T-395/11
PostanowienieTSUE2012-06-04CELEX: 62011TO0395(01)ECLI:EU:T:2012:274
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Delegatura Unii Europejskiej w Czarnogórze posiada status autonomicznego organu lub jednostki organizacyjnej Unii w rozumieniu art. 263 TFUE, co pozwala na skierowanie przeciwko niej skargi o stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Delegatura Unii Europejskiej w Czarnogórze nie jest autonomicznym organem ani jednostką organizacyjną Unii w rozumieniu art. 263 TFUE. Jest ona integralną częścią Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) i wykazuje podwójną zależność organiczną i funkcjonalną względem ESDZ i Komisji. Akty wydawane przez szefa delegatury, działającego jako subdelegowany intendent Komisji w ramach zarządzania budżetem, są przypisywane Komisji, a nie samej delegaturze. Zdolność szefa delegatury do reprezentowania Unii w postępowaniach sądowych, o której mowa w art. 5 ust. 8 decyzji 2010/427/UE, jest ściśle ograniczona do zaspokajania własnych potrzeb funkcjonowania delegatury i nie nadaje jej statusu strony pozwanej w skardze o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
W 2010 r. opublikowano ogłoszenie o zamówieniu publicznym na dostawę sprzętu do ucyfrowienia czarnogórskiego systemu publicznego nadawania, finansowanego z Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA), gdzie instytucją zamawiającą była Delegatura Unii Europejskiej w Czarnogórze. Słoweńska spółka Elti d.o.o. złożyła ofertę, która została odrzucona przez delegaturę. Po ponownej procedurze negocjacyjnej, oferta Elti d.o.o. ponownie została odrzucona, a zamówienie udzielono innej spółce. Elti d.o.o. wniosła skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz, ewentualnie, żądanie odszkodowawcze, kierując ją przeciwko Delegaturze Unii Europejskiej w Czarnogórze.Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Elti d.o.o. zostaje obciążona kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środka tymczasowego.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE SĄDU (ósma izba)
z dnia 4 czerwca 2012 r. (
*1
)
„Skarga o stwierdzenie nieważności — Zamówienia publiczne na dostawy — Procedura przetargowa — Ucyfrowienie systemu publicznego nadawania w Czarnogórze — Decyzja o udzieleniu zamówienia wydana przez Delegaturę Unii Europejskiej w Czarnogórze — Brak statusu strony pozwanej — Niedopuszczalność”
W sprawie T-395/11
Elti d.o.o., z siedzibą w Gornja Radgona (Słowenia), reprezentowana przez adwokata N. Zidar Klemenčič,
strona skarżąca,
przeciwko
Delegaturze Unii Europejskiej w Czarnogórze, reprezentowanej początkowo przez N. Bertoliniego, działającego w charakterze pełnomocnika, a następnie przez adwokatów J. Stuycka oraz A.M. Vandromme,
strona pozwana,
mającej za przedmiot, tytułem głównym, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji szefa delegatury Unii w Czarnogórze z dnia 21 marca 2011 r. o odrzuceniu oferty skarżącej złożonej w ramach zamówienia publicznego na dostawę sprzętu przeznaczonego do ucyfrowienia czarnogórskiego systemu publicznego nadawania, a w konsekwencji o przyznaniu zamówienia innej spółce, i, tytułem ewentualnym, żądanie odszkodowawcze,
SĄD (ósma izba),
w składzie: L. Truchot, prezes, M.E. Martins Ribeiro (sprawozdawca) i A. Popescu, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Okoliczności powstania sporu
W dniu 14 września 2010 r. w dodatku do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2010/S 178-270613), pod sygnaturą EuropeAid/129435/C/SUP/ME, zostało opublikowane ogłoszenie o zamówieniu dotyczące projektu zatytułowanego „Wsparcie w ucyfrowieniu czarnogórskiej emisji mediów publicznych [czarnogórskiego systemu publicznego nadawania] – dostawa sprzętu, Czarnogóra”, mającego na celu zawarcie umowy dotyczącej dostaw sprzętu. Ogłoszenie to zawierało następującą adnotację: „Instytucja zamawiająca: Unia Europejska reprezentowana przez Delegaturę Unii Europejskiej w Czarnogórze, w imieniu i na rzecz kraju beneficjenta – Czarnogóry”.
Finansowanie spornego projektu stanowi część decyzji Komisji Wspólnot Europejskich C (2009) 6420 z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie przyjęcia programu krajowego dla Czarnogóry w ramach instrumentu pomocy przedakcesyjnej (IPA) w dziedzinie pomocy w zakresie transformacji i rozwoju instytucjonalnego za 2009 r.; załączniki do tej decyzji zawierają wykaz projektów obejmujący projekt będący przedmiotem niniejszej sprawy. Podstawą prawną tej decyzji jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1085/2006 z dnia 17 lipca 2006 r. ustanawiające instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA) (Dz.U. L 210, s. 82).
Realizacja omawianego programu zaowocowała zawarciem umowy w przedmiocie finansowania podpisanej przez Komisję, reprezentowaną przez szefa delegatury, i przez rząd Czarnogóry, odpowiednio, w dniach 18 października i 6 listopada 2009 r.
W dniu 15 listopada 2010 r. skarżąca, Elti d.o.o., będąca spółką prawa słoweńskiego, złożyła ofertę w ramach ww. procedury.
Pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. delegatura Unii w Czarnogórze poinformowała skarżącą z jednej strony o odrzuceniu jej oferty ze względu na dwie przyczyny natury technicznej, a z drugiej strony z uwagi na to, iż procedura przetargowa została unieważniona z tego względu, że żaden z oferentów nie spełniał całkowicie warunków przetargu.
Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. delegatura Unii w Czarnogórze zaprosiła skarżącą do udziału w procedurze negocjacji dotyczącej tego samego projektu pod sygnaturą EuropeAid/129435/C/SUP/ME-NP i sprecyzowała, że pierwotna dokumentacja przetargowa była nadal w całości ważna dla celów tej procedury negocjacji.
Pismem z dnia 22 lutego 2011 r. delegatura Unii w Czarnogórze wezwała skarżącą do wyjaśnienia dziewięciu kwestii dotyczących części technicznej jej nowej oferty złożonej w dniu 10 lutego 2011 r., co skarżąca uczyniła pismem z dnia 24 lutego 2011 r.
Pismem z dnia 23 marca 2011 r. skarżąca zwróciła się do delegatury Unii w Czarnogórze z pytaniem, aby zasięgnąć informacji o podjętej decyzji dotyczącej procedury negocjacji.
Pismem z dnia 11 maja 2011 r. delegatura Unii w Czarnogórze poinformowała skarżącą, jak następuje:
„Uprzejmie informujemy, że proces nadal trwa i nie możemy chwilowo przekazać Państwu innych informacji. Zapewniamy, iż zostaną Państwo przez nas poinformowani o ostatecznej decyzji w najbliższym czasie”.
W dniu 27 maja 2011 r. skarżąca otrzymała pismo delegatury Unii w Czarnogórze z dnia 21 marca 2011 r., w którym delegatura powiadomiła ją, że złożona przez skarżącą oferta została odrzucona ze względu na to, iż „jej możliwości technicznych” nie uznano za mogące spełnić szereg kryteriów wyszczególnionych w dokumentacji przetargowej, i że zamówienie w kwocie 1420046 EUR zostało udzielone spółce akcyjnej Eurotel SpA.
Pismem z dnia 6 czerwca 2011 r. skierowanym do delegatury Unii w Czarnogórze skarżąca zakwestionowała decyzję z dnia 21 marca 2011 r. i zażądała stwierdzenia nieważności „błędnej” decyzji delegatury oraz wybrania skarżącej jako dostawcy danego zamówienia.
Pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. delegatura Unii w Czarnogórze wskazała skarżącej, co następuje:
„Dziękujemy za Państwa pismo, które otrzymaliśmy w dniu 6 czerwca 2011 r. W piśmie tym podniesiono szereg kwestii wymagających oceny, która jest obecnie w toku. Na podstawie sekcji 2.4.15 przewodnika w sprawie procedur w zakresie zamówień publicznych dotyczących działań zewnętrznych [Wspólnoty Europejskiej] możecie Państwo liczyć na odpowiedź w terminie 45 dni od dnia, w którym otrzymaliśmy Państwa list”.
Pismem z dnia 18 lipca 2011 r. delegatura Unii w Czarnogórze poinformowała skarżącą w szczególności o tym, że nie ma powodu, by zweryfikować lub zmienić decyzję komisji, która uznała ofertę za niespełniającą wymogów technicznych i odrzuciła ją z tego względu.
Przebieg postępowania i żądania stron
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 lipca 2011 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.
W odrębnym piśmie zarejestrowanym w sekretariacie Sądu w tym samym dniu skarżąca złożyła wniosek w przedmiocie środka tymczasowego, w którym wniosła co do zasady, aby prezes Sądu nakazał zawieszenie wykonania zarówno decyzji delegatury Unii w Czarnogórze o odrzuceniu jej oferty i o udzieleniu zamówienia innemu oferentowi, jak i zamówienia na dostawę będącego przedmiotem niniejszej sprawy, w przypadku gdyby zamówienie zostało już udzielone.
Pismami z dnia 22 sierpnia 2011 r. skarżąca i delegatura Unii w Czarnogórze odpowiedziały na pytanie Sądu dotyczące statusu strony pozwanej przysługującego delegaturze w postępowaniu w przedmiocie środka tymczasowego i w postępowaniu głównym.
Postanowieniem z dnia 30 września 2011 r. oddalono wniosek w przedmiocie środka tymczasowego przedstawiony przez skarżącą, a kwestię kosztów pozostawiono do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 26 października 2011 r. delegatura Unii w Czarnogórze podniosła, na mocy art. 114 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem, zarzut niedopuszczalności. W dniu 15 grudnia 2011 r. skarżąca przedłożyła uwagi dotyczące tego zarzutu.
Skarżąca wnosi w swej skardze do Sądu o:
—
stwierdzenie, że delegatura Unii w Czarnogórze naruszyła dyrektywę 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz.U. L 134, s. 114), a w szczególności art. 2 i art. 30 ust. 3 tej dyrektywy;
—
unieważnienie procedury negocjacji ze względu na to, że rzeczona delegatura nie zastosowała wobec skarżącej zasady równego traktowania, nie umożliwiając skarżącej poprawienia ani wyjaśnienia jej oferty;
—
stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie udzielenia zamówienia wydanej po zakończeniu procedury negocjacji, na mocy której rzeczona delegatura odrzuciła ofertę skarżącej i udzieliła zamówienia spółce Eurotel;
—
w razie gdyby już udzielono zamówienia na dostawę, stwierdzenie jego nieważności;
—
zasądzenie od delegatury Unii w Czarnogórze na rzecz skarżącej kwoty 10 000 EUR tytułem poniesionych kosztów, na podstawie art. 87 regulaminu postępowania, w tym kosztów związanych z ewentualnymi interwencjami.
Tytułem żądania ewentualnego, w razie gdyby zamówienie było już wykonane lub gdyby stwierdzenie nieważności decyzji było już niemożliwe:
—
stwierdzenie, że rzeczona delegatura naruszyła dyrektywę 2004/18, a w szczególności jej art. 2 i jej art. 30 ust. 3;
—
zasądzenie od tej delegatury na rzecz skarżącej odszkodowania w wysokości 172541,56 EUR tytułem odszkodowania za straty, jakie skarżąca poniosła w ramach tej procedury;
—
obciążenie tej delegatury kosztami postępowania i zasądzenie od niej na rzecz skarżącej całkowitej kwoty 10000 EUR tytułem kosztów postępowania na podstawie art. 87 regulaminu postępowania, w tym kosztów związanych z ewentualnymi interwencjami.
Powołując się na zarzut niedopuszczalności, delegatura Unii w Czarnogórze wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie niedopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności;
—
obciążenie skarżącej kosztami postępowania w obydwu instancjach.
W swoich uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności skarżąca wnosi do Sądu o oddalenie podniesionego zarzutu niedopuszczalności jako bezzasadnego i niepopartego dowodami oraz o „uznanie, że na podstawie decyzji Rady z dnia 26 lipca 2010 r. określającej organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych pozwana reprezentuje Unię Europejską w Czarnogórze w odniesieniu do zamówienia publicznego o sygnaturze EuropeAid/129435/C/SUP/ME-NP z dnia 21 marca 2011 r. i jako taka zgodnie z prawem jest stroną postępowania w niniejszej sprawie”.
Co do prawa
Zgodnie z art. 114 § 3 regulaminu postępowania na wniosek strony o stwierdzenie przez Sąd niedopuszczalności skargi bez rozpatrywania istoty sprawy pozostała część postępowania w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności odbywa się ustnie, jeżeli Sąd nie zadecyduje inaczej.
W niniejszej sprawie Sąd uznaje, że po zapoznaniu się z aktami sprawy ma on wystarczającą wiedzę i postanawia zatem orzec w przedmiocie wniosku bez otwierania procedury ustnej.
Delegatura Unii w Czarnogórze twierdzi, że nie może być pozwaną w niniejszym postępowaniu ze względu na to, iż nie posiada ona statusu autonomicznego organu i nie zachowała się jak taki organ w niniejszym przypadku.
W tym względzie należy przypomnieć brzmienie art. 263 ust. 1 TFUE, który stanowi:
„Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kontroluje legalność aktów ustawodawczych, aktów Rady, Komisji i Europejskiego Banku Centralnego, innych niż zalecenia i opinie, oraz aktów Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej zmierzających do wywarcia skutków prawnych wobec podmiotów trzecich. Kontroluje również legalność aktów organów lub jednostek organizacyjnych Unii, które zmierzają do wywarcia skutków prawnych wobec osób trzecich”.
Z postanowienia tego wynika, że akty wydane przez niektóre określone instytucje, lecz również, w szerszy sposób, akty wydane przez „organy lub jednostki organizacyjne Unii” w zakresie, w jakim chodzi o akty zmierzające do wywarcia skutków prawnych, mogą być zaskarżone w trybie skargi o stwierdzenie nieważności.
Ani z brzmienia art. 263 ust. 1 TFUE, ani z orzecznictwa sądów Unii wynikającego z wyroku Trybunału z dnia 23 kwietnia 1986 r. w sprawie 294/83 Les Verts przeciwko Parlamentowi, zwanego „wyrokiem w sprawie Les Verts”, Rec. s. 1339, nie można jednak wywnioskować, jak to czyni skarżąca, że każdy podmiot lub każda struktura objęta schematem organizacyjnym Unii lub działająca w ramach tego schematu może z tego tylko powodu zostać uznana za organ lub jednostkę organizacyjną Unii w rozumieniu ww. artykułu.
Okoliczność, że decyzję o nieudzieleniu skarżącej zamówienia można uznać za akt dla niej niekorzystny zmieniający w określony sposób jej sytuację prawną, niekoniecznie oznacza, że autor tego aktu ma zdolność obrony zgodności z prawem tego aktu decyzji przed sądem unijnym.
Należy bowiem sprawdzić, czy w świetle przepisów regulujących status danego podmiotu ma on zdolność prawną niezbędną, aby można było uznać go za autonomiczny organ Unii i aby przyznać mu status strony pozwanej.
Co się tyczy delegatur Unii, zostały one wskazane w art. 221 TFUE następująco:
„1. Delegatury Unii w państwach trzecich i przy organizacjach międzynarodowych zapewniają reprezentację Unii.
2. Delegatury Unii podlegają Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa […]”.
Zgodnie z art. 1 decyzji Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r. określającej organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (Dz.U. L 201, s. 30, zwanej dalej „decyzją z dnia 26 lipca 2010 r.”), wydanej na podstawie art. 27 ust. 3 TUE:
„[…]
2. ESDZ, której siedziba znajduje się w Brukseli, funkcjonalnie jest autonomicznym organem Unii Europejskiej, odrębnym od Sekretariatu Generalnego Rady i od Komisji, posiadającym zdolność prawną niezbędną do wykonywania przypisanych jej zadań i realizacji wyznaczonych jej celów.
3. ESDZ podlega Wysokiemu Przedstawicielowi Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa […].
4. W skład ESDZ wchodzą administracja centralna oraz delegatury Unii w państwach trzecich i przy organizacjach międzynarodowych”.
Artykuł 5 decyzji z dnia 26 lipca 2010 r., zatytułowany „Delegatury Unii”, zawiera następujące przepisy:
„1. Decyzję o otwarciu lub zamknięciu delegatury przyjmuje [wydaje] Wysoki Przedstawiciel w porozumieniu z Radą i Komisją.
2. Każda delegatura Unii podlega szefowi delegatury.
[…]
3. Szef delegatury otrzymuje instrukcje od Wysokiego Przedstawiciela i ESDZ i odpowiada za ich wykonanie.
W obszarach, w których uprawnienia wynikające z traktatów wykonuje Komisja, może ona również – zgodnie z art. 221 ust. 2 [TFUE] – wydawać instrukcje delegaturom; za wykonanie tych instrukcji ogólnie odpowiada szef delegatury.
4. Szef delegatury wykonuje środki operacyjne związane z unijnymi projektami w danym państwie trzecim, w przypadku gdy Komisja przekazała takie zadania, zgodnie z rozporządzeniem finansowym.
[…]
8. Szef delegatury jest uprawniony do reprezentowania Unii w kraju, w którym delegatura jest akredytowana, w szczególności w zakresie zawierania umów i występowania jako strona w postępowaniu sądowym.
[…]”.
W pierwszej kolejności skarżąca twierdzi, że ten nowy przepis prawny wynikający z traktatu z Lizbony, który wszedł w życie w dniu 1 grudnia 2009 r., przekształcił delegatury Komisji w delegatury Unii, będące niezależnymi podmiotami posiadającymi osobowość prawną.
Jednakże sama okoliczność, że odtąd delegatury nie reprezentują już wyłącznie Komisji, lecz Unię jako całość, nie jest wystarczająca, aby przyznać delegaturze Unii w Czarnogórze status strony pozwanej.
Po pierwsze, należy zauważyć, że z art. 221 TFUE i z decyzji z dnia 26 lipca 2010 r. wynika, iż delegatura Unii w Czarnogórze jest integralną częścią hierarchicznej i funkcjonalnej struktury Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) i jest jedynie jej zwykłym działem, podczas gdy ESDZ wyraźnie wskazano jako organ autonomiczny Unii, posiadający zdolność prawną niezbędną do realizacji przypisanych jej zadań. Takich ustaleń dokonała zresztą sama skarżąca w swych pismach.
W postanowieniu z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie T-264/09 Technoprocess przeciwko Komisji i delegaturze Unii w Maroku, niepublikowanym w Zbiorze, pkt 70, Sąd oparł się dokładnie na fakcie, że delegatury Komisji były związane z Komisją i zależały od niej, aby stwierdzić ich brak osobowości prawnej oraz niedopuszczalność skargi skierowanej przeciwko delegacji Komisji w państwie trzecim.
Po drugie, oprócz tego związku organicznej zależności od ESDZ, decyzja z dnia 26 lipca 2010 r. ukazuje funkcjonalne uzależnienie delegatur Unii, a w szczególności szefów delegatury względem Komisji, oraz w ramach wykonywania budżetu Unii.
Szczególne powiązanie szefów delegatury Unii z Komisją precyzyjnie opisano w rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 248, s. 1, zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), które to rozporządzenie musiało zostać zmienione w następstwie utworzenia ESDZ, w szczególności w trosce o zapewnienie niezbędnej „ciągłości funkcjonowania delegatur Unii, a w szczególności ciągłości i skuteczności zarządzania przez nie pomocą zewnętrzną”, zgodnie z motywem 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1081/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie finansowe w zakresie dotyczącym ESDZ (Dz.U. L 311, s. 9).
I tak, art. 51 akapit drugi rozporządzenia finansowego stanowi, że „Komisja może […] przekazywać swoje kompetencje w kwestii wykonania budżetu w zakresie środków operacyjnych z dotyczącego jej działu szefom delegatur Unii” i że „[s]zefowie delegatur Unii, działając jako subdelegowani intendenci Komisji, stosują przepisy Komisji dotyczące wykonania budżetu i podlegają tym samym obowiązkom i zasadom rozliczalności, którym podlegają wszyscy pozostali subdelegowani intendenci Komisji”.
Artykuł 59 rozporządzenia finansowego stanowi, że „[i]ntendenci przez delegację lub subdelegację mogą działać jedynie w granicach ustanowionych w dokumencie delegacji lub subdelegacji uprawnień [kompetencji]” i że „[d]ziałając jako subdelegowani intendenci zgodnie z art. 51 akapit drugi, szefowie delegatur Unii podlegają Komisji jako instytucji odpowiedzialnej za określanie, wykonywanie, kontrolę i ocenę ich zadań i obowiązków jako subdelegowanych intendentów”, o czym Komisja jednocześnie informuje Wysokiego Przedstawiciela.
Z art. 60a rozporządzenia finansowego wynika, że działając jako subdelegowani intendenci szefowie delegatur Unii powinni z jednej strony złożyć swoim delegowanym intendentom sprawozdanie, dotyczące w szczególności zarządzania operacjami, które zostały im przekazane w drodze subdelegacji, a z drugiej strony odpowiadać na wszelkie zapytania skierowane przez delegowanego intendenta Komisji.
Zgodnie z art. 85 rozporządzenia finansowego szefowie delegatur Unii, działając w charakterze subdelegowanych intendentów, „podlega[ją] uprawnieniom kontrolnym audytora wewnętrznego Komisji w odniesieniu do przekazanego im w drodze subdelegacji zarządzania finansami”.
Ponadto należy zaznaczyć, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1080/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. zmieniające regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 311, s. 1) wprowadziło do tego regulaminu nowy art. 96, którego akapit drugi stanowi, że „[u]rzędnik ESDZ, który w ramach swoich obowiązków musi wykonywać zadania dla Komisji, przyjmuje instrukcje w odniesieniu do tych zadań od Komisji, zgodnie z art. 221 ust. 2 [TFUE]”.
Zważywszy na wspomniane powyżej przepisy, należy uznać, że delegatury Unii mogą odgrywać rolę wspomagającą Komisję przy wykonywaniu budżetu Unii na szczeblu lokalnym, w szczególności w przypadku realizacji projektów finansowanych w ramach programów Unii dotyczących pomocy zewnętrznej.
Pomoc ta, która wpisuje się w ramy subdelegacji na rzecz szefa delegatury, odbywa się pod ścisłym nadzorem Komisji odpowiedzialnej zgodnie z art. 317 TFUE i 319 TFUE za wykonanie budżetu i posiadającej na podstawie art. 51 rozporządzenia finansowego uprawnienie do cofnięcia udzielonego przekazania.
Z art. 221 TFUE, z decyzji z dnia 26 lipca 2010 r. i z ww. mających znaczenie dla sprawy przepisów rozporządzenia finansowego wynika zatem, że status prawny delegatur Unii cechuje podwójna organiczna i funkcjonalna zależność względem ESDZ i Komisji, która to zależność nie pozwala uznać ich za organy w rozumieniu art. 263 TFUE.
Stwierdzenia tego nie może kwestionować podkreślone przez skarżącą brzmienie art. 5 ust. 8 decyzji z dnia 26 lipca 2010 r., który przewiduje, że szef delegatury jest uprawniony do reprezentowania Unii w kraju, w którym delegatura jest akredytowana, w szczególności w zakresie zawierania umów i występowania jako strona w postępowaniu sądowym.
Przepis ten przypomina po prostu, że delegatura nie działa w swoim imieniu i na swój własny rachunek, i przyznaje przełożonemu delegatury zdolność prawną ściśle ograniczoną z punktu widzenia terytorialnego, zresztą niezbędną, aby zaspokoić własne potrzeby związane z funkcjonowaniem delegatury.
Należy w tym względzie przypomnieć brzmienie art. 274 TFUE, zgodnie z którym „[z] zastrzeżeniem właściwości Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej określonej traktatami, spory, których stroną jest Unia, nie są z tego tytułu wyłączone spod jurysdykcji sądów krajowych”, i art. 335 TFUE, który stanowi:
„W każdym z państw członkowskich Unia posiada zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych o najszerszym zakresie przyznanym przez ustawodawstwa krajowe osobom prawnym; może ona zwłaszcza nabywać lub zbywać mienie ruchome i nieruchome oraz stawać przed sądem. W tym zakresie jest ona reprezentowana przez Komisję. Unia jest jednak reprezentowana przez każdą z instytucji, z tytułu ich autonomii administracyjnej, w sprawach związanych z funkcjonowaniem każdej z nich”.
Ponadto art. 5 ust. 8 decyzji z dnia 26 lipca 2010 r. nie może być rozpatrywany w oderwaniu. Jest on nierozerwalnie związany z wszystkimi przepisami, na które składają się art. 221 TFUE, decyzja z dnia 26 lipca 2010 r. jako całość, i właściwe przepisy rozporządzenia finansowego, i winien być interpretowany w ich świetle.
W drugiej kolejności skarżąca twierdzi, że delegatura Unii w Czarnogórze zawsze prezentowała się jako przedstawiciel Unii, posiadający pełne uprawnienia do działania w jej imieniu. Skarżąca podkreśla, że sporne zamówienie zostało opublikowane w imieniu instytucji zamawiającej, którą ustanowiła Unia, reprezentowana przez swoją delegaturę w Czarnogórze, iż wszystkie komunikaty lub decyzje dotyczące rozważanego zamówienia zostały wydane przez ten sam organ, a mianowicie przez delegaturę w osobie jej szefa, ponieważ Komisja ani ESDZ nie zostały wskazane w żadnym z tych dokumentów.
Należy przypomnieć, że skarżąca wnosi, tytułem żądania głównego, o stwierdzenie nieważności decyzji szefa delegatury Unii w Czarnogórze z dnia 21 marca 2011 r. o odrzuceniu oferty skarżącej złożonej w ramach zamówienia na dostawę sprzętu przeznaczonego do ucyfrowienia systemu publicznego nadawania w Czarnogórze, a w konsekwencji o przyznaniu zamówienia innej spółce prawa włoskiego.
Jak już zatem wskazano, finansowanie spornego projektu stanowi część decyzji C(2009) 6420.
Wdrożenie programu krajowego dla Czarnogóry przyjętego w drodze tej decyzji zaowocowało zawarciem umowy w przedmiocie finansowania podpisanej przez Komisję, reprezentowaną przez szefa delegatury, i przez rząd Czarnogóry, odpowiednio, w dniach 18 października i 6 listopada 2009 r.
Artykuł 2 tej umowy przewiduje, że Komisja zrealizuje program krajowy dla Czarnogóry w ramach IPA w dziedzinie pomocy w zakresie transformacji i rozwoju instytucjonalnego za 2009 r., na podstawie scentralizowanej, w oparciu o art. 53 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego.
Po wejściu w życie w dniu 29 listopada 2010 r. rozporządzenia nr 1081/2010 art. 53a rozporządzenia finansowego stanowi, że „[w] przypadku gdy Komisja wykonuje budżet na zasadzie scentralizowanej, zadania wykonawcze realizowane są bezpośrednio przez jej służby lub przez delegatury Unii, zgodnie z art. 51 akapit drugi, albo pośrednio, zgodnie z art. 54–57”.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 51 akapit drugi rozporządzenia finansowego Komisja może przekazywać swoje kompetencje w kwestii wykonania budżetu w zakresie środków operacyjnych z dotyczącego jej działu szefom delegatur Unii i że w takim przypadku szefowie delegatur stosują przepisy Komisji dotyczące wykonania budżetu i podlegają tym samym obowiązkom i zasadom rozliczalności, którym podlegają wszyscy pozostali subdelegowani intendenci Komisji.
Co się zaś tyczy przepisów objętych zakresem IPA, Komisja dokonała subdelegowania kompetencji, jak wynika z dokumentu subdelegacji na rzecz szefa delegatury Unii w Czarnogórze z dnia 18 kwietnia 2011 r,. zastępującego dokument subdelegacji z dnia 7 lipca 2010 r., poprzedzający decyzję z dnia 26 lipca 2010 r.
Sytuacja ta stanowi konkretny wyraz wskazanej w motywie 7 rozporządzenia nr 1081/2010 konieczności zapewnienia ciągłości funkcjonowania delegatur Unii, a w szczególności ciągłości i skuteczności zarządzania przez nie pomocą zewnętrzną.
Ponadto pismo, w którym Dyrekcja Generalna ds. Rozszerzenia Komisji wyraziła zgodę na wniosek szefa delegatury Unii w Czarnogórze o udzielenie zgody na uruchomienie procedury negocjacji w ramach udzielenia spornego zamówienia, obrazuje instrukcje, jakie mogły być udzielone szefowi delegatury.
Choć skarżąca nie kwestionuje, że decyzja o odrzuceniu jej oferty została wydana przez szefa delegatury Unii w Czarnogórze działającego w charakterze subdelegowanego intendenta, twierdzi ona jednakże, iż nie chodzi tu o akt pochodzący od Komisji lub od Wysokiego Przedstawiciela.
W tym względzie należy przypomnieć, że akty wydane na podstawie uprawnień delegowanych zwykle są przypisywane instytucji delegującej, do której należy wówczas wykonywanie praw strony pozwanej w sporach sądowych dotyczących danego aktu (zob. podobnie wyroki Trybunału: z dnia 12 lipca 1957 r. w sprawach połączonych 7/56 i od 3/57 do 7/57 Algera i in. przeciwko Zgromadzeniu Ogólnemu EWWiS, Rec. s. 81, 113; z dnia 17 lipca 1959 r. w sprawach połączonych 32/58 i 33/58 Snupat przeciwko Wysokiej Władzy, Rec. s. 275, 298; wyrok Sądu z dnia 19 lutego 1998 r. w sprawach połączonych T-369/94 i T-85/95 DIR International Film i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II-357, pkt 52, 53). Akty Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) – gdyby były zaskarżalne – są zatem przypisywane Komisji (wyrok Sądu z dnia 6 kwietnia 2006 r. w sprawie T-309/03 Camós Grau przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II-1173, pkt 66; postanowienie prezesa Sądu z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie T-435/09 R GL2006 Europe przeciwko Komisji i OLAF, niepublikowane w Zbiorze, pkt 14–16).
Uwagi te mają zastosowanie a fortiori do upoważnień do podpisu (wyrok Trybunału z dnia 14 lipca 1972 r. w sprawie 48/69 Imperial Chemical Industries przeciwko Komisji, Rec. s. 619, pkt 11–14) oraz, jak w niniejszej sprawie, w przypadku subdelegowania.
W tych okolicznościach należy uznać, że akty wydane przez szefa delegatury Unii w Czarnogórze działającego w charakterze subdelegowanego intendenta Komisji w ramach procedury dotyczącej zamówienia na dostawy o sygnaturze EuropeAid/129435/C/SUP/ME-NP nie pozwalają przyznać owej delegaturze statusu strony pozwanej i można w niniejszej sprawie przypisać je Komisji.
Twierdzenia skarżącej w przedmiocie znaczenia personelu delegatury Unii w Czarnogórze, sformułowanie ogłoszenia o zamówieniu lub brak akceptacji przez Komisję lub ESDZ statusu pozwanej w postępowaniu w przedmiocie środka tymczasowego nie pozwalają na podważenie ww. wniosku.
W trzeciej kolejności skarżąca powołuje się na wyrok Sądu z dnia 8 października 2008 r. w sprawie T-411/06 Sogelma przeciwko EAR, Zb.Orz. s. II-2771, w celu uzasadnienia oddalenia podniesionego przez delegaturę Unii w Czarnogórze zarzutu niedopuszczalności skargi.
W wyroku tym Sąd orzekł, że był właściwy do rozpoznania skargi przeciwko Europejskiej Agencji Odbudowy (EAR) o stwierdzenie nieważności decyzji unieważniających przetarg na roboty budowlane i wszczynających nową procedurę przetargową.
Należy jednakże zaznaczyć, że sytuacji delegatur Unii nie można w żadnym razie porównywać z sytuacją EAR w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. w pkt 66 wyroku w sprawie Sogelma przeciwko EAR.
W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd bowiem zaznaczył w pkt 3 i 50, że EAR jest organem wspólnotowym wyraźnie posiadającym osobowość prawną na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2667/2000 z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie EAR (Dz.U. L 306, s. 7) i mającym kompetencję, po zobowiązaniu EAR w tym zakresie przez Komisję, do realizacji przez nią samą programów pomocy Wspólnoty, między innymi dla Serbii i Czarnogóry.
Ten stan faktyczny różni się od sytuacji delegatury Unii w Czarnogórze działającej w ramach bezpośredniego zarządzania scentralizowanego ustanowionego w art. 53a rozporządzenia finansowego, a nie pośredniego, jak w przypadku EAR.
Ponadto Sąd uwzględnił okoliczność, że zgodnie z art. 13 ust. 2 i z art. 13a ust. 3 rozporządzenia nr 2667/2000 do EAR należy obrona przed sądem Unii w sporach sądowych dotyczących jej odpowiedzialności pozaumownej i decyzji wydanych przez nią na mocy art. 8 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145, s. 43).
Takiej zdolności do reprezentacji przed sądem oczywiście brakuje w odniesieniu do delegatur Unii.
Z całości powyższych rozważań wynika, że delegatura Unii w Czarnogórze nie może być uznana za organ lub jednostkę organizacyjną Unii i nie można przyznać jej statusu strony pozwanej.
Z powyższego wynika, że wniesiona przez skarżącą przeciwko delegaturze skarga jest niedopuszczalna w odniesieniu zarówno do sformułowanego tytułem głównym żądania stwierdzenia nieważności, jak i przedstawionego tytułem ewentualnym żądania odszkodowawczego (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 2 grudnia 1992 r. w sprawie C-370/89 SGEEM i Etroy przeciwko EBI, Rec. s. I-6211, pkt 16).
Niniejszą skargę należy zatem oddalić.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 87 § 2 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środka tymczasowego, zgodnie z żądaniem delegatury Unii w Czarnogórze, zarówno w postępowaniu w przedmiocie środka tymczasowego, jak i w postępowaniu głównym.
Z powyższych względów
SĄD (ósma izba)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje oddalona.
2)
Elti d.o.o. zostaje obciążona kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środka tymczasowego.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 4 czerwca 2012 r.
Sekretarz
E. Coulon
Prezes
L. Truchot
(
*1
) Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło