T-389/02

WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (czwarta izba) z dnia 14 października 2004 r. Sprawa T‑389/02 Sergio Sandini przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich Urzędnicy – Skarga o odszkodowanie – Dopuszczalność – Narażenie na działanie azbestu – Choroba zawodowa – Szkoda Pełny tekst w języku francuskim II–0000 Przedmiot:         Skarga mająca za przedmiot wniosek o odszkodowanie w związku z uszkodzeniem ciała, o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, w tym zawodową, i o odszkodowanie za szkodę majątkową poniesioną przez skarżącego. Orzeczenie:         Skarga zostaje oddalona. Każda ze stron poniesie własne koszty. Streszczenie 1.     Urzędnicy – Skarga – Uprzednie zażalenie w drodze administracyjnej – Dorozumiana decyzja o oddaleniu wniosku niezakwestionowana w terminie – Późniejsza wyraźna decyzja – Akt utrzymujący decyzję w mocy – Prekluzja (regulamin pracowniczy, art. 90 i 91) 2.     Urzędnicy – Skarga – Skarga o odszkodowanie – Wniosek o uchylenie poprzedzającej wniesienie skargi decyzji oddalającej wniosek o odszkodowanie – Wniosek niemający autonomicznego charakteru w stosunku do żądań o odszkodowanie (regulamin pracowniczy, art. 90 i 91) 3.     Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji – Przesłanki – Niezgodne z prawem działanie administracji – Szkoda – Związek przyczynowy – Kumulatywne przesłanki 4.     Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji – Ryczałtowe odszkodowanie w oparciu o regulamin pracowniczy – Wniosek o dodatkowe odszkodowanie w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa – Dopuszczalność – Przesłanki (regulamin pracowniczy, art. 73) 5.     Urzędnicy – Zabezpieczenie społeczne – Ubezpieczenie z tytułu wypadków i chorób zawodowych – Niezdolność do pracy – Pojęcie – Niezdolność do prowadzenia normalnej aktywności życiowej – Niezdolność w sferze psychicznej – Włączenie (regulamin pracowniczy, art. 73) 6.     Postępowanie – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne – Zwięzłe przedstawienie stawianych zarzutów (regulamin Sądu, art. 44 § 1) 7.     Urzędnicy – Skarga – Zarzuty – Nadużycie władzy – Pojęcie 1.     Decyzja oddalająca w wyraźny sposób zażalenie, wniesione po tym jak upłynął już termin do wniesienia skargi na oddalenie dorozumiane, stanowi akt niekorzystny podlegający zaskarżeniu tylko wtedy, gdy zawiera ponowną analizę sytuacji skarżącego w odniesieniu do nowych elementów prawnych lub faktycznych. Decyzja oddalająca w wyraźny sposób zażalenie niezawierająca żadnego nowego elementu w odniesieniu do sytuacji prawnej lub faktycznej istniejącej w momencie dorozumianego oddalenia jest aktem utrzymującym decyzję w mocy, który nie jest aktem niekorzystnym i stąd nie może ona powodować ponownego otwarcia terminu do wniesienia skargi. (zob. pkt 49) Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑108/99 Reggimenti przeciwko Parlamentowi, 7 grudnia 1999 r., RecFP str. I‑A‑243 i II‑1205, pkt 35; Sąd Pierwszej Instancji, sprawy połączone T‑338/00 i T‑376/00 Morello przeciwko Komisji, 12 grudnia 2002 r., RecFP str. I‑A‑301 i II‑1457, pkt 34 i 35 2.     Decyzja instytucji oddalająca wniosek o zasądzenie odszkodowania stanowi integralną część postępowania administracyjnego poprzedzającego wniesienie do Sądu skargi o ustalenie odpowiedzialności i tym samym wniosek o jej uchylenie nie może być oceniony w oderwaniu od wniosku o odszkodowanie. W istocie akt przedstawiający stanowisko instytucji na etapie poprzedzającym wniesienie skargi skutkuje jedynie tym, że pozwala stronie, która doznała szkody, na zwrócenie się do Sądu z wnioskiem o zasądzenie odszkodowania. (zob. pkt 56) Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑90/95 Gill przeciwko Komisji, 18 grudnia 1997 r., RecFP str. I‑A‑471 i II‑1231, pkt 45; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑77/99 Ojha przeciwko Komisji, 6 marca 2001 r., RecFP str. I‑A‑61 i II‑293, pkt 68; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑209/99 Hoyer przeciwko Komisji, 5 grudnia 2002 r., RecFP str. I‑A‑243 i II‑1211, pkt 32 3.     W ramach wniesionego przez urzędnika wniosku o zasądzenie odszkodowania ustalenie odpowiedzialności Wspólnoty zakłada spełnienie szeregu przesłanek dotyczących zarzucanej instytucjom bezprawności zachowania, rzeczywistego wystąpienia podnoszonej szkody oraz istnienia związku przyczynowego między zachowaniem a podnoszoną szkodą, przy czym dowód spełnienia tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Owe trzy przesłanki pociągnięcia Wspólnoty do odpowiedzialności są kumulatywne, co oznacza, że jeżeli jedna z nich nie została spełniona, pociągnięcie Wspólnoty do odpowiedzialności nie jest możliwe. (zob. pkt 58 i 59) Odesłanie: Trybunał, sprawa C‑136/92 P Komisja przeciwko Brazzellemu Lualdiemu i in., 1 czerwca 1994 r., Rec. str. I‑1981, pkt 42; Trybunał, sprawa C‑257/98 P Lucaccioni przeciwko Komisji, 9 września 1999 r., Rec. str. I‑5251, pkt 14; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑205/96 Bieber przeciwko Parlamentowi, 26 maja 1998 r., RecFP str. I‑A‑231 i II‑723, pkt 48; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑165/95 Lucaccioni przeciwko Komisji, 14 maja 1998 r., RecFP str. I‑A‑203 i II‑627, pkt 57 4.     Urzędnicy mają prawo domagać się odszkodowania, które uzupełnia świadczenia otrzymane stosownie do art. 73 regulaminu pracowniczego, w sytuacji gdy instytucja odpowiedzialna jest za wypadek lub chorobę zawodową stosownie do powszechnie obowiązujących przepisów, a świadczenia wynikające z regulaminu pracowniczego nie wystarczają do zapewnienia pełnego naprawienia poniesionej szkody. Natomiast odszkodowanie ryczałtowe nie może prowadzić do podwójnego naprawienia poniesionej szkody. W tym znaczeniu te dwa systemy odszkodowawcze nie są niezależne. (zob. pkt 62) Odesłanie: Trybunał, sprawy połączone 169/83 i 136/84 Leussink i in. przeciwko Komisji, 8 października 1986 r., Rec. str. 2801, pkt 10–14; Trybunał ww. sprawa Lucaccioni przeciwko Komisji, 9 września 1999 r., pkt 19–22 5.     Pojęcie niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 73 regulaminu pracowniczego, obejmuje niezdolność do prowadzenia normalnej aktywności życiowej, włączając w to sferę psychiczną. Wynika stąd, że nic nie stoi na przeszkodzie temu, by lekarz wyznaczony przez instytucję lub komisja lekarska w ramach postępowania mającego na celu stwierdzenie choroby zawodowej uwzględnili krzywdę doznaną przez urzędnika w związku z wykonywaniem jego działalności zawodowej, gdy doznana krzywda czyni go niezdolnym do prowadzenia normalnej aktywności życiowej. (zob. pkt 92) 6.     Zgodnie z art. 44 § 1 regulaminu Sądu skarga wszczynająca postępowanie powinna zawierać zwięzłe przedstawienie stawianych zarzutów. Wskazanie to powinno być wystarczająco jasne i precyzyjne, by umożliwić stronie pozwanej przygotowanie swej obrony, a Sądowi rozstrzygnięcie w kwestii skargi w danej sytuacji bez żadnych dodatkowych informacji. Stąd skarga winna wyjaśniać, na czym polega zarzut, na którym się opiera, a abstrakcyjna jedynie wypowiedź nie odpowiada wymogom regulaminu. (zob. pkt 120) Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑102/92 Viho przeciwko Komisji, 12 stycznia 1995 r., Rec. str. II‑17, pkt 68; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑352/94 Mo och Domsjö przeciwko Komisji, 14 maja 1998 r., Rec. str. II‑1989, pkt 333 7.     Pojęcie nadużycia władzy ma precyzyjny zakres i odnosi się do okoliczności użycia przez organ administracyjny jego uprawnień w celu innym niż ten, dla którego zostały mu one nadane. Decyzja stanowi nadużycie władzy jedynie wtedy, gdy w oparciu o obiektywne, rzeczowe i spójne poszlaki zdaje się być podjęta dla celów innych niż te, na które się powołuje. (zob. pkt 123) Odesłanie: Trybunał, sprawa C‑121/01 P O’Hannrachain przeciwko Parlamentowi, 5 czerwca 2003 r., Rec. str. I‑5553, pkt 46; Sąd Pierwszej Instancji, sprawa T‑104/96 Krämer przeciwko Komisji, 12 czerwca 1997 r., RecFP str. I‑A‑151 i II‑463, pkt 67