T-45/01
WyrokTSUE2007-07-12CELEX: 62001TJ0045(01)ECLI:EU:T:2007:221
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
W jaki sposób należy szczegółowo obliczyć wysokość odszkodowania za szkodę materialną (utracone wynagrodzenie, korzyści i prawa emerytalne) dla byłych pracowników wspólnego przedsiębiorstwa JET, którzy byli błędnie zatrudnieni jako personel kontraktowy zamiast personel tymczasowy, w oparciu o zasady ustalone w wyroku wstępnym, oraz czy odszkodowania te podlegają krajowym obciążeniom podatkowym?Ratio decidendi
Sąd ustalił wysokość odszkodowania, stosując zasady określone w wyroku wstępnym, które nakazywały porównanie faktycznie otrzymanego wynagrodzenia i korzyści z tymi, które skarżący otrzymaliby jako personel tymczasowy. Przy obliczeniach uwzględniono rzeczywistą karierę zawodową skarżących w JET, w tym awanse, dla ustalenia początkowej grupy zaszeregowania i stopnia, a także szczegółowo rozliczono korzyści związane z wynagrodzeniem (np. płatne urlopy, godziny nadliczbowe) oraz prawa emerytalne, biorąc pod uwagę cały okres zatrudnienia w JET, proporcjonalnie do pięcioletniego okresu odszkodowawczego. Sąd potwierdził również, że zarówno kwota główna odszkodowania, jak i odsetki, są wolne od krajowych obciążeń podatkowych na mocy Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów, co wynika z ich nierozerwalnego związku z odszkodowaniem za bezprawność Wspólnoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy 95 (ostatecznie 93) byłych pracowników wspólnego przedsiębiorstwa Joint European Torus (JET), którzy byli zatrudnieni jako personel kontraktowy. Skarżący twierdzili, że powinni byli być zatrudnieni jako personel tymczasowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (EWEA). Wcześniejszy wyrok wstępny Sądu Pierwszej Instancji (T-45/01 Sanders i in. przeciwko Komisji, 2004) uznał, że Komisja dopuściła się zawinionej bezprawności, nie oferując im umów dla personelu tymczasowego, co spowodowało szkodę materialną. Szkoda ta polegała na różnicy między wynagrodzeniem, korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie otrzymaliby jako personel tymczasowy, a tym, co faktycznie otrzymali. Okres odszkodowawczy został ograniczony do pięciu lat poprzedzających wniosek o odszkodowanie. Ponieważ strony nie doszły do porozumienia co do konkretnych kwot, Sąd przystąpił do ich ustalenia.Rozstrzygnięcie
SĄD (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1) Komisja zapłaci każdemu ze skarżących odszkodowanie w kwocie wskazanej dla każdego z nich w kolumnie 6 załącznika 3 do niniejszego wyroku.
2) Od kwoty tej należne są odsetki w wysokości 5,25%, licząc od dnia 31 grudnia 1999 r. do dnia rzeczywistej zapłaty.
3) Komisja pokryje swoje własne koszty oraz koszty poniesione przez skarżących w całym postępowaniu przed Sądem.
4) Rada poniesie swoje własne koszty.Pełny tekst orzeczenia
Sprawa T‑45/01
Stephen G. Sanders i in.
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich
Pracownicy zatrudnieni przez wspólne przedsiębiorstwo JET – Stosowanie wobec nich odmiennego statusu prawnego niż wobec członków personelu tymczasowego – Odszkodowanie za poniesioną szkodę materialną
Streszczenie wyroku
1. Postępowanie – Podnoszenie nowych zarzutów w toku postępowania
(regulamin Sądu, art. 44)
2. Urzędnicy – Skarga – Nieograniczone prawo orzekania
3. Urzędnicy – Skarga – Nieograniczone prawo orzekania
4. Urzędnicy – Skarga – Nieograniczone prawo orzekania
1. Żądania zawierające dane liczbowe złożone w ramach skargi o odszkodowanie po ogłoszeniu wyroku wstępnego, którym Sąd nakazał
Wspólnocie naprawienie szkody wyrządzonej członkom personelu wspólnego przedsiębiorstwa EWEA w związku ze stosowaniem wobec
nich odmiennego statusu prawnego niż wobec członków personelu tymczasowego, zmienione celem uwzględnienia zasady obliczania
wysokości poniesionej szkody określonej wyrokiem wstępnym, nie mogą być uznane za niedopuszczalne, bowiem stanowią one dopuszczalne
rozwinięcie żądań sformułowanych w skardze przede wszystkim dlatego, że po pierwsze, czynniki niezbędne dla obliczenia wysokości
szkody zostały przez Sąd po raz pierwszy ustalone w wyroku wstępnym, a po drugie, elementy składające się na szkodę i szczegółowy
sposób obliczenia odszkodowania nie były jeszcze roztrząsane.
W istocie skoro wyrok wstępny ustalił okres, za jaki jest należne odszkodowanie, jego elementy składowe oraz metodę, jaką
należy stosować przy obliczaniu dokładnej wysokości odszkodowania należnego każdemu ze skarżących, w następstwie tego wyroku
powinno być możliwe skorygowanie wyrażonej w liczbach oceny indywidualnych roszczeń.
(por. pkt 21, 22)
2. W ramach skargi o odszkodowanie po ogłoszeniu wyroku wstępnego, którym Sąd nakazał Wspólnocie naprawienie szkody wyrządzonej
członkom personelu wspólnego przedsiębiorstwa Joint European Torus (JET) w związku ze stosowaniem wobec nich odmiennego statusu
prawnego niż wobec członków personelu tymczasowego, grupa zaszeregowania i stopień w dniu początku okresu dającego prawo do
odszkodowania należy ustalić z uwzględnieniem jego rzeczywistego zatrudnienia, zaś okres ten wynosi pięć lat, licząc od daty
początku obowiązywania najstarszej zawartej lub przedłużonej umowy, przy czym data ta nie może wykraczać poza okres pięciu
lat.
O ile bowiem Sąd ograniczył prawo do uzyskania naprawienia szkody każdego ze skarżących do maksymalnego okresu pięciu lat,
orzekł jednak, że od początku, to jest od ich pierwszego zatrudnienia, zainteresowani powinni być zatrudnieni jako członkowie
personelu tymczasowego, a stan bezprawności trwał przez cały okres istnienia przedsiębiorstwa wspólnego. W konsekwencji sytuacji
każdego ze skarżących na początku okresu dającego prawo do odszkodowania nie można traktować na równi z sytuacją wynikającą
z pierwszego zatrudnienia, lecz przy jej rozpatrywaniu należy uwzględnić, że już w chwili pierwszego zatrudnienia w charakterze
pracownika kontraktowego zainteresowany powinien był zostać zatrudniony jako członek personelu tymczasowego, co prowadzi do
uwzględnienia „kariery zawodowej” sprzed tego okresu. Ta metoda „odtworzenia ścieżki kariery” w sposób nieunikniony obejmuje
awanse, jakie każdy ze skarżących mógłby uzyskać.
W odniesieniu do awansów w okresie dającym prawo do odszkodowania Sąd uznał, że to utrzymanie dyskryminującego prawnie położenia
tego personelu właśnie względem etatowych członków zespołu projektu JET stanowi zawinioną bezprawność i spowodowało wyrządzenie
im szkody. W konsekwencji podobnym położeniem personelu tymczasowego EWEA, które powinno być punktem wyjścia przy ustalaniu,
z jakich postępów kariery skarżący mogliby skorzystać, jest sytuacja, w danym wypadku najbardziej korzystna, etatowych członków
zespołu projektu JET.
(por. pkt 49–51, 65, 68)
3. W wyroku wstępnym, którym Sąd nakazał Wspólnocie naprawienie szkody wyrządzonej członkom personelu wspólnego przedsiębiorstwa
Joint European Torus (JET) w związku ze stosowaniem wobec nich odmiennego statusu prawnego niż wobec członków personelu tymczasowego,
Sąd orzekł, że szkoda wynikała z różnicy między wynagrodzeniem i związanymi z nim korzyściami, jakie zainteresowani mogli
uzyskać lub nabyć, jeśli pracowaliby na rzecz projektu JET w charakterze członków personelu tymczasowego, a wynagrodzeniem
i związanymi z nim korzyściami, jakie faktycznie uzyskali lub nabyli jako personel kontraktowy.
Wynika z tego, po pierwsze, że w celu ustalenia wspólnotowego wynagrodzenia netto, jakie otrzymałby każdy ze skarżących w okresie
dającym prawo do odszkodowania określonym przez Sąd, jeżeli zostałby zatrudniony w charakterze członka personelu tymczasowego,
należy uwzględnić ogół korzyści, o jakie zainteresowany mógłby się ubiegać, biorąc pod uwagę czynniki związane z jego sytuacją
osobistą i zawodową, co do których jest w stanie przedstawić potwierdzające je dokumenty. Nie należy natomiast włączać diet,
jakie mogłyby zostać pobrane z tytułu podróży służbowych, gdyż w JET zwracane były wszystkie koszty pobytu, natomiast diety
służbowe zostały zmniejszone, a nawet zniesione. Po drugie, w celu ustalenia krajowego wynagrodzenia netto otrzymanego przez
każdego ze skarżących w charakterze pracownika kontraktowego w tym okresie dającym prawo do odszkodowania należy wziąć pod
uwagę wszystkie wynagrodzenia rzeczywiście uzyskane przez skarżących z tego tytułu, w szczególności diety dzienne, które ewentualnie
uzyskali niektórzy ze skarżących z powodu ich oddalenia od siedziby JET.
(por. pkt 77–79)
4. W wyroku wstępnym, którym Sąd nakazał Wspólnocie naprawienie szkody poniesionej przez członków personelu wspólnego przedsiębiorstwa
Joint European Torus (JET) wskutek stosowania do nich odmiennego statusu prawnego niż wobec członków personelu tymczasowego,
Sąd orzekł, że od początku, skarżący powinni być zatrudnieni jako członkowie personelu tymczasowego oraz że stan bezprawności
trwał dłużej niż określony przez Sąd okres dający prawo do odszkodowania. Stwierdzenie to powoduje konieczność uwzględnienia
faktu, że skarżący mogli nabyć prawa emerytalne za cały okres, który każdy z nich rzeczywiście przepracował w JET, z tym że
odszkodowanie z tytułu tych ewentualnych praw jest ograniczone do okresu dającego prawo do odszkodowania.
W konsekwencji w celu ustalenia części odszkodowana odpowiadającej prawom emerytalnym należy wziąć pod uwagę, w przypadku
każdego ze skarżących, datę jego pierwszego rzeczywistego zatrudnienia przez JET, która może w niektórych przypadkach poprzedzać
okres dający prawo do odszkodowania, gdyż odszkodowanie jest należne z tytułu utraty praw emerytalnych dotyczących co najwyżej
pięciu lat odpowiadających okresowi dającemu prawo do odszkodowania. Wspomniane co najwyżej pięć lat nie są jedynymi latami
powodującymi powstanie praw. To bowiem cały okres pracy każdego ze skarżących powoduje powstanie na jego rzecz praw emerytalnych,
a odpowiednie uprawnienia zostaną następnie pomniejszone poprzez ustalenie proporcji długości okresu dającego prawa do odszkodowania
w odniesieniu do całego okresu zatrudnienia.
Ponadto należy stwierdzić, że odszkodowanie należne z tytułu praw emerytalnych nie może być niższe niż wartość aktuarialna
salda zgromadzonego na rzecz każdego ze skarżących ze składek pracownika i pracodawcy za okres co najwyżej pięciu lat odpowiadającego
okresowi dającemu prawo do odszkodowania.
Natomiast w przypadku, gdy któryś ze skarżących, w szczególności dlatego że przepracował w JET mniej niż 10 lat, z powodu
uregulowań zawartych w regulaminie pracowniczym w żadnym razie nie mógł nabyć praw do emerytury, lecz jednie do odprawy, odszkodowanie
z tytułu utraty takiego dodatku, pomniejszone poprzez ustalenie proporcji długości okresu dającego prawa do odszkodowania
w odniesieniu do całego okresu zatrudnienia, stanowi kwotę alternatywną, która powinna być mu przyznana.
(por. pkt 90–93)
WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (pierwsza izba)
z dnia 12 lipca 2007 r.
Pracownicy zatrudnieni przez wspólne przedsiębiorstwo JET – Stosowanie wobec nich odmiennego statusu prawnego niż wobec członków personelu tymczasowego – Odszkodowanie za poniesioną szkodę materialną
W sprawie T‑45/01
Stephen G. Sanders, zamieszkały w Oxon (Zjednoczone Królestwo), oraz 94 pozostałych skarżących, których nazwiska są zamieszczone w załączniku,
reprezentowani początkowo przez P. Rotha, QC, oraz I. Huttona, E. Mitrophanous i A. Howarda, barristers, a następnie przez
P. Rotha, I. Huttona i B. Laska, barrister,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez J. Curralla, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona pozwana,
popieranej przez
Radę Unii Europejskiej, reprezentowaną początkowo przez J.-P. Hixa i A. Pilette'a, następnie przez J.-P. Hixa i B. Driessena, działających w charakterze
pełnomocników,
interwenient,
mającej za przedmiot wniosek o ustalenie, w następstwie wyroku Sądu z dnia 5 października 2004 r. w sprawie T‑45/01 Sanders
i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. II‑3315, wysokości odszkodowania za szkodę majątkową poniesioną przez każdego ze skarżących
w związku z niezatrudnieniem w charakterze członków personelu tymczasowego Wspólnot Europejskich do świadczenia pracy w ramach
wspólnego przedsiębiorstwa Joint European Torus (JET),
SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (pierwsza izba),
w składzie: B. Vesterdorf, prezes, M. Jaeger i H. Legal, sędziowie,
sekretarz: C. Kristensen, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 20 marca 2007 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Okoliczności powstania sporu i postępowanie
1 Wyrokiem z dnia 5 października 2004 r. w sprawie T‑45/01 Sanders i in. przeciwko Komisji (zwanym dalej „wyrokiem wstępnym”)
Sąd orzekł, że Komisja, nie proponując skarżącym, wbrew statutowi wspólnego przedsiębiorstwa Joint European Torus (JET), umów
zawieranych z pracownikami personelu tymczasowego, dopuściła się zawinionej bezprawności mogącej spowodować powstanie odpowiedzialności
Wspólnoty i że bezprawność ta spowodowała utratę przez nich poważnej szansy na otrzymanie propozycji umowy o pracę w charakterze
członka personelu tymczasowego, a szkoda poniesiona przez skarżących w okresie pracy we wspólnym przedsiębiorstwie JET wynika
z różnicy między wynagrodzeniem, związanymi z nim korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie zainteresowani mogli uzyskać lub
nabyć, jeśli pracowaliby na rzecz projektu JET w charakterze członków personelu tymczasowego, a wynagrodzeniem, związanymi
z nim korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie faktycznie uzyskali lub nabyli jako personel kontraktowy (pkt 142, 158 i 167
wyroku wstępnego).
2 Sąd jednak, mając na uwadze fakt, że skarżący powinni byli zażądać odszkodowania w rozsądnym terminie, który nie przekraczałby
pięciu lat od chwili zapoznania się z dyskryminującym położeniem, na które się skarżą, uznał, że należne odszkodowanie należy
obliczyć – dla każdego skarżącego – poczynając od daty początku obowiązywania najstarszej zawartej lub przedłużonej przez
niego umowy, przy czym data ta nie może wykraczać poza okres pięciu lat poprzedzających dzień przedstawienia Komisji wniosku
o odszkodowanie (pkt 72 wyroku wstępnego).
3 W związku z tym, że Sąd nie był w stanie określić wysokości odszkodowania należnemu każdemu ze skarżących, wyrokiem wstępnym
(pkt 170) ustalił zasady i kryteria, na podstawie których wezwał strony do zawarcia ugody, a w razie jej braku strony powinny
zwrócić się do Sądu z wnioskami zawierającymi dane liczbowe.
4 I tak strony powinny:
1) określić stanowiska i grupy zaszeregowania, które odpowiadałyby funkcjom wykonywanym przez każdego ze skarżących, gdyby w dniu
początku obowiązywania najstarszej zawartej z nim lub przedłużonej umowy zaoferowano mu umowę o pracę w charakterze członka
personelu tymczasowego, przy czym data ta nie może wykraczać poza okres pięciu lat poprzedzających dzień przedstawienia Komisji
wniosku o odszkodowanie (pkt 169 i 171 wyroku wstępnego);
2) dokonać odtworzenia ścieżki kariery właściwej dla zainteresowanego, począwszy od jego zatrudnienia do wymienionego maksymalnego
okresu ostatnich pięciu lat, uwzględniając:
– średni wzrost wynagrodzenia na stanowisku i w grupie zaszeregowania odpowiadającej pracownikowi Europejskiej Wspólnoty Energii
Atomowej (EWEA), zatrudnionemu w danym przypadku w JET,
– ewentualny awans, jaki zainteresowany mógł otrzymać w czasie tego okresu w oparciu o przyjęte stanowisko i stopień zaszeregowania,
uwzględniając średni awans przyznany członkom personelu tymczasowego EWEA, będącym w podobnym położeniu (pkt 172 wyroku wstępnego);
3) dokonać porównania między położeniem członka personelu tymczasowego Wspólnot a położeniem pracownika kontraktowego, w oparciu
o kwoty netto, po odliczeniu składek, potrąceń i innych opłat pobranych zgodnie z obowiązującymi przepisami (pkt 173 wyroku
wstępnego).
5 Sąd uściślił, że okres, za który przysługuje odszkodowanie, rozpoczynał się od daty początku obowiązywania najstarszej zawartej
z nim lub przedłużonej umowy w okresie pięciu lat poprzedzających dzień przedstawienia Komisji wniosku o odszkodowanie i kończył
bądź w dniu, w którym zainteresowany zaprzestał pracy na rzecz projektu JET, jeśli nastąpiło to przed zakończeniem projektu
w dniu 31 grudnia 1999 r., bądź w tym dniu, jeśli pracował on na rzecz projektu JET do jego zakończenia (pkt 174 wyroku wstępnego).
6 Wreszcie Sąd orzekł, że odszkodowanie to, zmierzające do wyrównania utraty wynagrodzenia i związanych z nim korzyści, objętych
zakresem stosowania Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów urzędników i pracowników Wspólnot Europejskich i obliczanych
z uwzględnieniem podatku wspólnotowego, jest wolne od jakichkolwiek podatków i nie podlega krajowym obciążeniom podatkowym.
(pkt 176 wyroku wstępnego).
7 Strony nie doszły do porozumienia we wszystkich kwestiach związanych z dokładnym ustaleniem wysokości odszkodowania należnego
każdemu z zainteresowanych, w związku z czym w dniu 28 października 2005 r. przedłożyły Sądowi ich żądania zawierające dane
liczbowe.
8 W drodze środka organizacji postępowania, doręczonego w dniu 19 grudnia 2006 r., Sąd na podstawie art. 64 regulaminu zażądał
od stron informacji i wyjaśnień w przedmiocie nadal istniejących między stronami rozbieżności w zakresie oceny szkody poniesionej
przez każdego ze skarżących.
9 Skarżący udzielili odpowiedzi na pytanie Sądu pismem złożonym w sekretariacie w dniu 20 lutego 2007 r. Komisja przekazała
swoje uwagi w przedmiocie odpowiedzi skarżących pismem złożonym w sekretariacie w dniu 1 marca 2007 r.
10 W odpowiedziach na pytania Sądu strony, które w konsekwencji zarządzonych środków organizacji postępowania przedstawiły żądania
zawierające dane liczbowe, dodały, że niektóre z rozbieżności zostały już przez nie usunięte, i uwypukliły kwestie, jakie
nadal pozostawały sporne.
11 Postanowieniem z dnia 7 marca 2007 r. prezes pierwszej izby Sądu, na podstawie art. 115 § 1 i art. 116 § 6 regulaminu, odrzucił
wniosek Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta
jako złożony po terminie.
12 Na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. Sąd wysłuchał wystąpień stron oraz ich odpowiedzi na pytania Sądu. Komisja przedstawiła
poprawioną wersję załączników do jej uwag z dnia 1 marca 2007 r.
13 Po rozprawie Sąd wyznaczył skarżącym tygodniowy termin do przedstawienia ewentualnych poprawek do dokumentów przedłożonych
na rozprawie przez Komisję. W dniu 27 marca 2007 r., na wniosek skarżących, prezes przedłużył wyznaczony termin: Komisji do
dnia 30 marca 2007 r., a skarżącym do dnia 3 kwietnia 2007 r., w celu umożliwienia pozwanej dostarczenia ostatnich poprawek
do jej żądań zawierających dane liczbowe, a skarżącym – złożenia uwag co do tych ostatnich informacji.
14 Procedura ustna została zamknięta w dniu 17 kwietnia 2007 r.
Żądania stron
15 Skarżący wnoszą do Sądu Pierwszej Instancji o:
– zasądzenie od Komisji na rzecz skarżących odszkodowania za utratę wynagrodzenia, emerytury i pozostałych korzyści, wynikającą
z naruszenia na ich szkodę przepisów prawa wspólnotowego, w łącznej kwocie – obejmującej ogół skarżących – wynoszącej na dzień
31 października 2005 r. 27 744 467 funtów szterlingów (GBP);
– obciążenie Komisji kosztami postępowania.
16 Komisja, wspierana przez Radę, wnosi do Sądu Pierwszej Instancji o:
– zasądzenie od niej, na podstawie wyroku wstępnego i zgodnie z jej uwagami, odszkodowania w łącznej kwocie – obejmującej ogół
skarżących – wynoszącej na dzień 31 października 2005 r. 5 767 682 GBP;
– obciążenie jej połową kosztów skarżących.
Co do prawa
Zakres sporu rationae personae
17 W odpowiedzi na pytania zadane przez Sąd na rozprawie skarżący wskazali, że dwóch spośród nich, M. Organ i R. Sibbald, nie
składa wniosku o odszkodowanie.
18 Sąd zatem przyjmuje to do wiadomości i stwierdza, że 93 spośród 95 skarżących wnosi o zasądzenie odszkodowania.
19 Skarżący dodali ponadto, że S. Rivers, która w czasie trwania postępowania zawarła związek małżeński, figuruje w żądaniu zasądzenia
odszkodowania pod nazwiskiem S. Playle. W celu uniknięcia jakiejkolwiek możliwości pomyłki do celów niniejszego wyroku będzie
ona identyfikowana pod nazwiskiem Rivers-Playle.
Co do wysokości żądań odszkodowawczych
20 Nie uciekając się do zarzutu niedopuszczalności, Komisja podnosi, że roszczenia odszkodowawcze skarżących za okres dający
prawo do odszkodowania ustalony w wyroku wstępnym (1995–1999) są ponad półtorakrotnie wyższe od ich roszczeń początkowych.
Uważa, że choć roszczenia te zostały przez skarżących zmienione z uwzględnieniem informacji, jakich ona sama udzieliła w trakcie
wspólnych dyskusji, to zasadnicze zwiększenie roszczeń skarżących nie spełnia wymogów art. 44 regulaminu.
21 Co do zasady należy zauważyć, że w sprawie, w której wyrokiem wstępnym określono zasady obliczania wysokości poniesionej szkody
i zarządzono sporządzenie ekspertyzy, Trybunał dopuścił możliwość podwyższenia początkowych żądań i uznał takie zmodyfikowane
żądania za dopuszczalne. Uznał, że takie żądania stanowiły dopuszczalne, a nawet konieczne rozwinięcie żądań sformułowanych
w skardze, przede wszystkim dlatego, że po pierwsze czynniki niezbędne dla obliczenia wysokości szkody zostały przez Trybunał
po raz pierwszy ustalone w wyroku wstępnym, a po drugie elementy składające się na szkodę i szczegółowy sposób obliczenia
odszkodowania nie były jeszcze roztrząsane. Trybunał dodał, że w sentencji wyroku wstępnego wezwał strony do przedstawienia
żądań zawierających dane liczbowe na wypadek, gdyby nie doszły do porozumienia co do wysokości szkody. Stwierdził, że takie
wezwanie nie miałoby znaczenia, gdyby po wydaniu tego wyroku strony nie mogły sformułować żądań odmiennych niż zawarte w skardze
(wyrok Trybunału z dnia 27 stycznia 2000 r. w sprawach połączonych C‑104/89 i C‑37/90 Mulder i in. przeciwko Radzie i Komisji,
Rec. str. I‑203, pkt 38–40).
22 Podobnie w niniejszej w sprawie, skoro wyrok wstępny ustalił okres, za jaki jest należne odszkodowanie, jego elementy składowe
oraz metodę, jaką należy stosować przy obliczaniu dokładnej wysokości odszkodowania należnego każdemu ze skarżących, w następstwie
tego wyroku powinno być możliwe skorygowanie wyrażonej w liczbach oceny indywidualnych roszczeń.
23 Ponadto z akt sprawy wynika, że żądania odszkodowawcze skarżących na dzień 31 października 2005 r., zmodyfikowane w świetle
wyroku wstępnego, są – jeżeli uwzględnić łączną kwotę roszczeń początkowych, a nie jedynie ich część dotyczącą okresu dającego
prawo do odszkodowania – niższe, a nie wyższe od żądań początkowych.
24 Zastrzeżenie Komisji dotyczące kwoty żądań końcowych nie może zatem zostać uwzględnione, gdyż nie ma znaczenia dla sprawy.
Uwagi wstępne
25 Przedmiotem niniejszego wyroku jest ustalenie kwoty odszkodowania należnego każdemu ze skarżących tytułem naprawienia szkody
wynikłej z bezprawności stwierdzonej wyrokiem wstępnym, zgodnie z zasadami i kryteriami w nim określonymi, a przypomnianymi
powyżej w pkt 1–6, jako że strony nie doszły do pełnego porozumienia co do wszystkich kwestii w celu wdrożenia zasad i kryteriów
ustalonych przez Sąd.
26 Na wstępie należy zauważyć, że wyrok wstępny nie został zaskarżony ani w zakresie zasady przyjęcia odpowiedzialności Wspólnoty
z powodu stwierdzonej bezprawności, ani w zakresie uznania szkody poniesionej przez skarżących, których prawa do uzyskania
odszkodowania zostały ograniczone do maksymalnie pięciu lat, ani w zakresie zasad i kryteriów mających służyć ustaleniu wysokości
odszkodowania należnego każdemu z nich. Wyrok ten zatem stał się we wszystkich tych kwestiach, które uzyskały powagę rzeczy
osądzonej, prawomocny i jest wiążący przy ostatecznym rozstrzyganiu sporu (wyrok Trybunału z dnia 19 lutego 1991 r. w sprawie
C‑281/89 Włochy przeciwko Komisji, Rec. str. I‑347, pkt 14, oraz postanowienia Trybunału z dnia 11 lipca 1996 r. w sprawie
C‑397/95 P Coussios przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3873, pkt 25, i z dnia 28 listopada 1996 r. w sprawie C‑277/95 P Lenz przeciwko
Komisji, Rec. str. 6109, pkt 48–54, a w zakresie powagi rzeczy osądzonej nadanej wyrokiem wstępnym ww. wyrok w sprawie Mulder
i in. przeciwko Radzie i Komisji, pkt 54–56). W wyżej wymienionych uwagach z dnia 1 marca 2007 r. Komisja ponadto podkreśliła,
że ani skarżący nie wnieśli odwołania od wyroku, ani ona sama tego nie uczyniła, w związku z tym uzyskał on powagę rzeczy
osądzonej.
27 Ponadto na dzień zamknięcia procedury ustnej okazuje się, w porównaniu z odpowiednimi żądaniami stron na dzień 28 października
2005 r., że strony doszły do porozumienia w niektórych kwestiach, ogólnych lub szczegółowych, dotyczących należnego każdemu
ze skarżących odszkodowania z uwzględnieniem zasad i kryteriów wskazanych w wyroku wstępnym.
28 Przede wszystkim okazuje się, że strony porozumiały się co do ogólnej metody obliczania strat poniesionych przez skarżących,
ustalenia podstawowych składników wynagrodzeń wspólnotowych i krajowych, osób, które należy uwzględnić, zastosowania zwykłych
odsetek w wysokości 5,25% od kwoty odszkodowania należnej każdej z nich oraz faktu, że odszkodowania, jakie mają otrzymać,
nie podlegają opodatkowaniu na podstawie prawa Zjednoczonego Królestwa, przy czym kwestia reżimu podatkowego została wprost
poruszona w wyroku wstępnym (zob. pkt 6 powyżej). Z akt sprawy wynika także, że dwaj skarżący, D. Hamilton i T. Price, którzy
po opuszczeniu JET stali się bezrobotni, powinni byli mieć prawo do zasiłku z tego tytułu, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
29 Żądania stron przedłożone w dniu 28 października 2005 r. potwierdzają dalsze istnienie rozbieżności w sześciu kwestiach, od
których zależy dokładne ustalenie odszkodowania należnego każdemu ze skarżących i o których rozstrzygnięcie strony wnoszą
do Sądu. Dotyczą one przede wszystkim początku okresu dającego prawo do odszkodowania każdemu ze skarżących (zob. pkt 5 powyżej),
po drugie ustalenia dla każdego ze skarżących stopnia i szczebla na początek okresu dającego prawo do odszkodowania (zob.
pkt 4 powyżej), po trzecie awansów, jakie zainteresowani mogliby uzyskać (zob. pkt 4 powyżej), po czwarte korzyści związanych
z wynagrodzeniem, jakie mogliby uzyskać (zob.pkt 1 powyżej), po piąte składek, potrąceń i innych opłat, jakie powinny być
uwzględnione w celu obliczenia wynagrodzenia netto członka personelu tymczasowego i pracownika kontraktowego (zob. pkt 4 powyżej),
i po szóste praw emerytalnych, o jakie każdy ze skarżących mógłby się ubiegać (zob. pkt 1 powyżej).
30 W następstwie doręczonego w dniu 19 grudnia 2006 r. środka organizacji postępowania stanowiska stron w niektórych kwestiach
uległy dodatkowemu zbliżeniu. Strony doszły do porozumienia po pierwsze w sprawie daty początku okresu dającego każdemu prawo
do odszkodowania, a po drugie w zakresie składek, potrąceń i innych opłat, jakie powinny zostać uwzględnione w celu ustalenia
wynagrodzenia netto pobranego przez zainteresowanych jako pracowników kontraktowych. Mniej lub bardziej poważne rozbieżności
pozostają natomiast w pozostałych kwestiach spornych.
31 Ponadto strony, a ich stanowiska są w tym punkcie zbieżne, przedstawiły w pismach oraz na rozprawie trudności w przekonaniu
organów podatkowych Zjednoczonego Królestwa, że odszkodowania, jakie mają zostać wypłacone skarżącym, nie podlegają – zgodnie
ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku wstępnym – krajowym obciążeniom podatkowym, gdyż organy te wyraziły zamiar opodatkowania,
jeśli nie kwot głównych odszkodowania, to przynajmniej odsetek od tych kwot. Skarżący i Komisja wnoszą do Sądu o jednoznaczne
wypowiedzenie się w kwestii niemożności opodatkowania zarówno kwoty głównej, jak i odsetek.
32 Należy zatem zbadać kolejno sześć kwestii wymienionych w pkt 29 powyżej, wyodrębniając punkty niesporne i punkty sporne, a także
kwestię reżimu podatkowego odsetek należnych od kwot odszkodowania, jakie mają uzyskać skarżący.
W przedmiocie punktów niespornych
W przedmiocie początku okresu dającego prawo do odszkodowania
33 W wyroku wstępnym Sąd orzekł, że należne odszkodowanie trzeba obliczyć dla każdego skarżącego, poczynając od daty początku
obowiązywania najstarszej zawartej z nim lub przedłużonej umowy, przy czym data ta nie może wykraczać poza okres pięciu lat
poprzedzających dzień przedstawienia Komisji wniosku o odszkodowanie i zawiera się między dniem 12 listopada 1994 r. i 16 lutego
1995 r. (pkt 84 i 169 wyroku wstępnego). Ponadto z wyroku wynika (pkt 174), że koniec okresu dającego prawo do odszkodowania
przypada bądź w dniu, w którym dany skarżący zaprzestał pracy na rzecz projektu JET, jeśli nastąpiło to przed datą zakończenia
projektu w dniu 31 grudnia 1999 r., bądź w tym dniu, jeśli pracował on na rzecz projektu JET do jego zakończenia.
34 Z odpowiedzi stron złożonych w następstwie zarządzonego środka organizacji postępowania, o którym mowa w pkt 8 powyżej, wynika,
że zgodnie z wyżej przypomnianym uzasadnieniem wyroku wstępnego strony doszły do porozumienia w zakresie początku okresu dającego
prawo do odszkodowania oraz jego długości, w stosunku do każdego ze skarżących.
35 Sądowi pozostaje uwzględnienie porozumienia, do jakiego doszły strony, i przyjęcie daty początku okresu dającego prawo do
odszkodowania oraz jego długości w odniesieniu do każdego ze skarżących, jak w kolumnie 2 załącznika 2 do niniejszego wyroku.
W przedmiocie składek, potrąceń i innych opłat
36 W wyroku wstępnym (pkt 173) Sąd orzekł, że do celów ustalenia wysokości szkody porównania między położeniem członka personelu
tymczasowego Wspólnot a położeniem pracownika kontraktowego, w jakim znajdował się każdy ze skarżących, należy dokonać w oparciu
o kwoty netto, po odliczeniu składek, potrąceń i innych opłat pobranych zgodnie z obowiązującymi przepisami.
37 W następstwie środka organizacji postępowania skarżący, zgodnie z wyżej wymienionymi punktami uzasadnienia wyroku wstępnego,
do celów ustalenia wynagrodzenia uzyskanego przez nich jako pracowników kontraktowych odliczyli kwoty, które pierwotnie uwzględnili
w swych żądaniach na dzień 28 października 2005 r., a odpowiadające składkom na zabezpieczenie społeczne, z wyjątkiem ośmiu
skarżących, których polisy ubezpieczeniowe, porównywalne z reżimem regulaminu pracowniczego, miały zapewnić ochronę na wypadek
choroby zawodowej lub wypadku. Komisja zaakceptowała taką metodę.
38 Sądowi pozostaje uwzględnić powyższe do celów przyjęcia wynagrodzenia netto, jakie każdy ze skarżących rzeczywiście otrzymał
jako pracownik kontraktowy w okresie dającym prawo do odszkodowania.
W przedmiocie punktów spornych
W przedmiocie grupy zaszeregowania i stopnia na początku okresu dającego prawo do odszkodowania
– Argumenty stron
39 Skarżący podnoszą, że przy ustalaniu grupy zaszeregowania i stopnia należy wziąć pod uwagę, oprócz ich kwalifikacji akademickich
i wcześniejszego doświadczenia zawodowego, również karierę zawodową w JET każdego z nich od dnia rozpoczęcia pracy w tym przedsiębiorstwie,
co w przypadku wielu z nich oznacza datę poprzedzającą początek okresu dającego prawo do odszkodowania. Uważają, że w wyroku
wstępnym Sąd wskazał funkcjonalne kryterium równoważności stanowisk zajmowanych w charakterze pracowników tymczasowych oraz
tych, które zajmowaliby jako członkowie personelu tymczasowego. Skarżący wskazują, że w celu ustalenia tej równoważności funkcjonalnej
odwołali się do pisma kierownika działu umów JET, p. Byrne'a, z dnia 25 sierpnia 1989 r.
40 Skarżący podnoszą, powołując się na wyrok wstępny, że Komisja nie może obecnie wymagać dowodów na tym samym poziomie, który
w niektórych przypadkach byłby niemożliwy do osiągnięcia, co w przypadku gdyby chodziło o przystąpienie do ich rzeczywistego
zatrudnienia, skoro zostali faktycznie zatrudnieni w celu pracy JET. Ponadto wskazują, że każdy z nich dostarczył formalne
świadectwo potwierdzające ich karierę zawodową oraz życiorys.
41 Komisja utrzymuje, że przy ustalaniu grupy zaszeregowania i stopnia należy wziąć pod uwagę datę rozpoczęcia obowiązywania
pierwszej umowy, która obejmuje okres dający prawo do odszkodowania, przy uwzględnieniu dyplomów i wcześniejszego doświadczenia
zawodowego każdego ze skarżących, tak jak gdyby chodziło o pierwsze zatrudnienie. Uważa, że w kwestii kwalifikacji i doświadczenia
zawodowego skarżący powinni przedstawić takie same dowody, jak gdyby rzeczywiście byli zatrudniani. Pozwana uważa, że z wyroku
wstępnego wynika, że odpowiedzialność Wspólnoty oraz fakt przysługiwania odszkodowania zostały ustalone za okres najwyżej
pięciu lat i wcześniejsze umowy nie mogą być brane pod uwagę.
42 Komisja wskazuje ponadto, że wykorzystane przez nią dokumenty mające znaczenie dla ustalenia stanowisk i grup zaszeregowania
to po pierwsze decyzja Komisji z dnia 11 października 1984 r. w sprawie kryteriów zaszeregowania do grup i stopni przy zatrudnianiu
członków personelu naukowego i technicznego, a po drugie decyzja Komisji, która weszła w życie w dniu 1 września 1983 r.,
w sprawie kryteriów powoływania i zaszeregowania do grup i stopni przy zatrudnianiu personelu administracyjnego.
43 Pozwana podnosi także kwestę dopuszczalności dowodów – przekazanych jej przez większość skarżących w lipcu 2005 r., a nawet
we wrześniu czy październiku 2005 r. – w świetle art. 44 regulaminu.
44 Ponadto z odpowiedzi stron na zarządzony środek organizacji postępowania wynika, że doszło do częściowego zbliżenia ich stanowisk
w niektórych kwestiach. Po pierwsze strony zgadzają się co do przyjęcia stosowanego w JET zaszeregowania C3-B5/B3 w przypadku
22 skarżących. Po drugie Komisja zgadza się na to, by tytuł akademicki, co dotyczy pięciu skarżących, „Chartered Engineer”
dawał dostęp do kategorii A. Natomiast sprzeciwia się zaszeregowaniu do kategorii B posiadaczy dyplomów „Ordinary National
Diploma” i „City & Guilds Part III”.
Ocena Trybunału
45 Tytułem wstępu w zakresie dowodów dotyczących kwalifikacji i doświadczenia zawodowego skarżących, użytecznych do celów ustalenia
grupy zaszeregowania i szczebla każdego z nich na początku okresu dającego prawo do odszkodowania, należy przypomnieć, że
w wyroku wstępnym Sąd orzekł, że – biorąc pod uwagę w szczególności kwalifikacje skarżących – mieli oni poważne szanse na
zatrudnienie w charakterze członków personelu tymczasowego (pkt 156 i 158 wyroku wstępnego). W związku z tym do celów ustalenia
odszkodowania należnego każdemu z nich nie ma potrzeby analizowania, czy na początku okresu dającego prawo do odszkodowania
zainteresowany spełniał warunki takiego zatrudnienia. Z uzasadnienia wyroku wstępnego wynika bowiem, że poziom dowodów wymaganych
dla ustalenia grupy zaszeregowania każdego ze skarżących nie może być, wbrew twierdzeniom Komisji, równoważny z tym, jaki
jest wymagany przy rzeczywistym zatrudnieniu.
46 Co się tyczy podnoszonego przez pozwaną – w świetle art. 44 regulaminu – opóźnienia w przekazaniu niektórych dowodów, co skarżący
uczynili w okresie od lipca do października 2005 r., w okolicznościach niniejszej sprawy nie można tym dowodom zarzucić niedopuszczalności.
47 To bowiem w uzasadnieniu wyroku wstępnego, orzekającego co do zasady odpowiedzialności Wspólnoty, określono szkodę poniesioną
przez skarżących, ustalono metodę określenia jej wysokości, a także – odnosząc się w szczególności do kwalifikacji akademickich,
doświadczenia zawodowego i obowiązków wykonywanych w JET – umożliwiono stronom zidentyfikowanie czynników mających znaczenie
dla określenia kwot należnego odszkodowania. Biorąc pod uwagę przedłużenia terminów, o które wnosili skarżący, a czemu pozwana
się nie sprzeciwiała, a także okoliczność, że pozwana umożliwiła skarżącym dostęp do archiwów JET dopiero pod koniec grudnia
2005 r., brak jest podstaw do zarzucania niedopuszczalności któremukolwiek z dowodów.
48 Co się tyczy zaszeregowania do grupy i stopnia każdego ze skarżących na początku okresu dającego prawo do odszkodowania, należy
przypomnieć, że w wyroku wstępnym Sąd orzekł, że stanowiska i kwalifikacje skarżących, wskazane przez Komisję wydają się podobne
– jeżeli chodzi o ich naturę i poziom – do tych, jakie posiadali etatowi członkowie zespołu projektu. Zauważył (pkt 121),
że Komisja na rozprawie przyznała, że nie występowały zasadnicze różnice między etatowymi członkami zespołu projektu a skarżącymi,
jako że kwalifikacje i doświadczenie zawodowe jednych i drugich były podobne. Wskazał też (pkt 122), że to podobieństwo funkcji
zostało potwierdzone w schemacie organizacyjnym JET.
49 I tak z wyroku wstępnego (pkt 169 i 171) wynika, że stanowisko, grupa zaszeregowania i stopień, które należy ustalić dla każdego
skarżącego, powinny odpowiadać funkcjom pełnionym w JET w dniu początku obowiązywania najstarszej zawartej z nim lub przedłużonej
umowy w trakcie okresu dającego prawo do odszkodowania, skoro to właśnie te funkcje wykonywał w JET w tym dniu, o ile był
w nim zatrudniony wcześniej, co ma miejsce w większości przypadków, bądź funkcjom, w celu pełnienia których rozpoczął tam
wówczas pracę. Zaszeregowanie każdego ze skarżących powinno zatem nastąpić z uwzględnieniem jego rzeczywistego zatrudnienia
przez JET, które na ogół nastąpiło przed rozpoczęciem okresu dającego prawo do odszkodowania.
50 O ile bowiem Sąd ograniczył prawo do uzyskania naprawienia szkody każdego ze skarżących do maksymalnego okresu pięciu lat,
orzekł jednak, że od początku, to jest od ich pierwszego zatrudnienia, zainteresowani powinni być zatrudnieni jako członkowie
personelu tymczasowego, a stan bezprawności trwał przez cały okres istnienia JET (pkt 128 i 140 wyroku wstępnego). Wbrew tezie
Komisji, stwierdzenie bezprawności dotyczy całego okresu zatrudnienia w JET, a odszkodowanie jest należne, z przyczyn przedstawionych
w wyroku wstępnym (pkt 59–85), za okres do niego uprawniający, zdefiniowany w tym wyroku.
51 W konsekwencji sytuacji każdego ze skarżących na początku okresu dającego prawo do odszkodowania nie można traktować na równi
z sytuacją wynikającą z pierwszego zatrudnienia, lecz przy jej rozpatrywaniu należy pamiętać o tym, że już w chwili pierwszego
zatrudnienia w charakterze pracownika kontraktowego zainteresowany powinien był zostać zatrudniony jako członek personelu
tymczasowego, co prowadzi do uwzględnienia „kariery zawodowej” sprzed okresu dającego prawo do odszkodowania, a to w celu
ustalenia zaszeregowania odpowiadającego funkcjom wykonywanym przez każdego ze skarżących na początku tego okresu.
52 Ponadto uwzględnienie wcześniejszej „kariery zawodowej” w JET nie stanowi, wbrew twierdzeniom Komisji, odtworzenia kariery
sensu stricto, lecz tylko prowadzi do uwzględnienia zaszeregowania, które zainteresowany osiągnąłby jako pracownik kontraktowy
JET. Wynika to z wyroku wstępnego, który do celów ustalenia stanowiska i grupy zaszeregowania każdego ze skarżących (pkt 169
i 171) odwołuje się do funkcji pełnionych przez niego na początku okresu dającego prawo do odszkodowania, przy czym należy
przypomnieć, że Sąd stwierdził równoważność stanowisk, kwalifikacji i doświadczenia zawodowego skarżących i etatowych członków
zespołu projektu (pkt 121 i 122 wyroku wstępnego). Zaszeregowanie, jakie należy ustalić na początek okresu dającego prawo
do odszkodowania, powinno uwzględniać to podobieństwo funkcjonalne.
53 Przy ustalaniu zaszeregowania każdego ze skarżących na początku okresu dającego prawo do odszkodowania należy wykorzystać
wszystkie dostępne informacje, mające znaczenie dla sprawy i wskazane przez strony, to jest po pierwsze pismo kierownika działu
umów JET z dnia 25 sierpnia 1989 r., ustalające równoważność grup zaszeregowania pracowników tymczasowych i ośmiu grup zaszeregowania
dostępnych dla pracowników EWEA oraz klasyfikację pracowników kontraktowych JET wynikającą ze spisu tych pracowników za rok
1994, a po drugie decyzję Komisji z dnia 11 października 1984 r. w sprawie kryteriów zaszeregowania do grup i stopni przy
zatrudnianiu członków personelu naukowego i technicznego, jak również decyzję Komisji, która weszła w życie w dniu 1 września
1983 r., w sprawie kryteriów powoływania i zaszeregowania do grup i stopni przy zatrudnianiu personelu administracyjnego.
54 W świetle tych dokumentów zaszeregowanie do grupy i stopnia każdego ze skarżących na początku okresu dającego prawo do odszkodowania
dokonuje się następująco:
55 Po pierwsze należy ustalić zaszeregowanie każdego ze skarżących jako pracownika kontraktowego w dniu rozpoczęcia obowiązywania
najstarszej zawartej lub przedłużonej umowy w ustalonym okresie, tak jak może to być wykazane na podstawie pisma kierownika
działu umów JET z dnia 25 sierpnia 1989 r. oraz spisu pracowników kontraktowych za rok 1994. Zgodnie z zasadami przedstawionymi
powyżej, z wyjątkiem przypadków pierwszego zatrudnienia, to zaszeregowanie jako pracownika kontraktowego uwzględnia zmiany
sytuacji zainteresowanych, począwszy od ich pierwotnego zatrudnienia aż do dnia przedłużenia ich umowy rozpoczynającego okres
dający prawo do odszkodowania.
56 Po drugie należy ustalić grupę zaszeregowania i stopień odpowiadające pracownikowi EWEA, równoważne temu zaszeregowaniu na
podstawie decyzji Komisji z dnia 11 października 1984 r. w sprawie kryteriów zaszeregowania do grup i stopni przy zatrudnianiu
członków personelu naukowego i technicznego oraz decyzji Komisji, która weszła w życie w dniu 1 września 1983 r., w sprawie
kryteriów powoływania i zaszeregowania do grup i stopni przy zatrudnianiu personelu administracyjnego.
57 Ponadto należy pamiętać o porozumieniu stron dotyczącym po pierwsze zaszeregowania 22 skarżących do grupy C3-B5/B3, a po drugie
okoliczności, że kwalifikacje „Chartered Engineer ” upoważniają do zajmowania stanowiska kategorii A. Należy również uznać,
że kwalifikacje „Ordinary National Diploma” i „City & Guilds Part III” upoważniają do ubiegania się o stanowisko kategorii B,
jako że skarżący przedstawili dowody, pochodzące od właściwych organów Zjednoczonego Królestwa, wykazujące równoważność tych
dyplomów z poziomem wymaganym przy ubieganiu się o tę kategorię, a pozwana nie twierdzi, by dowody te były niewłaściwe.
58 Z powyższego wynika, że zaszeregowania do grupy i stopnia każdego ze skarżących na początku okresu dającego prawo do odszkodowania
należy dokonać jak w kolumnie 3 załącznika 2 do niniejszego wyroku.
W przedmiocie awansów
– Argumenty stron
59 Skarżący podnoszą, że rytm awansów w JET był szczególnie korzystny, co w niniejszej sprawie powinno doprowadzić do przyjęcia,
że przejście do wyższej grupy zaszeregowania następuje z chwilą, gdy podwyższenie stopnia powoduje wzrost wynagrodzenia do
kwoty przekraczającej wynagrodzenie w pierwszym stopniu kolejnej wyższej grupy zaszeregowania, z wyjątkiem trzech przypadków,
co do których zgadzają się ze stanowiskiem Komisji, to jest brak awansu z grupy zaszeregowania B do grupy zaszeregowania A,
z grupy zaszeregowania A5 do grupy zaszeregowania A4 i z grupy zaszeregowania A4 do grupy zaszeregowania A3. Z drugiej strony
co pięć lat powinien być dodany awans odpowiadający średniemu postępowi kariery zawodowej.
60 Ścisła współzależność grup zaszeregowania, jakich domagają się skarżący, i tych, które figurują w spisie pracowników kontraktowych
JET, potwierdza zasadność proponowanej przez nich metody. Umożliwiłaby ona w szczególności przełożenie na awans powołania
na odpowiedzialne stanowisko.
61 Komisja podnosi, że zmiana zakresu odpowiedzialności nie powoduje automatycznie awansu, ponieważ brak jest automatycznego
związku między grupą zaszeregowania a funkcją, a urzędnik może przejść ze stanowiska administratora na stanowisko szefa jednostki
bez awansu.
62 W odpowiedzi na zarządzony środek organizacji postępowania strony wskazały, że porozumiały się po pierwsze co do odsetka awansów
w wysokości 20%, odpowiadającego awansowi co pięć lat, a po drugie co do ustalenia, że dwóch skarżących, M. Browne i J. Tait,
znalazło się w grupie zaszeregowania A4 od 1998 r., z chwilą, gdy zostali szefami grup.
63 Komisja podtrzymuje swój sprzeciw wobec zastosowania przez skarżących tego odsetka do okresu poprzedzającego okres dający
prawo do odszkodowania, zgodnie z ich metodą polegającą na uwzględnienia kariery zawodowej w JET sprzed okresu dającego prawo
do odszkodowania w celu ustalenia zaszeregowania sprzed tego okresu.
– Ocena Sądu
64 Tytułem wstępu należy wskazać, że punkt kwestionowany przez Komisję dotyczy nie znaczenia awansów, z których skarżący mieliby
skorzystać, zgodnie z ustalonym przez strony odsetkiem, to jest 20% w okresie dającym prawo do odszkodowania, lecz zastosowania
tego odsetka do celów ustalenia pierwotnego zaszeregowania każdego z nich na początku okresu dającego prawo do odszkodowania,
przy ewentualnym odtworzeniu wcześniejszej ścieżki kariery zainteresowanego w JET. Zastrzeżenia te dotyczą więc ustalenia
stopnia i grupy zaszeregowania na początku okresu dającego prawo do odszkodowania i nie mają związku z awansami w trakcie
tego okresu, który należy w tym miejscu odtworzyć.
65 Co się tyczy uwzględnienia awansów poprzedzających okres dający prawo do odszkodowania, którego niniejsza sprawa nie dotyczy,
należy jednak zauważyć, w związku z obawami pozwanej, że bezspornym jest, iż począwszy od momentu, gdy stwierdzono (zob. pkt 50
i nn. powyżej) zgodnie z uzasadnieniem wyroku wstępnego, że dla celów zaszeregowania każdego ze skarżących na początku okresu
dającego prawo do odszkodowania należy uwzględnić karierę zawodową zainteresowanego od jego rzeczywistego zatrudnienia, ta
metoda „odtworzenia ścieżki kariery” w sposób nieunikniony obejmuje awanse, jakie mógłby uzyskać. Wobec uzgodnienia przez
strony, że odsetek awansów w JET wynosił 20%, skarżący w logiczny sposób mogli to wykorzystać w celu przystąpienia do „odtworzenia
ścieżki kariery” początkowej w celu ustalenia stopnia i grupy zaszeregowania każdego z nich na początku okresu dającego prawo
do odszkodowania.
66 Co się tyczy awansów w trakcie okresu dającego prawo do odszkodowania, Sąd orzekł w wyroku wstępnym (pkt 172), że strony powinny
porozumieć się w kwestii odtworzenia ścieżki kariery właściwej dla każdego z zainteresowanych, począwszy od jego zatrudnienia
do maksymalnego okresu ostatnich pięciu lat, za które przysługuje odszkodowanie, uwzględniając średni wzrost wynagrodzenia
na stanowisku i w grupie zaszeregowania odpowiadającej pracownikowi EWEA, zatrudnionemu w danym przypadku w JET, jak też ewentualny
awans, jaki każdy z nich mógł otrzymać w tym okresie w oparciu o przyjęte stanowisko i grupę zaszeregowania, uwzględniając
średni awans przyznany członkom personelu tymczasowego EWEA, będącym w podobnym położeniu.
67 Z wyroku wstępnego wynika, że odtworzenie ewentualnych awansów w trakcie okresu dającego prawo do odszkodowania powinno nastąpić
z uwzględnieniem grupy zaszeregowania i stopnia przyjętych na początek tego maksymalnego okresu ostatnich pięciu lat, przy
zastosowaniu średnich awansów przyznawanych członkom personelu tymczasowego EWEA, będącym w podobnym położeniu, to jest zatrudnionych
w JET, zgodnie z obowiązującą w JET praktyką awansowania.
68 Sąd uznał bowiem, że to utrzymanie dyskryminującego prawnie położenia tego personelu właśnie względem etatowych członków zespołu
projektu JET stanowi zawinioną bezprawność (pkt 141 i 142 wyroku wstępnego) i spowodowało powstanie szkody (pkt 167 i 172
wyroku wstępnego) W konsekwencji „podobne położenie”, które powinno być punktem wyjścia przy ustalaniu, z jakich postępów
kariery skarżący mogliby korzystać, jest sytuacja, w danym wypadku najbardziej korzystna, etatowych członków zespołu projektu
JET.
69 Ewentualny dostęp do stanowisk wiążących się ze szczególną odpowiedzialnością nie został w tym rachunku wzięty pod uwagę,
ponieważ – jak podnosi Komisja – brak jest automatycznego związku między grupą zaszeregowania a funkcją, a urzędnik może zmienić
stanowisko, nie będąc awansowanym. Natomiast odtworzone awanse powinny obejmować zmiany stopnia i grupy zaszeregowania zgodnie
z praktyką JET.
70 Należy zatem, zgodnie z zasadami przedstawionymi w wyroku wstępnym, uwzględnić awanse odtworzone na wyżej wskazanych podstawach
w celu ustalenia wynagrodzenia netto, jakie każdy ze skarżących mógłby uzyskać jako członek personelu tymczasowego w trakcie
okresu dającego prawo do odszkodowania.
W przedmiocie korzyści związanych
– Argumenty stron
71 Skarżący twierdzą, że należy obliczyć wynagrodzenie netto rzeczywiście pobrane przez każdego z nich, z odliczeniem kwot uzyskanych
za pracę w czasie urlopu lub pracę w godzinach nadliczbowych, przy uwzględnieniu, że każdy z nich pracował taką samą liczbę
dni jak członek personelu tymczasowego EWEA w równoważnej sytuacji i bez godzin nadliczbowych. Wskazują, że uwzględnienie
kwot rzeczywiście pobranych przez skarżących z tego tytułu (wyższych niż te pobrane przez członków personelu tymczasowego
JET) doprowadziłoby do zniesienia odszkodowania z tytułu płatnych urlopów lub pracy w godzinach nadliczbowych.
72 Komisja twierdzi, że kwoty uzyskane przez skarżących z tytułu płatnych urlopów lub pracy w godzinach nadliczbowych, wobec
elastyczności, jaką dysponowali w celu zwiększenia ich dochodów w odróżnieniu od pracowników EWEA, powinny być zaliczone do
wynagrodzenia pobranego przez zainteresowanych w charakterze pracowników tymczasowych. Co się tyczy wynagrodzenia wspólnotowego,
jakie każdy powinien był uzyskać, podnosi, że w zakresie części odszkodowania odpowiadającej niektórym dodatkom, jak dodatek
na gospodarstwo domowe, dodatek na dziecko pozostające na utrzymaniu czy dodatek edukacyjny, powinien zostać przedstawiony
dowód, że zainteresowany spełniał wymagane warunki.
73 Co się tyczy ewentualnych delegacji skarżących, Komisja podnosi, że chodzi o zwrot kosztów, a nie utraconych dochodów. W zakresie
diet dziennych, które mieli pobrać niektórzy skarżący zamieszkali z dala od siedziby JET, pozwana wskazuje, że regulamin pracowniczy
nie przewiduje równoważnej korzyści w przypadku członków personelu tymczasowego i że diety powinny zostać zaliczone jako wynagrodzenie
rzeczywiście uzyskane w charakterze pracownika tymczasowego.
74 W następstwie zarządzonego środka organizacji postępowania strony doszły do porozumienia w następujących kwestiach:
75 W zakresie płatnych urlopów uzgodniono, biorąc pod uwagę fakt, że większość skarżących z nich nie korzystała, że do kwot wynagrodzenia
pobranych przez skarżących w charakterze pracowników kontraktowych zostaną zaliczone kwoty pobrane przez zainteresowanych
w zamian za przepracowanie liczby godzin równoważnej tej, którą byliby przepracowali jako pracownicy EWEA.
76 Co się tyczy godzin nadliczbowych, strony uzgodniły dokonanie rozróżnienia między sytuacją skarżących objętych kategorią A
a sytuacją skarżących objętych kategorią B i C. Po pierwsze, ponieważ personel EWEA z kategorii A nie otrzymuje wynagrodzenia
za przepracowane godziny nadliczbowe, w odróżnieniu od pracowników kontraktowych, do których zaliczają się skarżący, ci ostatni
zgadzają na podniesienie przez Komisję ich wynagrodzeń o 10%. Po drugie okazuje się, że pracownicy EWEA kategorii B i C otrzymywali
za przepracowane godziny nadliczbowe rekompensatę nie finansową, lecz w postaci godzin, której obliczenie okazuje się niemożliwe.
W konsekwencji skarżący zdecydowali się nie uwzględniać godzin nadliczbowych z obu stron równania (wynagrodzenia krajowe i wynagrodzenia
wspólnotowe). Komisja natomiast utrzymała jednolite podwyższenie o 10% kwot wynagrodzeń pobranych przez skarżących w charakterze
pracowników kontraktowych. Stąd wynika rozbieżność w danych liczbowych przedstawionych przez strony.
– Ocena Sądu
77 W wyroku wstępnym (pkt 167) Sąd orzekł, że szkoda poniesiona przez skarżących w okresie pracy we wspólnym przedsiębiorstwie
JET wynikała z różnicy między wynagrodzeniem, związanymi z nim korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie zainteresowani mogli
uzyskać lub nabyć, jeśli pracowaliby na rzecz projektu JET w charakterze członków personelu tymczasowego, a wynagrodzeniem,
związanymi z nim korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie faktycznie uzyskali lub nabyli jako personel kontraktowy.
78 Wynika z tego po pierwsze, że dla ustalenia wspólnotowego wynagrodzenia netto, jakie każdy ze skarżących mógłby uzyskać w okresie
dającym prawo do odszkodowania, jeżeli zostałby zatrudniony w charakterze członka personelu tymczasowego, należy uwzględnić
ogół korzyści, o jakie zainteresowany mógłby się ubiegać, biorąc pod uwagę czynniki związane z jego sytuacją osobistą i zawodową,
co do których jest w stanie przedstawić potwierdzające je dokumenty. Nie należy natomiast włączać diet, jakie mogliby pobrać
z tytułu podróży służbowych, gdyż jak podniosła Komisja, a skarżący temu nie zaprzeczyli, w JET zwracane były wszystkie koszty
pobytu, natomiast diety służbowe zostały zmniejszone, a nawet zniesione.
79 Po drugie w celu ustalenia krajowego wynagrodzenia netto otrzymanego przez każdego ze skarżących w charakterze pracownika
kontraktowego w okresie dającym prawo do odszkodowania należy wziąć pod uwagę wszystkie składniki wynagrodzenia rzeczywiście
uzyskane przez skarżących, w szczególności diety dzienne, które ewentualnie uzyskali niektórzy ze skarżących z powodu ich
oddalenia od siedziby JET.
80 Co się tyczy płatnych urlopów, należy pamiętać o porozumieniu między stronami i uwzględnić kwoty otrzymane przez zainteresowanych
za pracę przez określoną liczbę godzin równoważną liczbie godzin, jakie przepracowaliby jako pracownicy EWEA.
81 Co się tyczy godzin nadliczbowych, to stosownie do uzgodnień dokonanych przez strony należy podwyższyć o 10% wynagrodzenia
otrzymane przez zainteresowanych w charakterze pracowników tymczasowych, ponieważ pracownicy EWEA kategorii A, w odróżnieniu
od pracowników tymczasowych – jak skarżący, nie otrzymywali wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
82 Co się tyczy skarżących zaszeregowanych do kategorii B lub C, należy zauważyć, że pozwana nie podnosi, by nieprawidłowe były
twierdzenia skarżących, według których pracownicy EWEA kategorii B i C otrzymywali za przepracowane godziny nadliczbowe rekompensatę
nie finansową, lecz w postaci godzin, której wyliczenie okazuje się niemożliwe. W tych okolicznościach należy uznać, że najbardziej
trafnym rozwiązaniem jest to, jakie zaproponowali skarżący, to jest nieuwzględnienie godzin nadliczbowych, zarówno do celów
ustalenia wynagrodzenia pobranego przez skarżących w charakterze pracowników kontraktowych, jak i ustalenia wynagrodzenia,
jakie byliby pobrali w charakterze członków personelu tymczasowego EWEA.
83 W konsekwencji wynagrodzenie netto każdego ze skarżących, jakie mógłby otrzymać w okresie dającym prawo do odszkodowania jako
członek personelu tymczasowego, i to, jakie rzeczywiście uzyskał jako pracownik tymczasowy, należy przyjąć zgodnie z wyżej
przedstawionymi zasadami dotyczącymi korzyści związanych.
84 Zgodnie z powyższym kwota wynagrodzenia netto uzyskana przez pracowników, kwota wynagrodzenia, jakie powinni byli otrzymać
w charakterze członków personel tymczasowego, wysokość straty wynikającej z różnicy między tymi dwiema wartościami i wysokość
straty skumulowanej wynikająca z aktualizacji tej ostatniej kwoty na dzień 31 grudnia 1999 r., to kwoty zamieszczone odpowiednio
w kolumnach 1, 2, 3 i 4 załącznika 3 do niniejszego wyroku.
W przedmiocie praw emerytalnych
– Argumenty stron
85 Skarżący utrzymują, że mają prawo do odszkodowania z tytułu utraty praw emerytalnych i że nie może ono zostać zastąpione odprawą.
Podnoszą, że większość z nich pracowała w JET przez okres dłuższy niż maksymalny okres pięciu lat, na podstawie którego należy
obliczyć odszkodowanie. Uważają, że właściwym sposobem ustalenia praw emerytalnych jest obliczenie kosztu renty dożywotniej
równoważnej emeryturze, jaką otrzymaliby, gdyby prawo było przestrzegane, i uwzględnienie części tej kwoty odpowiadającej
okresowi dającemu prawo do odszkodowania.
86 Zdaniem Komisji skarżący mogą domagać się jedynie odprawy, ponieważ okres, którego dotyczy odpowiedzialność Wspólnoty z tytułu
niezatrudnienia ich oraz obowiązek wypłacenia odszkodowania, został ustalony przez Sąd na maksymalnie pięć lat. Przyznanie
praw emerytalnych z uwagi na fakt, że niektórzy ze skarżących pracowali wcześniej w JET, co oznaczałoby oparcie się na umowach
zawartych przed okresem dającym prawo do odszkodowania, byłoby sprzeczne z orzeczeniem Sądu.
– Ocena Sądu
87 W wyroku wstępnym (pkt 167) Sąd orzekł, że szkoda poniesiona przez skarżących w okresie pracy we wspólnym przedsiębiorstwie
JET obejmuje prawa emerytalne, odpowiadające różnicy między prawami emerytalnym, jakie mogli nabyć, jeśli pracowaliby na rzecz
projektu JET w charakterze członków personelu tymczasowego, a prawami emerytalnymi, jakie faktycznie nabyli jako pracownicy
kontraktowi.
88 Sąd uznał ponadto, że odszkodowanie powinno obejmować okres rozpoczynający się od daty początku obowiązywania najstarszej
zawartej lub przedłużonej dotyczącej zainteresowanego umowy, przy czym data ta nie może wykraczać poza okres pięciu lat poprzedzających
dzień przedstawienia Komisji wniosku o odszkodowanie, a zakończony w dniu, w którym dany skarżący zaprzestał pracy na rzecz
projektu JET, jeśli nastąpiło to przed zakończeniem projektu w dniu 31 grudnia 1999 r., albo w tym dniu, jeśli pracował on
na rzecz projektu JET do jego zakończenia (pkt 174 wyroku wstępnego).
89 Z wymienionych powyżej punktów uzasadnienia jednoznacznie wynika, że Sąd wprost przyznał skarżącym prawo do odszkodowania
z tytułu praw emerytalnych. Mimo zatem iż ograniczył on uprzednio dopuszczalność żądań odszkodowawczych maksymalnego okresu
pięciu lat, poczynając od żądania odszkodowawczego każdego ze skarżących, nie wywiódł z tego, by ten składnik odszkodowania
powinien być we wszystkich przypadkach zastąpiony odprawą. Interpretacja, jakiej w tym względzie broni Komisja, nie zasługuje
więc na uwzględnienie.
90 Jak bowiem przypomniano w pkt 50 powyżej, w wyroku wstępnym Sąd orzekł, że od początku, to jest od ich pierwszego zatrudnienia,
skarżący powinni byli być zatrudnieni jako członkowie personelu tymczasowego, a stan bezprawności trwał dłużej niż okres dający
prawo do odszkodowania. Stwierdzenie to powoduje konieczność uwzględnienia faktu, że skarżący mogli nabyć prawa emerytalne
za cały okres, który każdy z nich rzeczywiście przepracował w JET, z tym że odszkodowanie z tytułu tych ewentualnych praw
jest ograniczone do okresu dającego prawo do odszkodowania.
91 W konsekwencji w celu ustalenia części odszkodowana odpowiadającej prawom emerytalnym należy wziąć pod uwagę, w przypadku
każdego ze skarżących, datę jego pierwszego rzeczywistego zatrudnienia przez JET, która może w niektórych przypadkach poprzedzać
okres dający prawo do odszkodowania, gdyż odszkodowanie jest należne z tytułu utraty praw emerytalnych dotyczących maksymalnego
okresu pięciu lat, odpowiadającego okresowi dającemu prawo do odszkodowania. Ten maksymalny okres pięciu lat był jedynym okresem
powstawania praw. To bowiem cały okres pracy każdego ze skarżących powoduje powstanie na jego rzecz praw emerytalnych, a odpowiednie
uprawnienia zostaną następnie pomniejszone poprzez ustalenie proporcji długości okresu dającego prawa do odszkodowania w odniesieniu
do całego okresu zatrudnienia, zgodnie z wymienionymi powyżej punktami uzasadnienia wyroku wstępnego.
92 Ponadto należy stwierdzić, że odszkodowanie należne z tytułu praw emerytalnych nie może być niższe niż wartość aktuarialna
salda zgromadzonego na rzecz każdego ze skarżących ze składek pracownika i pracodawcy za maksymalny okresu pięciu lat odpowiadający
okresowi dającemu prawo do odszkodowania.
93 Natomiast w przypadku gdy któryś ze skarżących, w szczególności dlatego, że przepracował w JET mniej niż 10 lat, z powodu
uregulowań zawartych w regulaminie pracowniczym w żadnym razie nie mógł nabyć praw do emerytury, lecz jednie do odprawy, odszkodowanie
z tytułu utraty takiego dodatku, pomniejszone poprzez ustalenie proporcji długości okresu dającego prawa do odszkodowania
w odniesieniu do całego okresu zatrudnienia, stanowi kwotę alternatywną, która powinna być mu przyznana zgodnie z wymienionymi
wyżej punktami uzasadnienia wyroku wstępnego. Z odpowiedzi skarżących na zarządzony środek organizacji postępowania wynika,
że jako ostatnie z ich żądań składają wniosek o przyznanie tym spośród nich, którzy przepracowali w JET mniej niż 10 lat,
odprawy w miejsce praw emerytalnych.
94 Okoliczności, na które Komisja po raz pierwszy powołała się na rozprawie, nie podważają powyższej oceny.
95 O ile w wyroku z dnia 17 maja 1990 r. w sprawie C‑262/88 Barber, Rec. str. I‑1889, Trybunał ograniczył w czasie skutki dokonanej
przez niego wykładni art. 141 WE z powodu nadrzędnych względów bezpieczeństwa prawnego stojących na przeszkodzie podważaniu
sytuacji prawnych, których skutki wyczerpały się w przeszłości, rozwiązanie to nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.
96 Okoliczności niniejszej sprawy bowiem, dotyczące naprawienia szkód wynikłych z czynów bezprawnych popełnionych przez Wspólnotę
wobec skarżących, nie są porównywalne z okolicznościami tamtej sprawy, która dotyczyła kwestii o znaczących konsekwencjach
finansowych, to jest zmiany z mocą wsteczną systemów emerytalnych na całym terytorium Wspólnoty, przy czym należy dodać, że
pozwana nie wskazała na jakąkolwiek nadrzędną przesłankę interesu ogólnego.
97 Ponadto twierdzenie Komisji, że w okresie poprzedzającym okres dający prawo do odszkodowania nie istniały w JET fundusze emerytalne,
w związku z czym przyznanie skarżącym praw emerytalnych za ten okres oznaczałoby przyznanie im korzyści, której pracownicy
EWEA zatrudnieni przez JET byli pozbawieni, również nie może zostać uwzględnione.
98 Z art. 2 w związku z art. 39 Warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich, którym podlegają w szczególności
pracownicy EWEA, wynika, że członkowie personelu tymczasowego mają prawo do emerytury lub odprawy na warunkach określonych
w regulaminie pracowniczym urzędników Wspólnot Europejskich. Tymczasem art. 8 § 5 statutu JET, załączony do decyzji Rady z dnia
30 maja 1978 r. 78/471/Euratom w sprawie utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa JET (Dz.U. L 151, str. 10), w brzmieniu mającym
znaczenie dla ustalenia praw emerytalnych skarżących, odsyłał wprost do Warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot
Europejskich w zakresie osób zatrudnionych w charakterze członków personelu tymczasowego, czyli na takich zasadach, na jakich
powinni być zatrudnieni skarżący. Zatem zakładając, że w praktyce system przewidziany w obowiązujących aktach prawnych nie
był przestrzegany w odniesieniu do pracowników EWEA zatrudnionych przez JET, to fakt ten, choć godny pożałowania, nie może
być przez pozwaną podnoszony do celów ustalenia odszkodowania należnego skarżącym z powodu czynów bezprawnych popełnionych
na ich szkodę.
99 Ponadto – podczas gdy skarżący od czasu wniesienia skargi w 2001 r. domagali się odszkodowania z tytułu utraty praw emerytalnych,
a wyrok wstępny wprost przyjął zasadę takiego odszkodowania – należy zauważyć, że dopiero na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r.
Komisja po raz pierwszy podniosła wymienioną wyżej okoliczność, nie wykazując zresztą prawdziwości swego twierdzenia ani nie
podając szczegółów co do praktycznych trudności, jakie mogą z tego wyniknąć.
100 Z powyższego wynika, że ustalenia wysokości odszkodowania na rzecz skarżących z tytułu utraty praw emerytalnych lub w stosownym
przypadku odprawy należy dokonać, z przyczyn wskazanych wyżej, jak w kolumnie 5 załącznika 3 do niniejszego wyroku. Celowe
jest też zaznaczenie w tej rubryce zasiłku dla bezrobotnych, do którego mają prawo dwaj ze skarżących, jak wskazano w pkt 28
powyżej.
W przedmiocie całkowitej kwoty odszkodowania należnego każdemu ze skarżących
101 W wyroku wstępnym (pkt 167) Sąd orzekł, że szkoda poniesiona przez skarżących w okresie pracy we wspólnym przedsiębiorstwie
JET wynikała z różnicy między wynagrodzeniem, związanymi z nim korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie zainteresowani mogli
uzyskać lub nabyć, jeśli pracowaliby na rzecz projektu JET w charakterze członków personelu tymczasowego, a wynagrodzeniem,
związanymi z nim korzyściami i prawami emerytalnymi, jakie faktycznie uzyskali lub nabyli jako pracownicy kontraktowi.
102 Wynika z tego, że ostateczna kwota odszkodowania należnego każdemu ze skarżących jako naprawienie szkody, której dotyczy niniejsza
sprawa, na dzień 31 grudnia 1999 r., która to data w każdym razie zamyka okres dający prawo do odszkodowania, jest równa kwocie
całkowitej wskazanej w kolumnie 6 załącznika 3 do niniejszego wyroku. Poczynając od tej daty, od kwoty tej należne są odsetki
zwykłe w wysokości 5,25%, jak wskazano w pkt 28 powyżej, aż do rzeczywistej zapłaty odszkodowania.
Co się tyczy reżimu podatkowego odszkodowań
103 Strony wskazały, że na poziomie krajowym może pojawić się problem z wykonaniem niniejszego wyroku, w związku z wyrażonym przez
organy podatkowe Zjednoczonego Królestwa zamiarem – wbrew brzmieniu wyroku wstępnego – opodatkowania, jeśli nie kwoty głównej,
to przynajmniej odsetek od kwot odszkodowania, o których tutaj mowa.
104 Należy przypomnieć, iż Sąd orzekł, że odszkodowanie należne każdemu ze skarżących zmierzające do wyrównania utraty wynagrodzenia
i związanych z nim korzyści, określone jako wolne od podatku i obliczone na tych samych zasadach przy uwzględnieniu podatku
wspólnotowego, podlega przepisom podatkowym stosowanym do kwot wypłacanych pracownikom przez Wspólnoty, zgodnie z art. 16
Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów urzędników i pracowników Wspólnot Europejskich. Odszkodowanie to, rozumiane
jako wolne od jakichkolwiek podatków, nie podlega krajowym obciążeniom podatkowym. Żadne dodatkowe odszkodowanie nie jest
zatem należne z tytułu takich obciążeń (pkt 176 wyroku wstępnego).
105 Z wyroku wstępnego wynika, że zarówno kwota główna odszkodowania należnego każdemu ze skarżących, jak i należne od niej odsetki,
które są ceną czasu poświęconego na wyrównanie szkody poniesionej przez zainteresowanych i są zatem nierozerwalnie związane
z kwotą główną, nie mogą w żadnym razie podlegać jakimkolwiek krajowym obciążeniom podatkowym, których bezpośrednim skutkiem
byłoby zmniejszenie odszkodowania. Ponadto, jak wynika z wyroku wstępnego, Wspólnota nie może zostać zobowiązana do zapłacenia
skarżącym odszkodowania uzupełniającego, pozostającego bez związku z czynami bezprawnymi stwierdzonymi przez Sąd, w celu zrekompensowania
pomniejszenia odszkodowania ostatecznie zachowanego przez skarżących z powodu krajowych decyzji podatkowych, a taka płatność
stanowiłaby w rzeczywistości zasilenie budżetu jednego z państw członkowskich bez podstawy prawnej.
106 Bez potrzeby przesądzania o ewentualnych konsekwencjach procesowych, których zasadność powinna ocenić Komisja, na jakie narażałoby
się państwo członkowskie w podobnym przypadku, Sąd może jedynie potwierdzić pełny immunitet podatkowy względem przepisów krajowych
odszkodowań należnych skarżącym, zarówno kwoty głównej, jak i odsetek, immunitet wynikający z uzasadnienia wyroku wstępnego,
który – jak wskazano w pkt 26 i 28 powyżej – uzyskał powagę rzeczy osądzonej.
W przedmiocie kosztów
Argumenty stron
107 Skarżący, którzy domagają się obciążenia kosztami Komisji zgodnie z art. 87 regulaminu, podnoszą, że chociaż Sąd ograniczył
okres dający prawo do odszkodowania, nie przegrali oni co do ich żądań, a wysokość ich kosztów nie jest proporcjonalna do
długości okresu dającego prawo do odszkodowania.
108 Komisja twierdzi, że skarżący nie mogą uważać siebie za stronę, która wygrała sprawę, ponieważ przegrali co do jednej z zasadniczych
kwestii, to jest przedawnienia, co oznacza podzielenie przez 5 lub 6 ich początkowych roszczeń. Wskazując, że Sąd poświęcił
tej kwestii blisko połowę wyroku wstępnego, uważa, że godnym rozważenia rozwiązaniem jest zobowiązanie jej do zapłaty jedynie
połowy kosztów skarżących.
Ocena Sądu
109 Należy przypomnieć, że w pkt 4 sentencji wyroku wstępnego zastrzeżono, że rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu
kończącym postępowanie.
110 Z art. 88 regulaminu, który stosuje się w niniejszej sprawie, wynika, że jeżeli sprawa została rozpoznana w ramach postępowania
dotyczącego sporów między Wspólnotą i jej pracownikami (pkt 54 wyroku wstępnego), instytucje pokrywają poniesione przez nie
koszty, nie uchybiając art. 87 § 3 akapit drugi.
111 Na podstawie art. 87 § 3 regulaminu w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań każdej ze stron oraz w wypadkach szczególnych
Sąd może postanowić, że koszty zostaną rozdzielone albo że każda ze stron poniesie własne koszty.
112 Ponadto z art. 87 § 4 regulaminu wynika, że państwa członkowskie oraz instytucje, które wstąpiły do sprawy w charakterze interwenienta,
pokrywają własne koszty.
113 Należy zauważyć, że zarówno z sentencji wyroku wstępnego, jak i uzasadnienia stanowiącego jej niezbędną podstawę wynika, że
skarżący uzyskali zaspokojenie co do istoty swoich żądań. Trybunał uznał bowiem, że każdy ze skarżących ma prawo do uzyskania
naprawienia szkody materialnej, jaką poniósł z tego powodu, że nie został zatrudniony w charakterze członka personelu tymczasowego
Wspólnot w celu wykonywania zadań w ramach wspólnego przedsiębiorstwa JET. Tak więc podniesiona przez pozwaną okoliczność,
że Sąd ograniczył okres dający prawo do odszkodowania, nie łagodzi w żaden sposób pełnej odpowiedzialności Wspólnoty z powodu
bezprawności, jakiej się dopuściła, a której stan, jak stwierdzono, trwał przez cały okres pracy skarżących w JET.
114 Należy również wskazać, że nawet jeżeli skarżący przegrali co do pewnej części swoich żądań odszkodowawczych, ponieważ Sąd
nie uwzględnił całości kwot, jakich domagali się z tytułu poniesionej szkody, to jednak wszyscy skarżący uzyskują odszkodowanie
wyższe niż to, jakie skłonna była im przyznać Komisja (zob. ww. wyrok Trybunału w sprawie Mulder i in. przeciwko Radzie i Komisji,
pkt 363–365).
115 W tych okolicznościach należy zatem postanowić, że w odniesieniu do całości postępowania Komisja poniesie swoje własne koszty
oraz koszty skarżących, a Rada, jako interwenientka, poniesie swoje własne koszty.
Z powyższych względów
SĄD (pierwsza izba)
orzeka, co następuje:
1) Komisja zapłaci każdemu ze skarżących odszkodowanie w kwocie wskazanej dla każdego z nich w kolumnie 6 załącznika 3 do niniejszego
wyroku.
2) Od kwoty tej należne są odsetki w wysokości 5,25%, licząc od dnia 31 grudnia 1999 r. do dnia rzeczywistej zapłaty.
3) Komisja pokryje swoje własne koszty oraz koszty poniesione przez skarżących w całym postępowaniu przed Sądem.
4) Rada poniesie swoje własne koszty.
Vesterdorf
Jaeger
Legal
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 12 lipca 2007 r.
Sekretarz
Prezes
E. Coulon
B. Vesterdorf
Załącznik 1
Wykaz skarżących (95)
Ashby Keith
Ashman Mark
Atkins Geoff
Austin Yvonne
Bainbridge Neville
Baker R.
Barlow Ian
Boyce Terry
Bracey Robert
Brown Brian C.
Browne Mike
Bruce James
Butler Neil
Carman Paul
Clapinson Roy
Clay Royce
Downes Derek
Evans Graham
Evans Jim
Gallagher Tony
Gear David
Gedney John
Grey David
Grieveson Barry
Haist Bernhard
Hamilton David
Handley Ray
Harrison Roy
Hart Michael
Haydon Phillip
Hayward Ivor
Hopkins Mark
Howard Keith
Howarth Peter
Hume Cyril
Jones Eifion
Jones Glyn
Lawler Andrew
MacMillan Gordon
Martin Peter
May Christopher
May Derek
Merrigan Ian
Middleton Richard
Mills Simon
Musselwhite Ray
Napper Tim
Nicholls Keith
Organ Mike
Page Robert
Parry Dai
Parsons Bill
Pledge Derek
Potter Tim R.
Preece Geoff
Price Tom
Richardson Steve
Rivers-Playle Shirley
Rolfe Alan
Russell Michael
Sanders Stephen
Sanders Stephen. G
Scott Stephen
Shaw John
Sibbald Michael R.
Skinner Nigel
Smith Paul. G
Smith Tracey
Spelzini Tony
Stafford-Allen Robin
Stagg Robin
Stanley Graham
Starkey David
Sutton Dave
Tait John
Taylor Michael E.
Tigwell Paul
Toft George
Tulloch Jim
Twynam Pat
Walden Tony
Walker Martin
Wallace Norman
Walsh Patrick
Watkins Peter
Way Mike
West Alan
Whitby Andy
Wijetunge Srilal P.
Willis Brian L.
Wilson David. J
Wilson David. W
Wright Julie
Yorkshades John
Young David
Załącznik 2
Nazwiska skarżących
Początek okresu dającego prawo do odszkodowania
Grupa zaszeregowania i stopień na początku okresu dającego prawo do odszkodowania
Ashby
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Ashman
1 marca 1995 r.
B2/2
Atkins
1 stycznia 1995 r.
A6/1
Austin
1 stycznia 1995 r.
C2/3
Bainbridge
1 czerwca 1995 r.
A6/2
Baker
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Barlow
1 stycznia 1995 r.
B1/2
Boyce
1 stycznia 1995 r.
B2/1
Bracey
12 stycznia 1995 r.
B1/6
Brown B
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Browne M
1 lutego 1995 r.
A5/8
Bruce
1 lutego 1995 r.
B2/4
Butler
1 stycznia 1995 r.
B3/4
Carman
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Clapinson
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Clay
1 stycznia 1995 r.
B1/7
Downes
1 stycznia 1995 r.
B2/3
Evans G
1 stycznia 1995 r.
B1/5
Evans J
1 stycznia 1995 r.
B1/5
Gallagher
1 maja 1995 r.
B1/8
Gear
2 lipca 1995 r.
B4/4
Gedney
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Grey
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Grieveson
1 listopada 1995 r.
B2/1
Haist
1 stycznia 1995 r.
A6/3
Hamilton
1 stycznia 1995 r.
A6/2
Handley
1 stycznia 1995 r.
B2/1
Harrison
1 marca 1995 r.
B2/1
Hart
31 marca 1995 r.
B2/4
Haydon
1 sierpnia 1995 r.
B1/2
Hayward
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Hopkins
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Howard
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Howarth
1 stycznia 1995 r.
B2/4
Hume
1 kwietnia 1997 r.
B2/2
JonesE
1 kwietnia 1995 r.
B1/2
JonesG
1 maja 1995 r.
B1/4
Lawler
3 maja 1995 r.
A5/3
MacMillan
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Martin
1 stycznia 1995 r.
B1/2
May C
1 sierpnia 1995 r.
B3/4
May D
18 kwietnia 1995 r.
B2/3
Merrigan
1 maja 1995 r.
B3/4
Middleton
6 marca 1995 r.
A5/1
Mills
1 maja 1995 r.
A5/8
Musselwhite
1 stycznia 1995 r.
B2/1
Napper
1 stycznia 1995 r.
B2/1
Nicholls
1 stycznia 1995 r.
B1/3
Page
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Parry
1 stycznia 1995 r.
B1/3
Parsons
1 maja 1995 r.
A5/4
Pledge
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Potter
1 stycznia 1995 r.
B1/3
Preece
19 czerwca 1995 r.
B4/2
Price
1 stycznia 1995 r.
B1/4
Richardson
1 marca 1995 r.
B2/3
Rivers-Playle
1 kwietnia 1996 r.
D3/2
Rolfe
1 lutego 1995 r.
A4/8
Russell
1 marca 1995 r.
B1/3
Sanders S
1 kwietnia 1995 r.
B3/2
Sanders SG
1 stycznia 1995 r.
A5/4
Scott
6 stycznia 1995 r.
B3/4
Shaw
1 lutego 1995 r.
B1/4
Skinner
1 maja 1995 r.
B2/2
Smith PG
1 maja 1995 r.
B1/2
Smith T
1 stycznia 1995 r.
B3/3
Spelzini
1 stycznia 1995 r.
B2/4
Stafford-Allen
1 kwietnia 1995 r.
A5/3
Stagg
1 czerwca 1995 r.
A5/6
Stanley
1 kwietnia 1995 r.
B4/3
Starkey
1 stycznia 1995 r.
A6/2
Sutton
1 stycznia 1995 r.
B3/4
Tait
1 listopada 1995 r.
B1/4
Taylor
1 kwietnia 1995 r.
B2/2
Tigwell
1 stycznia 1995 r.
B1/5
Toft
1 stycznia 1995 r.
B2/4
Tulloch
1 czerwca 1995 r.
B2/1
Twynam
1 stycznia 1995 r.
A5/8
Walden
1 stycznia 1995 r.
A5/7
Walker
1 stycznia 1995 r.
B2/2
Wallace
1 stycznia 1995 r.
B3/4
Walsh
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Watkins
1 stycznia 1995 r.
B1/8
Way
1 stycznia 1995 r.
B1/5
West
1 października 1995 r.
B3/4
Whitby
1 stycznia 1995 r.
B2/4
Wijetunge
1 stycznia 1995 r.
B1/3
Willis
1 stycznia 1995 r.
B2/2
Wilson DJ
1 maja 1995 r.
A5/4
Wilson DW
1 kwietnia 1995 r.
B3/3
Wright
1 stycznia 1995 r.
C1/6
Yorkshades
31 lipca 1995 r.
B2/1
Young
16 stycznia 1995 r.
B1/4
Załącznik 3
Nazwiska skarżących
Łączna kwota wynagrodzenia netto uzyskanego w charakterze pracownika kontraktowego (1)
Wynagrodzenia krajowe
(GBP)
Łączna kwota wynagrodzenia netto członka personelu tymczasowego na równorzędnym stanowisku (2)
Wynagrodzenia wspólnotowe
(GBP)
Różnica:
Strata netto zwykła
(3 = 2 - 1)
(GBP)
Różnica:
Strata netto skumulowana
(4 = 3 zaktualizowana na dzień 31 grudnia 1999 r.)
(GBP)
Utrata emerytury
(lub odprawy) +, w stosownym wypadku, zasiłku dla bezrobotnych (5)
(GBP)
Strata całkowita
na dzień 31 grudnia 1999 r. (6 = 4 + 5)
(GBP)
Ashby
241
535
294
375
027
401
Ashman
905
244
339
773
647
420
Atkins
741
403
662
830
050
880
Austin
991
224
233
018
194
211
Bainbridge
407
292
885
289
557
846
Baker
265
123
858
525
809
334
Barlow
685
699
014
339
718
057
Boyce
014
158
145
873
135
007
Bracey
044
021
976
884
221
105
Brown B
086
845
759
165
781
946
Browne M
775
026
250
268
666
935
Bruce
829
189
360
718
556
274
Butler
686
660
974
308
778
085
Carman
150
290
140
480
453
933
Clapinson
921
248
327
541
431
973
Clay
801
631
830
347
431
779
Downes
129
762
632
374
201
575
Evans G
566
627
061
018
165
184
Evans J
013
433
419
490
431
921
Gallagher
878
044
166
649
225
874
Gear
054
185
131
768
077
845
Gedney
391
693
302
087
593
680
Grey
095
486
391
034
781
815
Grieveson
710
150
440
096
386
483
Haist
162
098
936
846
146
992
Hamilton
752
679
928
973
429
+ 9 254
657
Handley
803
536
733
698
181
879
Harrison
257
519
262
884
207
091
Hart
363
136
772
112
615
727
Haydon
000
028
027
023
130
153
Hayward
015
144
129
446
781
227
Hopkins
486
416
929
620
412
031
Howard
629
913
283
547
408
955
Howarth
800
085
285
223
733
956
Hume
126
377
251
243
015
258
Jones E
227
238
011
101
770
871
Jones G
500
345
845
568
605
173
Lawler
730
743
012
116
862
978
MacMillan
329
844
515
689
142
831
Martin
727
603
876
741
412
153
MayC
466
630
163
835
944
779
MayD
803
980
178
695
332
027
Merrigan
107
196
089
117
918
035
Middleton
567
437
869
880
815
695
Mills
809
033
224
667
566
233
Musselwhite
539
126
587
577
254
831
Napper
017
685
667
989
436
425
Nicholls
159
443
284
468
434
902
Page
825
553
728
731
503
234
Parry
210
866
655
539
110
649
Parsons
422
874
452
752
524
276
Pledge
220
844
624
105
944
049
Potter
665
297
632
329
699
027
Preece
369
576
208
058
997
055
Price
511
068
556
455
421
+ 20 404
280
Richardson
313
507
194
610
133
743
Rivers-Playle
747
948
202
969
812
782
Rolfe
601
887
286
212
949
161
Russell
108
170
062
428
140
568
Sanders S
996
096
101
627
137
764
Sanders SG
352
672
320
733
780
513
Scott
865
720
854
622
030
653
Shaw
404
076
672
933
231
165
Skinner
852
489
637
115
200
315
Smith PG
770
863
094
457
707
164
Smith T
341
426
086
297
930
227
Spelzini
280
903
624
833
642
476
Stafford-Allen
407
309
902
751
152
903
Stagg
358
629
270
397
142
540
Stanley
323
101
778
436
512
948
Starkey
303
171
868
027
261
289
Sutton
813
580
767
219
734
953
Tait
790
160
370
094
898
992
Taylor
819
446
627
505
894
399
Tigwell
215
550
335
385
414
799
Toft
458
341
883
114
078
192
Tulloch
440
213
773
835
114
948
Twynam
388
347
960
380
393
774
Walden
796
686
890
689
683
372
Walker
893
965
072
465
402
867
Wallace
766
993
227
230
838
068
Walsh
125
123
998
805
781
586
Watkins
413
123
710
396
513
910
Way
667
237
569
648
644
291
West
445
241
796
443
839
281
Whitby
244
356
113
728
396
123
Wijetunge
181
653
472
345
970
315
Willis
289
913
624
216
376
592
Wilson DJ
907
709
802
596
676
272
Wilson DW
222
198
976
234
918
152
Wright
261
076
815
891
607
498
Yorkshades
132
207
075
609
137
746
Young
516
755
240
362
253
615
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło