T-392/24

PostanowienieTSUE2024-11-26CELEX: 62024TO0392ECLI:EU:T:2024:871

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona przez osoby fizyczne przeciwko aktom ustawodawczym UE dotyczącym zarządzania gospodarczego jest dopuszczalna na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE, w szczególności w kontekście wymogu bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania oraz braku środków wykonawczych, oraz czy Sąd UE jest właściwy do prowadzenia „dialogu konstytucyjnego” z sądem krajowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ zaskarżone akty (dwa rozporządzenia i jedna dyrektywa) są aktami ustawodawczymi, a nie regulacyjnymi, co wyklucza zastosowanie trzeciego przypadku z art. 263 akapit czwarty TFUE. Skarżący nie byli adresatami tych aktów. Ponadto, Sąd stwierdził brak bezpośredniego oddziaływania na skarżących, ponieważ akty te mają zastosowanie do państw członkowskich i dotyczą ich ram zarządzania gospodarczego, a dyrektywa wymaga krajowych środków transponujących. Wpływ na zarządzanie gruntami publicznymi w Gandawie, na który powoływali się skarżący, nie stanowi bezpośredniego oddziaływania na ich sytuację prawną. W odniesieniu do wniosku o „dialog konstytucyjny”, Sąd stwierdził oczywisty brak właściwości, ponieważ kontrola legalności na podstawie art. 263 TFUE nie obejmuje takiej formy współpracy z sądami krajowymi.
Stan faktyczny
Raf Verbeke i Elias Vlerick, osoby fizyczne zamieszkałe w Gandawie (Belgia), wnieśli skargę o stwierdzenie nieważności trzech aktów prawnych UE: rozporządzeń (UE) 2024/1263 i 2024/1264 oraz dyrektywy (UE) 2024/1265, które reformują unijne ramy zarządzania gospodarczego. Skarżący twierdzili, że akty te wpływają na zarządzanie gminnymi gruntami publicznymi w Gandawie i na ich interesy w tym zarządzaniu, uniemożliwiając zaksięgowanie wartości gruntowej i naruszając belgijską tożsamość konstytucyjną oraz zdolność samorządów lokalnych do wywiązania się z zobowiązań konstytucyjnych. Pomocniczo wnieśli o przeprowadzenie „dialogu konstytucyjnego” z belgijskim trybunałem konstytucyjnym.
Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje odrzucona. 2) Raf Verbeke i Elias Vlerick pokrywają własne koszty.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE SĄDU (szósta izba) z dnia 26 listopada 2024 r. ( *1 ) Skarga o stwierdzenie nieważności – Rozporządzenie (UE) 2024/1263 – Rozporządzenie (UE) 2024/1264 – Dyrektywa (UE) 2024/1265 – Akt ustawodawczy – Akt wymagający przyjęcia środków wykonawczych – Brak bezpośredniego oddziaływania – Oczywista niedopuszczalność – Wniosek o „dialog konstytucyjny” z belgijskim trybunałem konstytucyjnym – Oczywisty brak właściwości W sprawie T‑392/24 Raf Verbeke, zamieszkały w Gandawie (Belgia), Elias Vlerick, zamieszkały w Gandawie, których reprezentowała M. Kaçar, adwokat, strona skarżąca, przeciwko Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie Unii Europejskiej, strona pozwana, SĄD (szósta izba), w składzie: M.J. Costeira (sprawozdawczyni), prezes, U. Öberg i P. Zilgalvis, sędziowie, sekretarz: V. Di Bucci, wydaje następujące Postanowienie W skardze wniesionej na podstawie art. 263 TFUE skarżący, Raf Verbeke i Elias Vlerick, wnoszą, w pierwszej kolejności, o stwierdzenie nieważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 (Dz.U. L, 2024/1263), rozporządzenia Rady (UE) 2024/1264 z dnia 29 kwietnia 2024 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu (Dz.U. L, 2024/1264) oraz dyrektywy Rady (UE) 2024/1265 z dnia 29 kwietnia 2024 r. zmieniającej dyrektywę 2011/85/UE w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.U. L, 2024/1265) (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi aktami”), a w drugiej kolejności i pomocniczo, o przeprowadzenie „dialogu konstytucyjnego” z belgijskim trybunałem konstytucyjnym w przedmiocie wdrożenia przez władze belgijskie zaskarżonych aktów. Co do prawa Zgodnie z art. 126 regulaminu postępowania przed Sądem, jeżeli Sąd jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi lub jeżeli skarga jest oczywiście niedopuszczalna, Sąd może orzec postanowieniem z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych. W niniejszej sprawie Sąd uznaje, że akta dostarczają mu wystarczających informacji i na podstawie wyżej wymienionego przepisu postanawia orzec bez podjęcia dalszych czynności procesowych. W przedmiocie żądania pierwszego skarżących W żądaniu pierwszym skarżący wnoszą o stwierdzenie nieważności rozporządzeń 2024/1263 i 2024/1264 oraz dyrektywy 2024/1265. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE „[k]ażda osoba fizyczna lub prawna może wnieść, na warunkach przewidzianych w akapitach pierwszym i drugim, skargę na akty, których jest adresatem lub które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie, oraz na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych”. Artykuł 263 akapit czwarty TFUE wyróżnia tym samym trzy przypadki, w których można stwierdzić dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez osobę fizyczną lub prawną. Należy zatem zbadać, czy jeden z nich zaistniał w niniejszej sprawie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ponieważ skarżący nie są adresatami zaskarżonych aktów, nie mają oni prawa do wniesienia skargi w ramach pierwszego przypadku przewidzianego w art. 263 akapit czwarty TFUE. Następnie należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem wyrażenie „akt regulacyjny” w rozumieniu trzeciego przypadku z art. 263 akapit czwarty TFUE nie obejmuje aktów ustawodawczych. Rozróżnienie na akt ustawodawczy i akt regulacyjny opiera się na kryterium procedury, ustawodawczej lub nie, która doprowadziła do jego przyjęcia (postanowienie z dnia 6 września 2011 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, T‑18/10, EU:T:2011:419, pkt 65). Artykuł 289 ust. 1–3 TFUE stanowi, że akty prawne przyjmowane zgodnie z procedurami zwanymi „zwykłą procedurą ustawodawczą” i „specjalną procedurą ustawodawczą” stanowią akty ustawodawcze. W niniejszej sprawie z preambuły rozporządzenia 2024/1263 wynika, że jego podstawą prawną jest art. 121 ust. 6 TFUE i że przyjęto je zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Ponadto z preambuły rozporządzenia 2024/1264 wynika, że jego podstawą prawną jest art. 126 ust. 14 TFUE i że przyjęto je zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą. Wynika z tego, że rozporządzenia 2024/1263 i 2024/1264 – w zakresie, w jakim przyjęto je zgodnie z procedurami ustawodawczymi, odpowiednio, zwykłą i specjalną – są aktami ustawodawczymi, a nie aktami regulacyjnymi w rozumieniu trzeciego przypadku przewidzianego w art. 263 akapit czwarty TFUE. Ponadto w odniesieniu do dyrektywy 2024/1265 należy przypomnieć, że art. 288 akapit trzeci TFUE stanowi, iż „[d]yrektywa wiąże każde państwo członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków”. Podobnie art. 2 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje, że „[p]aństwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania [owej] dyrektywy do dnia 31 grudnia 2025 r.”. Tak więc w zakresie, w jakim skarga zmierza do stwierdzenia nieważności dyrektywy, do której państwa członkowskie powinny się zastosować najpóźniej do dnia 31 grudnia 2025 r. poprzez wprowadzenie w życie niezbędnych przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, urzeczywistnienie skutków prawnych tej dyrektywy w stosunku do skarżących wymaga przyjęcia środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, czyli krajowych przepisów transponujących, które mogą być przedmiotem kontroli sądowej przed sądami krajowymi. W związku z tym z pkt 12 i 14 powyżej wynika, że skarżącym nie przysługuje prawo do wniesienia skargi na zaskarżone akty na podstawie trzeciego przypadku przewidzianego w art. 263 akapit czwarty TFUE. Wreszcie i w konsekwencji żądanie pierwsze można uznać za dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim zaskarżone akty dotyczą skarżących bezpośrednio i indywidualnie na podstawie drugiego przypadku przewidzianego w art. 263 akapit czwarty TFUE. Co się tyczy pojęcia bezpośredniego oddziaływania, należy zauważyć, że będąca przedmiotem skargi decyzja dotyczy osoby fizycznej lub prawnej bezpośrednio, gdy spełnione są dwie kumulatywne przesłanki, a mianowicie gdy zaskarżony środek, po pierwsze, wywiera bezpośredni wpływ na sytuację prawną osoby fizycznej lub prawnej, a po drugie, nie pozostawia żadnego zakresu uznania adresatom, którzy są zobowiązani do jego wykonania, które ma charakter czysto automatyczny i wynika z samego uregulowania Unii Europejskiej, bez potrzeby stosowania innych przepisów pośrednich (zob. podobnie wyrok z dnia 6 listopada 2018 r., Scuola Elementare Maria Montessori/Komisja, Komisja/Scuola Elementare Maria Montessori i Komisja/Ferracci, od C‑622/16 P do C‑624/16 P, EU:C:2018:873, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy pierwszej z tych przesłanek, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przewidziana w art. 263 TFUE skarga o stwierdzenie nieważności przysługuje na wszelkie akty instytucji mające na celu wywołanie wiążących skutków prawnych, niezależnie od ich formy (zob. wyrok z dnia 3 czerwca 2021 r., Węgry/Parlament, C‑650/18, EU:C:2021:426, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). W celu ustalenia, czy akt wywołuje takie skutki i w rezultacie czy może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE, należy wziąć pod uwagę istotę tego aktu, przy czym jego skutki należy oceniać na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak jego treść, z uwzględnieniem, w razie potrzeby, kontekstu jego wydania oraz uprawnień instytucji, która go wydała (zob. wyrok z dnia 3 czerwca 2021 r., Węgry/Parlament, C‑650/18, EU:C:2021:426, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). A zatem zdolności aktu do wywarcia bezpośrednio wpływu na sytuację prawną danej osoby fizycznej lub prawnej nie można oceniać jedynie w świetle okoliczności, że akt ten ma postać dyrektywy (wyrok z dnia 12 lipca 2022 r., Nord Stream 2/Parlament i Rada, C‑348/20 P, EU:C:2022:548, pkt 64). W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zaskarżone akty, zwane łącznie „zreformowanymi unijnymi ramami zarządzania gospodarczego” (zob. motyw 8 dyrektywy 2024/1265), mają na celu reformę unijnych ram zarządzania gospodarczego w świetle celów dyscypliny budżetowej i stabilności długu państw członkowskich. Otóż, po pierwsze, rozporządzenie 2024/1263 ma na celu ustanowienie przepisów zapewniających skuteczną koordynację zdrowych polityk gospodarczych państw członkowskich, a zwłaszcza szczegółowych zasad dotyczących treści krajowych średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych (art. 1 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia). Po drugie, rozporządzenie 2024/1264 zmienia rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu (Dz.U. 1997, L 209, s. 6), które ma na celu ustanowienie przepisów służących przyspieszeniu i wyjaśnieniu realizacji procedury nadmiernego deficytu w państwach członkowskich, które przyjęły jednolitą walutę (art. 1 tego ostatniego rozporządzenia). Po trzecie, dyrektywa 2024/1265 zmienia dyrektywę Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz.U. 2011, L 306, s. 41), która ustanawia szczegółowe zasady dotyczące właściwości ram budżetowych państw członkowskich w celu uniknięcia nadmiernego deficytu budżetowego (art. 1 tej ostatniej dyrektywy). Wynika z tego, że zaskarżone akty mają zastosowanie do państw członkowskich w zakresie, w jakim przewidują ich ramy zarządzania gospodarczego, w szczególności zasady dotyczące krajowych planów budżetowo-strukturalnych, procedury nadmiernego deficytu państw członkowskich, które przyjęły jednolitą walutę, oraz ram budżetowych państw członkowskich w celu uniknięcia nadmiernego deficytu budżetowego. W związku z tym zaskarżone akty nie mogą wywierać bezpośrednio wiążących skutków w zakresie sytuacji prawnej skarżących. Wniosek ten znajduje zresztą potwierdzenie w twierdzeniach skarżących zawartych w skardze. Po pierwsze, skarżący nie wskazują bowiem żadnego konkretnego przepisu zaskarżonych aktów, który mógłby mieć wpływ na ich sytuację prawną, lecz ograniczają się do żądania stwierdzenia nieważności tych aktów w całości. Po drugie, skarżący nie powołują się na żaden konkretny wpływ zaskarżonych aktów na ich sytuację prawną. Twierdzą oni natomiast, że wspomniane akty wywierają wpływ na zarządzanie gminnymi gruntami publicznymi w Gandawie (Belgia) i na prawa własności do tych gruntów, który to wpływ nie jest zgodny z ich interesami w tym zarządzaniu. W szczególności podnoszą oni, że akty te, po pierwsze, uniemożliwiają zaksięgowanie „wartości gruntowej [dotyczącej zbycia niektórych gruntów publicznych] jako składnika majątku umożliwiającego zaciągnięcie zobowiązań w celu wypłaty odszkodowania byłemu nabywcy gruntu”, po drugie, mogą naruszać belgijską „tożsamość konstytucyjną”, a po trzecie, „wprowadzają zasady dotyczące wydatków i zadłużenia, które uniemożliwiają samorządom lokalnym wywiązanie się z ich zobowiązań konstytucyjnych”. Tymczasem ewentualny wpływ zaskarżonych aktów na zarządzanie i prawa podmiotu publicznego, takiego jak miasto Gandawa, nie może stanowić wpływu wywieranego bezpośrednio na sytuację prawną skarżących w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 17 powyżej. Ponieważ jedna z dwóch kumulatywnych przesłanek określonych w pkt 17 powyżej nie jest spełniona, a mianowicie przesłanka dotycząca bezpośredniego oddziaływania, należy stwierdzić, że skarżący nie mają legitymacji procesowej do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów na podstawie drugiego przypadku przewidzianego w art. 263 akapit czwarty TFUE. W związku z tym żądanie pierwsze skarżących należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne, ponieważ skarżący nie mogą opierać swojej legitymacji procesowej do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów na którymkolwiek z przypadków przewidzianych w art. 263 akapit czwarty TFUE. W przedmiocie żądania drugiego skarżących W żądaniu drugim, podniesionym tytułem ewentualnym, skarżący wnoszą do Sądu o przeprowadzenie „dialogu konstytucyjnego” z belgijskim trybunałem konstytucyjnym w przedmiocie wdrożenia przez władze belgijskie zaskarżonych aktów. Jednakże w ramach kontroli legalności na podstawie art. 263 TFUE Sąd nie jest właściwy do prowadzenia „dialogu konstytucyjnego” z sądem krajowym. Wynika z tego, że żądanie drugie skarżących należy odrzucić ze względu na oczywisty brak właściwości Sądu do jego rozpoznania. Z całości powyższych rozważań wynika, że skargę należy odrzucić w całości, w części jako oczywiście niedopuszczalną, a w części – ze względu na oczywisty brak właściwości Sądu do jej rozpoznania. W przedmiocie kosztów Ponieważ niniejsze postanowienie zostaje wydane przed doręczeniem skargi pozwanym oraz przed poniesieniem przez nie jakichkolwiek kosztów, wystarczy orzec, że skarżący pokrywają własne koszty zgodnie z art. 133 regulaminu postępowania.   Z powyższych względów SĄD (szósta izba) postanawia, co następuje:   1) Skarga zostaje odrzucona.   2) Raf Verbeke i Elias Vlerick pokrywają własne koszty.   Sporządzono w Luksemburgu w dniu 26 listopada 2024 r. Sekretarz V. Di Bucci Prezes M.J. Costeira ( *1 ) Język postępowania: niderlandzki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło