T-350/17

WyrokTSUE2022-03-30CELEX: 62017TJ0350ECLI:EU:T:2022:186

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasada *ne bis in idem* stoi na przeszkodzie Komisji w stwierdzeniu naruszenia prawa konkurencji w odniesieniu do zachowań, co do których Komisja nie wypowiedziała się wyraźnie w poprzedniej decyzji, która została następnie stwierdzona nieważności z przyczyn proceduralnych?
Ratio decidendi
Sąd orzekł, że zasada *ne bis in idem* nie została naruszona, ponieważ milczenie Komisji w poprzedniej decyzji (z 9 listopada 2010 r.) co do odpowiedzialności skarżących za naruszenia na trasach wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria nie stanowi dorozumianego uznania braku odpowiedzialności. Sąd podkreślił, że Komisja nie ma obowiązku rozstrzygania o każdym antykonkurencyjnym zachowaniu, a decyzja stwierdzająca naruszenie na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003, która nie korzysta z art. 10 tego rozporządzenia w celu stwierdzenia braku naruszenia, nie może być interpretowana jako "negatywna" decyzja co do istoty. Ponadto, poprzednia decyzja została stwierdzona nieważności z przyczyn formalnych (wada uzasadnienia), a nie z powodu merytorycznego braku dowodów na naruszenie, co oznacza, że nie doszło do oceny sprawy co do istoty w zakresie objętym milczeniem.
Stan faktyczny
Skarżące, Singapore Airlines Ltd i Singapore Airlines Cargo Pte Ltd, były adresatami decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej kartelu w sektorze lotniczego przewozu towarów. Wcześniejsza decyzja Komisji z 9 listopada 2010 r. w tej sprawie została stwierdzona nieważności przez Sąd w wyroku T-43/11 z 16 grudnia 2015 r. z powodu wady uzasadnienia. W nowej decyzji z 17 marca 2017 r. Komisja ponownie uznała skarżące za odpowiedzialne za naruszenie, w tym na trasach wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria, co do których poprzednia decyzja nie wypowiedziała się wyraźnie. Skarżące wniosły skargę o stwierdzenie nieważności tej nowej decyzji, argumentując naruszenie zasady *ne bis in idem*.
Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona. 2) Komisja Europejska pokrywa jedną trzecią własnych kosztów. 3) Singapore Airlines i Singapore Airlines Cargo pokrywają własne koszty oraz dwie trzecie kosztów poniesionych przez Komisję.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK SĄDU (czwarta izba w składzie powiększonym) z dnia 30 marca 2022 r. ( *1 ) Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Rynek lotniczego przewozu towarów – Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 101 TFUE, art. 53 porozumienia EOG i art. 8 umowy między Wspólnotą a Szwajcarią w sprawie transportu lotniczego – Koordynowanie składników ceny usług lotniczego przewozu towarów (dopłata paliwowa, dopłata z tytułu bezpieczeństwa, zapłata prowizji od dopłat) – Wymiana informacji – Właściwość miejscowa Komisji – Zasada ne bis in idem – Gwarancje państwowe – Jednolite i ciągłe naruszenie – Kwota grzywny – Wartość sprzedaży – Waga naruszenia – Nieograniczone prawo orzekania W sprawie T‑350/17 Singapore Airlines Ltd, z siedzibą w Singapurze (Singapur), Singapore Airlines Cargo Pte Ltd, z siedzibą w Singapurze, które reprezentowali J. Kallaugher, J.P. Poitras, solicitors, oraz adwokat J. Ruiz Calzado, strona skarżąca, przeciwko Komisji Europejskiej, którą reprezentowali A. Dawes i C. Urraca Caviedes, w charakterze pełnomocników, wspierani przez C. Browna, barrister, strona pozwana, mającej za przedmiot oparte na art. 263 TFUE żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji C(2017) 1742 final z dnia 17 marca 2017 r. dotyczącej postępowania na podstawie art. 101 TFUE, art. 53 Porozumienia EOG oraz art. 8 Umowy między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie transportu lotniczego (Sprawa AT.39258 – Lotniczy transport towarowy) w zakresie, w jakim dotyczy ona skarżących, oraz, tytułem ewentualnym, żądanie obniżenia kwoty grzywny, która została na nie nałożona, SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym), w składzie: H. Kanninen (sprawozdawca), prezes, J. Schwarcz, C. Iliopoulos, D. Spielmann oraz I. Reine, sędziowie, sekretarz: E. Artemiou, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 czerwca 2019 r., wydaje następujący Wyrok ( ) […] II. Postępowanie i żądania stron Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 1 czerwca 2017 r. skarżące wniosły rozpatrywaną skargę. W dniu 29 września 2017 r. Komisja złożyła w sekretariacie Sądu odpowiedź na skargę. W dniu 15 grudnia 2017 r. skarżące złożyły w sekretariacie Sądu replikę. W dniu 2 marca 2018 r. Komisja złożyła w sekretariacie Sądu duplikę. W dniu 24 kwietnia 2019 r. na wniosek czwartej izby Sąd postanowił, na podstawie art. 28 regulaminu postępowania, o przekazaniu sprawy powiększonemu składowi orzekającemu. W dniu 7 czerwca 2019 r. w ramach środków organizacji postępowania przewidzianych w art. 89 regulaminu postępowania Sąd zwrócił się do stron z pytaniami na piśmie. Strony udzieliły odpowiedzi w wyznaczonym terminie. Na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. wysłuchane zostały wystąpienia stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu. Skarżące przedstawiły przy tej okazji nowy dokument, który Sąd postanowił włączyć do akt sprawy bez rozstrzygnięcia w przedmiocie jego dopuszczalności. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2020 r. Sąd (czwarta izba w składzie powiększonym), uznając, że nie ma wystarczających informacji i że należy wezwać strony do przedstawienia uwag w przedmiocie argumentu, co do którego strony nie wypowiedziały się, zarządził otwarcie ustnego etapu postępowania na nowo na podstawie art. 113 regulaminu postępowania. Strony udzieliły odpowiedzi w wyznaczonym terminie na szereg pytań zadanych przez Sąd w dniu 4 sierpnia 2020 r., a następnie przedstawiły uwagi w przedmiocie udzielonych przez nie odpowiednio odpowiedzi. W dniu 6 listopada 2020 r. Sąd postanowił zamknąć ponownie ustny etap postępowania. Skarżące wnoszą w istocie do Sądu o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w całości lub w części, w zakresie, w jakim się ona do nich odnosi; – ponadto lub tytułem żądania ewentualnego – znaczące obniżenie kwoty nałożonej na nie grzywny; – obciążenie Komisji kosztami postępowania; – zarządzenie wszelkich środków wymaganych okolicznościami sprawy. Komisja wnosi w istocie do Sądu o: – oddalenie skargi; – zmianę kwoty grzywny nałożonej na skarżące poprzez pozbawienie ich korzyści z ogólnego obniżenia grzywny o 50% i z ogólnego obniżenia o 15%, w razie gdyby Sąd uznał, że obrót pochodzący ze sprzedaży przychodzących usług przewozu towarów nie mógł zostać uwzględniony w wartości sprzedaży; – obciążenie skarżących kosztami postępowania. III. Co do prawa […] A.   W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności […] 6. W przedmiocie zarzutu czwartego, opartego na naruszeniu prawa, błędach w ocenie i w ustaleniach faktycznych przy stwierdzeniu uczestnictwa skarżących w jednolitym i ciągłym naruszeniu […] b) W przedmiocie części drugiej zarzutu, dotyczącej naruszenia zasady ne bis in idem w zakresie, w jakim Komisja uznała, że skarżące uczestniczyły w jednolitym i ciągłym naruszeniu na trasach wewnątrz Unii przed dniem 1 maja 2004 r. i na trasach Unia–Szwajcaria Skarżące podnoszą, że bez naruszenia zasady ne bis in idem nie można zarzucić im zachowań sprzed dnia 1 maja 2004 r. w celu wykazania ich uczestnictwa w naruszeniu dotyczącym tras wewnątrz Unii, podobnie jak zachowań związanych z trasami Unia–Szwajcaria, ponieważ decyzja z dnia 9 listopada 2010 r. nie stwierdziła ich uczestnictwa w takim naruszeniu. Zdaniem skarżących zasady wynikające z wyroku z dnia 15 października 2002 r., Limburgse Vinyl Maatschappij i in./Komisja, (C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, od C‑250/99 P do C‑252/99 P i C‑254/99 P, EU:C:2002:582),wspomniane w motywach 1056 i 1057 zaskarżonej decyzji, nie powinny prowadzić do odstąpienia od zasady ne bis in idem, ponieważ, po pierwsze, wyrok z dnia 16 grudnia 2015 r., Singapore Airlines i Singapore Airlines Cargo Pte/Komisja (T‑43/11, niepublikowany, EU:T:2015:989), stwierdził nieważność decyzji z dnia 9 listopada 2010 r. nie ze względu na wadę czysto formalną, lecz ze względu na poważne naruszenie prawa do obrony, a po drugie, zaskarżona decyzja ma zakres istotnie szerszy niż zakres owej decyzji. Komisja podważa argumentację skarżących. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasady ne bis in idem, wyrażonej skądinąd w art. 50 karty, należy przestrzegać w postępowaniach z zakresu stosowania prawa konkurencji mających na celu wymierzenie grzywien. Zasada ta zabrania ponownego karania lub ścigania przedsiębiorstwa z tytułu antykonkurencyjnego zachowania, za które zostało ono ukarane lub za które, jak zostało uznane we wcześniejszej, niepodlegającej zaskarżeniu decyzji, nie ponosi ono odpowiedzialności (zob. podobnie wyrok z dnia 14 lutego 2012 r., Toshiba Corporation i in., C‑17/10, EU:C:2012:72, pkt 94 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszym przypadku skarżące powołują się na decyzję z dnia 9 listopada 2010 r., która według nich stanowi wcześniejszą i ostateczną decyzję uznającą, że nie ponoszą one odpowiedzialności za jednolite i ciągłe naruszenie w odniesieniu do tras wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria. Należy ustalić, czy twierdzenie skarżących, zgodnie z którym wspomniana decyzja stanowi uznanie braku odpowiedzialności, jest zasadne. W tym względzie należy wskazać, że takie uznanie zakłada, iż odpowiedzialność danego przedsiębiorstwa została oceniona po zbadaniu okoliczności sprawy, innymi słowy, że została dokonana ocena sprawy co do istoty. Taka ocena zakłada z kolei, że Komisja przeprowadziła badanie lub ocenę dowodów włączonych do akt sprawy i dokonała oceny uczestnictwa danego przedsiębiorstwa w jednym zachowaniu lub w całości zachowań, które były przedmiotem pisma w sprawie przedstawienia zarzutów, w celu ustalenia, czy jego odpowiedzialność została wykazana. W niniejszym przypadku w pkt 1582 pisma w sprawie przedstawienia zarzutów Komisja wskazała, że „zamierza […] wydać decyzję […] stwierdzającą, że przedsiębiorstwa będące adresatami niniejszego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów naruszyły art. [101 TFUE], art. 53 porozumienia EOG i art. 8 umowy [WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego]”. Jak wynika z pkt 8 powyżej, skarżące znajdują się wśród tych adresatów. Z pkt 3, 129, 1389, 1395 i 1434, a także z pkt 1575 lit. c) i pkt 1577 pisma w sprawie przedstawienia zarzutów wynika, że naruszenie, które Komisja zamierzała stwierdzić w pkt 1582 owego pisma, obejmowało w szczególności trasy wewnątrz Unii przez cały okres trwania naruszenia i trasy Unia–Szwajcaria od dnia 1 czerwca 2002 r. Jak z tego wynika, w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów Komisja zamierzała uznać skarżące za odpowiedzialne za naruszenie przedmiotowych reguł konkurencji na trasach wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria. Natomiast w decyzji z dnia 9 listopada 2010 r. Komisja nie wypowiedziała się wyraźnie w przedmiocie odpowiedzialności skarżących na trasach wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria. W sentencji tej decyzji Komisja uznała je za odpowiedzialne za jednolite i ciągłe naruszenie w zakresie, w jakim dotyczyło ono tras Unia–państwa trzecie (art. 2 decyzji z dnia 9 listopada 2010 r.) i tras EOG z wyłączeniem Unii–państwa trzecie (art. 3 tej decyzji), ale nie w zakresie, w jakim dotyczyło ono tras wewnątrz EOG, które obejmują trasy wewnątrz Unii (art. 1 wspomnianej decyzji), i tras Unia–Szwajcaria (art. 4 tejże decyzji). Komisja nie ukarała ich również za naruszenie przedmiotowych reguł konkurencji na tych dwóch ostatnich kategoriach tras. Niemniej jednak Komisja nie wykluczyła wyraźnie, że są one odpowiedzialne za takie naruszenia na wspomnianych kategoriach tras. Należy zatem ustalić, czy z tego milczenia można wywnioskować, że w decyzji z dnia 9 listopada 2010 r. Komisja w sposób dorozumiany uznała, iż skarżące nie są odpowiedzialne za jednolite i ciągłe naruszenie w zakresie, w jakim dotyczy ono tras wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria, w związku z czym nie może ich już za to ukarać w zaskarżonej decyzji bez naruszenia zasady ne bis in idem. W tym względzie należy przypomnieć, że nadzorcza rola, jaką art. 105 ust. 1 TFUE, art. 55 ust. 1 porozumienia EOG i umowa WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego powierzają Komisji w dziedzinie konkurencji, nie oznacza po jej stronie obowiązku rozstrzygania, czy doszło do naruszenia przedmiotowych reguł konkurencji (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 września 1992 r., Automec/Komisja, T‑24/90, EU:T:1992:97, pkt 74–76; z dnia 16 października 2013 r., Vivendi/Komisja, T‑432/10, niepublikowany, EU:T:2013:538, pkt 68). Nie można również wywieść z przepisów rozporządzenia nr 1/2003 i przepisów wykonawczych art. 53 porozumienia EOG i art. 8 umowy WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego, że Komisja ma obowiązek stwierdzenia i ukarania każdego antykonkurencyjnego zachowania (zob. podobnie wyrok z dnia 9 września 2015 r., Philips/Komisja, T‑92/13, niepublikowany, EU:T:2015:605, pkt 112). Ponadto ani z przepisów rozporządzenia nr 1/2003, ani z przepisów wykonawczych do art. 53 porozumienia EOG lub do art. 8 umowy WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego nie może wynikać, że taki obowiązek spoczywa na Komisji, jeżeli instytucja ta wskazuje w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów, że zamierza stwierdzić naruszenie przedmiotowych reguł konkurencji. Komisja nie może zatem być zobowiązana w decyzji końcowej do rozstrzygnięcia, czy doszło do naruszenia przedmiotowych reguł konkurencji, które w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów zamierzała stwierdzić. Nie można zatem stwierdzić, że Komisja, powstrzymując się w decyzji końcowej od stwierdzenia naruszenia przedmiotowych reguł konkurencji w odniesieniu do niektórych zachowań wskazanych w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów, w sposób dorozumiany, lecz niewątpliwy, uznała brak odpowiedzialności w tym względzie. Interpretację tę potwierdza ogólna systematyka rozporządzenia nr 1/2003. Należy bowiem wskazać, że to właśnie z art. 10 rozporządzenia nr 1/2003, który upoważnia ją do stwierdzenia braku możliwości zastosowana art. 101 TFUE do danego zachowania, w szczególności ze względu na to, że przesłanki wynikające z art. 101 ust. 1 TFUE nie są spełnione, Komisja wywodzi swoje uprawnienie do stwierdzenia braku naruszenia art. 101 TFUE i wydania „negatywnej” decyzji co do istoty sprawy, która mogłaby stanąć na przeszkodzie późniejszemu stwierdzeniu naruszenia tego artykułu (zob. podobnie wyrok z dnia 3 maja 2011 r., Tele2 Polska,C‑375/09,EU:C:2011:270, pkt 23, 24, 28, 29). Podobnie jest w przypadku, gdy Komisja korzysta z uprawnień przyznanych jej na mocy rozporządzenia nr 1/2003 w celu stosowania art. 53 porozumienia EOG i art. 8 umowy WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego. Artykuł 10 rozporządzenia nr 1/2003 stanowi zaś jedyną podstawę prawną, na której Komisja może się oprzeć w celu wydania decyzji stwierdzającej brak możliwości zastosowania postanowień traktatu w dziedzinie konkurencji do danego indywidualnego zachowania. Wynika to, po pierwsze, z brzmienia tytułu art. 10 tego rozporządzenia oraz z jego postanowień. Atrukuł ten dotyczy bowiem „stwierdzeni[a] niestosowania [braku możliwości zastosowania]” i stanowi, że „[j]eżeli interes publiczny [Unii] w zakresie stosowania art. [101 i 102 TFUE] tego wymaga, Komisja, działając z urzędu, może w drodze decyzji stwierdzić, że art. [101 TFUE] nie ma zastosowania do porozumienia, decyzji związków przedsiębiorstw lub praktyki uzgodnionej, ponieważ warunki określone w art. [101] ust. 1 [TFUE] nie zostały spełnione lub warunki określone w art. [101] ust. 3 [TFUE] zostały spełnione”. Po drugie, należy wskazać, że żaden inny przepis rozporządzenia nr 1/2003 nie przyznaje Komisji uprawnienia do stwierdzenia braku możliwości zastosowania postanowień traktatu w dziedzinie konkurencji do danego indywidualnego zachowania. Motyw 14 tego rozporządzenia wyraża zamiar ścisłego ograniczenia przez prawodawcę uprawnień Komisji w tym względzie do przypadków objętych art. 10 tego rozporządzenia, wskazując, że takie stwierdzenie może mieć miejsce jedynie „w wyjątkowych przypadkach, jeżeli interes publiczny [Unii] tego wymaga”. Po trzecie, Trybunał orzekł, że wszczęcie przez Komisję postępowania mającego na celu ukaranie zachowań antykonkurencyjnych nie pozbawia organów ochrony konkurencji państw członkowskich w sposób trwały i definitywny ich kompetencji do stosowania art. 101 TFUE do przedmiotowych zachowań, ponieważ kompetencje tych organów zostają przywrócone z chwilą zakończenia postępowania wszczętego przez Komisję, również w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003 (zob. podobnie wyrok z dnia 14 lutego 2012 r., Toshiba Corporation i in./Komisja, C‑17/10, EU:C:2012:72, pkt 79, 80, 86, 87). W tym właśnie kontekście należy ocenić znaczenie milczenia Komisji co do niektórych zachowań w ramach decyzji wydanej na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003. Interpretowanie tego milczenia jako dorozumianego stwierdzenia braku naruszenia reguł konkurencji prowadziłoby zaś do tego, że organy ochrony konkurencji państw członkowskich nigdy nie mogłyby odzyskać swoich kompetencji do stosowania art. 101 TFUE w odniesieniu do zachowań, wobec których Komisja wszczęła postępowanie, a następnie zakończyła je wydaniem decyzji na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003, ponieważ naruszałoby to zasadę ne bis in idem. Taka wykładnia byłaby sprzeczna z orzecznictwem przypomnianym w niniejszym punkcie. Po czwarte, należy podkreślić, że Trybunał zajął się zakresem decyzji wydanych przez organy ochrony konkurencji państw członkowskich na podstawie art. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 1/2003, w których na podstawie posiadanych przez siebie informacji uznały one, że przesłanki zakazu nie zostały spełnione. I tak z pkt 22–28 wyroku z dnia 3 maja 2011 r., Tele2 Polska (C‑375/09, EU:C:2011:270), wynika, że takie decyzje nie oznaczają uznania braku odpowiedzialności, które mogłoby uniemożliwić późniejsze stwierdzenie naruszenia. Innymi słowy, antykonkurencyjne zachowanie przedsiębiorstwa, którego dotyczy tego rodzaju decyzja, może być przedmiotem późniejszego postępowania i w stosownym wypadku ukarania, co nie stanowi podstawy do uznania, że naruszona zostaje zasada ne bis in idem (zob. podobnie wyroki: z dnia 3 maja 2011 r., Tele2 Polska, C‑375/09, EU:C:2011:270, pkt 22–28; z dnia 25 listopada 2014 r., Orange/Komisja,T‑402/13, EU:T:2014:991, pkt 28–31; zob. również podobnie opinia rzecznika generalnego J. Mazáka w sprawie Tele2 Polska, C‑375/09, EU:C:2010:743, pkt 30). W tym względzie należy wskazać, że decyzja o umorzeniu postępowania wydana na podstawie art. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 1/2003 może zostać wydana po zbadaniu zachowania co do istoty i wysłaniu zarzutów, na wzór pisma w sprawie przedstawienia zarzutów wysyłanego przez Komisję na podstawie art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 773/2004 z dnia 7 kwietnia 2004 r. odnoszącego się do prowadzenia przez Komisję postępowań zgodnie z art. [101] i [102 TFUE] (Dz.U. 2004, L 123, s. 18). Zatem ani stan zaawansowania postępowania, ani zakres analizy zasadności oskarżeń przeprowadzonej w ramach tego postępowania przez właściwy organ ochrony konkurencji nie mogą zmienić zakresu jego milczenia w końcowej decyzji co do całości lub części odpowiedzialności przedsiębiorstwa, wobec którego toczy się postępowanie. Rozważania te, mimo że wpisują się w ramy wykładni przepisów art. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 1/2003, dostarczają użytecznych wskazówek co do zakresu decyzji wydanych przez Komisję na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003 z punktu widzenia stosowania zasady ne bis in idem. Kontekst właściwy dla każdego z tych dwóch artykułów może być bowiem zbliżony, ponieważ oba te artykuły należy oceniać w szczególności w świetle uprawnień przyznanych Komisji na podstawie art. 10 tego rozporządzenia. Ponadto, ponieważ tekst prawa wtórnego Unii należy interpretować, tak dalece jak to możliwe, w zgodzie z postanowieniami traktatów i ogólnymi zasadami prawa Unii, zakres nadany przez Trybunał w wyroku z dnia 3 maja 2011 r., Tele2 Polska (C‑375/09, EU:C:2011:270), możliwości zdecydowania, że nie ma podstaw do działania, należy rozumieć jako oznaczający zgodność tego uprawnienia, rozumianego w ten sposób, z zasadą ne bis in idem. W związku z tym nawet przy założeniu, że decyzja wydana przez Komisję na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003 stanowi, w odniesieniu do zachowań, w odniesieniu do których przesłanki zakazu nie zostały uznane za spełnione, decyzję o umorzeniu postępowania, nie może oznaczać uznania braku odpowiedzialności. W niniejszym przypadku należy stwierdzić, że decyzja z dnia 9 listopada 2010 r. jest decyzją stwierdzającą naruszenie wydaną na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1/2003. Ze wspomnianej decyzji nie wynika natomiast – co nie zostało ponadto podniesione przed Sądem – że Komisja zamierzała również zastosować w ramach tej decyzji art. 10 rozporządzenia nr 1/2003. Jak z tego wynika, decyzja z dnia 9 listopada 2010 r., która nie została wydana na podstawie art. 10 rozporządzenia nr 1/2003 w celu stwierdzenia braku naruszenia przez skarżące art. 101 TFUE, art. 53 porozumienia EOG i art. 8 umowy WE–Szwajcaria w sprawie transportu lotniczego na trasach wewnątrz EOG i Unia–Szwajcaria i która nie zawiera w sentencji takiego uznania, nie może stanowić uznania braku odpowiedzialności skarżących w tym względzie. Wreszcie, w zakresie, w jakim skarżące podnoszą, że zasady wynikające z wyroku z dnia 15 października 2002 r., Limburgse Vinyl Maatschappij i in./Komisja (C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, od C‑250/99 P do C‑252/99 P i C‑254/99 P, EU:C:2002:582), nie powinny prowadzić do odstąpienia od stosowania zasady ne bis in idem, należy stwierdzić, że argument ten opiera się na założeniu, że przesłanki zastosowania wspomnianej zasady zostały spełnione. Tymczasem, jak wynika z pkt 545 powyżej, wcześniejsza decyzja nie uznaje skarżących za wolne od odpowiedzialności za rozpatrywane zachowania, wobec czego zasada ne bis in idem nie znajduje w niniejszym przypadku zastosowania. Założenie, na którym opiera się rozpatrywany argument, jest zatem błędne. Przy założeniu, że skarżące zamierzały ponadto, powołując się na to orzecznictwo, podnieść, że wyrok z dnia 16 grudnia 2015 r., Singapore Airlines i Singapore Airlines Cargo Pte/Komisja (T‑43/11, niepublikowany, EU:T:2015:989), oznaczał „uniewinnienie”, ponieważ stwierdzenie nieważności zostało orzeczone przez Sąd nie ze względu na wadę czysto formalną, wystarczy zauważyć, że Sąd uznał, iż decyzja z dnia 9 listopada 2010 r. była dotknięta wadą uzasadnienia uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności (zob. pkt 16 powyżej), w związku z czym wbrew temu, co twierdzą skarżące, stwierdzona została nieważność tej decyzji ze względów formalnych, bez orzekania co do istoty w przedmiocie zarzucanych okoliczności faktycznych. W tym względzie należy również podkreślić, że w owym wyroku Sąd stwierdził nieważność decyzji z dnia 9 listopada 2010 r. w szczególności ze względu na to, że zawierała ona sprzeczności dotyczące zakresu odpowiedzialności skarżących w odniesieniu do połączeń wewnątrz Unii i Unia–Szwajcaria. W świetle powyższego należy oddalić rozpatrywaną część zarzutu bez konieczności orzekania w przedmiocie ostatecznego charakteru rzekomego uznania braku odpowiedzialności lub w przedmiocie istnienia drugiego postępowania dotyczącego tych samych okoliczności faktycznych, które wynikałoby z wydania zaskarżonej decyzji w następstwie stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji z dnia 9 listopada 2010 r. […]   Z powyższych względów SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym), orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Komisja Europejska pokrywa jedną trzecią własnych kosztów.   3) Singapore Airlines i Singapore Airlines Cargo pokrywają własne koszty oraz dwie trzecie kosztów poniesionych przez Komisję.   Kanninen Schwarcz Iliopoulos Spielmann Reine Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 30 marca 2022 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski. ( ) Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło