T-384/20

WyrokTSUE2025-10-01CELEX: 62020TJ0384(01)ECLI:EU:T:2025:925

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy publikacja komunikatu prasowego przez OLAF, zawierającego dane osobowe i informacje o dochodzeniu, stanowi wystarczająco istotne naruszenie prawa UE (w tym przepisów o ochronie danych osobowych, domniemania niewinności i dobrej administracji), skutkujące odpowiedzialnością pozaumowną Unii za poniesioną szkodę?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że OLAF dopuścił się wystarczająco istotnych naruszeń prawa Unii, co skutkuje odpowiedzialnością pozaumowną. Po pierwsze, OLAF niezgodnie z prawem przetwarzał dane osobowe skarżącej, publikując w komunikacie prasowym informacje umożliwiające jej identyfikację (obywatelstwo, wiek, płeć, powiązania rodzinne) oraz dokonując dalszego przetwarzania danych w sposób niezgodny z celami ich zebrania, naruszając art. 4 ust. 1 lit. a) i b), art. 5 ust. 1 lit. a) oraz art. 6 lit. c)–e) rozporządzenia 2018/1725. Po drugie, OLAF naruszył domniemanie niewinności skarżącej (art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013) poprzez użycie terminu „nadużycie finansowe”, co stanowiło kwalifikację prawną czynów i sugerowało winę przed prawomocnym wyrokiem. Po trzecie, OLAF naruszył prawo do dobrej administracji (art. 41 Karty i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013) poprzez rozpowszechnienie nieścisłych informacji i brak neutralności oraz bezstronności. Sąd uznał, że te naruszenia były poważne i oczywiste, wykraczające poza granice uznania OLAF. Stwierdzono również istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między tymi naruszeniami a poniesionymi przez skarżącą szkodami: naruszeniem czci i dobrego imienia, pogorszeniem perspektyw kariery zawodowej (wycofanie oferty pracy) oraz pogorszeniem stanu zdrowia, a działania osób trzecich (dziennikarzy) jedynie spotęgowały szkodę, nie przerywając związku przyczynowego.
Stan faktyczny
Skarżąca, OC, grecka badaczka uniwersytecka, otrzymała w 2008 r. dotację na projekt badawczy. Po zakończeniu projektu, Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERCEA) stwierdziła niekwalifikowalne wydatki i zażądała zwrotu środków. W konsekwencji, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) wszczął dochodzenie w sprawie ewentualnych nieprawidłowości lub nadużyć finansowych. Po zakończeniu dochodzenia, OLAF opublikował 5 maja 2020 r. komunikat prasowy, w którym skarżąca twierdziła, że niezgodnie z prawem przetwarzano jej dane osobowe i przekazano nieprawdziwe informacje na jej temat, co doprowadziło do powstania szkody.
Rozstrzygnięcie
1) Komisja Europejska zostaje zobowiązana do zapłaty OC kwoty 50000 EUR. 2) Komisja pokrywa koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK SĄDU (trzecia izba) z dnia 1 października 2025 r. ( *1 ) Odpowiedzialność pozaumowna – Dochodzenie OLAF‑u – Komunikat prasowy – Przetwarzanie danych osobowych – Domniemanie niewinności – Zasada dobrej administracji – Obowiązek staranności – Poufność dochodzeń prowadzonych przez OLAF – Wystarczająco istotne naruszenie normy prawnej przyznającej uprawnienia jednostkom – Związek przyczynowy – Szkoda W sprawie T‑384/20 RENV OC, którą reprezentował I. Ktenidis i P. Yatagantzidis, adwokaci, strona skarżąca, przeciwko Komisji Europejskiej, którą reprezentowali T. Adamopoulos, J. Baquero Cruz, F. Blanc i A. Bouchagiar, w charakterze pełnomocników, strona pozwana, SĄD (trzecia izba), w składzie podczas narady: P. Škvařilová-Pelzl, prezeska, I. Nõmm i R. Meyer (sprawozdawca), sędziowie, sekretarz: S. Spyropoulos, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 marca 2025 r., wydaje następujący Wyrok W skardze na podstawie art. 268 TFUE skarżąca, OC, wnosi o naprawienie szkody, jaką miała ponieść w następstwie publikacji w dniu 5 maja 2020 r. komunikatu prasowego Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (zwanego dalej „spornym komunikatem prasowym”), ponieważ za pośrednictwem tego komunikatu w jej ocenie niezgodnie z prawem przetwarzano jej dane osobowe i przekazano nieprawdziwe informacje na jej temat. I. Okoliczności powstania sporu A. Okoliczności poprzedzające wniesienie skargi Wnosząca odwołanie, obywatelka grecka, jest badaczką uniwersytecką w dziedzinach zastosowań w nanotechnologii, magazynowania energii i biomedycyny. W 2007 r. złożyła ona do Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych wniosek o przeprowadzenie badań naukowych. W dniu 30 września 2008 r. Komisja Wspólnot Europejskich i uniwersytet grecki (zwany dalej „rozpatrywanym uniwersytetem greckim”) podpisały umowę o udzielenie dotacji (zwaną dalej „umową”) dotyczącą projektu. Umowa przewidywała maksymalną kwotę 1128400 EUR dotacji na realizację projektu, która została przyznana uniwersytetowi greckiemu jako głównemu beneficjentowi, skarżącej jako głównej badaczce oraz innej instytucji badawczej. Projekt został zrealizowany w laboratorium należącym do rozpatrywanego uniwersytetu greckiego, którym kierował ojciec wnoszącej odwołanie. Po zakończeniu projektu rozpatrywany uniwersytet grecki zadeklarował Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERCEA), która zastąpiła Komisję jako strona umowy, wydatki w łącznej wysokości 1116189,21 EUR, w tym wydatki na personel w wysokości 255219,37 EUR oraz kwotę 15020,54 EUR tytułem kosztów podróży. Zwrócił się on o zapłatę tej kwoty na podstawie umowy. Po przeprowadzeniu audytu finansowego ex post ERCEA stwierdziła, że wydatki na personel w wysokości 245525,43 EUR są niekwalifikowalne, i postanowiła zażądać od rozpatrywanego uniwersytetu greckiego zwrotu tej kwoty, w związku z czym wystawiła notę obciążeniową. Ponieważ ERCEA poinformowała również OLAF o wynikach audytu, zgodnie z art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez [OLAF] oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. 2013, L 248, s. 1) dyrektor generalny OLAF‑u podjął w dniu 29 maja 2015 r. decyzję o wszczęciu dochodzenia w sprawie ewentualnych nieprawidłowości lub ewentualnych nadużyć finansowych w toku realizacji projektu. W ramach tego dochodzenia OLAF między innymi przesłał w dniach 6 i 7 marca 2019 r. kwestionariusze do 18 zagranicznych badaczy, z których jedynie dziesięciu odpowiedziało, celem uzyskania wyjaśnień na temat ich udziału i wynagrodzenia w odniesieniu do projektu. W raporcie końcowym z dochodzenia z dnia 11 listopada 2019 r. OLAF przedstawił szereg ustaleń. Na podstawie tych ustaleń, po pierwsze, zalecił on ERCEA podjęcie odpowiednich kroków w celu odzyskania od rozpatrywanego uniwersytetu greckiego kwot uznanych za nienależne. Po drugie, przekazał ten raport krajowym organom wymiaru sprawiedliwości i zalecił im wszczęcie postępowań w sprawie oszustwa oraz fałszerstwa i posługiwania się podrobionymi dokumentami przeciwko skarżącej, jej ojcu i niektórym członkom personelu rozpatrywanego uniwersytetu greckiego. W dniu 5 maja 2020 r. OLAF opublikował na swojej stronie internetowej sporny komunikat prasowy. B. W przedmiocie uchylonego wyroku Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 16 czerwca 2020 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 268 TFUE skargę o zasądzenie od Komisji zadośćuczynienia za krzywdę, jaką miał jej wyrządzić sporny komunikat prasowy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że poprzez opublikowanie spornego komunikatu prasowego OLAF naruszył w sposób rażący przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. 2018, L 295, s. 39), zasadę domniemania niewinności przewidzianą w art. 48 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”) oraz art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013, obowiązek przestrzegania poufności dochodzeń, o którym mowa w art. 10 ust. 5 tego ostatniego rozporządzenia, prawo do dobrej administracji, o którym mowa w art. 41 Karty, a także zasadę proporcjonalności. W wyroku z dnia 4 maja 2022 r., OC/Komisja (T‑384/20, niepublikowanym, zwanym dalej „uchylonym wyrokiem”, EU:T:2022:273), Sąd stwierdził między innymi, że skarżąca nie była w stanie wykazać, iż OLAF dopuścił się wystarczająco istotnego naruszenia art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013. Orzekł on w szczególności, że wykazanie naruszenia zasady domniemania niewinności zakłada, iż osoba, która powołuje się na takie naruszenie, może zostać zidentyfikowana lub może być możliwa do zidentyfikowania przez opinię publiczną jako winna czynu zabronionego, zanim jej wina zostanie prawomocnie ustalona przez sąd. Tymczasem skarżąca nie była w stanie wykazać, że sporny komunikat prasowy pozwolił sam w sobie albo również za pomocą środków, którymi w sposób racjonalny mógł się posłużyć któryś z jego czytelników, na zidentyfikowanie jej zgodnie z art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2018/1725. Ponadto Sąd orzekł, że OLAF‑owi nie można zarzucać, iż nie dochował staranności i ostrożności, gdy w spornym komunikacie prasowym wiernie i w sposób ogólny, neutralny i bezstronny odtworzył wnioski, do których doszedł OLAF w trakcie dochodzenia, dbając jednocześnie o to, by nie ujawniać zbyt wielu szczegółów w tym względzie. Aby dojść do tego wniosku, Sąd stwierdził w szczególności, że posługując się sformułowaniem „[ż]aden z [tych badaczy] nie wiedział” w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego w celu wskazania „niektórych badaczy”, OLAF nie rozpowszechnił nieprawdziwych informacji, które stanowiłyby przeinaczenie wniosków jego raportu końcowego. Sąd skonkludował, że ponieważ skarżąca nie była w stanie wykazać istnienia bezprawnego zachowania OLAF‑u, jej skargę należy oddalić w całości, bez konieczności badania, czy zostały spełnione pozostałe przesłanki powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii Europejskiej. C. W przedmiocie wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym W dniu 14 lipca 2022 r. skarżąca wniosła na podstawie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odwołanie mające na celu uchylenie uchylonego wyroku. Na poparcie tego odwołania podniosła ona trzy zarzuty. Pierwszy dotyczył błędnej wykładni pojęcia „możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej” w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2018/1725, drugi – błędnej wykładni art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013 i art. 48 ust. 1 Karty w związku z art. 6 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (zwanej dalej „EKPC”), dotyczącym zakresu domniemania niewinności, a trzeci – przeinaczenia dowodów odnoszących się do naruszenia art. 41 Karty dotyczącego prawa do dobrej administracji. Wyrokiem z dnia 7 marca 2024 r., OC/Komisja (C‑479/22 P, zwanym dalej „wyrokiem wydanym w postępowaniu odwoławczym”, EU:C:2024:215), Trybunał uwzględnił dwa pierwsze zarzuty oraz część zarzutu trzeciego. Orzekł on w szczególności, że Sąd naruszył prawo przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej przedstawionych mu okoliczności faktycznych, ponieważ orzekł, że identyfikatory zawarte w spornym komunikacie prasowym nie pozwalają z uzasadnionym prawdopodobieństwem zidentyfikować skarżącej. Stwierdził on również, że Sąd błędnie orzekł, iż informacje zawarte w spornym komunikacie prasowym nie wchodzą w zakres pojęcia „danych osobowych”, o którym mowa w art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2018/1725, oraz że rozporządzenie to nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Trybunał wywnioskował z tego, że Sąd naruszył również prawo, gdy orzekł, iż skoro skarżąca nie została zidentyfikowana lub nie była możliwa do zidentyfikowania w tym komunikacie prasowym, nie była w stanie wykazać naruszenia domniemania swojej niewinności. Trybunał uwzględnił ponadto zarzut trzeci jedynie w zakresie, w jakim Sąd oddalił zarzut szczegółowy skarżącej dotyczący naruszenia prawa do dobrej administracji w odniesieniu do akapitu piątego spornego komunikatu prasowego. W konsekwencji Trybunał, po pierwsze, uchylił uchylony wyrok w zakresie, w jakim Sąd oddalił w nim żądania skargi zmierzające do nakazania Komisji naprawienia szkody wynikającej z naruszenia przez OLAF obowiązków ciążących na nim na mocy rozporządzenia 2018/1725, zasady domniemania niewinności i prawa do dobrej administracji, a po drugie, przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania. II. Żądania stron Skarżąca wnosi do Sądu o: – zasądzenie od Komisji na jej rzecz kwoty 1,1 mln EUR tytułem zadośćuczynienia za doznaną dotychczas krzywdę; – obciążenie Komisji kosztami postępowania. Komisja wnosi do Sądu o: – oddalenie odwołania jako bezzasadnego; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania. III. Co do prawa Na podstawie art. 340 akapit drugi TFUE Unia powinna naprawić, zgodnie z zasadami ogólnymi, wspólnymi dla praw państw członkowskich, szkody wyrządzone przez jej instytucje lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji. Wynika z tego, że powstanie odpowiedzialności pozaumownej Unii i wykonanie prawa do naprawienia poniesionej szkody zależy od spełnienia trzech przesłanek, a mianowicie bezprawności zachowania zarzucanego instytucjom Unii, rzeczywistego charakteru szkody i istnienia związku przyczynowego między tym zachowaniem a podnoszoną szkodą (zob. wyrok z dnia 9 września 2008 r., FIAMM i in./Rada i Komisja, C‑120/06 P i C‑121/06 P, EU:C:2008:476, pkt 106 i przytoczone tam orzecznictwo). Przesłanki powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii w rozumieniu art. 340 akapit drugi TFUE są kumulatywne. Wynika z tego, że jeżeli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, skargę należy oddalić w całości, bez konieczności badania pozostałych przesłanek (zob. wyrok z dnia 17 lutego 2017 r., Novar/EUIPO,T‑726/14, EU:T:2017:99, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo). Skarżąca twierdzi, że w niniejszej sprawie trzy przesłanki powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii na podstawie art. 340 akapit drugi TFUE, wymagane przez orzecznictwo przypomniane w pkt 22 powyżej, są spełnione. Sąd rozpocznie od zbadania przesłanki dotyczącej bezprawności zachowania zarzucanego OLAF‑owi. A. W przedmiocie podnoszonych naruszeń prawa Unii 1.   Uwagi wstępne Ta pierwsza przesłanka powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii jest spełniona, jeżeli, po pierwsze, zarzucane zachowanie wiąże się z normą prawną mającą na celu przyznanie uprawnień jednostkom, a po drugie, naruszenie tej normy prawnej jest wystarczająco istotne (zob. wyrok z dnia 4 lipca 2000 r., Bergaderm i Goupil/Komisja, C‑352/98 P, EU:C:2000:361, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Norma prawna przyznaje uprawnienia jednostkom, jeżeli prowadzi do uzyskania korzyści, która może zostać zakwalifikowana jako prawo nabyte, ma za zadanie ochronę interesów jednostek lub przyznaje jednostkom uprawnienia, których treść może być w wystarczającym stopniu zidentyfikowana (zob. wyrok z dnia 9 lutego 2022 r., QI i in./Komisja i EBC, T‑868/16, EU:T:2022:58, pkt 90 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto aby stwierdzić, czy naruszenie jest wystarczająco istotne, należy ustalić, czy dany organ Unii przekroczył w sposób poważny i oczywisty granice przysługujących mu uprawnień dyskrecjonalnych (zob. wyrok z dnia 4 lipca 2000 r., Bergaderm i Goupil/Komisja, C‑352/98 P, EU:C:2000:361, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy zatem uwzględnić zakres uznania, jakim dysponuje ten organ. W związku z tym, jeżeli dysponuje on znacznie ograniczonym zakresem uznania lub nie ma takiego zakresu, samo naruszenie prawa Unii może zostać uznane za wystarczająco istotne naruszenie (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym celu sąd Unii powinien wziąć pod uwagę złożoność sytuacji, trudności w ocenie lub wykładni mających zastosowanie aktów prawnych, stopień jasności i precyzji naruszonej normy prawnej, a także umyślny lub nieznajdujący uzasadnienia charakter popełnionego naruszenia (zob. podobnie wyroki: z dnia 4 kwietnia 2017 r., Rzecznik/Staelen,C‑337/15 P, EU:C:2017:256, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 23 listopada 2011 r., Sison/Rada,T‑341/07, EU:T:2011:687, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle tych właśnie rozważań należy zbadać poszczególne zarzuty szczegółowe podniesione przez skarżącą. Skarżąca twierdzi w istocie, że poprzez opublikowanie spornego komunikatu prasowego OLAF w sposób rażący naruszył obowiązki ciążące na nim na mocy rozporządzenia 2018/1725 i rozporządzenia nr 883/2013, a także zasady domniemania niewinności i prawa do dobrej administracji. Komisja uważa, że te zarzuty szczegółowe są bezzasadne. Na wstępie należy uściślić, że w skardze skarżąca podniosła również, iż OLAF w sposób rażący naruszył zasadę proporcjonalności, ponieważ nie można było uznać, że przekazanie błędnych i nieprawdziwych lub poufnych informacji, opublikowanych w spornym komunikacie prasowym, było stosowne lub konieczne w celu poinformowania opinii publicznej. Sąd przy oddalaniu skargi skarżącej odrzucił ten zarzut szczegółowy jako bezzasadny w pkt 181–187 uchylonego wyroku. Punkt 1 sentencji wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym stanowi, że uchylony wyrok zostaje uchylony w zakresie, w jakim Sąd oddalił w nim żądania skargi zmierzające do zasądzenia przez Komisję szkody wynikającej z naruszenia przez OLAF obowiązków, które na nim ciążą na podstawie rozporządzenia 2018/1725, zasady domniemania niewinności i prawa do dobrej administracji. W ten sposób Trybunał uchylił uchylony wyrok w części. Tymczasem po uchyleniu wyroku przez Trybunał i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sąd jest na podstawie art. 191 swego regulaminu postępowania związany wyrokiem wydanym w postępowaniu odwoławczym i zobowiązany jest orzec ponownie w przedmiocie wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę wnoszącą odwołanie w celu uchylenia orzeczenia, z wyjątkiem tych części sentencji, które nie zostały uchylone przez Trybunał, a także uzasadnienia stanowiącego niezbędną podstawę tych części sentencji, gdyż zyskały one powagę rzeczy osądzonej (zob. wyrok z dnia 26 stycznia 2022 r., Intel Corporation/Komisja, T‑286/09 RENV, EU:T:2022:19, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, że pkt 181–187 uchylonego wyroku korzystają z powagi rzeczy osądzonej, w związku z czym Sąd nie jest zobowiązany do ponownego orzekania w przedmiocie zarzutu szczegółowego dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności. 2.   W przedmiocie publikacji danych osobowych Skarżąca zarzuca w istocie OLAF‑owi, że opublikował sporny komunikat prasowy zawierający informacje i dane osobowe, które z łatwością umożliwiają jej identyfikację, a mianowicie jej obywatelstwo, płeć, młody wiek, fakt, że jej ojciec pracował na rozpatrywanym uniwersytecie greckim, a także kwotę przyznanej dotacji, podczas gdy takie informacje nie były istotne, a zatem mogły zostać pominięte. Skarżąca utrzymuje, że OLAF naruszył w ten sposób art. 4 i 5 rozporządzenia 2018/1725, gdyż włączył do spornego komunikatu prasowego szereg danych umożliwiających jej zidentyfikowanie. Komisja uważa, że ten zarzut szczegółowy jest bezzasadny. Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 4–6 rozporządzenia 2018/1725 przyznają jednostkom uprawnienia. Wobec tego w pierwszej kolejności należy ustalić, czy poprzez dokonanie publikacji spornego komunikatu prasowego OLAF naruszył te przepisy, a następnie zbadać, czy naruszenie to jest wystarczająco istotne. 1)   W przedmiocie niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych Zdaniem skarżącej w pierwszej kolejności żadna z przesłanek wymaganych w art. 5 rozporządzenia 2018/1725 nie została spełniona, ponieważ w żadnym wypadku nie można uznać, by publikacja spornych informacji była niezbędna do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej OLAF‑owi, jak przewiduje art. 5 ust. 1 lit. a) tego rozporządzenia. Podobnie, przetwarzanie, którego dokonał OLAF, nie jest uzasadnione żadnym z przepisów, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. b)–e) tego rozporządzenia, ponieważ, po pierwsze, nie jest ono uzasadnione żadnym obowiązkiem prawnym ciążącym na OLAF‑ie ani jakimkolwiek żywotnym interesem skarżącej, a po drugie, nie istnieje żadna umowa ani zgoda skarżącej. Ponadto skarżąca utrzymuje, że Sąd powinien zbadać, czy w świetle celów dochodzenia sformułowanych w decyzji Komisji 1999/352/WE, EWWiS, Euratom z dnia 28 kwietnia 1999 r. ustanawiającej OLAF (Dz.U. 1999, L 136, s. 20) i w rozporządzeniu nr 883/2013 poprzez wydanie i publikację spornego komunikatu prasowego nie tylko przekroczył on swoje kompetencje, lecz również naruszył zasadę przyznania kompetencji instytucji zagwarantowaną w art. 5 ust. 1 i 2 TUE. Opierając się na wyroku z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja (T‑399/17, niepublikowanym, EU:T:2019:384), skarżąca uważa, że należy odróżnić informowanie opinii publicznej jako kompetencję OLAF‑u od interesu w informowaniu opinii publicznej. Skarżąca dodaje, że z rozporządzenia nr 883/2013 nie wynika, by informowanie opinii publicznej stanowiło główną działalność OLAF‑u. Jest to raczej cel całkowicie drugorzędny. W drugiej kolejności skarżąca podnosi w istocie, że OLAF wykorzystał jej dane osobowe zebrane w ramach prowadzonego przez siebie dochodzenia do innych celów, a mianowicie do celów informowania opinii publicznej, niż te, które uzasadniały ich gromadzenie, a mianowicie w celu ustalenia istnienia nieprawidłowości i przypadków nadużyć finansowych. To włączenie danych osobowych do spornego komunikatu prasowego stanowi dalsze przetwarzanie tych danych zgromadzonych do celów raportu końcowego OLAF‑u i narusza art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725. Ponadto OLAF naruszył ciążący na nim obowiązek poinformowania skarżącej o dalszym przetwarzaniu jej danych osobowych zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia 2018/1725. Dodatkowo skarżąca podnosi w istocie, że OLAF naruszył art. 6 rozporządzenia 2018/1725, gdyż nie uwzględnił charakteru danych osobowych. Komisja podnosi w pierwszej kolejności, że publikacja spornego komunikatu prasowego stanowiła zgodne z prawem przetwarzanie zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 2018/1725. Okoliczność, że administracja informuje opinię publiczną o swojej działalności, w szczególności poprzez publikowanie komunikatów prasowych, jest bowiem zadaniem wykonywanym w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej instytucji lub organowi Unii w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725. Działalność ta stanowi ewidentne zastosowanie zasady otwartości dla społeczeństwa obywatelskiego ustanowionej w art. 15 TFUE. Komisja podkreśla, że sporny komunikat prasowy zawiera jedynie informacje adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co jest konieczne do wypełnienia obowiązku jak najdokładniejszego informowania opinii publicznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu interesów skarżącej, na podstawie obowiązku zgodności z prawem, obiektywizmu i przejrzystości nałożonego w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725. Wyjaśnia ona, że bez informacji wymienionych w spornym komunikacie prasowym prawdopodobieństwo powielenia treści tego komunikatu przez media byłoby ograniczone, a wobec tego podważona zostałaby realizacja zamierzonego celu. W drugiej kolejności Komisja utrzymuje, że OLAF nie dokonywał dalszego przetwarzania danych osobowych skarżącej w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725, ponieważ informowanie opinii publicznej stanowi część głównej działalności OLAF‑u i jest kompetencją przyznaną w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013. Wobec tego OLAF nie był zobowiązany do poinformowania skarżącej o dalszym przetwarzaniu jej danych osobowych zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia 2018/1725. Na wstępie należy przypomnieć, że z wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym wynika, iż skarżącą należy uznać za osobę fizyczną, którą można zidentyfikować pośrednio w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2018/1725. Ponadto publikacja komunikatu prasowego przez OLAF wchodzi w zakres pojęcia „przetwarzania danych osobowych” w rozumieniu art. 3 pkt 3 tego rozporządzenia (wyrok z dnia 12 września 2007 r., Nikolaou/Komisja, T‑259/03, niepublikowany, EU:T:2007:254, pkt 222). W związku z tym wspomniane rozporządzenie ma zastosowanie w niniejszej sprawie. i) W przedmiocie art. 4 ust. 1 lit. a) i art. 5 rozporządzenia 2018/1725 Artykuł 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725 przewiduje, że dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą. W tym względzie art. 5 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 2018/1725 stanowi, że przetwarzanie jest zgodne z prawem tylko wtedy i w takim zakresie, w jakim jest ono niezbędne albo do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej instytucji lub organowi Unii, albo do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze. Motyw 20 tego rozporządzenia uściśla, że dane osobowe powinny być adekwatne, stosowne i ograniczone do tego, co jest niezbędne do celów, dla których są one przetwarzane. Ponadto z orzecznictwa wynika, że instytucja lub organ Unii mogą publikować komunikaty prasowe lub w inny sposób komunikować się ze społeczeństwem, nawet w braku aktu prawnego, który wyraźnie ją lub jego do tego upoważnia. Okoliczność, że administracja informuje opinię publiczną o swojej działalności, w szczególności poprzez publikowanie komunikatów prasowych, może bowiem zostać uznana za działalność pomocniczą w stosunku do jej głównej działalności administracyjnej (wyrok z dnia 12 września 2007 r., Nikolaou/Komisja, T‑259/03, niepublikowany, EU:T:2007:254, pkt 218). Wynika z tego, że informowanie opinii publicznej o działalności OLAF‑u, w szczególności poprzez publikowanie komunikatów prasowych, wchodzi w zakres zadania realizowanego w interesie publicznym lub wchodzi w zakres sprawowania władzy publicznej powierzonej temu urzędowi w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725. Wniosku tego nie podważają argumenty podniesione przez skarżącą. Prawdą jest, że w pkt 175 wyroku z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja (T‑399/17, niepublikowanego, EU:T:2019:384), Sąd uznał, w odniesieniu do konferencji prasowej przedstawionej przez dyrektora generalnego OLAF‑u, że ten ostatni miał „interes”, który polegał na „jak najdokładniejszym poinformowaniu opinii publicznej o działaniach podjętych w kontekście ewentualnych nieprawidłowości lub nadużyć finansowych”. Jednakże wbrew temu, co twierdzi skarżąca, użycie terminu „interes” zamiast terminu „kompetencja” nie może być interpretowane jako oznaczające, że publiczne przekazanie informacji nie wchodzi już w zakres kompetencji OLAF‑u od wejścia w życie traktatu z Lizbony. W kontekście tego wyroku użycie terminu „interes” nie odnosiło się bowiem do kompetencji OLAF‑u do informowania opinii publicznej za pomocą komunikatów prasowych, lecz odnosiło się do wyważenia, jakiego należało dokonać między interesami strony skarżącej a interesami OLAF‑u w uzyskaniu określonych informacji podczas rozpatrywanej konferencji prasowej. Podobnie jest prawdą, że art. 5 ust. 2 rozporządzenia 2018/1725 stanowi, iż podstawa przetwarzania, o której mowa w ust. 1 lit. a) i b) tego artykułu, musi być „określona w prawie Unii”. Jednakże wymóg określony w art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725 należy interpretować w świetle motywu 22 tego rozporządzenia, z którego wynika, że przetwarzanie danych osobowych do celów wykonywania zadań wykonywanych w interesie publicznym przez instytucje i organy Unii obejmuje przetwarzanie danych osobowych niezbędne do zarządzania tymi instytucjami i organami oraz do ich funkcjonowania. Tymczasem w świetle art. 15 ust. 1 TFUE i zasady otwartości, która obowiązuje instytucje i organy Unii, okoliczność, że administracja informuje opinię publiczną o swojej działalności, w szczególności poprzez publikację komunikatów prasowych, stanowi część funkcjonowania instytucji i organów Unii. W związku z tym nie można przyjąć, że OLAF przekroczył swoje uprawnienia, gdy opublikował komunikat prasowy, nie rozstrzygając jednak kwestii, czy OLAF przestrzegał swoich obowiązków, w szczególności w zakresie przetwarzania danych osobowych, przy sporządzaniu komunikatu prasowego (wyrok z dnia 12 września 2007 r., Nikolaou/Komisja, T‑259/03, niepublikowany, EU:T:2007:254, pkt 219). Należy zatem jeszcze ustalić, czy publikacja wieku skarżącej, jej obywatelstwa, jej płci, okoliczności, że jej ojciec pracował na rozpatrywanym uniwersytecie greckim, oraz kwoty dotacji stanowi przetwarzanie danych osobowych w ramach zadania realizowanego w interesie publicznym w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725. Takie informacje nie tylko pozwalają na identyfikację skarżącej, ale ponadto nie są konieczne, z wyjątkiem kwoty przyznanej dotacji, do przekazania informacji o czynach zarzucanych jej w następstwie dochodzenia prowadzonego przez OLAF. Wiek, płeć, obywatelstwo lub więź pokrewieństwa skarżącej nie miały bowiem żadnego wpływu na rozpatrywane okoliczności faktyczne, a wzmianka o nich w żaden sposób nie wchodzi w zakres zadania informowania opinii publicznej o działalności OLAF‑u. Dodatkowo Komisja, twierdząc, że bez informacji, o których mowa w spornym komunikacie prasowym, prawdopodobieństwo powielenia treści tego komunikatu przez media byłoby ograniczone, przyznaje w sposób dorozumiany, że wzmianka o danych wymienionych w pkt 59 powyżej, dotyczących życia prywatnego skarżącej i mających jedynie znaczenie czysto anegdotyczne, nie ma jako taka na celu poinformowania opinii publicznej o roli OLAF‑u w zwalczaniu nadużyć finansowych. Zresztą z różnych artykułów opublikowanych w mediach wynika, że wzmianka o tych informacjach wzbudziła zainteresowanie mediów jedynie w odniesieniu do kontekstu, w jakim miało dojść do nadużyć finansowych, i do osoby skarżącej. Nie pozwoliła ona wzbudzić zainteresowania mediów w zakresie dochodzeń OLAF‑u, a w szczególności znaczenia dostępu do akt bankowych w celu zwalczania nadużyć finansowych, co dyrektor OLAF‑u chciał podkreślić. W związku z tym publikacja tych danych stanowi niezgodne z prawem przetwarzanie w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725. Jeśli chodzi o kwotę dotacji przyznaną na projekt, stanowi ona obiektywną informację, która skutecznie powiadamia opinię publiczną o wysokości kwot danego budżetu Unii. Ponadto wbrew temu, co twierdzi skarżąca, wzmianka o tej kwocie na początku spornego komunikatu prasowego nie wprowadza w błąd czytelnika co do zakresu „nadużycia finansowego”. Przeciwnie, ze wspomnianego komunikatu prasowego wynika dość jasno, że o ile kwota dotacji wynosiła 1,1 mln EUR, o tyle w zaleceniach OLAF‑u wezwano ERCEA do odzyskania około 190000 EUR, „czyli części dotacji rzekomo wypłaconej badaczom międzynarodowym”. ii) W przedmiocie art. 4 ust. 1 lit. b) i art. 6 rozporządzenia 2018/1725 Artykuł 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725 stanowi, że dane osobowe muszą być zbierane w konkretnych, wyraźnych i uzasadnionych celach, a poza tym nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami. Przepis ten należy interpretować w świetle motywu 25 tego rozporządzenia. Po pierwsze bowiem, zgodnie z tym motywem przetwarzanie danych osobowych do celów innych niż cele, w których dane te zostały pierwotnie zebrane, powinno być dozwolone wyłącznie w przypadkach, gdy jest zgodne z celami, w których dane osobowe zostały pierwotnie zebrane. W takim przypadku nie jest wymagana inna podstawa prawna niż ta, która pozwala na zebranie danych osobowych. Dalsze przetwarzanie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych, lub do celów statystycznych powinno być uznawane za operacje przetwarzania zgodne z prawem i z pierwotnymi celami. Po drugie, w motywie tym uściślono, że aby ustalić, czy cele dalszego przetwarzania są zgodne z celami, dla których dane osobowe zostały pierwotnie zebrane, administrator, po spełnieniu wszystkich wymogów związanych ze zgodnością z prawem pierwotnego przetwarzania, powinien uwzględnić kryteria wymienione w art. 6 lit. a)–e) rozporządzenia 2018/1725. I tak, art. 6 rozporządzenia 2018/1725, zatytułowany „Przetwarzanie w innym zgodnym celu”, stanowi w istocie w lit. a)–e), że jeżeli przetwarzanie danych w celu innym niż cel, w którym dane zostały zebrane, nie odbywa się na podstawie prawa Unii stanowiącego w demokratycznym społeczeństwie niezbędny i proporcjonalny środek służący zagwarantowaniu celów, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia 2018/1725, należy ustalić, czy przetwarzanie to jest zgodne z celem, w którym dane osobowe zostały zebrane, przy uwzględnieniu między innymi: wszelkich związków między tymi celami a celami zamierzonego dalszego przetwarzania; kontekstu, w którym zebrano dane osobowe, w szczególności stosunku między zainteresowanymi osobami a administratorem; charakteru danych osobowych, w szczególności czy przetwarzane są dane osobowe dotyczące wyroków skazujących i czynów zabronionych; konsekwencji zamierzonego dalszego przetwarzania dla osób, których dane dotyczą; oraz istnienia odpowiednich zabezpieczeń, w tym ewentualnie pseudonimizacji. W niniejszej sprawie dane osobowe skarżącej zostały zebrane w ramach dochodzenia prowadzonego przez OLAF w określonym celu, który odpowiada zadaniu OLAF‑u polegającemu na zwalczaniu nadużyć finansowych. Nie zostały one zebrane w celu opublikowania spornego komunikatu prasowego, który odpowiada celowi wprawdzie powiązanemu, lecz innemu, a mianowicie informowaniu opinii publicznej o działalności OLAF‑u. Zgodnie ze zwykłym znaczeniem słowa „dalsze” w języku potocznym każde przetwarzanie danych osobowych, które następuje po pierwotnym przetwarzaniu, jakim jest pierwotne zbieranie tych danych, stanowi „dalsze” przetwarzanie owych danych, niezależnie od celu tego dalszego przetwarzania (wyrok z dnia 20 października 2022 r., Digi,C‑77/21, EU:C:2022:805, pkt 31). Publikację spornego komunikatu prasowego należy zatem uznać za dalsze przetwarzanie w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2018/1725, którego zgodność z celami, dla których dane osobowe zostały pierwotnie zebrane, należy sprawdzić. W tym względzie skarżąca podnosi w istocie, że OLAF naruszył art. 6 rozporządzenia 2018/1725, gdyż nie uwzględnił „karnego” charakteru danych osobowych. Przede wszystkim należy zauważyć, że publikacja spornego komunikatu prasowego nie odpowiada przetwarzaniu danych osobowych dokonanemu w celu, w jakim skarżąca wyraziła zgodę na gromadzenie swoich danych, lub w celu opartym na prawie Unii stanowiącym w demokratycznym społeczeństwie niezbędny i proporcjonalny środek służący zagwarantowaniu celów, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia 2018/1725. Poza tym istnieje związek między celami, w jakich zebrano dane osobowe, a celami dalszego przetwarzania w rozumieniu art. 6 lit. a) tego rozporządzenia. Jak bowiem wskazano powyżej, publikacja komunikatu prasowego OLAF‑u stanowi działalność pomocniczą w stosunku do głównej działalności tego urzędu. Podobnie, biorąc pod uwagę ten pomocniczy charakter, można uznać w świetle art. 6 lit. b) rozporządzenia 2018/1725, że kontekst, w jakim zebrano dane osobowe skarżącej, jest w pewnym stopniu zbliżony do kontekstu, w jakim zostały one dalej przetworzone, w szczególności w odniesieniu do relacji między skarżącą a administratorem danych, jakim jest OLAF. Nie można jednak przyjąć, w rozumieniu art. 6 lit. c) rozporządzenia 2018/1725, że OLAF wziął pod uwagę charakter danych osobowych, w szczególności w zakresie, w jakim umożliwiają one identyfikację skarżącej w związku z domniemanymi przestępstwami z dziedziny prawa karnego. Podobnie, biorąc pod uwagę zarzuty podniesione przeciwko skarżącej i sądząc na podstawie treści artykułów prasowych, które ukazały się po opublikowaniu spornego komunikatu prasowego, OLAF w wystarczającym stopniu nie uwzględnił możliwych konsekwencji, jakie dla skarżącej mogło mieć dalsze przetwarzanie w rozumieniu art. 6 lit. d) rozporządzenia 2018/1725. Wreszcie, z wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym wynika, że OLAF nie uwzględnił w wystarczającym stopniu istnienia odpowiednich gwarancji w rozumieniu art. 6 lit. e) rozporządzenia 2018/1725. O ile bowiem OLAF nie ujawnił tożsamości skarżącej, o tyle przetwarzanie danych osobowych dokonane w spornym komunikacie prasowym umożliwiło opinii publicznej zidentyfikowanie jej. W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że poprzez publikację spornego komunikatu prasowego OLAF dokonał niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącej z naruszeniem art. 4 ust. 1 lit. a) i art. 5 ust. 1 lit. a) rozporządzenia 2018/1725, a także dokonał dalszego przetwarzania tych danych z naruszeniem art. 4 ust. 1 lit. b) i art. 6 lit. c)–e) tego rozporządzenia. 2)   W przedmiocie istnienie wystarczająco istotnego naruszenia Skarżąca twierdzi w istocie, że OLAF nie dysponuje żadnym zakresem uznania, ponieważ przepisy rozporządzenia 2018/1725 ustanawiają normy bezwzględnie obowiązujące. Komisja podnosi, że instytucje Unii dysponują pewnym zakresem uznania przy ustalaniu, w jakim zakresie przetwarzanie danych osobowych może być niezbędne do wykonania zadania powierzonego organom publicznym. W każdym razie zdaniem Komisji nie można twierdzić, że zarzucane naruszenie stanowi nieusprawiedliwiony błąd. Zakładając, że naruszenie to zostanie wykazane, wynikałoby ono z braku ostrożności, w związku z czym nie można twierdzić, że zostało popełnione umyślnie. Nawet przy założeniu, jak twierdzi Komisja, że OLAF dysponuje pewnym zakresem uznania do celów stosowania art. 4 ust. 1 lit. a) i b), art. 5 ust. 1 lit. a) i art. 6 lit. c)–e) rozporządzenia 2018/1725, należy stwierdzić, że naruszył on w sposób poważny i oczywisty te przepisy, gdy opublikował w spornym komunikacie prasowym obywatelstwo i wiek skarżącej, a także gdy wspomniał o posadzie jej ojca na rozpatrywanym uniwersytecie greckim. Naruszone przepisy nie są bowiem niejasne ani nie powodują szczególnych trudności co do wykładni lub co do oceny w tym zakresie. W szczególności wskazanie przez Komisję, że bez informacji wymienionych w komunikacie prasowym prawdopodobieństwo powielenia treści spornego komunikatu prasowego przez media byłoby ograniczone, pozwala nie tylko na wykluczenie wszelkiego usprawiedliwionego charakteru popełnionego błędu, ale ponadto na wykazanie elementu umyślności. Wynika z tego, że poprzez opublikowanie spornego komunikatu prasowego OLAF dokonał niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącej z naruszeniem art. 5 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 2018/1725, co stanowi wystarczająco istotne naruszenie mogące prowadzić do powstania odpowiedzialności Unii zgodnie z art. 340 akapit drugi TFUE. 3.   W przedmiocie naruszenia zasady domniemania niewinności i należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości Na wstępie należy podkreślić, że o ile skarżąca powołuje się na dwie różne podstawy prawne, o tyle odnosi się ona jednak do tych samych okoliczności faktycznych. a)   W przedmiocie naruszenia zasady domniemania niewinności, o której mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013, oraz obowiązku zachowania poufności dochodzeń, o którym mowa w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 i) W przedmiocie istnienia naruszenia zasady domniemania niewinności i poufności dochodzeń Skarżąca utrzymuje, że OLAF w sposób rażący naruszył jej prawo do domniemania niewinności przewidziane w art. 48 ust. 1 Karty i w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013. OLAF rozpowszechnił komunikat prasowy, który zdaniem skarżącej, po pierwsze, zawiera dane osobowe umożliwiające jej identyfikację, a po drugie, jest sformułowany w sposób stronniczy, wykazuje pominięcia i nieścisłości, które są sprzeczne z wnioskami zawartymi w raporcie końcowym, i przeinacza te fakty w taki sposób, aby w oczach opinii publicznej wydawało się, że skarżąca jest winna oszustwa wobec wszystkich badaczy, podczas gdy dochodzenie na szczeblu krajowym było nadal w toku. Podnosi ona ponadto, że art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 przyznaje jednostkom uprawnienia, ponieważ jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, który zobowiązuje OLAF do przestrzegania pewnych obowiązków w celu zagwarantowania uzasadnionych praw osób, których dane dotyczą, zgodnie z motywem 25 tego rozporządzenia. Komisja twierdzi zasadniczo, że OLAF w żaden sposób nie przeinaczył wniosków raportu końcowego, ponieważ w sposób zwięzły i dokładny przedstawił ustalone okoliczności faktyczne, nie dokonując żadnej kwalifikacji prawnej i nie wyrokując w żadnym razie co do winy lub niewinności skarżącej. Ponadto spornemu komunikatowi prasowemu towarzyszy szczegółowy opis misji OLAF‑u, który wyraźnie informuje, że misja ta polega na prowadzeniu dochodzeń w sprawach nadużyć finansowych, a następnie na kierowaniu zaleceń do właściwych organów krajowych w celu rozstrzygnięcia o winie danej osoby. Zdaniem Komisji nie wykazano zatem żadnego naruszenia zasady domniemania niewinności. – Uwagi wstępne Na wstępie należy przypomnieć, że z wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym wynika, iż skarżącą można zidentyfikować, przynajmniej pośrednio, ze względu na informacje zawarte w spornym komunikacie prasowym, co stanowi niezbędny warunek wstępny do zbadania ewentualnego naruszenia zasady domniemania niewinności. Ponadto zasada domniemania niewinności, która stanowi prawo podstawowe, wyrażone w art. 6 ust. 2 EKPC i w art. 48 ust. 1 Karty, przyznaje jednostkom uprawnienia, których poszanowanie gwarantuje sąd Unii (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 168 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie art. 6 ust. 2 EKPC gwarantuje każdej osobie, że nie będzie określona ani traktowana jako winna czynu zabronionego, zanim jej wina nie zostanie dowiedziona przed sądem. Zasada domniemana niewinności zostaje naruszona, gdy dochodzi do wydania oświadczeń lub decyzji, które odzwierciedlają przeświadczenie o winie danej osoby, które wzbudzają w społeczeństwie przekonanie o winie tej osoby lub przesądzają o ocenie okoliczności faktycznych przez właściwy sąd (zob. wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 210 i przytoczone tam orzecznictwo). Artykuł 6 ust. 2 EKPC nie może uniemożliwiać władzom, w świetle art. 10 EKPC, który gwarantuje wolność wypowiedzi, informowania społeczeństwa o prowadzonych postępowaniach karnych, ale wymaga on, aby odbywało się to z zachowaniem pełnej dyskrecji i ostrożności, której wymaga poszanowanie zasady domniemana niewinności (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 173 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy w szczególności OLAF‑u, art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013 stanowi w istocie, że urząd ten prowadzi dochodzenie, gromadząc zarówno dowody obciążające osobę objętą dochodzeniem, jak i dowody na jej korzyść z poszanowaniem zasady domniemania niewinności. Artykuł 10 ust. 5 tego rozporządzenia uściśla, że dyrektor generalny OLAF‑u zapewnia, aby wszelkie informacje podawane do wiadomości publicznej były zgodne z zasadami określonymi w tym artykule i w art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia. W tym względzie zgodnie z orzecznictwem zasada domniemania niewinności jest powiązana z obowiązkiem zachowania poufności, który ciąży na OLAF‑ie zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 883/2013 i który przyznaje również uprawnienia jednostkom objętym dochodzeniem OLAF‑u w zakresie, w jakim mają one prawo oczekiwać, że dotyczące ich dochodzenia będą traktowane z poszanowaniem ich praw podstawowych (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 169 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z orzecznictwem poszanowanie zasady domniemania niewinności nie stoi na przeszkodzie temu, by w trosce o jak najdokładniejsze informowanie opinii publicznej o działaniach podjętych w kontekście ewentualnych nieprawidłowości lub nadużyć finansowych instytucja Unii przedstawiła główne wnioski zawarte w raporcie końcowym OLAF‑u dotyczące członka instytucji. Jednakże zadaniem tego urzędu jest dokonanie tego w sposób wyważony i powściągliwy oraz niewykraczający zasadniczo poza fakty (zob. analogicznie wyrok z dnia 30 listopada 2022 r., KN/Parlament,T‑401/21, EU:T:2022:736, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, że OLAF‑owi nie można zarzucać naruszenia zasady domniemania niewinności i poufności dochodzeń z tego tylko powodu, że poinformował opinię publiczną o wnioskach sformułowanych w sprawozdaniu końcowym, w tym w odniesieniu do zaleceń skierowanych do organów krajowych, nawet jeśli te zalecenia nie wypowiadają się ostatecznie w przedmiocie winy danej osoby. Jednakże w celu dokonania oceny istnienia naruszenia zasady domniemania niewinności należy mieć na uwadze dobór sformułowań użytych w spornym komunikacie prasowym, biorąc pod uwagę rzeczywiste znaczenie rozpatrywanych oświadczeń, a nie ich dosłowne brzmienie, a także konkretne okoliczności, w jakich zostały one użyte (zob. analogicznie wyrok z dnia 30 listopada 2022 r., KN/Parlament,T‑401/21, EU:T:2022:736, pkt 69, 73 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle tych właśnie rozważań należy ustalić, czy OLAF naruszył art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013, gdy opublikował sporny komunikat prasowy, a następnie ustalić, czy naruszenie to jest wystarczająco istotne. – W przedmiocie zarzucanych naruszeń W pierwszej kolejności w akapicie trzecim spornego komunikatu prasowego wspomniano o tym, że otwarte rachunki bankowe miały „wielu właścicieli”, nie precyzując, że rozpatrywani badacze sami byli współwłaścicielami tych rachunków. Skarżąca wywodzi z tego, że OLAF dobrowolnie stworzył wrażenie, iż jako jedyna była ona w stanie zarządzać wspomnianymi rachunkami, i to bez wiedzy zainteresowanych badaczy. W tym względzie wystarczy stwierdzić, że w spornym komunikacie prasowym wskazano również, iż „[ż]aden z [badaczy, z którymi się skontaktowano] nie wiedział o rachunkach bankowych otwartych w ich imieniu” i że naukowcy byli „współwłaścicielami” tych kont. Nie można zatem przychylić się do tego argumentu. W drugiej kolejności skarżąca zarzuca OLAF‑owi, że w akapicie czwartym spornego komunikatu prasowego dał do zrozumienia, iż próbowała ona utrudnić prawidłowy przebieg dochodzenia, w szczególności poprzez nawiązywanie kontaktu z badaczami, którzy uczestniczyli w projekcie. W tej kwestii należy odesłać do pkt 85 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym, w którym Trybunał oddalił argument skarżącej mający na celu stwierdzenie, że Sąd przeinaczył wnioski raportu końcowego OLAF‑u, gdy orzekł, iż z raportu tego wynika, że OLAF stwierdził w trakcie prowadzonego dochodzenia, iż wnosząca odwołanie wielokrotnie kontaktowała się z niektórymi badaczami, i że uznał te działania za stanowiące przeszkodę w dochodzeniu. Argument ten należy zatem odrzucić. W trzeciej kolejności skarżąca zarzuca OLAF‑owi, że w zdaniu drugim akapitu piątego spornego komunikatu prasowego wspomniał on, iż skarżąca dokonywała wypłaty gotówki lub że „znaczne kwoty zostały […] przelane na jej osobisty rachunek”. OLAF miał nie uściślić w szczególności, że w sprawozdaniu końcowym przyznał, iż znaczna kwota została przekazana na rachunki bankowe wskazane przez naukowców i że inne kwoty pozostały na rachunkach naukowców. Tymczasem takie twierdzenie stanowi ustalenie faktyczne odpowiadające wnioskom, do których OLAF doszedł w swoim raporcie końcowym. Z ostatniego akapitu spornego komunikatu prasowego wynika bowiem, że ERCEA została wezwana do odzyskania kwoty około 190000 EUR. Ponadto, jak podkreśla Komisja, z rozporządzenia nr 883/2013 nie można wywieść żadnego ciążącego na OLAF‑ie obowiązku zamieszczenia w komunikacie prasowym informacji przemawiających na korzyść skarżącej. Wynika z tego, że w tym kontekście brak wyjaśnienia niektórych wypłat i przelewów dokonanych przez skarżącą nie może zostać uznany za naruszający zasadę domniemania niewinności. W czwartej kolejności skarżąca uważa, że naruszenie zasady domniemania niewinności jest istotne, ponieważ wnioski raportu końcowego OLAF‑u dotyczące odpowiedzi udzielonych przez badaczy, którzy uczestniczyli w projekcie, nie odpowiadają rzeczywistości i są sprzeczne z nowymi dowodami. W tym względzie wystarczy stwierdzić, że argument ten ma w rzeczywistości na celu podważenie raportu końcowego OLAF‑u, a nie spornego komunikatu prasowego. Tymczasem, jak podnoszą Komisja i skarżąca, jedynie ten komunikat jest przedmiotem niniejszej skargi. Należy zatem odrzucić ów argument. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 10 ust. 3 i art. 11 ust. 3–6 rozporządzenia nr 883/2013 raporty sporządzone przez OLAF w ramach prowadzonych przez niego dochodzeń są co do zasady poufne i mają na celu dostarczenie organom krajowym i unijnym informacji i dowodów umożliwiających im ocenę stosowności przyjęcia środków na poziomie Unii lub wszczęcia postępowania przez krajowe organy wymiaru sprawiedliwości. Wynika z tego, że raport końcowy OLAF‑u może wyrządzić szkodę skarżącej albo pośrednio, w następstwie wydania, po jego przekazaniu, przez Komisję lub przez organ krajowy decyzji, która opierałaby się na informacjach zawartych w tym raporcie, albo bezpośrednio, w następstwie ujawnienia całości lub części tego raportu. W związku z tym jedyną szkodą, jaka może wynikać bezpośrednio z tego raportu, jest szkoda, która zostałaby spowodowana takim ujawnieniem [zob. podobnie wyrok z dnia 28 czerwca 2023 r., IMG/Komisja,T‑752/20, EU:T:2023:366, pkt 36 (niepublikowany)]. W niniejszej sprawie określone błędy i nieścisłości, którymi dotknięty jest raport końcowy OLAF‑u, nie mają związku z rozpowszechnieniem spornego komunikatu prasowego, lecz dotyczą prowadzenia dochodzenia i sporządzania tego raportu. W związku z tym podnoszone błędy, nawet gdyby zostały wykazane, nie mają wystarczająco bezpośredniego związku ze szkodami podnoszonymi przez skarżącą. W piątej kolejności skarżąca zarzuca OLAF‑owi, że zakwalifikował jej działania jako „nadużycia finansowe”. Podnosi ona w szczególności, że akapit czwarty spornego komunikatu prasowego został zredagowany w taki sposób, aby dać do zrozumienia, że miała ona zamiar popełnienia „nadużycia” poprzez przejęcie środków finansowych badaczy uczestniczących w projekcie. Przypomina ona w tym względzie, że o ile OLAF jest zobowiązany, zgodnie z art. 11 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia nr 883/2013, do dokonania wstępnej kwalifikacji prawnej ustalonych okoliczności faktycznych, o tyle kwalifikacja ta powinna być zawarta w raporcie końcowym z dochodzenia, a nie w komunikacie prasowym. Sąd orzekł już, że stwarzając wrażenie za pośrednictwem swobodnie dostępnego dla opinii publicznej komunikatu prasowego, iż skarżący był powiązany z malwersacjami, Komisja naruszyła zasadę domniemania niewinności i godziła w jego dobre imię i cześć (wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 403). Tymczasem należy stwierdzić, że wbrew temu, co twierdzi Komisja, użycie terminu „nadużycie finansowe” wynika z kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych i pociąga za sobą istnienie winy skarżącej. Ponadto wbrew temu, co twierdzi Komisja, fakt dołączenia do spornego komunikatu prasowego opisu misji dochodzeniowej OLAF‑u wskazującej, że to do właściwych organów krajowych należy wypowiedzenie się w przedmiocie winy skarżącej, nie może wystarczyć do usunięcia wrażenia winy wynikającego z użycia terminu „nadużycie finansowe” (zob. podobnie wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 308). Brak wzmianki w spornym komunikacie prasowym o zalecanym organom krajowym rodzaju postępowania: karnego, administracyjnego lub innego, również nie ma znaczenia. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca zarzuca również OLAF‑owi wskazanie w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego, że żaden badacz nie wiedział, iż jej nazwisko było związane z projektem, i nie został poinformowany, że na jego nazwisko został otwarty rachunek bankowy. Podobnie zdaniem skarżącej błędne i nieścisłe są wypowiedzi dyrektora OLAF‑u zawarte w akapicie szóstym tego komunikatu prasowego, zgodnie z którymi „nazwiska naukowców działających w dobrej wierze zostały wykorzystane w ramach próby nadużycia”. Raport końcowy OLAF‑u wskazuje bowiem wyraźnie, że „10 badaczy […] potwierdziło, że uczestniczyło w projekcie […]”. W tym względzie należy przypomnieć, że w wyroku wydanym w postępowaniu odwoławczym Trybunał orzekł, iż Sąd przeinaczył wnioski zawarte w raporcie końcowym OLAF‑u, gdy orzekł, że OLAF nie rozpowszechnił nieprawdziwych informacji w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego. Bez uszczerbku dla kwestii, czy to rozpowszechnienie nieprawdziwych informacji stanowi naruszenie obowiązku staranności spoczywającego na OLAF‑ie, okoliczność, że sprawa dotyczy „wszystkich badaczy” lub „dziesięciu badaczy”, nie jest decydująca dla ustalenia winy skarżącej. Jednakże taki element, w zakresie, w jakim zwiększa liczbę zainteresowanych osób, wzmacnia poczucie winy skarżącej, które wynika z użycia terminu „nadużycie finansowe”. Wynika z tego, że użycie terminu „nadużycie finansowe” w tym kontekście nie jest mierzone w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 91 powyżej. Podobnie zakwalifikowanie działań skarżącej jako „nadużycia finansowego” wykracza poza zasadniczo faktyczne przedstawienie wniosków raportu końcowego OLAF‑u. Raport ten wspomina bowiem o „nieprawidłowościach” i kwalifikuje niektóre czyny jako nadużycie finansowe w rozumieniu greckiego prawa karnego, używając trybu warunkowego („would appear” w języku angielskim i „φαίνεται να” w języku greckim). W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że posługując się terminem „nadużycia finansowe”, OLAF naruszył zasadę domniemania niewinności zagwarantowaną w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013, a także w art. 10 ust. 5 tego rozporządzenia. ii) W przedmiocie istnienia wystarczająco istotnego naruszenia W celu ustalenia, czy naruszenie art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 stanowi wystarczająco istotne naruszenie, należy określić zakres uznania, jakim dysponują instytucje. W tym względzie skarżąca utrzymuje, że OLAF nie dysponuje żadnym zakresem uznania. Komisja podnosi natomiast, że OLAF dysponuje pewnym zakresem uznania. Opiera się ona w tym celu na pkt 129 wyroku z dnia 4 października 2006 r., Tillack/Komisja (T‑193/04, EU:T:2006:292), w którym Sąd orzekł, że biorąc pod uwagę autonomię przyznaną OLAF‑owi przez rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez OLAF (Dz.U. 1999, L 136, s. 1), a także cel interesu ogólnego polegający na informowaniu opinii publicznej za pomocą komunikatów prasowych, należy uznać, że OLAF dysponuje zakresem uznania co do stosowności i treści informacji dotyczących jego czynności dochodzeniowych. Tymczasem o ile wprawdzie OLAF dysponuje pewnym zakresem uznania co do stosowności i treści komunikatów prasowych, o tyle granicę tego zakresu wyznacza jednak poszanowanie praw podstawowych zainteresowanych osób. Tym samym, jak orzekł już Sąd, Komisja nie dysponuje żadnym zakresem uznania w odniesieniu do ciążącego na niej obowiązku poszanowania zasady domniemania niewinności (wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 219, 314). W każdym razie, przy założeniu, że OLAF dysponuje zakresem uznania, należy stwierdzić, że użycie terminu „nadużycie finansowe” w spornym komunikacie prasowym stanowi poważne i oczywiste naruszenie art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013. Po pierwsze, przepisy te nie są niejasne ani nie stwarzają szczególnych trudności w zakresie wykładni lub oceny. Po drugie, nie można uznać takiego zawinionego działania za usprawiedliwione. Chodzi bowiem o kwalifikację czynów zarzucanych skarżącej wykraczającą poza zwykły opis stanu faktycznego wniosków sformułowanych w raporcie końcowym OLAF‑u i wpisującą się w strategię komunikacji OLAF‑u, w przypadku której można stwierdzić, że nie świadczy ona o powściągliwości, jakiej należy oczekiwać od organu Unii. W konsekwencji użycie terminu „nadużycie finansowe” w spornym komunikacie prasowym stanowi wystarczająco istotne naruszenie zasady domniemania niewinności, zagwarantowanej w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013, a także w art. 10 ust. 5 tego rozporządzenia, mogące skutkować powstaniem odpowiedzialności Unii zgodnie z art. 340 akapit drugi TFUE. b)   W przedmiocie naruszenia prawa do dobrej administracji, o którym mowa w art. 41 Karty i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 Skarżąca utrzymuje, że OLAF w sposób rażący naruszył prawo do dobrej administracji przewidziane w art. 41 Karty. Wyjaśnia ona, że prawo to przyznaje jednostkom uprawnienia poprzez zbiór norm bezwzględnie obowiązujących lub zakazów. W szczególności skarżąca uważa, że poprzez rozpowszechnienie w prasie wrażliwych, a nawet nieprawdziwych informacji z dochodzeń i poprzez umożliwienie opinii publicznej uzyskania w toku dochodzenia dostępu do informacji poufnych OLAF naruszył obowiązek staranności i obowiązek bezstronności, również przewidziany w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013, które stanowią element składowy prawa do dobrej administracji. Komisja utrzymuje, że zasada dobrej administracji nie przyznaje uprawnień jednostkom, z wyjątkiem sytuacji, gdy stanowi ona wyraz szczególnych praw, i że skarżąca nie była w stanie wykazać naruszenia prawa wyrażającego tę zasadę. i) W przedmiocie naruszenia zasady dobrej administracji Na wstępie należy przypomnieć, że zasada dobrej administracji nie przyznaje sama w sobie uprawnień jednostkom, chyba że stanowi ona wyraz szczególnych praw, takich jak prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy danej jednostki w rozsądnym terminie, prawo do bycia wysłuchanym, prawo dostępu do akt sprawy, prawo do uzasadnienia decyzji w rozumieniu art. 41 Karty (zob. wyrok z dnia 4 października 2006 r., Tillack/Komisja,T‑193/04, EU:T:2006:292, pkt 127 i przytoczone tam orzecznictwo). Jest tak również w przypadku obowiązku staranności, który wiąże się z zasadą dobrej administracji i nakłada na właściwą instytucję obowiązek starannego i bezstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności danego przypadku [wyroki: z dnia 16 grudnia 2008 r., Masdar (UK)/Komisja,C‑47/07 P, EU:C:2008:726, pkt 91; z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 200]. Obowiązek staranności ma zastosowanie w sposób ogólny do działania administracji w jej stosunkach ze społeczeństwem. Obowiązek ten zakłada, że administracja Unii powinna działać starannie i ostrożnie [wyroki: z dnia 16 grudnia 2008 r., Masdar (UK)/Komisja,C‑47/07 P, EU:C:2008:726, pkt 92, 93; z dnia 30 kwietnia 2019 r., UPF/Komisja,T‑747/17, EU:T:2019:271, pkt 160]. Należy ponadto przypomnieć, że art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 przewiduje, iż dyrektor generalny OLAF‑u zapewnia, aby wszelkie informacje przeznaczone do wiadomości publicznej podawane były w sposób neutralny i bezstronny, a ich ujawnienie odbywało się z poszanowaniem zasady poufności dochodzeń i zgodnie z zasadami ustanowionymi w art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia, wśród których znajduje się obiektywne i bezstronne prowadzenie dochodzenia. Po pierwsze, art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 nakłada obowiązek neutralnego i bezstronnego informowania opinii publicznej, który można powiązać z obowiązkiem staranności, o którym mowa w pkt 126 i 127 powyżej. Po drugie, przepis ten odnosi się do obowiązku bezstronności OLAF‑u w ramach dochodzenia. Ten ostatni nie jest kwestionowany w ramach niniejszej skargi, ponieważ jej przedmiotem jest powstanie odpowiedzialności pozaumownej Unii z tytułu opublikowania spornego komunikatu prasowego, a nie ze względu na dochodzenie prowadzone przez OLAF. Ponadto art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 zapewnia poszanowanie poufności dochodzeń. W tym względzie zgodnie z orzecznictwem obowiązek zachowania poufności nadaje także uprawnienia jednostkom, których dotyczy dochodzenie prowadzone przez OLAF, ponieważ mają one prawo wymagać, aby dotyczące ich dochodzenia były prowadzone z poszanowaniem ich praw podstawowych. Podobnie jednostki mają prawo powoływać się na zasadę dobrej administracji w zakresie, w jakim wiąże się ona z prawem do rozpatrywania dotyczących ich spraw z zachowaniem poufności (wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 218). W świetle tych właśnie rozważań należy zbadać poszczególne argumenty podniesione przez skarżącą. W pierwszej kolejności skarżąca podnosi w istocie naruszenie przez OLAF obowiązku staranności w związku z rozpowszechnieniem nieprawdziwych informacji. Po pierwsze, utrzymuje ona, że w akapicie trzecim spornego komunikatu prasowego wspomniano o tym, że otwarte rachunki bankowe miały „wielu właścicieli”, a nie sprecyzowano, że rozpatrywani badacze sami byli współwłaścicielami tych rachunków. Wystarczy stwierdzić, że w spornym komunikacie prasowym wskazano również, iż „[ż]aden z [badaczy, z którymi się skontaktowano] nie wiedział o rachunkach bankowych otwartych w ich imieniu” i że naukowcy byli „współwłaścicielami” tych kont. Nie można się zatem przychylić do tego argumentu. Po drugie, skarżąca zarzuca OLAF‑owi, że w akapicie czwartym spornego komunikatu prasowego dał do zrozumienia, iż próbowała ona utrudnić prawidłowy przebieg dochodzenia, w szczególności poprzez nawiązanie kontaktu z badaczami, którzy uczestniczyli w projekcie. W tej kwestii należy odesłać do pkt 85 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym, w którym Trybunał oddalił argument skarżącej mający na celu stwierdzenie, że Sąd przeinaczył wnioski raportu końcowego OLAF‑u, gdy orzekł, iż z raportu tego wynika, że OLAF stwierdził w trakcie prowadzonego dochodzenia, iż skarżąca wielokrotnie kontaktowała się z niektórymi badaczami, i że uznał te działania za stanowiące przeszkodę w dochodzeniu. Argument ten należy zatem odrzucić. Po trzecie, skarżąca uważa, że wnioski zawarte w raporcie końcowym OLAF‑u dotyczące odpowiedzi udzielonych przez badaczy, którzy uczestniczyli w projekcie, nie odpowiadają rzeczywistości i są sprzeczne z nowymi dowodami. Argument ten należy oddalić z powodów analogicznych do tych, o których mowa w pkt 103–107 powyżej. Po czwarte, skarżąca zarzuca OLAF‑owi wskazanie w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego, że żaden badacz nie wiedział, iż jego nazwisko było związane z projektem, i nie został poinformowany, że na jego nazwisko został otwarty rachunek bankowy. Podobnie zdaniem skarżącej nieprawdziwe i nieścisłe są wypowiedzi dyrektora OLAF‑u, zawarte w akapicie szóstym tego komunikatu prasowego, zgodnie z którymi „nazwiska naukowców działających w dobrej wierze zostały wykorzystane w ramach próby nadużycia”. Raport końcowy OLAF‑u wskazuje bowiem wyraźnie, że „10 badaczy […] potwierdziło, że uczestniczyło w projekcie […]”. W tym względzie należy przypomnieć, że w wyroku wydanym w postępowaniu odwoławczym Trybunał orzekł, iż Sąd przeinaczył wnioski zawarte w raporcie końcowym OLAF‑u, gdy orzekł, że OLAF nie rozpowszechnił nieścisłych informacji w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego. Należy zatem stwierdzić, że OLAF nie działał starannie i ostrożnie, gdy napisał w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego, że „[ż]aden z [tych badaczy] nie wiedział, że jego nazwisko jest związane z projektem, ani nie wiedział o rachunkach bankowych otwartych w ich imieniu lub o jakiejkolwiek płatności na ich rzecz”. Z pkt 2.2.3.2 raportu końcowego OLAF‑u wynika bowiem, że dziesięciu badaczy, którzy udzielili odpowiedzi OLAF‑owi, „potwierdziło, że uczestniczyli w projekcie” i że jedynie „niektórzy badacze nie potwierdzili jednak ani wydatków zadeklarowanych przez [rozpatrywany uniwersytet grecki] w ich imieniu, ani posiadania greckiego rachunku bankowego”. Należy ponadto zauważyć, że w streszczeniu raportu końcowego OLAF‑u nie odniesiono się do kwestii, czy badacze wiedzieli, że ich nazwiska są związane z projektem. Natomiast wskazano, że „dochodzenie wykazało, iż niektórzy badacze nie wiedzieli o istnieniu połączonych rachunków bankowych ani o wynagrodzeniu, jakie [rozpatrywany uniwersytet grecki] zlecił wypłacić ERCEA na ich rzecz”. W swoim komunikacie OLAF zatem celowo wyolbrzymiał okoliczności faktyczne, w tym w odniesieniu do streszczenia raportu, które niekoniecznie zawiera wszystkie niuanse tego raportu. Wynika z tego, że OLAF uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi staranności, gdy w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego rozpowszechnił nieścisłe informacje. W drugiej kolejności skarżąca twierdzi, że OLAF podał do wiadomości publicznej poufne dane dochodzenia, z naruszeniem art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013. W spornym komunikacie prasowym wspomniano bowiem o istnieniu rzekomych prób utrudniania dochodzenia, co miało stanowić informację poufną. Ponadto wspomniany komunikat wskazuje w ostatnim punkcie na istnienie zaleceń, które OLAF skierował do organów krajowych i które powinny pozostać poufne. Co się tyczy zawartej w akapicie czwartym spornego komunikatu prasowego wzmianki o działaniach utrudniających prawidłowy przebieg dochodzenia, z pkt 85 wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym wynika, że Sąd nie dopuścił się przeinaczenia, gdy orzekł, iż ze sprawozdania końcowego OLAF‑u wynika, że w trakcie dochodzenia skarżąca wielokrotnie kontaktowała się z niektórymi badaczami, a OLAF uznał te działania za przeszkody w prowadzeniu dochodzenia. OLAF przedstawił zatem w sposób neutralny stwierdzone w toku dochodzenia fakty, które zostały zawarte w jego raporcie końcowym. Argument ten należy zatem odrzucić. Co się tyczy wzmianki o zaleceniach, które OLAF skierował do organów krajowych, należy wyjaśnić, że podnoszone naruszenie zasady poufności dochodzeń jest tu badane w zakresie, w jakim skarżąca powołuje się na nie w powiązaniu z zasadą dobrej administracji zagwarantowaną w art. 41 Karty, a nie w związku z zasadą domniemania niewinności, ponieważ ten zarzut szczegółowy został już zbadany między innymi w pkt 92 powyżej. W tym konkretnym kontekście należy przyjąć, że zakaz naruszenia poufności dochodzeń poprzez ujawnienie informacji opinii publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013, zostaje pogwałcony tylko wtedy, gdy ujawnienie to zagraża przebiegowi dochodzenia prowadzonego przez OLAF. Tymczasem w niniejszej sprawie z pkt 7–11 powyżej wynika, że dochodzenie OLAF‑u zostało zakończone, raport końcowy został sporządzony, a zalecenia zostały skierowane do właściwych organów krajowych przed publikacją spornego komunikatu prasowego. W związku z tym nie można przyjąć, że wzmianka o tych zaleceniach w tym komunikacie prasowym zagraża prawidłowemu przebiegowi dochodzenia. Wynika z tego, że argument ten należy oddalić. W trzeciej kolejności skarżąca podnosi, że w związku z przedstawieniem w komunikacie prasowym jedynie dowodów obciążających ją OLAF nie wykazał się neutralnością i obiektywizmem, do których jest zobowiązany na mocy prawa do dobrej administracji i art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013. W tym względzie skarżąca zarzuca OLAF‑owi, że w zdaniu drugim akapitu piątego spornego komunikatu prasowego wspomniał on, iż skarżąca dokonywała wypłaty gotówki lub że „znaczne kwoty zostały […] przelane na jej osobisty rachunek”. OLAF miał nie wyjaśnić w szczególności, że w sprawozdaniu końcowym przyznał, iż znaczna kwota została przekazana na rachunki bankowe wskazane przez naukowców i że inne kwoty pozostały na rachunkach naukowców. Opierając się w szczególności na wypowiedzi dyrektora OLAF‑u, powtórzonej w akapicie szóstym spornego komunikatu prasowego, zgodnie z którą „nazwiska naukowców działających w dobrej wierze zostały wykorzystane w ramach próby nadużycia finansowego”, skarżąca podnosi również, że sporny komunikat prasowy jest wynikiem stronniczego informowania opinii publicznej, którego celem jest przedstawienie jej jako winnej. Komisja podnosi, że sporny komunikat prasowy nie stanowi ani streszczenia raportu końcowego z dochodzenia, ani dokumentu, który powinien odzwierciedlać stanowisko obu stron. Ponadto jej zdaniem skarżąca nie wskazała jasno, które dowody przemawiają na jej korzyść i powinny były znaleźć się w komunikacie prasowym. Komisja uważa zatem, że OLAF nie naruszył w sposób poważny i oczywisty obowiązku bezstronności, zarówno na płaszczyźnie subiektywnej, jak i na płaszczyźnie obiektywnej. Co się tyczy wzmianki w zdaniu drugim akapitu piątego spornego komunikatu prasowego o wypłacie gotówki lub przelewie „znacznych kwot […] na […] osobisty rachunek”, należy uznać, że takie twierdzenie polega na przedstawieniu w sposób neutralny okoliczności faktycznych odpowiadających wnioskom, do których OLAF doszedł w swoim raporcie końcowym. Ponadto, jak podkreśla Komisja, z rozporządzenia nr 883/2013 nie można wywieść żadnego ciążącego na OLAF‑ie obowiązku zamieszczenia w komunikacie prasowym informacji przemawiających na korzyść skarżącej. Tym samym nie można przyjąć, że brak wyjaśnienia niektórych wypłat i przelewów dokonanych przez skarżącą świadczy o braku staranności OLAF‑u. Jednakże, jak wspomniano w pkt 128 powyżej, art. 10 ust. 5 tego rozporządzenia nakłada na dyrektora generalnego OLAF‑u obowiązek neutralności i bezstronności przy przekazywaniu wszelkich informacji opinii publicznej. Tymczasem użycie terminu „nadużycie finansowe” stanowi uchybienie temu obowiązkowi neutralności i bezstronności. Wbrew bowiem temu, co twierdzi Komisja, termin ten nie odnosi się do zwykłego przedstawienia okoliczności faktycznych dochodzenia. Dokonuje on kwalifikacji prawnej okoliczności faktycznych, która u czytelnika spornego komunikatu prasowego powoduje przekonanie o winie danej osoby. W tym względzie z powodów analogicznych do tych przedstawionych w pkt 111 powyżej bez znaczenia jest fakt dołączenia do spornego komunikatu prasowego opisu misji dochodzeniowej OLAF‑u, uściślającego, że to do właściwych organów krajowych należy zajęcie stanowiska w przedmiocie winy skarżącej, a także brak wzmianki w spornym komunikacie prasowym o rodzaju zalecanego organom krajowym postępowania – karnego, administracyjnego lub innego. Należy zatem uznać, że OLAF uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi neutralności i bezstronności, o którym mowa w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013, i zagwarantowanemu w art. 41 ust. 1 Karty. W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że poprzez opublikowanie spornego komunikatu prasowego OLAF naruszył obowiązek staranności oraz obowiązek neutralności i bezstronności, zagwarantowane w art. 41 Karty. ii) W przedmiocie istnienia wystarczająco istotnego naruszenia W celu ustalenia, czy naruszenie ciążącego na OLAF‑ie obowiązku staranności oraz określonego w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 obowiązku neutralności i bezstronności, które to obowiązki są zagwarantowane w art. 41 ust. 1 Karty, stanowi wystarczająco istotne naruszenie, należy określić zakres uznania przysługujący temu urzędowi. W tym względzie zdaniem skarżącej organy Unii nie dysponują żadnym zakresem uznania, bądź też dysponują zakresem uznania szczególnie ograniczonym, w związku z czym samo naruszenie prawa do dobrej administracji pozwala wykazać istnienie wystarczająco istotnego naruszenia. Tymczasem gdy OLAF rozpowszechnia błędne i nieprawdziwe informacje, które przedstawia jednak jako ustalone fakty, nie można uznać, że korzysta on z przysługującego mu zakresu uznania. Komisja podkreśla, że naruszenie obowiązku staranności nie może automatycznie stanowić bezprawnego zachowania mogącego prowadzić do powstania odpowiedzialności Unii. W tym celu konieczne jest wykazanie poważnego i oczywistego naruszenia granic uprawnień dyskrecjonalnych danej administracji przy uwzględnieniu kontekstu i wszystkich okoliczności charakteryzujących rozpatrywaną sytuację. W uwagach przedstawionych po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Komisja dodaje, że nieprecyzyjnego brzmienia akapitu piątego spornego komunikatu prasowego nie można utożsamiać z przekroczeniem granic uprawnień dyskrecjonalnych ze względu na usprawiedliwiony charakter tego błędu. Miało to mieć jedynie niewielki wpływ na całościowe dokładne przedstawienie wszystkich innych faktów, o większym znaczeniu, zawartych w spornym komunikacie prasowym, co ostatecznie miał potwierdzić Sąd. Należy przypomnieć, że aby stwierdzić istnienie wystarczająco istotnego naruszenia spoczywającego na administracji obowiązku staranności, konieczne jest wykazanie, że nie działając z całą wymaganą rozwagą i ostrożnością, administracja ta w sposób poważny i oczywisty przekroczyła granice uznania w kontekście wykonywania przysługujących jej uprawnień. W tym celu należy uwzględnić, mając jednocześnie na uwadze omawiany kontekst, wszystkie okoliczności rozpatrywanej sytuacji, a wśród nich w szczególności oczywisty charakter braku staranności, jakim wykazała się administracja, jego usprawiedliwiony bądź nieusprawiedliwiony charakter czy też niewłaściwy lub pozbawiony sensu charakter wniosków wyciągniętych z prowadzonego przez niego badania (zob. wyrok z dnia 4 kwietnia 2017 r., Rzecznik/Staelen,C‑337/15 P, EU:C:2017:256, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie, niezależnie od zakresu uznania, jakim dysponuje OLAF przy sporządzaniu komunikatów prasowych, granice takiego zakresu uznania zostają siłą rzeczy przekroczone, gdy publikuje on informacje nie tylko niekompletne lub niedokładne, ale również oczywiście nieścisłe. Biorąc pod uwagę oczywisty charakter braku staranności, nie można uznać tego naruszenia za usprawiedliwione. Wynika z tego, że błąd w ustaleniach faktycznych zawarty w akapicie piątym spornego komunikatu prasowego stanowi wystarczająco istotne naruszenie ciążącego na OLAF‑ie obowiązku staranności, które może powodować powstanie jego odpowiedzialności zgodnie z art. 340 akapit drugi TFUE. To samo dotyczy użycia terminu „nadużycie finansowe” w spornym komunikacie prasowym. W tym względzie Komisja podnosi, że OLAF dysponuje pewnym zakresem uznania. Opiera się ona na pkt 129 wyroku z dnia 4 października 2006 r., Tillack/Komisja (T‑193/04, EU:T:2006:292), w którym Sąd orzekł, że biorąc pod uwagę autonomię przyznaną OLAF‑owi przez rozporządzenie nr 1073/1999, a także cel interesu ogólnego polegający na informowaniu opinii publicznej za pomocą komunikatów prasowych, należy przyjąć, że OLAF dysponuje zakresem uznania co do stosowności i treści komunikatów dotyczących jego czynności dochodzeniowych. Tymczasem o ile OLAF dysponuje wprawdzie pewnym zakresem uznania co do stosowności i treści komunikatów prasowych, o tyle granicę tego zakresu wyznacza jednak poszanowanie praw podstawowych zainteresowanych osób (zob. analogicznie wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 219, 314). W każdym razie, przy założeniu, że OLAF dysponuje zakresem uznania, należy stwierdzić, że użycie terminu „nadużycie finansowe” w spornym komunikacie prasowym stanowi poważne i oczywiste naruszenie obowiązku neutralności i bezstronności określonego w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 i zagwarantowanego w art. 41 ust. 1 Karty. Po pierwsze, przepisy te nie są niejasne ani nie stwarzają szczególnych trudności w zakresie wykładni lub oceny. Po drugie, takiego zawinionego działania nie można uznać za usprawiedliwione. Użycie tego terminu wykracza bowiem poza zwykłe przedstawienie faktów na temat działań OLAF‑u i wykracza poza wnioski sformułowane w raporcie końcowym OLAF‑u. Ma ono na celu dokonanie kwalifikacji czynów zarzucanych skarżącej i nie może zatem stanowić zwykłego braku uwagi lub błędu pisarskiego. W konsekwencji użycie terminu „nadużycie finansowe” w spornym komunikacie prasowym stanowi wystarczająco istotne naruszenie ciążącego na OLAF‑ie obowiązku neutralności i bezstronności, które może powodować powstanie jego odpowiedzialności zgodnie z art. 340 akapit drugi TFUE. Z całości powyższych rozważań wynika, po pierwsze, że poprzez publikację spornego komunikatu prasowego OLAF dokonał niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącej, a tym samym naruszył w sposób wystarczająco istotny art. 4 ust. 1 lit. a) i b), art. 5 ust. 1 lit. a) oraz art. 6 lit. c)–e) rozporządzenia 2018/1725. Po drugie, OLAF naruszył w sposób wystarczająco istotny zasadę domniemania niewinności zagwarantowaną w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013, a także art. 10 ust. 5 tego rozporządzenia. Po trzecie, OLAF naruszył w sposób wystarczająco istotny ciążący na nim obowiązek staranności oraz określony w art. 10 ust. 5 rozporządzenia nr 883/2013 obowiązek neutralności i bezstronności, oba zagwarantowane w art. 41 ust. 1 Karty. B. W przedmiocie podnoszonej szkody i związku przyczynowego Co się tyczy podnoszonej szkody, skarżąca powołuje się na różne rodzaje szkody spowodowane opublikowaniem przez OLAF spornego komunikatu prasowego, które można podzielić na trzy grupy, a mianowicie: krzywdę polegającą na naruszeniu jej czci i dobrego imienia, krzywdę wynikającą z pogorszenia perspektyw rozwoju jej kariery zawodowej oraz krzywdę związaną z pogorszeniem się jej stanu zdrowia. Komisja kwestionuje rzeczywisty charakter szkód podnoszonych przez skarżącą, ponieważ rzeczywisty i pewny charakter tych szkód nie został wystarczająco wykazany, a szkody te nie mogą wynikać wyłącznie z opublikowania spornego komunikatu prasowego. Skarżąca nie określa bowiem jasno charakteru podnoszonych szkód i opiera się prawie wyłącznie na okolicznościach hipotetycznych. W szczególności Komisja uważa, że sporny komunikat prasowy jest anonimowy, nie ujawnia danych osobowych skarżącej i nie zawiera żadnych błędnych danych. W związku z tym nie może on wyrządzać jej szkody. Ponadto Komisja podkreśla, że skarżąca powinna była podjąć działania w celu ograniczenia swojej szkody wynikającej z wielości związku przyczynowego, w szczególności występując przeciwko osobom trzecim i żądając anonimizacji sprawy przed Sądem. Poza tym skarżąca proponuje przesadne i arbitralne wyliczenie wielkości poszczególnych swoich szkód. Co się tyczy związku przyczynowego, skarżąca twierdzi, że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między publikacją spornego komunikatu prasowego a poniesioną przez nią szkodą. Jej krzywda wynika bowiem bezpośrednio z ujawnienia danych osobowych we wspomnianym komunikacie prasowym, które miały pozwolić dziennikarzom oraz jej środowisku społecznemu i zawodowemu na jej zidentyfikowanie, oraz z przekazania błędnych i nieprawdziwych informacji, które naruszyły jej cześć i dobre imię, sprawiając, że w oczach opinii publicznej stała się winna. Ponadto wszystkie te szkody pozostają w bezpośrednim związku z zaburzeniami i trudnościami psychologicznymi, jakich doświadczyła skarżąca. Komisja utrzymuje, że skarżąca nie wykazała, iż podnoszona szkoda wynika w sposób wystarczająco bezpośredni z bezprawnego zachowania OLAF‑u. W każdym razie związek przyczynowy został przerwany przez zachowanie skarżącej, ponieważ powinna ona była w szczególności wnieść o anonimizację sprawy przed Sądem, a także przez działanie osób trzecich, które zidentyfikowały skarżącą za pomocą informacji uzupełniających i powiązanych ze spornym komunikatem prasowym. Wskazuje ona również, że dowody przedstawione przez skarżącą dotyczą sposobu zarządzania projektem lub treści publikacji osób trzecich, a nie spornego komunikatu prasowego. Artykuł 65 rozporządzenia 2018/1725 stanowi, że każda osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia tego rozporządzenia, ma prawo uzyskać odszkodowanie za poniesioną szkodę, z zastrzeżeniem warunków przewidzianych w traktatach, w tym w art. 340 akapit drugi TFUE. W tym względzie należy na wstępie wyjaśnić, że samo naruszenie przepisów rozporządzenia 2018/1725 nie wystarcza do przyznania prawa do odszkodowania [zob. analogicznie wyrok z dnia 4 maja 2023 r., Österreichische Post (Szkoda niemajątkowa związana z przetwarzaniem danych osobowych),C‑300/21, EU:C:2023:370, pkt 42]. Co się tyczy przesłanki dotyczącej szkody, należy przypomnieć, że skarga powinna zawierać elementy pozwalające na zidentyfikowanie podnoszonej szkody oraz ocenę jej charakteru i rozmiaru. Wymóg ten ma również zastosowanie do szkody niemajątkowej (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 221 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto szkoda, której naprawienia żąda się w ramach skargi o stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej Unii, musi być rzeczywista i pewna, czego udowodnienie należy do strony skarżącej. Do tej ostatniej należy przedstawienie przekonujących dowodów zarówno na istnienie, jak i na rozmiar szkody, na którą się powołuje (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 222 i przytoczone tam orzecznictwo). Związek przyczynowy wymagany w art. 340 akapit drugi TFUE zakłada wystarczająco bezpośredni związek między zachowaniem administracji a szkodą. Do strony skarżącej należy przedstawienie dowodu na istnienie takiego związku przyczynowego (zob. wyrok z dnia 6 czerwca 2019 r., Dalli/Komisja, T‑399/17, niepublikowany, EU:T:2019:384, pkt 223 i przytoczone tam orzecznictwo). Co do zasady w przypadku wielu przyczyn tej samej szkody można zastosować dwie teorie związku przyczynowego, a mianowicie teorię „równoważności przesłanek” i teorię „adekwatnego związku przyczynowego”. W prawie Unii przeważa ta druga teoria. Sąd Unii orzekł bowiem, że Unia może ponosić odpowiedzialność jedynie za szkodę wynikającą w sposób wystarczająco bezpośredni z nieprawidłowego zachowania danej administracji (zob. wyrok z dnia 24 października 2000 r., Fresh Marine/Komisja,T‑178/98, EU:T:2000:240, pkt 118 i przytoczone tam orzecznictwo) i że strona skarżąca musi wykazać, iż bez popełnionego uchybienia szkoda nie wystąpiłaby i że to zawinione działanie jest decydującą przyczyną poniesionej szkody (zob. wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Missir Mamachi di Lusignano i in./Komisja, T‑401/11 P‑RENV‑RX, EU:T:2017:874, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo). Zatem koncepcja, zgodnie z którą dla istnienia związku przyczynowego wystarczy, by bezprawne zachowanie stanowiło konieczną przesłankę wystąpienia szkody w tym znaczeniu, że szkoda ta nie wystąpiłaby w braku tego zachowania, nie odpowiada koncepcji panującej w prawie Unii. Odpowiedzialność Unii jest bowiem ograniczona do szkód wynikających w sposób bezpośredni, a nawet wystarczająco bezpośredni, z bezprawnego zachowania danej administracji, co wyklucza w szczególności, by wspomniana odpowiedzialność obejmowała szkody, które są jedynie dalszymi konsekwencjami tego zachowania (zob. wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Missir Mamachi di Lusignano i in./Komisja, T‑401/11 P‑RENV‑RX, EU:T:2017:874, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo). O ile orzecznictwo daje pierwszeństwo zastosowaniu teorii adekwatnego związku przyczynowego, o tyle nie wyklucza ono w sposób bezwzględny zastosowania teorii równoważności przesłanek. Pozwala ono jedynie na stwierdzenie, że jeśli zawinione działanie administracji jest dalekie od szkody, a sąd stwierdzi zerwanie związku przyczynowego, to teoria równoważności przesłanek powinna zostać odrzucona. Natomiast w sytuacji gdy szkoda wynika bezpośrednio lub w sposób wystarczająco bezpośredni z winy administracji, a zatem nie jest odległa od szkody do tego stopnia, by spowodować zerwanie związku przyczynowego, sąd Unii może zastosować teorię równoważności przesłanek (wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Missir Mamachi di Lusignano i in./Komisja, T‑401/11 P‑RENV‑RX, EU:T:2017:874, pkt 70). To właśnie w świetle tych rozważań należy zbadać różne rodzaje szkód podniesionych przez skarżącą, które można podzielić na trzy grupy. 1.   W przedmiocie krzywdy polegającej na naruszeniu czci i dobrego imienia skarżącej Skarżąca utrzymuje, że ujawnienie danych osobowych umożliwiło dziennikarzom i wszystkim czytelnikom łatwe jej zidentyfikowanie i tym samym spowodowało, że stała się podejrzana w oczach otoczenia społecznego i zawodowego poprzez danie do zrozumienia, że była winna. Uważa ona, że szkodę tę potęguje fakt, iż sporny komunikat prasowy został zredagowany w języku angielskim, czyli w języku dostępnym dla jak największej liczby czytelników. W szczególności, po pierwsze, skarżąca powołuje się na szczególnie poważną krzywdę, zwłaszcza ze względu na swą międzynarodową renomę. Krzywdę tę szacuje na 100000 EUR. Po drugie, skarżąca utrzymuje, że rozpowszechnianie błędnych i nieprawdziwych danych oraz przyjęty względem niej ton pejoratywny spowodowały nieodwracalne naruszenie jej reputacji. Jest tak w szczególności w związku ze wskazaniem w tytule spornego komunikatu kwoty 1,1 mln EUR, która sugeruje, że zarzucane nadużycie finansowe dotyczy tej kwoty. Krzywdę tę szacuje na 350000 EUR. W odniesieniu do podnoszonej przez skarżącą krzywdy Sąd orzekł już, że stwarzając za pośrednictwem swobodnie dostępnego dla opinii publicznej komunikatu prasowego wrażenie, że strona skarżąca była powiązana z malwersacjami, Komisja naruszyła zasadę domniemania niewinności i godziła w jej dobre imię i cześć (wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., Franchet i Byk/Komisja, T‑48/05, EU:T:2008:257, pkt 403). W niniejszej sprawie OLAF naruszył dobre imię skarżącej. Po pierwsze bowiem, niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych sprawiło, że skarżącą można było zidentyfikować. Po drugie, użycie terminu „nadużycie finansowe” i nieścisłe informacje zawarte w komunikacie wyraźnie przypisują winę skarżącej. Należy również dodać, że krzywda doznana przez podmiot prawa w wyniku niezgodnego z prawem przetwarzania dotyczących go danych osobowych nie jest co do zasady uzależniona od jego pozycji społecznej i pełnionych przez niego funkcji. Niemniej jednak powszechna znajomość danej osoby może być brana pod uwagę wyłącznie w takim zakresie, w jakim wpływ ujawnienia informacji na temat tej osoby, w szczególności w prasie, był większy, niż byłby w przypadku zwykłego podmiotu prawa (zob. podobnie wyrok z dnia 12 września 2007 r., Nikolaou/Komisja, T‑259/03, niepublikowany, EU:T:2007:254, pkt 301). Tymczasem skarżąca, która do czasu publikacji spornego komunikatu prasowego miała wybitną karierę uniwersytecką, zyskała międzynarodową reputację w środowisku naukowym, w którym się obraca, czego Komisja nie kwestionuje. W związku z tym z jednej strony sporny komunikat prasowy mógł wzbudzić zainteresowanie wyspecjalizowanych mediów, innych niż media lokalne, tym bardziej że został opublikowany w języku angielskim. Z drugiej strony informacje te mogły spotęgować wpływ tego komunikatu prasowego na środowisko naukowe, które było bezpośrednio związane z projektem badawczym prowadzonym przez skarżącą, a zatem – na rozmiar poniesionej szkody. Co się tyczy związku przyczynowego między podnoszoną krzywdą a naruszeniami prawa Unii popełnionymi przez OLAF, należy stwierdzić, że szkoda wynika bezpośrednio z naruszeń, które można przypisać OLAF‑owi, a które doprowadziły do publicznego rozpowszechnienia danych osobowych skarżącej i wysuwanych przeciwko niej oskarżeń o nadużycia finansowe, a także z nieścisłych informacji dotyczących ustaleń zawartych w raporcie OLAF‑u, z całym autorytetem, jaki wiąże się z komunikatem prasowym organu Unii. Należy jednak ustalić, czy – jak twierdzi Komisja – ten bezpośredni związek przyczynowy został przerwany przez działania osób trzecich, w tym przypadku dziennikarzy, którzy opublikowali artykuły w prasie. W tym względzie w pierwszej kolejności należy oddalić jako bezskuteczny argument Komisji, zgodnie z którym związek przyczynowy został przerwany przez zachowanie skarżącej, ponieważ nie wniosła ona do Sądu o anonimizację niniejszej sprawy. Nie ma bowiem znaczenia, czy skarżąca wniosła o anonimizację, ponieważ z wyroku wydanego w postępowaniu odwoławczym jasno wynika, że można było zidentyfikować ją za pomocą informacji zawartych w spornym komunikacie prasowym. W związku z tym w chwili wydania tego wyroku szkoda już istniała. W drugiej kolejności, zgodnie z orzecznictwem, w okolicznościach, w jakich poufna informacja dotycząca dochodzenia OLAF‑u została przekazana, bezpośrednio lub pośrednio, dziennikarzowi, przeciek ten należy uznać nie tylko za przyczynę sine qua non szkody wynikającej z publikacji tej informacji, lecz również za jej wystarczająco bezpośrednią przyczynę. Tym samym można przyjąć, że działanie dziennikarza, polegające na publikacji informacji, nie przerwało związku przyczynowego, ponieważ taka publikacja była wysoce prawdopodobna w chwili, gdy doszło do przecieku, tym bardziej że strona skarżąca była znana części odbiorców ze względu na swoją działalność zawodową (wyrok z dnia 12 września 2007 r., Nikolaou/Komisja, T‑259/03, niepublikowany, EU:T:2007:254, pkt 320). W niniejszej sprawie niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych, umożliwiające identyfikację skarżącej, naruszenie zasady domniemania niewinności, w szczególności poprzez użycie terminu „nadużycie finansowe”, oraz brak bezstronności, neutralności i staranności OLAF‑u stanowią nie tylko przyczynę sine qua naruszenia dobrego imienia skarżącej, lecz również jego bezpośrednią przyczynę. Artykuły prasowe jedynie spotęgowały rozpowszechnianie informacji zawartych już w spornym komunikacie prasowym. Artykuły prasowe dotyczące tej kwestii są zresztą późniejsze od wspomnianego komunikatu prasowego. A zatem, o ile można uznać, że artykuły prasowe opublikowane w następstwie tego komunikatu spotęgowały naruszenie dobrego imienia skarżącej, o tyle przyczyniły się one jedynie do krzywdy wynikającej bezpośrednio z opublikowania przez OLAF spornego komunikatu prasowego. Nie można zatem przyjąć, że związek przyczynowy został przerwany przez niezależne działanie osób trzecich. W świetle całości powyższych rozważań należy stwierdzić, że skarżąca wykazała istnienie krzywdy polegającej na naruszeniu jej dobrego imienia i czci, której źródłem były wystarczająco istotne naruszenia prawa Unii, jakich dopuścił się OLAF poprzez opublikowanie spornego komunikatu prasowego. 2.   W przedmiocie krzywdy wynikającej z pogorszenia perspektyw rozwoju kariery zawodowej skarżącej Skarżąca powołuje się zasadniczo na szkodę wyrządzoną w zakresie jej aktualnej sytuacji zawodowej oraz na zagrożenie dla perspektyw jej kariery zawodowej. Zdaniem Komisji skarżąca nie wykazała istnienia rzeczywistej i pewnej szkody wyrządzonej w zakresie jej sytuacji zawodowej, lecz powołuje się jedynie na powody niezwiązane ze spornym komunikatem prasowym lub czysto hipotetyczne. Podobnie, skarżąca miała zdaniem Komisji powoływać się jedynie na względy czysto hipotetyczne, aby uzasadnić podnoszoną szkodę wyrządzoną w zakresie jej kariery zawodowej. W pierwszej kolejności skarżąca uważa, że sporny komunikat prasowy wyrządził szczególnie poważną szkodę w zakresie jej sytuacji zawodowej, ponieważ leży on u podstaw zawieszenia różnych awansów i wpływa na jej stosunki zawodowe. Skarżąca podnosi w szczególności, że na swoim uniwersytecie na Florydzie (Stany Zjednoczone) została zaproszona do przedyskutowania działalności subwencjonowanej przez Unię z osobą odpowiedzialną za uczciwość zawodową. Wyjaśnia ona również, że zarzucane czyny, w zakresie, w jakim można je zakwalifikować jako przestępstwo, stanowią powód rozwiązania umowy o pracę. Ponadto skarżąca twierdzi, że sporny komunikat prasowy podważa jej status nauczyciela w relacjach ze studentami. Krzywdę tę szacuje na 300000 EUR. W swoich pismach skarżąca powołuje się jednak jedynie na otwarcie postępowania w celu uzyskania awansu, ale nie wyjaśnia wyraźnie, w jaki sposób sporny komunikat prasowy wpłynął na to postępowanie. Opiera się ona co najwyżej na rozmowie z osobą odpowiedzialną za uczciwość zawodową na swoim uniwersytecie, lecz nie wyciąga z tego wniosków. W odpowiedzi na pytanie ustne zadane podczas rozprawy Sądowi wyjaśniono jedynie, że jej kandydatura „nie została uwzględniona”, przy czym nie przedstawiono powodów tego odrzucenia. Wynika z tego, że skarżąca utrzymuje, iż brak awansu na stanowisko profesora mianowanego na uniwersytecie Florydy wynika z publikacji spornego komunikatu prasowego, lecz nie przedstawia ona na to dowodu. W związku z tym należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała istnienia wystarczająco bezpośredniego związku przyczynowego między faktem, że postępowanie w sprawie awansu nie zakończyło się dla niej awansem, a publikacją spornego komunikatu prasowego. Ponadto podnoszone ryzyko rozwiązania umowy należy uznać za czysto hipotetyczne. Z jednej strony bowiem w swoich pismach skarżąca wysuwa jedynie twierdzenia, nie opierając się na jakimkolwiek konkretnym dowodzie. Z drugiej strony, w odpowiedzi na pytanie ustne zadane na rozprawie, Sądowi wskazano, że uniwersytet Florydy nie rozwiązał umowy ze skarżącą. Zajmuje ona w nim wciąż stanowisko profesora uczelni, które zajmowała przed opublikowaniem spornego komunikatu prasowego. W drugiej kolejności skarżąca uważa, że OLAF spowodował zagrożenie dla rozwoju i postępu jej kariery zawodowej, ponieważ naruszenie jej dobrego imienia wpływa na jej codzienne zadania i relacje, uniemożliwiając jej w ten sposób realizację różnych projektów akademickich, w szczególności ze względu na brak finansowania. Powołuje się ona między innymi na wycofanie oficjalnej oferty na stanowisko profesora i zakończenie zaawansowanych rozmów z greckim sekretarzem stanu ds. badań naukowych i technologii. Skarżąca szacuje tę szkodę na 200000 EUR. Co się tyczy podnoszonych trudności napotkanych w działalności badawczej, a w szczególności trudności z finansowaniem, z dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie wynika, by szkoda ta miała rzeczywisty i pewny charakter. Przedstawiona wiadomość elektroniczna stanowi skierowaną do ojca skarżącej wiadomość wyrażającą wsparcie. Co się tyczy rozmów z greckim sekretarzem stanu ds. badań naukowych i technologii dotyczących utworzenia interdyscyplinarnego centrum nowych technologii i zakładu odzyskiwania litu metalicznego, skarżąca nie wykazała istnienia podnoszonej szkody. Z wiadomości elektronicznej wynika bowiem jedynie, że administracja jest zaniepokojona złą reputacją, jaką zarówno w odniesieniu do skarżącej, jak i w odniesieniu do uniwersytetu i greckiego komitetu badawczego spowodowały zarzuty OLAF‑u, i nakazuje skarżącej niezwłoczne podjęcie działań mających na celu „wyjaśnienie sprawy”. Jednakże w odniesieniu do wycofania sformalizowanej oferty na stanowisko profesora na amerykańskim uniwersytecie Embry-Riddle Aeronautical University z przedstawionych przez skarżącą wiadomości elektronicznych jasno wynika, że została jej złożona oficjalna oferta, która w następstwie „zarzutów OLAF‑u” została wycofana. Tymczasem termin „zarzuty” w sposób dorozumiany, ale nieunikniony podważa niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych skarżącej, które umożliwiło jej identyfikację, a także naruszenie zasady domniemania niewinności i brak bezstronności, neutralności i staranności OLAF‑u przy redagowaniu spornego komunikatu prasowego, co mogło skłonić potencjalne osoby rekrutujące do powzięcia wątpliwości co do jej uczciwości. W odpowiedzi na środek organizacji postępowania skarżąca wyjaśniła, że w chwili zaistnienia okoliczności faktycznych zajmowała stanowisko profesora nadzwyczajnego na uniwersytecie Florydy na czas określony. Jej umowa była corocznie przedłużana. Jej roczne wynagrodzenie wynosiło 108150 dolarów amerykańskich (USD). Wynagrodzenie to było wypłacane za okres 9 miesięcy, przy czym trzymiesięczny okres letni nie wiązał się z żadnym dodatkowym wynagrodzeniem. Przedstawiła ona również dokumenty potwierdzające, że sformalizowana oferta Embry-Riddle Aeronautical University, która nie została sfinalizowana, dotyczyła stanowiska stałego profesora, które odpowiada najwyższej randze naukowej tego uniwersytetu amerykańskiego. Z dokumentów tych wynika również, że proponowane roczne wynagrodzenie wynosiło 135000 USD wraz z dodatkowym wynagrodzeniem w wysokości 37500 USD za okres letni. Skarżąca miałaby również do dyspozycji „fundusze dyskrecjonalne” w wysokości 50000 USD. W związku z tym skarżąca wykazała istnienie krzywdy wynikającej z wycofania sformalizowanej oferty na stanowisko profesora mianowanego w pełnym wymiarze czasu pracy, którego źródłem były wystarczająco istotne naruszenia prawa Unii, jakich dopuścił się OLAF w związku z publikacją spornego komunikatu prasowego. 3.   W przedmiocie szkody wynikającej ze stanu zdrowia skarżącej Skarżąca utrzymuje, że krzywda związana z publikacją spornego komunikatu prasowego spowodowała u niej poważne zaburzenia psychiczne, które przejawiały się depresją i głębokim obciążeniem emocjonalnym, a także silnym niepokojem, stresem i bezsennością, o czym świadczą zaświadczenia i opinie lekarskie. Swą krzywdę szacuje na 150000 EUR. Zdaniem Komisji zaburzenia psychiczne skarżącej nie zostały wystarczająco udowodnione, aby wykazać rzeczywistą i pewną szkodę, a w każdym razie można je przypisać nie tyle spornemu komunikatowi prasowemu, ile działaniom osób trzecich, udziałowi skarżącej w dochodzeniu OLAF‑u i ewentualnemu ściganiu karnemu. Skarżąca przedstawiła zaświadczenia lekarskie potwierdzające mocno pogarszający się stan zdrowia, który wiąże się z przyjmowaniem leków i regularnym monitorowaniem tego stanu. Poświadczone jest również, że bezpośrednią przyczyną tego stanu zdrowia jest publikacja spornego komunikatu prasowego. W tym względzie, po pierwsze, należy uściślić, że to właśnie niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych, które umożliwiło identyfikację skarżącej, naruszenie zasady domniemania niewinności, w szczególności poprzez użycie terminu „nadużycie finansowe”, oraz brak bezstronności, neutralności i staranności OLAF‑u przy sporządzaniu spornego komunikatu prasowego w sposób dorozumiany, lecz niewątpliwy zostały wskazane w zaświadczeniach lekarskich przedstawionych przez skarżącą. Po drugie, z zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 października 2020 r. wynika, że skarżąca cierpi na „poważne zaburzenie psychofizyczne, które ujawniło się po opublikowaniu [spornego] komunikatu prasowego”. Wspomniano w szczególności o myślach depresyjnych, atakach paniki, którym towarzyszył intensywny stres, obniżeniu koncentracji, szumach usznych, bezsenności, bólach głowy oraz anoreksji, które doprowadziły do utraty wagi o ponad 10 kg w ciągu trzech miesięcy. W konsekwencji skarżąca wykazała istnienie krzywdy związanej z jej stanem zdrowia, której źródłem były wystarczająco istotne naruszenia prawa Unii, jakich dopuścił się OLAF poprzez opublikowanie spornego komunikatu prasowego. Nie można jednak wykluczyć, że dochodzenie OLAF‑u, wnioski, do których doszedł, a także wszczęcie postępowania przez organy krajowe również przyczyniły się do pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej. Podobnie, z informacji, którymi dysponuje Sąd, wynika, że artykuły prasowe, w szczególności te opublikowane przez „blogera”, wskazały na skarżącą i zdecydowanie krytykowały jej domniemane działania, a nawet ogólnie krytykowały jej osobę. Powielały one również w błędny sposób treść spornego komunikatu prasowego, utrzymując, że skarżąca „ukradła” całą dotację przyznaną na projekt, a mianowicie 1,1 mln EUR. W związku z tym artykuły te mogły również przyczynić się do pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej. Z całości powyższych rozważań wynika, że naruszenia popełnione przez OLAF, a mianowicie niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych skarżącej, umożliwiające jej identyfikację, naruszenie zasady domniemania niewinności, w szczególności poprzez użycie terminu „nadużycie finansowe”, oraz brak bezstronności, neutralności i staranności przy sporządzaniu spornego komunikatu prasowego leżą u podstaw trzech rodzajów szkód wyrządzonych skarżącej. Po pierwsze, skarżąca wykazała istnienie krzywdy polegającej na naruszeniu jej dobrego imienia i czci, ponieważ sporny komunikat prasowy, w postaci, w jakiej został sporządzony przez OLAF, mógł przesądzać o jej winie w oczach otoczenia zawodowego. Krzywda ta jest tym większa, że komunikat ów został zredagowany w języku angielskim, a ponieważ skarżąca cieszy się międzynarodową renomą w środowisku naukowym, komunikat przyciągnął uwagę wyspecjalizowanych mediów innych niż lokalne. Po drugie, skarżąca wykazała istnienie krzywdy wynikającej z pogorszenia perspektyw rozwoju jej kariery zawodowej wskutek opublikowania spornego komunikatu prasowego. Wynika ono z wycofania sformalizowanej oferty na stanowisko profesora mianowanego zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, które pozwoliłoby jej na zajmowanie prestiżowego stanowiska w środowisku akademickim. Po trzecie, wykazała ona istnienie krzywdy związanej z jej stanem zdrowia, zarówno fizycznym, jak i psychicznym, która to krzywda pociąga za sobą konieczność przyjmowania leków i regularne monitorowanie stanu zdrowia. Biorąc pod uwagę wszystkie szczególne okoliczności sprawy, kwotę odszkodowania, jakie należy przyznać skarżącej z tytułu poszczególnych szkód ex æquo et bono, należy oszacować na 50000 EUR. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem skarżącej – obciążyć ją kosztami postępowania.   Z powyższych względów SĄD (trzecia izba) orzeka, co następuje:   1) Komisja Europejska zostaje zobowiązana do zapłaty OC kwoty 50000 EUR.   2) Komisja pokrywa koszty postępowania.   Škvařilová-Pelzl Nõmm Meyer Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 1 października 2025 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: grecki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło