T-376/15

PostanowienieTSUE2016-02-17CELEX: 62015TO0376ECLI:EU:T:2016:89

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy i na jakich warunkach osoba fizyczna oraz osoba prawna (spółka jednoosobowa) mogą uzyskać pomoc prawną przed Sądem Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście oceny sytuacji materialnej osoby prawnej i kryterium oczywistej niedopuszczalności lub bezzasadności zamierzonej skargi?
Ratio decidendi
Prezes Sądu odrzucił wniosek osoby fizycznej (KJ) o pomoc prawną, ponieważ zamierzona przez niego skarga była oczywiście niedopuszczalna z uwagi na brak interesu prawnego. Wniosek osoby prawnej (KK) został natomiast uwzględniony. Sąd uznał, że ocena sytuacji materialnej osoby prawnej musi uwzględniać nie tylko jej własne zasoby, ale także zasoby jej akcjonariuszy, aby zapewnić skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości zgodnie z art. 47 Karty Praw Podstawowych. Ponieważ jedyny akcjonariusz (KJ) również nie posiadał wystarczających środków, a zamierzona skarga KK nie była oczywiście niedopuszczalna ani bezzasadna, pomoc prawna została przyznana.
Stan faktyczny
Pan KJ i spółka KK (której KJ jest jedynym akcjonariuszem) złożyli wniosek o przyznanie pomocy prawnej w celu wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EASME). Decyzje te dotyczyły odrzucenia wniosku złożonego przez KK w odpowiedzi na zaproszenie do składania wniosków w ramach programu „Horyzont 2020” oraz odrzucenia wniosku o dokonanie przeglądu tej oceny. EASME wniosła o oddalenie wniosku o pomoc prawną.
Rozstrzygnięcie
1) Spółce KK przyznaje się pomoc prawną. 2) Kwota odpowiadająca kosztom doradztwa i reprezentowania KK zostanie wypłacona adwokatowi lub radcy prawnemu upoważnionemu do jej reprezentowania na podstawie dokumentów potwierdzających te koszty w granicach 3000 EUR. 3) Wniosek pana KJ o przyznanie pomocy prawnej zostaje odrzucony.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE PREZESA SĄDU z dnia 17 lutego 2016 r. ( *1 ) „Pomoc prawna — Wniosek złożony przed wniesieniem skargi — Skarga zamierzona przez osobę fizyczną — Oczywista niedopuszczalność — Skarga zamierzona przez osobę prawną — Dopuszczenie” W sprawie T‑376/15 AJ, KJ, zamieszkały w Paryżu (Francja), KK, z siedzibą w Paryżu, strona skarżąca, przeciwko Agencji Wykonawczej ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EASME), reprezentowanej przez P. Lamberta, E. Fierro Sedano i I. Jimena Hierra, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez adwokata J. Stuycka, strona pozwana, mającej za przedmiot wniosek o przyznanie pomocy prawnej na podstawie art. 147 regulaminu postępowania przed Sądem, PREZES SĄDU wydaje następujące Postanowienie ( ) Wniosek i postępowanie Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 7 lipca 2015 r. strona skarżąca – pan KJ i KK, spółka, której KJ jest przedstawicielem i jedynym akcjonariuszem – wniosła o przyznanie jej pomocy prawnej na podstawie przepisów art. 147 regulaminu postępowania przed Sądem w celu wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących: po pierwsze, odrzucenia wniosku złożonego przez KK w odpowiedzi na zaproszenie do składania wniosków i powiązane działania w ramach programów prac na lata 2014–2015 wynikających z programu „Horyzont 2020” – programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz z programu badawczo-szkoleniowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2014–2018) uzupełniającego „Horyzont 2020” (Dz.U. 2013, C 361, s. 9, zwane dalej„zaproszeniem do składania wniosków H2020-SMEINST‑1–2014”), a po drugie, odrzucenia wniosku o dokonanie przeglądu oceny, która doprowadziła do odrzucenia wniosku złożonego przez tę spółkę (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi decyzjami”). W swoich uwagach złożonych w sekretariacie Sądu w dniu 4 września 2015 r. Agencja Wykonawcza ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EASME) wniosła o oddalenie wniosku. Pismem z dnia 21 października 2015 r. strona skarżąca przedłożyła suplement do swojego wniosku o przyznanie pomocy prawnej zawierający dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, który to suplement prezes Sąd postanowił włączyć do akt sprawy. W dniu 12 listopada 2015 r. na podstawie art. 10 § 6 i art. 89 § 3 lit. c) i d) regulaminu postępowania prezes Sądu wezwał KK do przedłożenia jej sprawozdań rocznych za ostatnie trzy zamknięte lata obrachunkowe. Zadał on również KK pytania dotyczące jej aktualnej sytuacji materialnej (opis dokładnej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa i sposobu jej finansowania, liczba pracowników, opis jej aktywów i pasywów, opis jej obrotów i zwięzłe wyjaśnienie pochodzenia tych obrotów, opis obciążeń przedsiębiorstwa i zwięzłe wyjaśnienie źródła tych obciążeń oraz w wypadku działalności deficytowej – wyjaśnienie źródeł finansowania spółki). Spółka KK przedłożyła te materiały i odpowiedzi na pytania w dniu 30 listopada 2015 r. Co do prawa Zgodnie z art. 146 §§ 1 i 2 regulaminu postępowania przyznanie pomocy prawnej jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, wnioskodawca ze względu na swoją sytuację materialną nie jest w stanie w całości lub w części ponieść kosztów związanych z doradztwem i reprezentowaniem go przed Sądem, a po drugie, wnioskowana czynność nie jest oczywiście niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna. W przedmiocie wniosku pana KJ […] Jako że KJ nie ma interesu prawnego we wszczęciu postępowania przeciwko zaskarżonym decyzjom, skarga, którą zamierza wnieść, jest oczywiście niedopuszczalna. Wobec tego zgodnie z art. 146 § 2 regulaminu postępowania jego wniosek o przyznanie pomocy prawnej należy odrzucić bez konieczności badania, czy pozostałe przesłanki przewidziane w tym artykule są spełnione. W przedmiocie wniosku spółki KK W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o sytuację materialną KK, przedłożyła ona swoje sprawozdania roczne (bilans i rachunek wyników) za ostatnie trzy zamknięte lata obrachunkowe, tak jak zostały one przedłożone administracji podatkowej. Ze sprawozdań tych wynika, że spółka, której produkty znajdują się w fazie rozwoju, nie uzyskała żadnych obrotów za okres trzech ostatnich zamkniętych lat obrachunkowych. Nie dysponuje ona aktywami innymi niż know-how jej jedynego akcjonariusza i jej współpracowników oraz wykazuje pasywa w wysokości [poufne] ( ) na koniec zamkniętego roku obrachunkowego w dniu 31 grudnia 2014 r. Zgodnie z informacjami dostarczonymi przez spółkę pasywa te są związane z opłatami z tytułu zabezpieczenia społecznego oraz z inwestycjami poczynionymi przez spółkę, aby umożliwić rozwój jej produktów. Spółka wskazuje, że pasywa te są finansowane z wkładów jej jedynego akcjonariusza dzięki jego oszczędnościom i zaciągniętym przez niego pożyczkom. […] Z powyższych okoliczności wynika, że KK nie dysponuje własnymi zasobami koniecznymi do poniesienia kosztów postępowania. Jednak oceny jej sytuacji materialnej w celu zdecydowania, czy osobie prawnej należy przyznać pomoc prawną, nie można dokonywać jedynie w świetle jej zasobów rozpatrywanych z osobna, niezależnie od sytuacji bezpośrednich lub pośrednich posiadaczy jej kapitału. Zgodnie bowiem z art. 47 akapit trzeci Karty praw podstawowych Unii Europejskiej pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości. To właśnie w świetle tej zasady, na którą mogą powoływać się osoby prawne (wyrok z dnia 22 grudnia 2010 r., DEB, C‑279/09, Zb.Orz., EU:C:2010:811, pkt 59), należy interpretować przesłanki przyznania pomocy prawnej określone w art. 146–150 regulaminu postępowania. Nie można jednak uznać, że osoba prawna jest pozbawiona skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 47 karty praw podstawowych jedynie z tego względu, że bezpośredni lub pośredni posiadacze jej kapitału odmawiają użycia zasobów, którymi dysponują, w celu umożliwienia tej osobie prawnej wszczęcia postępowania sądowego. W takich okolicznościach do budżetu Unii – za pośrednictwem środków oddanych do dyspozycji Sądu – nie należy zastąpienie bezczynności osób, które kontrolują daną osobę prawną i które ostatecznie są głównie zainteresowane obroną jej praw. W konsekwencji do celów oceny sytuacji materialnej osoby prawnej ubiegającej się o przyznanie pomocy prawnej należy uwzględnić nie tylko jej własne zasoby finansowe, ale także zasoby, jakimi dysponuje ogólnie grupa przedsiębiorstw, do których ona należy bezpośrednio lub pośrednio oraz możliwości finansowe jej akcjonariuszy i wspólników, osób fizycznych lub prawnych [zob. analogicznie postanowienia: z dnia 7 maja 1982 r., Hasselblad/Komisja, 86/82 R, Rec, EU:C:1982:151, pkt 4; z dnia 14 grudnia 1999 r., HFB i in./Komisja, C‑335/99 P(R), Rec, EU:C:1999:608, pkt 64; z dnia 7 grudnia 2010 r., ArcelorMittal Wire France i in./Komisja, T‑385/10 R, EU:T:2010:502, pkt 39–60]. W niniejszym przypadku bezsporne jest, że KK, jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, należy do jedynego akcjonariusza, pana KJ. Z dokumentów przedłożonych w załączeniu do wniosku o przyznanie pomocy prawnej wynika, że pan KJ zadeklarował administracji podatkowej zerowe dochody brutto za rok 2014. Jego dochody pochodzą ze świadczeń z pomocy społecznej, które wynoszą [poufne] za miesiąc we wrześniu 2015 r. Wreszcie wskazuje on, że nie dysponuje żadnym ruchomościami ani nieruchomościami. Z powyższego należy wywnioskować, że pan KJ nie jest w stanie, przynajmniej w części, zaradzić niemożliwości poniesienia przez KK kosztów postępowania, o których mowa. Spółka KK spełnia zatem pierwszą przesłankę przyznania pomocy prawnej określoną w art. 146 § 1 regulaminu postępowania. Należy jednak przypomnieć, że zgodnie z art. 150 regulaminu postępowania, jeżeli w toku postępowania przed Sądem uległy zmianie okoliczności stanowiące podstawę przyznania pomocy prawnej, prezes może, z urzędu lub na wniosek i po zapoznaniu się ze stanowiskiem zainteresowanego, cofnąć tę pomoc. W drugiej kolejności, jeśli chodzi o czynność zamierzoną przez spółkę wnoszącą o przyznanie pomocy prawnej, polega ona na wniesieniu skargi na zaskarżone decyzje. […] [omissis] W powyższym względzie należy podkreślić, że kontrola dokonywana przez Sąd w ramach badania, czy spełnione są przesłanki art. 146 § 2 regulaminu postępowania, ma na celu uniknięcie przyznania pomocy prawnej na czynność, która w oczywisty sposób nie ma szans na powodzenie. Jednak w świetle dostarczonych materiałów czynność zamierzona przez KK nie wydaje się – w wyniku pierwszej analizy – a priori ani oczywiście niedopuszczalna, ani oczywiście bezzasadna w całości. W konsekwencji należy przyznać KK pomoc prawną. Zgodnie z art. 148 § 7 akapit trzeci regulaminu postępowania postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej może określać kwotę, która zostanie wypłacona adwokatowi lub radcy prawnemu wyznaczonemu do reprezentowania zainteresowanego, albo określać górną granicę, której, co do zasady, koszty i wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego nie mogą przekroczyć. W niniejszym przypadku należy zastrzec wydanie orzeczenia w przedmiocie wysokości kosztów i wynagrodzeń, które zostaną pokryte z tytułu nieodpłatnej pomocy prawnej. Niemniej już teraz należy ustalić górną granicę, której, co do zasady, koszty i wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego nie mogą przekroczyć. Mając zatem na uwadze przedmiot i charakter sporu, przewidywalne trudności, które mogą wystąpić w tej sprawie, przewidywalny nakład pracy doradców w związku z postępowaniem spornym oraz interesy gospodarcze, z jakimi spór wiąże się dla stron, koszty i wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego wyznaczonego z tytułu pomocy prawnej nie będą mogły, co do zasady, przekroczyć 3000 EUR bez VAT‑u na obronę KK.   Z powyższych względów PREZES SĄDU postanawia, co następuje:   1) Spółce KK przyznaje się pomoc prawną.   2) Kwota odpowiadająca kosztom doradztwa i reprezentowania KK zostanie wypłacona adwokatowi lub radcy prawnemu upoważnionemu do jej reprezentowania na podstawie dokumentów potwierdzających te koszty w granicach 3000 EUR.   3) Wniosek pana KJ o przyznanie pomocy prawnej zostaje odrzucony.   Sporządzono w Luksemburgu w dniu 17 lutego 2016 r.   Sekretarz E. Coulon Prezes M. Jaeger ( *1 )   Język postępowania: francuski. ( )   Poniżej przedstawiono jedynie te punkty niniejszego postanowienia, których publikację Sąd uznał za użyteczną. ( )   Nieujawnione dane poufne.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło