T-422/18

PostanowienieTSUE2019-05-14CELEX: 62018TO0422ECLI:EU:T:2019:339

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Europejskiej, udzielającej częściowego dostępu do dokumentów, jest dopuszczalna, jeśli przed wniesieniem skargi decyzja ta została zastąpiona inną decyzją całkowicie odmawiającą dostępu do tych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z powodu jej bezprzedmiotowości. Stwierdził, że zaskarżona decyzja z 5 marca 2018 r. została w całości cofnięta i zastąpiona decyzją z 7 czerwca 2018 r., która odmawiała dostępu do spornych dokumentów. Zgodnie z orzecznictwem, akt, który został wycofany i zastąpiony, znika z porządku prawnego Unii ze skutkiem ex tunc. W konsekwencji, w chwili wniesienia skargi, zaskarżona decyzja już nie istniała i nie wywoływała skutków prawnych, co oznaczało brak przedmiotu sporu. Sąd odrzucił argumenty skarżącej dotyczące utrzymującego się interesu prawnego, wskazując, że stwierdzenie nieważności nie przywróciłoby poprzedniej sytuacji ani nie usunęłoby dokonanych skutków ujawnienia, a także nie dowiedziono ryzyka powtórzenia się niezgodności z prawem w przyszłości.
Stan faktyczny
Komisja Europejska otrzymała wniosek o dostęp do dokumentów RATP na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001. W dniu 5 marca 2018 r. DG Move wydała decyzję udzielającą częściowego dostępu do tych dokumentów. Po złożeniu ponownego wniosku o dostęp, Komisja poinformowała o błędzie w wysłaniu dokumentów i uzyskała od osoby ubiegającej się o dostęp zobowiązanie do ich zniszczenia. Następnie, w dniu 7 czerwca 2018 r., Sekretarz Generalny Komisji wydał decyzję odmawiającą całkowitego dostępu do spornych dokumentów. RATP wniosła skargę o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji z 5 marca 2018 r., kwestionując udzielenie częściowego dostępu.
Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna. 2) Régie autonome des transports parisiens (RATP) zostaje obciążona kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE SĄDU (trzecia izba) z dnia 14 maja 2019 r. ( *1 ) Skarga o stwierdzenie nieważności – Dostęp do dokumentów – Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 – Dokumenty dotyczące postępowania wszczętego przez Komisję wobec państwa członkowskiego – Dokumenty pochodzące od skarżącej – Wniosek osoby trzeciej o udzielenie dostępu – Pierwotna decyzja o udzieleniu częściowego dostępu – Bezprzedmiotowość – Niedopuszczalność W sprawie T‑422/18 Régie autonome des transports parisiens (RATP), z siedzibą w Paryżu (Francja), reprezentowana początkowo przez adwokatów E. Morgana de Rivery’ego, P. Delelisa oraz C. Lavin, a następnie przez P. Delelisa oraz C. Lavin, strona skarżąca, przeciwko Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez A. Bucheta, W. Möllsa oraz C. Ehrbar, działających w charakterze pełnomocników, strona pozwana, mającej za przedmiot żądanie oparte na art. 263 TFUE i zmierzające do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrekcji Generalnej Komisji ds. Mobilności i Transportu z dnia 5 marca 2018 r. w przedmiocie wniosku o udzielenie dostępu do dokumentów pochodzących od RATP w zakresie, w jakim udzielono w niej częściowego dostępu do omawianych dokumentów, SĄD (trzecia izba), w składzie: S. Frimodt Nielsen, prezes, V. Kreuschitz (sprawozdawca) i N. Półtorak, sędziowie, sekretarz: E. Coulon, wydaje niniejsze Postanowienie Okoliczności powstania sporu W dniu 19 grudnia 2017 r. Komisja Europejska na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. 2001, L 145, s. 43) otrzymała wniosek o udzielenie dostępu do szeregu dokumentów, który został zarejestrowany pod sygnaturą GESTDEM 2017/7530 (zwany dalej „pierwotnym wnioskiem o udzielenie dostępu”), obejmujący w szczególności trzy dokumenty (zwane dalej „spornymi dokumentami”) sporządzone przez skarżącą, Régie autonome des transports parisiens (RATP). Spornymi dokumentami są: – skierowane do przewodniczącego Komisji pismo dyrektora generalnego skarżącej z dnia 21 maja 2012 r.; – skierowane do dyrektora generalnego Dyrekcji Generalnej (DG) Komisji ds. Mobilności i Transportu (zwanej dalej „DG Move”) pismo dyrektora generalnego skarżącej z dnia 22 maja 2012 r.; – skierowane do wiceprzewodniczącego Komisji pismo dyrektora generalnego skarżącej z dnia 28 marca 2013 r. W dniu 5 marca 2018 r. DG Move przyjęła i doręczyła autorowi pierwotnego wniosku o udzielenie dostępu (zwanemu dalej „osobą ubiegającą się o dostęp”), w drodze listu poleconego za potwierdzeniem odbioru i poczty elektronicznej, decyzję, w której udzieliła mu częściowego dostępu do spornych dokumentów (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”). Ponadto załączyła ona do zaskarżonej decyzji zredagowaną wersję spornych dokumentów, z których usunięto pewne informacje. W dniu 19 marca 2018 r. osoba ubiegająca się o dostęp zwróciła się do Sekretariatu Generalnego Komisji, na podstawie art. 7 rozporządzenia nr 1049/2001, z ponownym wnioskiem o udzielenie dostępu do spornych dokumentów w całości (zwanym dalej „ponownym wnioskiem o udzielenie dostępu”). W dniu 20 kwietnia 2018 r. DG Move poinformowała osobę ubiegającą się o dostęp o popełnionym przez siebie błędzie przy wysłaniu zaskarżonej decyzji i o tym, że sporne dokumenty nie powinny były zostać jej przekazane. DG Move zażądała od osoby ubiegającej się o dostęp, aby nie drukowała ona, nie zachowywała i nie wykorzystywała spornych dokumentów oraz aby zniszczyła przekazane jej wcześniej wiadomości. W dniu 25 kwietnia 2018 r. DG Move zwróciła się do osoby ubiegającej się o dostęp o podpisanie oświadczenia, zgodnie z którym zobowiązuje się ona, po pierwsze, do niewykorzystywania, nieujawniania, nieprzekazywania, niekopiowania i nieprzetwarzania zredagowanych wersji spornych dokumentów, z których usunięto pewne informacje, doręczonych jej w dniu 5 marca 2018 r., ani ich treści, po drugie, do niepodawania ich treści do publicznej wiadomości, a po trzecie, do zniszczenia wszelkich wersji elektronicznych lub papierowych spornych dokumentów. W tym samym dniu osoba ubiegająca się o dostęp zwróciła własnoręcznie przez nią podpisane oświadczenie. W dniu 27 kwietnia 2018 r., po zapoznaniu się z odpowiedzią Komisji na pytania zadane przez prezesa Sądu w postępowaniu w przedmiocie środka tymczasowego, które skarżąca wszczęła w dniu 23 kwietnia tego samego roku, zarejestrowanym pod numerem T‑250/18 R, a dotyczącym również kwestii ujawnienia spornych dokumentów w następstwie wcześniejszego wniosku o udzielenie dostępu, skarżąca dowiedziała się o pierwotnym wniosku o udzielenie dostępu oraz o omyłkowym przekazaniu przez Komisję zredagowanej wersji spornych dokumentów, z których usunięto pewne informacje, osobie ubiegającej się o dostęp. W dniu 4 maja 2018 r. odbyło się spotkanie skarżącej i Komisji, w trakcie którego skarżąca zażądała od Komisji przekazania jej skierowanej do osoby ubiegającej się o dostęp wiadomości elektronicznej z dnia 5 marca 2018 r. oraz dokumentów przesłanych tej osobie tego samego dnia. W dniu 23 maja 2018 r. skarżąca powtórzyła na piśmie swoje żądanie otrzymania kopii wiadomości elektronicznej z dnia 5 marca 2018 r. oraz wszystkich dokumentów, w tym spornych dokumentów, wysłanych do osoby ubiegającej się o dostęp. W dniu 7 czerwca 2018 r. sekretarz generalny Komisji wydał decyzję w przedmiocie ponownego wniosku o udzielenie dostępu (zwaną dalej „decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r.”) (zob. pkt 4 powyżej). W decyzji tej odmówił on jakiegokolwiek ujawnienia spornych dokumentów ze względu na to, że ich ujawnienie naruszyłoby toczące się postępowania sądowe w sprawach T‑250/18, RATP/Komisja i T‑250/18 R, RATP/Komisja. W dniu 12 czerwca 2018 r. Komisja doręczyła skarżącej zaskarżoną decyzję, wykaz 27 dokumentów wskazanych przez Komisję jako objęte pierwotnym wnioskiem o udzielenie dostępu oraz sporne dokumenty w postaci, w jakiej zostały one wysłane do osoby ubiegającej się o dostęp. Postępowanie i żądania stron Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 6 lipca 2018 r. skarżąca wniosła rozpatrywaną skargę. Oddzielnym pismem, złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 11 października 2018 r., Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności na podstawie art. 130 regulaminu postępowania przed Sądem. Skarżąca złożyła swoje uwagi w przedmiocie tego zarzutu w dniu 24 listopada 2018 r. W swej skardze skarżąca wnosi do Sądu o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim udzielono w niej dostępu do spornych dokumentów; – obciążenie Komisji kosztami postępowania. Podnosząc zarzut niedopuszczalności, Komisja wnosi do Sądu o: – tytułem żądania głównego – stwierdzenie, że skarga o stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalna, ponieważ jest bezprzedmiotowa; – tytułem żądania ewentualnego – uznanie skargi o stwierdzenie nieważności za niedopuszczalną z uwagi na brak interesu prawnego; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania. W uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności skarżąca wnosi do Sądu o: – oddalenie zarzutu niedopuszczalności; – uwzględnienie jej skargi; – obciążenie Komisji kosztami postępowania. Co do prawa Zgodnie z art. 130 §§ 1 i 7 regulaminu postępowania jeżeli strona pozwana o to wnosi, Sąd może rozstrzygnąć w przedmiocie niedopuszczalności skargi lub niewłaściwości Sądu bez rozpatrywania sprawy co do istoty. W niniejszej sprawie, jako że Komisja wniosła o rozstrzygnięcie w przedmiocie niedopuszczalności, Sąd, uznając, że akta sprawy wystarczająco wyjaśniają okoliczności zawisłej przed nim sprawy, postanawia rozstrzygnąć w przedmiocie tego wniosku bez dalszych czynności procesowych. W przedmiocie dopuszczalności zarzutu niedopuszczalności Zdaniem skarżącej jedynie art. 130 § 2 regulaminu postępowania pozwala na oparcie zarzutu niedopuszczalności na bezprzedmiotowości skargi. Ponieważ art. 130 § 2 regulaminu postępowania nie został podniesiony przez Komisję w zarzucie niedopuszczalności, skarżąca uważa, że zarzut ten należy odrzucić jako niedopuszczalny. W tym względzie należy zauważyć, że na poparcie swojego zarzutu niedopuszczalności Komisja nie powołuje się na utracenie przez skargę przedmiotu w toku postępowania, lecz na to, że skarga była bezprzedmiotowa w dniu jej wniesienia. Jednocześnie na podstawie art. 130 § 1 regulaminu postępowania strona pozwana może zwrócić się do Sądu o rozstrzygnięcie w przedmiocie niedopuszczalności bez rozpatrywania sprawy co do istoty, a bezprzedmiotowość skargi w dniu jej wniesienia jest podstawą niedopuszczalności. Ponadto w każdym wypadku, zgodnie z art. 129 regulaminu postępowania, Sąd może w każdej chwili z urzędu, po zapoznaniu się ze stanowiskiem stron, stwierdzić w drodze postanowienia z uzasadnieniem wystąpienie bezwzględnych przeszkód procesowych. Ponieważ niedopuszczalność skargi ze względu na bezprzedmiotowość w dniu jej wniesienia stanowi bezwzględną przeszkodę procesową, Sąd może orzec w tej kwestii z urzędu. W konsekwencji skarżąca niesłusznie twierdzi, że podniesiony przez Komisję zarzut niedopuszczalności jest niedopuszczalny. W przedmiocie zasadności zarzutu niedopuszczalności Argumenty stron Tytułem głównym Komisja uważa, że skargę należy uznać za niedopuszczalną w zakresie, w jakim dotyczy ona aktu, który już nie istniał w chwili jej wniesienia. Zdaniem Komisji zaskarżona decyzja została zastąpiona w całości decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r., wydaną po złożeniu ponownego wniosku o udzielenie dostępu. Ta ostatnia decyzja określa w sposób ostateczny stanowisko instytucji. Skarga wniesiona przez skarżącą w dniu 6 lipca 2018 r. jest bezprzedmiotowa, ponieważ ma ona na celu stwierdzenie nieważności aktu prawnego, który już nie istniał od dnia 7 czerwca 2018 r., kiedy to został zastąpiony decyzją Komisji z tegoż dnia w odpowiedzi na ponowny wniosek o udzielenie dostępu. Tak więc, niezależnie od kwestii interesu prawnego, sama przyczyna sporu wszczętego przez skarżącą nie istniała w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie. Komisja uważa ponadto, że decyzja z dnia 7 czerwca 2018 r. pozbawia argumenty skarżącej wszelkiej wartości, ponieważ co do istoty Komisja postanowiła we wspomnianej decyzji odmówić całkowicie dostępu do spornych dokumentów. Pomocniczo Komisja uważa, że rozpatrywana skarga powinna zostać uznana za niedopuszczalną ze względu na to, że skarżąca nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na decyzję zaskarżoną poprzez wszczęcie niniejszej instancji, ponieważ decyzja ta dawno przestała wywoływać wobec niej skutki. Komisja nie zaprzecza, że wskutek błędu w dniu 5 marca 2018 r. przekazała sporne dokumenty w zredagowanej wersji osobie ubiegającej się o dostęp drogą elektroniczną i że nie powinna była tego uczynić. Niemniej jednak uważa ona, że od czasu odkrycia tego błędu wprowadziła ona w życie wszelkie środki, tak aby błąd ten nie wywarł żadnego skutku wobec skarżącej. Zdaniem Komisji działanie to okazało się skuteczne, ponieważ osoba ubiegająca się o dostęp zobowiązała się w formie pisemnej do niewykorzystywania spornych dokumentów i do kompletnego ich usunięcia, tak w formie pisemnej, jak i elektronicznej. Komisja uważa, że skarżąca doskonale wiedziała o treści tych pisemnych zobowiązań, ponieważ była w posiadaniu dokumentu, który je zawierał, od końca kwietnia 2018 r. Komisja uważa zatem, że skarżąca błędnie twierdzi, po pierwsze, iż sporne dokumenty, w ich zredagowanej wersji, są dostępne erga omnes, a po drugie, że w dniu wszczęcia niniejszego postępowania nadal miała interes prawny, podczas gdy ponad dwa miesiące wcześniej zaskarżona decyzja przestała wywoływać w stosunku do niej jakikolwiek skutek. Zdaniem Komisji skarżąca twierdzi, ale nie wykazuje, że sporne dokumenty znajdują się „potencjalnie” w rękach jej konkurentów. Skarżąca uważa, że pojęcia przedmiotu sporu i interesu prawnego pokrywają się, ponieważ interes prawny strony skarżącej wobec przedmiotu skargi musi istnieć na etapie wniesienia tej skargi, pod rygorem jej niedopuszczalności. W konsekwencji skarżąca analizuje łącznie dwa zarzuty niedopuszczalności podniesione przez Komisję. Skarżąca uważa, po pierwsze, że zaskarżona decyzja wywiera samodzielne i szczególne skutki prawne. W tym względzie skarżąca podkreśla, że jest autorką spornych dokumentów i że w związku z tym faktyczny akt przekazania tych dokumentów w następstwie wydania zaskarżonej decyzji wywarł względem niej skutki. Skarżąca zauważa, że dopiero siedem tygodni po przekazaniu spornych dokumentów w dniu 5 marca 2018 r. Komisja zwróciła się do osoby ubiegającej się o dostęp o to, aby nie drukowała, nie zapisywała i nie przetwarzała tych dokumentów, które zostały jej przesłane przez pomyłkę. To wezwanie z dnia 20 kwietnia 2018 r. zostało uzupełnione w dniu 25 kwietnia 2018 r. i było podstawą zobowiązania się w tym samym dniu osoby ubiegającej się o dostęp do niewykorzystywania i nierozpowszechniania informacji zawartych w spornych dokumentach. Z tych okoliczności skarżąca wywodzi, że podczas siedmiu tygodni rozpowszechnianie informacji zawartych w spornych dokumentach miało skutek erga omnes i powinno zostać uznane za „poważne naruszenie jej uprawnień”, w związku z czym ta sytuacja ma szkodliwe skutki, które nadal wpływają na interesy skarżącej w niepodważalny sposób. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja wywarła względem niej skutki prawne, ponieważ z jednej strony oświadczenie osoby ubiegającej się o dostęp z dnia 25 kwietnia 2018 r. nie mogło zniwelować skutku erga omnes ujawnienia spornych dokumentów w okresie siedmiu tygodni poprzedzających zobowiązanie zawarte w tym oświadczeniu, a z drugiej strony wspomniane oświadczenie, podobnie jak decyzja z dnia 7 czerwca 2018 r., mogły mieć skutek wiążący jedynie dla Komisji i osoby ubiegającej się o dostęp. Zdaniem skarżącej we wskazanym okresie siedmiu tygodni sporne dokumenty mogły znaleźć się w rękach przedsiębiorstw konkurencyjnych i mogły zostać wykorzystane w krajowych postępowaniach sądowych, w ramach których przedstawiono pytania prejudycjalne identyczne z pytaniami postawionymi w sprawach połączonych Mobit i Autolinee Toscane (C‑350/17 i C‑351/17). Choć skarżąca nie może ocenić zakresu takiego przekazania, uważa, że zasada dobrej administracji nakładała na Komisję obowiązek przeprowadzenia dochodzenia co do wykorzystania spornych dokumentów przez osobę ubiegającą się o dostęp w celu zniwelowania, w stosownym przypadku i przy założeniu, że było to możliwe, faktycznego skutku erga omnes zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej środki podjęte przez Komisję w celu naprawienia jej błędu w oczywisty sposób nie mogły zaradzić ujawnieniu, którego skutek erga omnes jest dokonany i ostateczny. Skarżąca uważa, że fakt, iż w decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r. Komisja postanowiła nie ujawniać spornych dokumentów, jako że ujawnienie to mogłoby mieć niekorzystny wpływ na postępowania sądowe wszczęte przeciwko Komisji w sprawach T‑250/18 R i T‑250/18, nie tylko nie powstrzymuje skutku erga omnes ujawnienia, lecz potwierdza, że ujawnienie, które już spowodowało ingerencje we wspomniane postępowania sądowe, powinno być analizowane jako mogące spowodować dalsze ingerencje w przyszłości. W związku z tym skarżąca uważa, że ma nadal interes w stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. Po drugie, skarżąca uważa, że w decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r. nie można było uchylić i zastąpić zaskarżonej decyzji przede wszystkim dlatego, że w tej ostatniej decyzji udzielono zgody na ujawnienie spornych dokumentów ze skutkiem erga omnes w okresie od dnia 5 marca do dnia 25 kwietnia 2018 r. Zaskarżona decyzja nadal wywołuje skutki prawne w zakresie, w jakim sporne dokumenty, które zostały przekazane osobom trzecim przez osobę ubiegającą się o dostęp, mogą wciąż zostać przekazane kolejnym osobom trzecim przez pierwsze z osób trzecich, które weszły w posiadanie tych dokumentów zgodnie z prawem, przy czym decyzja z dnia 7 czerwca 2018 r. nie może tego w żaden sposób zmienić. Skarżąca uważa, że w decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r. nie można było uchylić i zastąpić zaskarżonej decyzji także dlatego, że decyzja z dnia 7 czerwca 2018 r. miała na celu wyjaśnienie podejścia Komisji do pierwotnego i ponownego wniosku o udzielenie dostępu względem osoby ubiegającej się o dostęp. Korespondencja Komisji z osobą ubiegającą się o dostęp z dnia 20 i 25 kwietnia 2018 r. miała jedynie ograniczony wpływ na przyszłe przekazanie spornych dokumentów przez osobę ubiegającą się o dostęp osobom trzecim, nie wywołując żadnych skutków w odniesieniu do wcześniejszego wykorzystania tych dokumentów przez osobą ubiegającą się o dostęp lub przez osoby trzecie, które mogą się nimi posługiwać jeszcze dzisiaj. Po trzecie, skarżąca uważa, że nawet jeśli należałoby uznać, iż zaskarżona decyzja została zastąpiona decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r., to zachowuje ona interes prawny we wniesieniu skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżąca przypomina w tym względzie, że w wyjątkowych przypadkach spór może nie stać się bezprzedmiotowy pomimo cofnięcia lub zastąpienia aktu, o którego stwierdzenie nieważności wniesiono, jeżeli strona skarżąca zachowuje wystarczający interes w uzyskaniu wyroku formalnie stwierdzającego nieważność tego aktu. Skarżąca uważa, że ma interes prawny we wniesieniu skargi i w uzyskaniu stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z następujących powodów: – po pierwsze, aby zapobiec wystąpieniu w przyszłości jakiejkolwiek innej niezgodności z prawem, która byłaby sprzeczna z jej interesami ze względu na fakt, iż sporne dokumenty są obecnie zgodnie z prawem wykorzystywane w ramach postępowań prejudycjalnych. Podejście polegające na zaakceptowaniu działań Komisji w niniejszej sprawie prowadziłoby do zaakceptowania tego, by jej służby udostępniały dokumenty ściśle poufne, przez pomyłkę lub nie, osobom ubiegającym się o dostęp, oraz aby te ujawnienia były następnie „korygowane” kilka tygodni później poprzez podpisanie deklaracji wiążących wyłącznie Komisję i daną osobę ubiegającą się o dostęp, zaś w żadnym stopniu osoby trzecie; – po drugie, zaskarżona decyzja nadal obowiązuje erga omnes w stosunku do wszystkich tych, którzy mieli dostęp do spornych dokumentów w wyniku błędu popełnionego przez Komisję, z wyjątkiem osoby ubiegającej się o dostęp, będącej adresatką decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r. W szczególności skarżąca uważa, że dokumenty te nadal istnieją i mogą zostać przedstawione przeciwko niej przy każdej istotnej okazji w ramach krajowych postępowań sądowych lub postępowań przed sądami Unii Europejskiej. W jej interesie jest w oczywisty sposób, aby mogła podnieść, że każdy faktyczny akt rozpowszechniania, który pozwala obecnie na dalsze wykorzystanie bez końca spornych dokumentów erga omnes, został uznany za nieważny przez sąd Unii, kończąc w ten sposób sytuację, w której jakiekolwiek możliwe w przyszłości wykorzystanie omawianych dokumentów byłoby legalne, miało wiążący charakter lub by mogły one zostać wykorzystane przed sądem. Ocena Sądu Należy przypomnieć, że aktami lub decyzjami, które mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 263 TFUE, są jedynie przepisy wywołujące wiążące skutki prawne mogące naruszyć interesy skarżącego poprzez istotną zmianę jego sytuacji prawnej (wyroki: z dnia 11 listopada 1981 r., IBM/Komisja, 60/81, EU:C:1981:264, pkt 9; z dnia 11 listopada 2004 r., Portugalia/Komisja, C‑249/02, EU:C:2004:7044, pkt 35; z dnia 26 stycznia 2010 r., Internationaler Hilfsfonds/Komisja, C‑362/08 P, EU:C:2010:40, pkt 51). W celu ustalenia, czy zaskarżony akt stanowi decyzję mogącą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, należy skupić się na treści rozpatrywanego aktu [zob. podobnie postanowienie z dnia 14 maja 2012 r., Sepracor Pharmaceuticals (Ireland)/Komisja, C‑477/11 P, niepublikowane, EU:C:2012:292, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo]. Co więcej, należy przypomnieć, że akt, który został wycofany i zastąpiony, całkowicie znika z porządku prawnego Unii. Cofnięcie aktu ma zatem co do zasady skutek ex tunc (zob. podobnie postanowienia: z dnia 28 maja 1997 r., Proderec/Komisja, T‑145/95, EU:T:1997:74, pkt 26; z dnia 14 września 2011 r., Włochy/Komisja, T‑239/10, niepublikowane, EU:T:2011:471, pkt 22; z dnia 8 czerwca 2017 r., Elevolution – Engenharia/Komisja, T‑691/16, niepublikowane, EU:T:2017:395, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszym przypadku po wydaniu zaskarżonej decyzji osoba ubiegająca się o dostęp złożyła ponowny wniosek w rozumieniu art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1049/2001, którego celem była zmiana przez Komisję jej stanowiska. W następstwie tego wniosku sekretarz generalny Komisji wydał, na podstawie art. 8 rozporządzenia nr 1049/2001, decyzję z dnia 7 czerwca 2018 r. odmawiającą w całości udzielenia dostępu do spornych dokumentów. Zatem w decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r. cofnięto i zastąpiono zaskarżoną decyzję (zob. podobnie wyroki: z dnia 2 października 2014 r., Strack/Komisja, C‑127/13 P, EU:C:2014:2250, pkt 89; z dnia 24 maja 2011 r., NLG/Komisja, T‑109/05 i T‑444/05, EU:T:2011:235, pkt 102 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponieważ zaskarżona decyzja stanowiła jedynie pierwsze stanowisko Komisji, które zostało w całości zastąpione decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r., to właśnie ta ostatnia zakończyła postępowanie, w związku z czym to ona ma charakter decyzji (zob. podobnie wyroku z dnia 16 października 2003 r., Co‑Frutta/Komisja, T‑47/01, EU:T:2003:272, pkt 30–32). Tak więc w chwili wniesienia skargi decyzja z dnia 7 czerwca 2018 r. zastąpiła już zaskarżoną decyzję i spowodowała jej zniknięcie z porządku prawnego Unii, tak że nie wywoływała już ona skutków, w tym wobec skarżącej. W konsekwencji niniejsza skarga była w dniu jej wniesienia bezprzedmiotowa i należy uznać ją za niedopuszczalną. Poszczególne argumenty przedstawione przez skarżącą nie podważają tego wniosku. Orzeczono co prawda, że skarga o stwierdzenie nieważności może nie stać się bezprzedmiotowa, jeżeli cofnięcie aktu, którego stwierdzenia nieważności się dochodzi, nastąpi w toku postępowania, a strona skarżąca zachowuje mimo to wystarczający interes w uzyskaniu wyroku stwierdzającego nieważność tego aktu (zob. podobnie wyroki: z dnia 7 czerwca 2007 r., Wunenburger/Komisja, C‑362/05 P, EU:C:2007:322, pkt 47, 50–52; z dnia 27 września 2002 r., Tideland Signal/Komisja, T‑211/02, EU:T:2002:232, pkt 48, 49; postanowienie z dnia 14 września 2011 r., Włochy/Komisja, T‑239/10, niepublikowane, EU:T:2011:471, pkt 23). Jednakże w niniejszym przypadku skarga skarżącej była już bezprzedmiotowa w chwili jej wniesienia (zob. pkt 38 powyżej). Ponadto w zakresie, w jakim skarżąca twierdzi, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji pozwala uniknąć sytuacji, w której niezgodność z prawem, jaką ma ona być dotknięta, mogłaby powtórzyć się w przyszłości, należy stwierdzić, że każda z podnoszonych przez skarżącą niezgodności z prawem jest ściśle związana ze szczególnymi okolicznościami niniejszej sprawy i że skarżąca nie wykazała w wystarczający sposób ryzyka, że powtórzą się one w przyszłości. Przeciwnie, zachowanie Komisji w następstwie błędnego ujawnienia spornych dokumentów, takie jak opisane w pkt 5 i 6 powyżej, wskazuje, że ryzyko, iż takie ujawnienie powtórzy się w przyszłości, nie zostało dowiedzione. Co więcej, w zakresie, w jakim skarżąca uważa, że ma nadal interes prawny, ponieważ w braku stwierdzenia nieważności zaskarżona decyzja nadal obowiązuje erga omnes, z wyjątkiem osoby ubiegającej się o dostęp, będącej adresatką decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r., należy stwierdzić, że ocena ta jest błędna. Jak wskazano w pkt 37 powyżej, zaskarżona decyzja została zastąpiona decyzją z dnia 7 czerwca 2018 r. Nie można zatem twierdzić, że w stosunku do osób innych niż osoba ubiegająca się o dostęp zaskarżona decyzja, po wydaniu decyzji z dnia 7 czerwca 2018 r., nadal obowiązuje. Wreszcie w zakresie, w jakim skarżąca uzasadnia swój interes prawny częściowym ujawnieniem spornych dokumentów w następstwie wydania zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie pozwoli na przywrócenie poprzedniej sytuacji. Jakkolwiek bowiem wyrok Sądu stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji ma skutek erga omnes ze względu na bezwzględną powagę rzeczy osądzonej, a tym samym znosi ją z mocą wsteczną względem wszystkich jednostek [zob. podobnie wyrok z dnia 1 czerwca 2006 r., P i O European Ferries (Vizcaya) i Diputación Foral de Vizcaya/Komisja, C‑442/03 P i C‑471/03 P, EU:C:2006:356, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo], to jednak takie stwierdzenie nieważności nie usunie dokonanych skutków ujawnienia spornych dokumentów w następstwie wydania wspomnianej decyzji. Tak więc stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie odwróciłoby skutków ujawnienia spornych dokumentów, ponieważ zapoznanie się z tymi informacjami przez wszystkie osoby, które je odczytały, ma charakter natychmiastowy i nieodwracalny. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie może zatem przynieść skarżącej korzyści. Postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako niedopuszczalnej ze względu na jej bezprzedmiotowość nie ma jednak wpływu na możliwość wniesienia przez skarżącą skargi o odszkodowanie, w zakresie, w jakim uznaje ona, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządziło jej szkodę. Na podstawie zasady autonomii środków zaskarżenia strona może bowiem wystąpić do sądu w drodze skargi o stwierdzenie odpowiedzialności odszkodowawczej i żaden przepis nie zobowiązuje jej do dochodzenia stwierdzenia nieważności niezgodnego z prawem aktu, który spowodował powstanie szkody po jej stronie (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 września 1999 r., Komisja/AssiDomän Kraft Products i in., C‑310/97 P, EU:C:1999:407, pkt 59; z dnia 28 lutego 2018 r., Vakakis kai Synergates/Komisja, T‑292/15, EU:T:2018:103, pkt 30). Z całości powyższych rozważań wynika, że skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną. W przedmiocie kosztów Komisja uważa, że skarżąca powinna zostać obciążona kosztami postępowania, ponieważ z jednej strony skarga jest niedopuszczalna, a z drugiej strony w chwili wniesienia skargi skarżąca powinna była wiedzieć, że przekazanie spornych dokumentów w wyniku błędu było pozbawione jakichkolwiek skutków, że złożono ponowny wniosek o udzielenie dostępu i że Komisja wyda w następstwie tego wniosku decyzję, która należycie uwzględni jej interesy. Skarżąca uważa, że należy obciążyć Komisję całością kosztów postępowania, ponieważ zarzut niedopuszczalności przedstawiony przez Komisję należy oddalić oraz ponieważ rzecznik generalny H. Saugmandsgaard Øe w opinii w sprawach połączonych Mobit i Autolinee Toscane (C‑350/17 i C‑351/17, EU:C:2018:869) odrzucił dokonaną przez Komisję interpretację zakresu rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz.U. 2007, L 315, s. 1). Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy zgodnie z żądaniem Komisji obciążyć ją kosztami postępowania.   Z powyższych względów, SĄD (trzecia izba) postanawia, co następuje:   1) Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna.   2) Régie autonome des transports parisiens (RATP) zostaje obciążona kosztami postępowania.   Sporządzono w Luksemburgu w dniu z dnia 14 maja 2019 r. Sekretarz E. Coulon Prezes S. Frimodt Nielsen ( *1 ) Język postępowania: francuski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło