należy je oddalić jako bezskuteczne. Poza tym okoliczność, że pomoc państwa może mieć efekt zachęty w rozumieniu art. 8 rozporządzenia nr 800/2008, nie oznacza automatycznie, że równoległy wkład EFRR jest uzasadniony w rozumieniu art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006.
77 Z całości powyższych rozważań wynika, że ocena Komisji, zgodnie z którą rentowność projektu nie uzasadnia wkładu EFRR, nie jest obarczona oczywistym błędem w ocenie.
78 W trzeciej kolejności, co się tyczy zastrzeżenia kwestionującego ocenę Komisji, zawartą w motywie 35 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą projekt nie jest ryzykowny, należy wskazać, że Rzeczpospolita Polska również nie wykazuje, by ocena ta była obarczona oczywistym błędem w ocenie ani by projekt był ryzykowną inwestycją.
79 Przede wszystkim, co się tyczy argumentu odnoszącego się do skali inwestycji pod względem liczba zatrudnionych w stosunku do średniej w innych centrach usług w Polsce, należy wskazać, podobnie jak uczyniła to Komisja, że takiemu argumentowi zaprzecza to, iż w pkt B.5.1 drugiej modyfikacji pierwszego wniosku o potwierdzenie Rzeczpospolita Polska wskazała wyraźnie – nie wracając później do tego oświadczenia – że największe centra usług w regionie dwóch innych podmiotów były porównywalne wielkością z centrum będącym przedmiotem projektu.
80 Następnie zatrudnienie dużej liczby pracowników (3000) na czas nieokreślony nie świadczy o tym, że projekt jest ryzykowny, ponieważ, wręcz przeciwnie, jak podnosi Komisja, gdyby projekt rzeczywiście był postrzegany jako ryzykowny, wyznaczony beneficjent przewidziałby bardziej elastyczne formy zatrudnienia.
81 Ponadto wykaz rodzajów ryzyka zawarty w drugim wniosku o potwierdzenie (zob. pkt E.3.3 tego wniosku; s. 65–67 dokumentu), który przywołuje Rzeczpospolita Polska, wymienia jedynie ryzyko o niskim (19 na 24) lub średnim prawdopodobieństwie (5 na 24).
82 W końcu, argumentowi dotyczącemu realizacji projektu w okresie kryzysu finansowego, który pociągał za sobą niepewność co do istnienia popytu na oferowane usługi, przeczą zarówno ustalenia dokonane w pkt 63–68 powyżej odnośnie do charakterystyki polskiego rynku IT, jak i fakt, że w wykazie rodzajów ryzyka wspomnianym w pkt 81 powyżej ryzyku związanemu z kryzysem gospodarczym towarzyszyło niskie prawdopodobieństwo (zob. pkt E.3.3 drugiego wniosku o potwierdzenie, trzecia linijka w tabeli; s. 66 dokumentu).
83 Wynika z tego, że ocena Komisji, zgodnie z którą projekt nie jest ryzykowny, nie była obarczona oczywistym błędem w ocenie.
84 Z całości powyższych rozważań wynika, że trzeci zarzut skargi nie jest zasadny i należy go oddalić.
W przedmiocie zarzutów pierwszego i drugiego, dotyczących zasadniczo, odpowiednio, błędu w ocenie przy zastosowaniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006 i błędu w ocenie innowacyjności projektu
85 Pierwszy zarzut skargi dotyczy oceny Komisji zawartej w motywach 14–25 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą projekt nie przyczynia się do realizacji celów EFRR ze względu na brak inwestycji produkcyjnej w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006. Rzeczpospolita Polska twierdzi zasadniczo, że Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, uznając, że projekt nie jest inwestycją produkcyjną w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006.
86 Drugi zarzut skargi, podzielony na trzy części, dotyczy oceny Komisji zawartej w motywach 26–32 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą projekt nie był spójny z priorytetami POIG w rozumieniu art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006 ze względu na brak innowacyjności w rozumieniu POIG. Rzeczpospolita Polska kwestionuje interpretację POIG dokonaną przez Komisję (część pierwsza), jak również ocenę projektu, co się tyczy zarówno chwili, w której Komisja przeprowadziła tę ocenę (część trzecia), jak i jej zasadności (część druga).
87 W tym względzie należy stwierdzić, że zarówno ze struktury zaskarżonej decyzji, jak i z treści zawartych w niej motywów wyraźnie wynika, że odmowa potwierdzenia wkładu finansowego EFRR na projekt opiera się na trzech odrębnych i niezależnych powodach, a mianowicie na braku inwestycji produkcyjnej, braku innowacyjności i braku uzasadnienia wkładu publicznego (zob. pkt 19 powyżej). Powody te opierają się zresztą na trzech odrębnych podstawach prawnych. Komisja uznała bowiem, że z powodu tego, iż projekt nie był inwestycją produkcyjną, nie wchodził on w zakres stosowania interwencji EFRR w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006, z powodu tego, że nie był innowacyjny, nie był spójny z priorytetami POIG w rozumieniu art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, a z powodu tego, że nie był ryzykowny i mógł przyciągnąć finansowanie prywatne, nie uzasadniał wkładu publicznego w rozumieniu art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006.
88 Zapytane w tym względzie przez Sąd w drodze środków organizacji postępowania, zarówno Rzeczpospolita Polska, jak i Komisja potwierdziły zasadniczo, że zaskarżona decyzja opiera się na tych trzech powodach, niemniej Rzeczpospolita Polska kwestionuje ich zgodność z prawem i ich zastosowanie w niniejszym wypadku.
89 Jak stwierdzono w pkt 59 i 61 powyżej, Komisja oceniła projekt w szczególności na podstawie uzasadnienia wkładu publicznego, o którym mowa w art. 40 akapit pierwszy lit. g) rozporządzenia nr 1083/2006, nie popełniając przy tym błędu co do przepisów regulujących ocenę dużych projektów.
90 W tych okolicznościach, ze względu na to, że z jednej strony z badania trzeciego zarzutu skargi wynika, iż trzeci powód, na którym opiera się zaskarżona decyzja, nie jest obarczony żadnym błędem lub niezgodnością z prawem, i że z drugiej strony powód ten sam w sobie może uzasadniać sentencję zaskarżonej decyzji odmawiającą potwierdzenia wkładu finansowego EFRR na projekt, badanie zarzutów pierwszego i drugiego, nawet przy założeniu ich zasadności, nie może mieć wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.
91 Należy bowiem przypomnieć, że z orzecznictwa wynika, iż w przypadku gdy niektóre części uzasadnienia decyzji mogą same w sobie uzasadniać ją w sposób wymagany prawem, wady, którymi mogłyby być dotknięte inne części uzasadnienia aktu prawnego, w żadnym razie nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie (wyrok z dnia 15 stycznia 2015 r., Francja/Komisja, T‑1/12, EU:T:2015:17, pkt 73; zob. także podobnie wyrok z dnia 28 września 2016 r., Zjednoczone Królestwo/Komisja, T‑437/14, EU:T:2016:577, pkt 73). Ponadto, gdy rozstrzygnięcie decyzji Komisji opiera się na wielu podstawach rozumowania, z których każda wystarczyłaby do uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, nieważność tego aktu należy stwierdzić w zasadzie tylko wtedy, gdy każda z tych podstaw jest dotknięta wadami. W takim przypadku błąd lub inna wada prawna, które dotyczyły tylko jednej z podstaw wnioskowania, nie wystarczają, by uzasadnić stwierdzenie nieważności spornej decyzji, ponieważ taki błąd nie mógł mieć decydującego wpływu na rozstrzygnięcie decyzji przez wydającą ją instytucję (postanowienie z dnia 26 lutego 2013 r., Castiglioni/Komisja, T‑591/10, niepublikowane, EU:T:2013:94, pkt 44).
92 W konsekwencji zarzuty pierwszy i drugi należy oddalić jako bezskuteczne, bez konieczności orzekania w szczególności w przedmiocie interpretacji art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006, za którą opowiada się Komisja, lub w przedmiocie oceny Komisji dotyczącej innowacyjności projektu z punktu widzenia zarówno organizacji i przebiegu postępowania, jak i wyniku, w tym kwestii tego, czy ocena ta jest uzasadniona zgodnie z prawem.
W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego zasadniczo naruszenia art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 i zasady lojalnej współpracy
93 Rzeczpospolita Polska z jednej strony utrzymuje, że Komisja naruszyła zasadę lojalnej współpracy oraz art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, przekraczając termin trzech miesięcy przewidziany w tym przepisie na przyjęcie decyzji w przedmiocie wniosku o potwierdzenie wkładu finansowego na duży projekt. Twierdzi ona, że zaskarżona decyzja została przyjęta w dniu 31 marca 2015 r. – pięć lat po złożeniu pierwszego wniosku o potwierdzenie w dniu 20 maja 2010 r. – i że nawet biorąc pod uwagę okresy wstrzymania biegu postępowania celem udzielenia odpowiedzi na pytania Komisji, żadna szczególna okoliczność nie uzasadnia w niniejszym wypadku takiego przekroczenia terminu. Zdaniem Rzeczypospolitej Polskiej przekroczenie tego terminu stanowi naruszenie istotnych wymogów proceduralnych, które może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle orzecznictwa dotyczącego terminu na przyjęcie decyzji dotyczącej korekty finansowej.
94 Z drugiej strony Rzeczpospolita Polska twierdzi, że Komisja naruszyła zasadę lojalnej współpracy poprzez zmianę podejścia w toku postępowania wyjaśniającego, gdyż początkowo oceniała projekt pozytywnie i wyraziła jedynie zastrzeżenia formalne.
95 Komisja kwestionuje argumenty Rzeczypospolitej Polskiej.
W przedmiocie zastrzeżenia dotyczącego przekroczenia terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z zasadą lojalnej współpracy
96 Artykuł 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 stanowi:
„Komisja przyjmuje decyzję możliwie najszybciej, ale nie później niż w terminie trzech miesięcy po złożeniu przez państwo członkowskie […] dużego projektu, pod warunkiem że został on złożony zgodnie z art. 40 [rozporządzenia nr 1083/2006]. Decyzja ta określa aspekt fizyczny, podstawę ustalania poziomu współfinansowania osi priorytetowej oraz roczny harmonogram dla wkładu finansowego EFRR lub Funduszu Spójności”.
97 Artykuł 41 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006 stanowi:
„W przypadku gdy Komisja odmawia wniesienia wkładu finansowego funduszy w duży projekt, powiadamia ona państwo członkowskie o powodach tej decyzji w terminie i na warunkach określonych w [art. 41] ust. 2 [tego rozporządzenia]”.
98 W pierwszej kolejności należy ustalić, czy termin określony w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 ma charakter instrukcyjny czy wiążący w świetle brzmienia i systematyki tego przepisu (zob. analogicznie wyrok z dnia 20 stycznia 2005 r., Merck, Sharp & Dohme, C‑245/03, EU:C:2005:41, pkt 20).
99 W tym względzie należy wskazać, że art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 nie zawiera wskazówek pozwalających na przyznanie przewidzianemu w nim terminowi charakteru czysto instrukcyjnego. Przeciwnie – użycie czasownika „przyjmować” w formie oznajmującej („przyjmuje”) świadczy o tym, że Komisja jest zobowiązana do zachowania tego terminu, co potwierdza w szczególności wersja angielska tego przepisu, która poprzez użycie wyrażenia „shall adopt” odnosi się wyraźnie do obowiązku. Użycie sformułowania „możliwie najszybciej, ale nie później” jedynie potwierdza, że przestrzeganie tego terminu nie jest możliwością, lecz obowiązkiem Komisji, który prawodawca chciał podkreślić.
100 Wynika z tego, że termin określony w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, jak wynika zarówno z brzmienia, jak i systematyki tego przepisu, jest terminem wiążącym.
101 W drugiej kolejności należy stwierdzić, że w niniejszym wypadku, jak słusznie utrzymuje Rzeczpospolita Polska (zob. pkt 93 powyżej) w świetle rozwoju wydarzeń przypomnianych w pkt 3–18 powyżej, termin trzech miesięcy przewidziany w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, mający zastosowanie do decyzji odmownej na podstawie art. 41 ust. 3 tego rozporządzenia, został przez Komisję przekroczony.
102 Należy bowiem stwierdzić, że w następstwie wycofania pierwszego wniosku o potwierdzenie, które zakończyło procedurę rozpatrzenia tego wniosku, co się tyczy drugiego wniosku o potwierdzenie, Komisja przede wszystkim potrzebowała trzech i pół miesiąca na sformułowanie w dniu 3 kwietnia 2014 r., na podstawie informacji, które ukazały się w prasie, pytania, które mogło mieć wpływ na ocenę projektu. Następnie, po odpowiedzi Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 kwietnia 2014 r. Komisja potrzebowała jeszcze trzech miesięcy na przekazanie Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 15 lipca 2014 r. swojej oceny wniosku, mając jednak na uwadze, że w dniu 25 czerwca 2014 r. odbyło się spotkanie. W końcu, po odpowiedzi Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 września 2014 r. zawierającej drugi uzupełniony wniosek o potwierdzenie Komisja potrzebowała sześciu i pół miesiąca na formalne wypowiedzenie się w przedmiocie tego wniosku i przyjęcie w dniu 31 marca 2015 r. zaskarżonej decyzji na podstawie art. 41 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006.
103 W trzeciej kolejności w tych okolicznościach należy ustalić konsekwencje przekroczenia terminu trzech miesięcy przewidzianego w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, a w szczególności zbadać, czy ma ono powodować automatycznie z samego tego powodu stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
104 Ponieważ art. 41 rozporządzenia nr 1083/2006 nie zawiera żadnej wskazówki co do konsekwencji przekroczenia przez Komisję przewidzianego w nim terminu trzech miesięcy, zgodnie z orzecznictwem Trybunału należy rozpatrzyć cele i strukturę tego rozporządzenia, aby ustalić konsekwencje tego przekroczenia (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 20 stycznia 2005 r., Merck, Sharp & Dohme, C‑245/03, EU:C:2005:41, pkt 25, 26).
105 Na wstępie należy przypomnieć, że termin przewidziany w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 jest terminem, w jakim Komisja jest zobowiązana odpowiedzieć na wniosek złożony jej przez osoby trzecie, w niniejszym wypadku przez państwo członkowskie. Jedynie w wypadku gdyby brak odpowiedzi w tym terminie powodował uwzględnienie wniosku lub utratę przez Komisję uprawnienia do jego rozpatrzenia, można by automatycznie stwierdzić nieważność odpowiedzi odmownej przyjętej po terminie z samego powodu przekroczenia takiego terminu (zob. analogicznie wyrok z dnia 18 marca 2009 r., Shanghai Excell M & E Enterprise i Shanghai Adeptech Precision/Rada, T‑299/05, EU:T:2009:72, pkt 116). Należy zatem zbadać, czy rozporządzenie nr 1083/2006 należy interpretować w świetle jego celów i struktury w ten sposób, że przekroczenie wspomnianego terminu powoduje uwzględnienie wniosku lub utratę przez Komisję uprawnienia do jego rozpatrzenia.
106 Co się tyczy kwestii tego, czy z celów i struktury rozporządzenia nr 1083/2006 wynika, że przekroczenie terminu trzech miesięcy powoduje uwzględnienie wniosku o potwierdzenie złożonego przez państwo członkowskie, należy wskazać, po pierwsze, że treść decyzji uwzględniającej wyklucza taką możliwość.
107 Z art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 wynika bowiem, że decyzja Komisji uwzględniająca wniosek o potwierdzenie wskazuje między innymi podstawę ustalania poziomu współfinansowania programu operacyjnego (zob. pkt 38 powyżej). Jedynie decyzja Komisji uwzględniająca taki wniosek określa kwotę podstawową, do której ma zastosowanie poziom współfinansowania wynikający z danego programu operacyjnego, a tym samym wysokość wkładu finansowego Unii. W braku decyzji Komisji nie można konkretnie określić wkładu finansowego Unii i w konsekwencji uznać, że został on potwierdzony.
108 Ma to zresztą oparcie w motywie 49 rozporządzenia nr 1083/2006, który mówi, że Komisja powinna mieć możliwość oceny i w danym wypadku zatwierdzenia dużych projektów (zob. pkt 34 powyżej). Wynika z tego, że w wypadku dużych projektów u podstaw rozporządzenia nr 1083/2006 leży założenie, że ich finansowanie przez państwo członkowskie za pomocą zasobów EFRR lub Funduszu Spójności jest uzależnione od zatwierdzenia przez Komisję.
109 Po drugie, należy stwierdzić, że tam, gdzie rozporządzenie nr 1083/2006 przewidywało sankcję za niezachowanie danego terminu poprzez przyjęcie z mocy prawa, owo rozporządzenie wyraźnie na to wskazywało (zob. analogicznie wyrok z dnia 20 stycznia 2005 r., Merck, Sharp & Dohme, C‑245/03, EU:C:2005:41, pkt 31). I tak, na przykład art. 62 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006 stanowi, że strategię audytu przedstawianą Komisji przez komitet monitorujący „uznaje się za przyjętą” w przypadku braku uwag Komisji w terminie trzech miesięcy od jej otrzymania. Podobnie art. 67 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006 stanowi, że sprawozdanie końcowe dotyczące programu operacyjnego przekazane przez instytucję zarządzającą Komisji „uznaje się za przyjęte”, jeżeli Komisja nie odpowie w przewidzianym terminie. Tak samo art. 89 ust. 3 rozporządzenia nr 1083/2006 stanowi, że deklarację zamknięcia przekazaną przez państwo członkowskie Komisji „uznaje się za przyjętą w braku uwag ze strony Komisji w […] terminie pięciu miesięcy”.
110 W konsekwencji w ramach rozporządzenia nr 1083/2006, jak wynika z jego celów i struktury, brak odpowiedzi na wniosek o potwierdzenie w terminie przewidzianym w art. 41 ust. 2 tego rozporządzenia nie powoduje przyjęcia wniosku o potwierdzenie.
111 Wniosku tego nie podważa argument Rzeczypospolitej Polskiej oparty na orzecznictwie Trybunału dotyczącym terminu na przyjęcie korekty finansowej.
112 W tym względzie, choć jak podnosi Rzeczpospolita Polska, w orzecznictwie dotyczącym przewidzianego w art. 99 rozporządzenia nr 1083/2006 uprawnienia Komisji do dokonywania korekt finansowych Trybunał uznał wprawdzie, że przekroczenie przewidzianego w art. 100 ust. 5 tego rozporządzenia terminu na dokonanie takich korekt stanowiło naruszenie istotnych wymogów proceduralnych, które podlega uwzględnieniu przez sąd Unii z urzędu i powoduje stwierdzenie nieważności decyzji przyjętej po terminie (wyroki: z dnia 4 września 2014 r., Hiszpania/Komisja, C‑192/13 P, EU:C:2014:2156, pkt 103, 104; z dnia 21 września 2016 r., Komisja/Hiszpania, C‑140/15 P, EU:C:2016:708, pkt 114, 118), to orzecznictwo to nie może jednak znaleźć zastosowania w niniejszym wypadku.
113 Orzecznictwo przywołane w pkt 112 powyżej ma bowiem za przedmiot termin o innym charakterze niż termin przewidziany w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006.
114 Przede wszystkim w ramach oceny dużych projektów termin przewidziany w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 jest terminem, w którym Komisja jest zobowiązana odpowiedzieć na wniosek o współfinansowanie złożony jej przez państwo członkowskie, natomiast w ramach procedury korekty finansowej termin przewidziany w art. 100 ust. 5 tego samego rozporządzenia jest terminem, w którym Komisja jest zobowiązana przyjąć z własnej inicjatywy decyzję uchylającą całość lub część udziału finansowego Unii w programie operacyjnym. Tym samym zasadniczo pierwszy jest terminem na przyznanie wkładu finansowego, podczas gdy drugi jest terminem na cofnięcie już przyznanego wkładu finansowego.
115 Następnie w ramach oceny dużych projektów w braku przyjętej w terminie decyzji co do wniosku o potwierdzenie i jakiegokolwiek przepisu przewidującego konsekwencje takiego braku decyzji wniosek o potwierdzenie pozostaje bez odpowiedzi i nie może być uważany za przyjęty (zob. pkt 106–110 powyżej). Natomiast w zakresie korekt finansowych w braku decyzji w przewidzianym na to terminie państwo członkowskie zachowuje wkład funduszy, który już został mu przyznany. Tym samym w braku przyjętej w terminie decyzji dotyczącej korekty finansowej, jak wynika z orzecznictwa przywołanego w pkt 112 powyżej, Komisja nie może zastosować korekty finansowej wobec państwa członkowskiego.
116 W końcu, z orzecznictwa przywołanego w pkt 112 powyżej nie wynika, by Trybunał wypowiedział się w ten sposób, że terminy przewidziane w art. 100 ust. 5 i w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 mają ten sam charakter. Z orzecznictwa tego wynika natomiast, że Trybunał zbadał jedynie termin wyznaczony na przyjęcie decyzji dotyczącej korekty finansowej i że odniósł się wyraźnie do charakteru takiej decyzji (wyroki: z dnia 4 września 2014 r., Hiszpania/Komisja, C‑192/13 P, EU:C:2014:2156, pkt 82, 102; z dnia 21 września 2016 r., Komisja/Hiszpania, C‑140/15 P, EU:C:2016:708, pkt 70, 72, 113).
117 Wniosek przyjęty w pkt 110 powyżej jest ponadto potwierdzony, a contrario, przez nową procedurę dorozumianego zatwierdzenia przewidzianą w art. 102 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie nr 1083/2006(Dz.U. 2013, L 347, s. 320). Otóż przepis ten, który zresztą zgodnie z art. 152 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1303/2013 nie ma zastosowania w niniejszym wypadku, przewiduje procedurę dorozumianego zatwierdzenia jedynie wtedy, gdy do wniosku złożonego przez państwo członkowskie dołączona jest ocena jakości przeprowadzona przez niezależnych ekspertów zgodnie z art. 101 akapit trzeci tego rozporządzenia. Procedura ta nie ma odpowiednika w systemie przewidzianym w art. 39–41 rozporządzenia nr 1083/2006, w ramach którego milczenie Komisji w terminie trzech miesięcy nie może być interpretowane jako dorozumiane potwierdzenie wkładu finansowego na duży projekt.
118 Co się tyczy kwestii, czy z celów i struktury rozporządzenia nr 1083/2006 wynika, że przekroczenie terminu trzech miesięcy powoduje utratę uprawnienia Komisji do rozpatrzenia wniosku o potwierdzenie złożonego przez państwo członkowskie, po pierwsze, należy zauważyć, że gdyby Komisja musiała odstąpić od kontynuowania rozpatrywania wniosku o potwierdzenie, jeżeli przekroczyłaby termin trzech miesięcy, ostatecznie szkodziłoby to celowi początkowego wniosku państwa członkowskiego, a mianowicie uzyskaniu potwierdzenia wkładu finansowego EFRR lub Funduszu Spójności, i to z powodów, które nie podlegałyby jej kontroli. Podobnie, gdyby Komisja musiała rozpocząć nową procedurę oceny dużego projektu, podlegającą nowemu terminowi trzech miesięcy, w praktyce jedynie pogarszałoby to uchybienie temu terminowi, przesuwając decyzję w przedmiocie wniosku o potwierdzenie na późniejszy czas. Poza tym, zważywszy, że wspomniane przekroczenie nie oznacza przyjęcia wniosku, jak już zaznaczono, ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji ze względu na to, że została ona przyjęta po terminie, również jedynie pogłębiałoby uchybienie temu terminowi.
119 Po drugie, z art. 78 ust. 4 rozporządzenia nr 1083/2006, przypomnianego w pkt 39 powyżej, wynika, że państwo członkowskie może rozpocząć realizację dużego projektu i przedłożyć Komisji związane z nim wydatki, zanim Komisja wyda swą decyzję, a więc niezależnie od terminu przewidzianego na jej wydanie. Państwo członkowskie, które wybiera taką możliwość, czyni to na własne ryzyko, mając na względzie fakt, że Komisja może przyjąć decyzję odmowną co do potwierdzenia wkładu finansowego Unii na duży projekt. W konsekwencji, ponieważ państwo członkowskie nie jest zobowiązane do oczekiwania na decyzję Komisji, aby realizować swoje projekty rozwoju regionalnego, i do zgłaszania Komisji związanych z nim wydatków na wypadek pokrycia ich przez Unię, przekroczenie terminu przewidzianego na przyjęcie takiej decyzji nie pozbawia Komisji uprawnienia do rozpatrzenia wniosku o potwierdzenie.
120 Po trzecie, z orzecznictwa wynika, że jeżeli tak jak w niniejszym wypadku prawodawca nie związał z milczeniem administracji konsekwencji w postaci utraty uprawnienia do przyjęcia decyzji, żadna zasada prawna nie prowadzi od utraty przez administrację kompetencji do udzielenia odpowiedzi na wniosek, nawet po wyznaczonym na to terminie (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 stycznia 2010 r., Co‑Frutta/Komisja, T‑355/04 i T‑446/04, EU:T:2010:15, pkt 57, 59).
121 W konsekwencji w ramach rozporządzenia nr 1083/2006, jak wynika z jego celów i struktury, brak odpowiedzi na wniosek o potwierdzenie w terminie przewidzianym w art. 41 ust. 2 tego rozporządzenia nie powoduje utraty przez Komisję uprawnienia do rozpatrzenia wniosku o potwierdzenie.
122 Z całości powyższych rozważań wynika, że rozporządzenia nr 1083/2006 nie można interpretować w ten sposób, że każde przekroczenie terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 tego rozporządzenia powoduje automatycznie z samego tego powodu stwierdzenie nieważności decyzji odmownej przyjętej po terminie.
123 W czwartej kolejności należy zbadać, czy stwierdzone w niniejszym wypadku przekroczenie terminu trzech miesięcy ma powodować stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
124 Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że niedochowanie terminu, takiego jak termin ustanowiony w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, może prowadzić do stwierdzenia nieważności aktu przyjętego na zakończenie postępowania, tylko wtedy, gdy istnieje możliwość, że z powodu tej nieprawidłowości postępowanie to mogło doprowadzić do innego wyniku. O ile osoba, która powołuje się na taką nieprawidłowość, nie jest zobowiązana do wykazania, że w razie braku owej nieprawidłowości dany akt miałby treść korzystniejszą dla jej interesów, o tyle powinna ona wykazać w konkretny sposób, że taka hipoteza nie jest w pełni wykluczona (zob. analogicznie wyroki: z dnia 4 lutego 2016 r., C & J Clark International i Puma, C‑659/13 i C‑34/14, EU:C:2016:74, pkt 140; z dnia 12 czerwca 2015 r., Health Food Manufacturers’ Association i in./Komisja, T‑296/12, EU:T:2015:375, pkt 71).
125 W niniejszym wypadku Rzeczpospolita Polska nie zdołała wykazać konkretnie, że co się tyczy trzeciej podstawy zaskarżonej decyzji, nie było wykluczone, że postępowanie administracyjne mogło doprowadzić do innego wyniku, gdyby zostało ono zakończone w terminie trzech miesięcy przewidzianym w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006.
126 Z jednej strony Rzeczpospolita Polska ograniczyła się bowiem do twierdzenia, że przekroczenie terminu wpłynęło na prawidłowość oceny projektu, w szczególności w zakresie jego innowacyjności oraz wartości dodanej dla regionu. Tych argumentów Rzeczypospolitej Polskiej nie można jednak uwzględnić, gdyż zostały sformułowane w sposób ogólny i niepoparty dowodami. W każdym razie, co się tyczy innowacyjności projektu, nawet przy założeniu, że argument Rzeczypospolitej Polskiej jest zasadny, to argument ten dotyczy jednak drugiej podstawy zaskarżonej decyzji, a w żaden sposób nie odnosi się do trzeciej podstawy tej decyzji. Co się tyczy wartości dodanej dla regionu, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie opiera się na braku takiej wartości dodanej.
127 Z drugiej strony w ramach zastrzeżenia drugiego, dotyczącego naruszenia zasady lojalnej współpracy, Rzeczpospolita Polska twierdzi, że w pierwszej odpowiedzi z dnia 7 lipca 2010 r. Komisja oceniła projekt pozytywnie, lecz następnie zmieniła swoje stanowisko bez uzasadnienia tej zmiany. O ile argument tan należy rozumieć jako wpisujący się także w ramy pierwszego zastrzeżenia, dotyczącego naruszenia art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z zasadą lojalnej współpracy i interpretowanego w ten sposób, że zmierza on do zakwestionowania wpływu przekroczenia terminu na ocenę Komisji zawartą w piśmie z dnia 7 lipca 2010 r., należy wskazać, że choć pismo to zawiera co prawda pewne pozytywne oceny projektu przedstawionego w pierwszym wniosku o potwierdzenie, zawiera ono także wiele komentarzy i wezwań, aby Rzeczpospolita Polska uzupełniła pierwszy wniosek o potwierdzenie. Pismo to miało bowiem na celu zgromadzenie brakujących informacji, aby umożliwić rozpatrzenie wniosku przez Komisję.W konsekwencji nie można interpretować tego pisma w ten sposób, że Komisja początkowo oceniła projekt pozytywnie, a z upływem czasu zmieniła zdanie.
128 Poza tym należy stwierdzić, że w piśmie z dnia 7 lipca 2010 r. Komisja zwróciła uwagę Rzeczypospolitej Polskiej z jednej strony na fakt, że jak wskazano w pierwszym wniosku o potwierdzenie, istniała silna konkurencja na rynku IT (zob. pkt 6 tego pisma), a z drugiej strony na problemy związane z analizą gospodarczo-finansową i analizą ryzyka, które były zawarte w pierwszym wniosku o potwierdzenie, wskazując w szczególności, że stabilność finansowa projektu była wysoka i że było to zaskakujące (zob. pkt 19 tego pisma). Wskazówek tych nie można rozpatrywać w oderwaniu od pewnych rozważań zawartych w motywach 33–35 zaskarżonej decyzji odnośnie do konkurencyjności rynku i rentowności projektu. Analogiczne wskazówki zawarte są również w późniejszej korespondencji między Komisją a Rzeczpospolitą Polską. I tak, w komunikacie z dnia 21 listopada 2012 r. przekazanym w ramach systemu SFC2007, poprzedzającym o jeden dzień drugą modyfikację pierwszego wniosku o potwierdzenie, Rzeczpospolita Polska wskazuje, że „[d]ywidendy ujęte w przepływach finansowych zostaną usunięte celem ukazania rzeczywistego zapotrzebowania finansowego na wsparcie publiczne”. W następnym komunikacie z dnia 22 marca 2013 r., wspomnianym w pkt 8 powyżej, Komisja wskazała, że uzasadnienie dostarczone na podstawie analizy kosztów i korzyści było nieważne, gdyż brak było korzyści mogących uzasadniać wkład publiczny na projekt, co skłoniło Komisję, by zalecić wycofanie wniosku o potwierdzenie. Z informacji tych wynika, że od początku procedury oceny pierwszego wniosku o potwierdzenie i w jej toku Komisja wątpiła w uzasadnienie wkładu publicznego, o czym Rzeczpospolita Polska została uprzedzona.
129 Należy zresztą przypomnieć, że pierwszy wniosek o potwierdzenie został wycofany przez Rzeczpospolitą Polską i że zaskarżona decyzja dotyczy drugiego uzupełnionego wniosku o potwierdzenie. Tymczasem zastrzeżenia sformułowane przez Komisję w akapicie trzecim lit. b) pisma z dnia 15 lipca 2014 r., dotyczącym drugiego wniosku o potwierdzenie, co się tyczy braku uzasadnienia wkładu publicznego, pokrywają się zasadniczo z zastrzeżeniami sformułowanymi w tym względzie w motywach 33–35 zaskarżonej decyzji, dotyczącej drugiego uzupełnionego wniosku o potwierdzenie.
130 Ponieważ Rzeczpospolita Polska nie zdołała wykazać, że w braku przekroczenia terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 nie było wykluczone, iż procedura oceny projektu mogła mieć inny wynik, przekroczenie to w okolicznościach niniejszej sprawy nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Przekroczenie to nie powoduje również w tych okolicznościach naruszenia zasady lojalnej współpracy.
131 Mimo tego, ponieważ Komisja naruszyła art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, rozpatrując sprawę po terminie trzech miesięcy, należy przypomnieć, że przed Sądem można dochodzić w trybie skargi odszkodowawczej naprawienia ewentualnej szkody spowodowanej niedochowaniem terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 na rozpatrzenie wniosku o potwierdzenie (zob. analogicznie wyrok z dnia 19 stycznia 2010 r., Co‑Frutta/Komisja, T‑355/04 i T‑446/04, EU:T:2010:15, pkt 60, 71), o ile spełnione są wszystkie przesłanki, od których zgodnie z art. 340 akapit drugi TFUE zależy powstanie odpowiedzialności pozaumownej Unii i wykonanie uprawnienia do naprawienia poniesionej szkody (zob. podobnie wyrok z dnia 9 września 2008 r., FIAMM i in./Rada i Komisja, C‑120/06 P i C‑121/06 P, EU:C:2008:476, pkt 106).
132 Z całości powyższych rozważań wynika, że pierwsze zastrzeżenie zarzutu czwartego, dotyczące naruszenia art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z zasadą lojalnej współpracy, nie jest zasadne i należy je oddalić.
W przedmiocie zastrzeżenia dotyczącego naruszenia zasady lojalnej współpracy ze względu na zmianę podejścia dokonaną w toku procedury oceny projektu
133 Co się tyczy drugiego zastrzeżenia zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia zasady lojalnej współpracy z powodu rzekomej zmiany podejścia Komisji w toku procedury oceny projektu, należy przypomnieć na wstępie, że zgodnie z zasadą lojalnej współpracy ustanowioną w art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE „Unia i państwa członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z traktatów”. Zasada ta nakazuje państwom członkowskim podjęcie wszelkich właściwych środków w celu zapewnienia pełnego zakresu stosowania i skuteczności prawa Unii oraz nakłada na jej instytucje wzajemne obowiązki poszanowania i wspomagania państw członkowskich przy realizacji zadań wynikających z traktatów (zob. wyrok z dnia 29 października 2015 r., Litwa/Komisja, T‑110/13, niepublikowany, EU:T:2015:818, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo).
134 Zastrzeżenie to opiera się na błędnych założeniach.
135 Z jednej strony Rzeczpospolita Polska twierdzi bowiem, że w pierwszej odpowiedzi z dnia 7 lipca 2010 r. Komisja oceniła projekt pozytywnie, ale następnie zmieniła swoje stanowisko bez uzasadnienia tej zmiany. W tym względzie wystarczy przypomnieć, że jak już stwierdzono w pkt 127 powyżej, pismo Komisji z dnia 7 lipca 2010 r. zawiera nie tylko pewne pozytywne oceny projektu, lecz także komentarze i wezwania skierowane do Rzeczypospolitej Polskiej, mające na celu uzupełnienie pierwszego wniosku o potwierdzenie i umożliwienie rozpatrzenia go przez Komisję.
136 Z drugiej strony argument Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Komisja zmieniła swoje podejście po złożeniu drugiego wniosku o potwierdzenie, pozbawiony jest podstaw faktycznych, ponieważ, jak już stwierdzono w pkt 128 i 129 powyżej, Komisja zwróciła uwagę Rzeczypospolitej Polskiej na pewne problematyczne aspekty projektu, w tym w szczególności na aspekty związane z uzasadnieniem wkładu publicznego, zarówno w toku procedury oceny pierwszego wniosku o potwierdzenie, jak i w toku procedury oceny drugiego wniosku o potwierdzenie. Zresztą zaskarżona decyzja dotyczy jedynie drugiego wniosku o potwierdzenie.
137 W tych okolicznościach nie można uznać, że Komisja zmieniła podejście w toku procedury oceny projektu. W konsekwencji nie naruszyła ona zasady lojalnej współpracy.
138 Wynika z tego, że drugie zastrzeżenie zarzutu czwartego należy oddalić.
139 Czwarty zarzut skargi nie jest zatem zasadny i należy go oddalić.
140 W konsekwencji skargę należy oddalić w całości.
W przedmiocie kosztów
141 Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
142 Ponieważ Rzeczpospolita Polska przegrała sprawę, należy zgodnie z żądaniem Komisji obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (siódma izba)
orzeka, co następuje:
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Rzeczpospolita Polska zostaje obciążona kosztami postępowania.
Tomljenović
Marcoulli
Kornezov
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 1 marca 2018 r.
Sekretarz
Prezes
E. Coulon
S. Gervasoni
Spis treści
Okoliczności powstania sporu
Postępowanie i żądania stron
Co do prawa
Uwagi wstępne w przedmiocie ram prawnych i kontroli Sądu
W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego zasadniczo błędu w ocenie uzasadnienia wkładu publicznego
W przedmiocie zarzutów pierwszego i drugiego, dotyczących zasadniczo, odpowiednio, błędu w ocenie przy zastosowaniu art. 3 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1080/2006 i błędu w ocenie innowacyjności projektu
W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego zasadniczo naruszenia art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 i zasady lojalnej współpracy
W przedmiocie zastrzeżenia dotyczącego przekroczenia terminu przewidzianego w art. 41 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w związku z zasadą lojalnej współpracy
W przedmiocie zastrzeżenia dotyczącego naruszenia zasady lojalnej współpracy ze względu na zmianę podejścia dokonaną w toku procedury oceny projektu
W przedmiocie kosztów
* Język postępowania: polski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło