T-498/22

WyrokTSUE2025-02-26CELEX: 62022TJ0498ECLI:EU:T:2025:180

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki ograniczające (zamrożenie środków finansowych i ograniczenia wjazdu) nałożone na osobę fizyczną w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną Ukrainy, oparte na kryterium „powiązania”, naruszają jej prawa podstawowe, w tym prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawo własności oraz prawo do swobodnego przemieszczania się, i czy są one proporcjonalne do realizowanych celów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki ograniczające nałożone na skarżącą są zgodne z prawem Unii, ponieważ spełniają cztery przesłanki zgodności z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych. Ograniczenia te są „przewidziane ustawą” (decyzje i rozporządzenia Rady oparte na art. 29 TUE i art. 215 TFUE), szanują istotę praw podstawowych (mają charakter tymczasowy i odwracalny, przewidują odstępstwa), odpowiadają celowi interesu ogólnego (wywieranie nacisku na władze rosyjskie w celu zakończenia destabilizujących działań na Ukrainie) i są proporcjonalne (są odpowiednie i konieczne, a wynikające z nich niedogodności nie są nadmierne w stosunku do wagi realizowanych celów).
Stan faktyczny
Aleksandra Melnichenko, zamieszkała w Szwajcarii, została objęta unijnymi środkami ograniczającymi (zamrożenie środków finansowych i ograniczenia wjazdu) w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy. Jej nazwisko zostało umieszczone i utrzymane w wykazach osób objętych sankcjami na podstawie kryterium „powiązania”. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności aktów Rady, twierdząc, że nigdy nie miała powiązań z rosyjskimi decydentami, a środki te naruszają jej prawa podstawowe i są nieproporcjonalne, w tym ze względu na sytuację jej dzieci.
Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona. 2) Aleksandra Melnichenko zostaje obciążona kosztami postępowania. 3) EuroChem Group AG, Siberian Coal Energy Company AO (SUEK) i Królestwo Belgii pokrywają własne koszty.

Pełny tekst orzeczenia

Wydanie tymczasowe WYROK SĄDU (pierwsza izba w składzie powiększonym) z dnia 26 lutego 2025 r.(*) Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte ze względu na działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające – Zamrożenie środków finansowych – Ograniczenia w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych, podlegających ograniczeniom w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Umieszczenie i utrzymanie w wykazie nazwiska skarżącej – Pojęcie „powiązania” – Artykuł 2 ust. 1 in fine decyzji 2014/145/WPZiB – Zarzut niezgodności z prawem – Błąd w ocenie – Prawa podstawowe – Proporcjonalność W sprawie T‑498/22 Aleksandra Melnichenko, zamieszkała w Saint‑Moritz (Szwajcaria), którą reprezentowali A. Miron, D. Müller, H. Bajer Pellet, R. Pieri, A. Beauchemin, adwokaci, i C. Zatschler, SC, strona skarżąca, popierana przez EuroChem Group AG, z siedzibą w Zug (Szwajcaria), oraz przez Siberian Coal Energy Company AO (SUEK), z siedzibą w Moskwie (Rosja), które reprezentowali N. Tuominen, L. Engelen i S. Bonifassi, adwokaci, interwenienci, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali B. Driessen i J. Rurarz, w charakterze pełnomocników, wspierani przez B. Maingaina i S. Remy, adwokatów, strona pozwana, popieranej przez Królestwo Belgii, które reprezentowały C. Pochet, M. Van Regemorter i L. Van den Broeck, w charakterze pełnomocników, interwenient, SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym), w składzie podczas narady: R. Mastroianni, pełniący obowiązki prezesa, M. Brkan, I. Gâlea, T. Tóth i S.L. Kalėda (sprawozdawca), sędziowie, sekretarz: R. Ūkelytė, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 lipca 2024 r., wydaje następujący Wyrok(1) 1        W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Aleksandra Melnichenko, wnosi o stwierdzenie nieważności – w zakresie, w jakim umieszczono i utrzymano na ich mocy jej nazwisko w wykazach do nich załączonych („zwanych dalej „spornymi wykazami”) – następujących aktów: –        po pierwsze, decyzji Rady (WPZiB) 2022/883 z dnia 3 czerwca 2022 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2022, L 153, s. 92) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2022/878 z dnia 3 czerwca 2022 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2022, L 153, s. 15) (zwanych dalej łącznie „aktami pierwotnymi”); –        po drugie, decyzji Rady (WPZiB) 2022/1530 z dnia 14 września 2022 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2022, L 239, s. 149) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2022/1529 z dnia 14 września 2022 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2022, L 239, s. 1) (zwanych dalej łącznie „aktami z września 2022 r.”); –        po trzecie, decyzji Rady (WPZiB) 2023/572 z dnia 13 marca 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 75 I, s. 134) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/571 z dnia 13 marca 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2023, L 75 I, s. 1) (zwanych dalej łącznie „aktami z marca 2023 r.”) oraz decyzji Rady (WPZiB) 2023/811 z dnia 13 kwietnia 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 101, s. 67) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/806 z dnia 13 kwietnia 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2023, L 101, s. 1) (zwanych dalej łącznie „aktami z kwietnia 2023 r.”, natomiast łącznie z aktami pierwotnymi, aktami z września 2022 r. i aktami z marca 2023 r. – „zaskarżonymi aktami”). […]  Żądania stron 27      Skarżąca, popierana przez EuroChem Group i SUEK, wnosi do Sądu o: –        stwierdzenie bezskuteczności art. 2 ust. 1 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu i art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 w zmienionym brzmieniu, w zakresie, w jakim akty te odnoszą się do „osób powiązanych” z osobami i podmiotami, których nazwiska i nazwy zostały umieszczone w spornych wykazach; –        stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą; –        obciążenie Rady kosztami postępowania. 28      Rada, popierana przez Królestwo Belgii, wnosi do Sądu o: –        oddalenie skargi; –        obciążenie skarżącej kosztami postępowania.  Co do prawa 29      Na poparcie skargi skarżąca podnosi co do istoty pięć zarzutów, przy czym pierwszy z nich dotyczy „oczywistego błędu w ocenie”, drugi – naruszenia obowiązku uzasadnienia, trzeci – naruszenia zasady proporcjonalności i praw podstawowych, czwarty – zarzutu niezgodności z prawem kryterium, o którym mowa w art. 2 ust. 1 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu i art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 w zmienionym brzmieniu, odnoszących się do osób fizycznych i prawnych, podmiotów lub organów powiązanych z osobą, względem której zastosowano środki ograniczające na podstawie jednego z kryteriów umieszczenia przewidzianych w art. 2 ust. 1 lit. a)–h) wspomnianej decyzji i art. 3 ust. 1 lit. a)–h) wspomnianego rozporządzenia (zwanego dalej „kryterium powiązania”), i piąty – naruszenia prawa do bycia wysłuchanym. […] […] […] […] […]  W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia praw podstawowych […] 105    Skarżąca, popierana przez EuroChem Group i SUEK, dodaje ponadto, że ponieważ nigdy nie miała powiązań z rosyjskimi decydentami, ukaranie jej w żaden sposób nie przyczyni się do realizacji celów rozporządzenia nr 269/2014 w zmienionym brzmieniu, polegających na wywieraniu nacisku na władze rosyjskie, i stoi w sprzeczności z polityką Unii służącą zapewnieniu światowego bezpieczeństwa żywności w skali świata. W przekonaniu skarżącej utrzymanie tych środków ograniczających jej dotyczących nie jest zatem konieczne ani odpowiednie. 106    Rada, popierana przez Królestwo Belgii, kwestionuje argumenty skarżącej. 107    Należy przypomnieć, że prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się, prawo własności oraz prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich zostały uznane, odpowiednio, w art. 7, 17 i 45 Karty. 108    Co się tyczy w pierwszej kolejności praw podstawowych wyrażonych w art. 7 i 17 Karty, sporne w niniejszej sprawie środki ograniczające stanowią środki zabezpieczające, których celem nie jest pozbawienie zainteresowanych osób ich prawa własności czy też prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się. Niemniej, z wyjątkiem prawa do poszanowania komunikowania się, którego ograniczenia nie wykazano, przedmiotowe środki niezaprzeczalnie wprowadzają ograniczenie wymienionych praw podstawowych (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 12 marca 2014 r., Al Assad/Rada, T‑202/12, EU:T:2014:113, pkt 115 i przytoczone tam orzecznictwo). 109    Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, prawa podstawowe wyrażone w art. 7 i 17 Karty nie korzystają w prawie Unii z ochrony bezwzględnej, lecz należy brać je pod uwagę przez pryzmat ich funkcji społecznej (zob. wyrok z dnia 12 marca 2014 r., Al Assad/Rada, T‑202/12, EU:T:2014:113, pkt 113 i przytoczone tam orzecznictwo). 110    W tym względzie należy przypomnieć, że art. 52 ust. 1 Karty stanowi, po pierwsze, że „[w]szelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w [Karcie] muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności”, oraz po drugie, że „[z] zastrzeżeniem zasady proporcjonalności ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób”. 111    Tak więc aby ograniczenie w korzystaniu z praw i wolności podstawowych było zgodne z prawem Unii, powinno spełniać cztery przesłanki. Po pierwsze, musi ono być „przewidziane ustawą”, w tym znaczeniu, że instytucja Unii przyjmująca środki mogące ograniczyć prawa podstawowe osoby fizycznej lub prawnej powinna posiadać w tym celu podstawę prawną. Po drugie, takie ograniczenie musi szanować istotę tych praw. Po trzecie, powinno ono odpowiadać celowi interesu ogólnego uznanemu za taki w prawie Unii. Po czwarte, powinno być proporcjonalne (zob. wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada, T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 145, 222 i przytoczone tam orzecznictwo). 112    Należy stwierdzić, że te cztery przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. 113    Po pierwsze, należy zauważyć, że ograniczenia w korzystaniu przez skarżącą z przysługującego jej prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz domu, a także prawa własności, są „przewidziane ustawą”, ponieważ zostały wprowadzone na mocy aktów o charakterze w szczególności generalnym, a mianowicie decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu i rozporządzenia nr 269/2014 w zmienionym brzmieniu, posiadających w prawie Unii jednoznaczną podstawę prawną, to jest, odpowiednio, art. 29 TUE i art. 215 TFUE. 114    Po drugie, zważywszy, że zaskarżone akty mają zastosowanie przez okres sześciu miesięcy i są przedmiotem stałego przeglądu, jak zostało przewidziane w art. 6 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu, ograniczenia, o których mowa w pkt 113 powyżej, mają charakter tymczasowy i odwracalny. Co za tym idzie, należy uznać, że nie naruszają one istoty prawa skarżącej do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a także domu oraz prawa własności. Ponadto zaskarżone akty przewidują możliwość przyznania odstępstw od zastosowanych środków ograniczających. W szczególności, jeśli chodzi o zamrożenie środków finansowych, art. 2 ust. 3 i 4 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu oraz art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 269/2014 w zmienionym brzmieniu przewidują możliwość z jednej strony zezwolenia na korzystanie z zamrożonych środków finansowych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb lub wywiązania się z pewnych zobowiązań, a z drugiej strony – wydania szczególnych zezwoleń na odblokowanie środków finansowych, innych aktywów i zasobów gospodarczych. 115    Po trzecie, ograniczenia, o których mowa w pkt 113 powyżej, mają na celu wywarcie nacisku na władze rosyjskie, aby zakończyły one działania i politykę destabilizujące Ukrainę. Chodzi tu bowiem o jeden z celów interesu ogólnego realizowanych w ramach WPZiB i wskazanych w art. 21 ust. 2 lit. b) i c) TUE, takich jak umacnianie i wspieranie demokracji, państwa prawnego, praw człowieka i zasad prawa międzynarodowego, a także utrzymanie pokoju, zapobieganie konfliktom i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego oraz ochrona ludności cywilnej (zob. analogicznie wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 176). 116    Po czwarte, co się tyczy zasady proporcjonalności, należy przypomnieć, że jako zasada ogólna prawa Unii wymaga ona, by akty instytucji Unii nie wykraczały poza granice tego, co jest odpowiednie i konieczne do osiągnięcia celów danych uregulowań. A zatem gdy istnieje możliwość wyboru spośród szeregu odpowiednich środków, należy stosować najmniej restrykcyjny, a wynikające z niego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów (zob. wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 178 i przytoczone tam orzecznictwo). 117    W odniesieniu do odpowiedniego charakteru ograniczeń, o których mowa w pkt 113 powyżej, należy zauważyć, w świetle celów interesu ogólnego o tak podstawowym znaczeniu dla wspólnoty międzynarodowej jak cele przyświecające zaskarżonym aktom, że ograniczenia te nie mogą jako takie uchodzić za niewłaściwe. Ponadto, jeśli chodzi o ich konieczny charakter, należy stwierdzić, że alternatywne i mniej dolegliwe środki, takie jak system udzielania uprzedniego zezwolenia, nie pozwalają na równie skuteczne osiągnięcie zamierzonych celów. Co więcej, chodzi o ograniczenia o charakterze tymczasowym i odwracalnym, które przewidują możliwość wprowadzenia odstępstw. Co za tym idzie, należy uznać, że wywołane nimi niedogodności po stronie skarżącej nie są nadmierne w stosunku do wagi celu realizowanego przez te akty. 118    Poza tym, co się tyczy argumentu skarżącej, zgodnie z którym ograniczenia, o których mowa w pkt 113 powyżej, nie są proporcjonalne ze względu na zagrożenia, jakie niosą dla światowego bezpieczeństwa żywności, argument ten należy oddalić jako bezskuteczny z tego względu, że nie ma on żadnego związku z prawem własności przysługującym skarżącej ani z jej prawem do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz domu. 119    Wynika z tego, że ograniczenia, o których mowa w pkt 113 powyżej, nie są nieproporcjonalne względem celów realizowanych przez środki ograniczające. 120    Co się tyczy w drugiej kolejności argumentu skarżącej dotyczącego naruszenia jej prawa do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Karty, należy zauważyć, że zgodnie z art. 52 ust. 2 Karty prawa w niej uznane, które są przedmiotem postanowień traktatów, są wykonywane na warunkach i w granicach w nich określonych. Jak wynika z wyjaśnień dotyczących Karty (Dz.U. 2007, C 303, s. 17), prawo zagwarantowane w jej art. 45 ust. 1 odpowiada prawu zagwarantowanemu w art. 20 ust. 2 lit. a) TFUE. Zakres tego prawa został wyjaśniony w art. 21 TFUE. 121    Otóż należy wskazać, że na mocy art. 21 ust. 1 TFUE prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich jest wykonywane z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Jako że wspomniane zastrzeżenie, sformułowane w drugiej części zdania art. 21 ust. 1 TFUE, czyni odniesienie do traktatów w liczbie mnogiej, obejmuje ono również traktat UE i przepisy przyjęte w celu jego wykonania. Wynika z tego, że ograniczenia w korzystaniu z uznanego w art. 45 ust. 1 Karty prawa obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą zostać wprowadzone w dziedzinie WPZiB na mocy aktów przyjętych w oparciu o art. 29 TUE, takich jak zaskarżone akty (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 listopada 2014 r., Mayaleh/Rada, T‑307/12 i T‑408/13, EU:T:2014:926, pkt 195, 196; z dnia 4 grudnia 2015 r., Sarafraz/Rada, T‑273/13, niepublikowany, EU:T:2015:939, pkt 194, 195). 122    Niemniej, jak zostało przypomniane w pkt 111 powyżej, aby ograniczenia w korzystaniu z praw uznanych w Karcie mogły zostać uznane za zgodne z prawem Unii, muszą spełniać przesłanki określone w jej art. 52 ust. 1, a mianowicie: być przewidziane ustawą, szanować istotę tych praw, odpowiadać celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię i nie być nieproporcjonalne. Powyższe znajduje zastosowanie również do praw uznanych w Karcie, które są przedmiotem postanowień traktatów (zob. podobnie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Delvigne, C‑650/13, EU:C:2015:648, pkt 46; opinia rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Agenzia delle dogane e dei monopoli i Ministero dell’Economia e delle Finanze, C‑452/20, EU:C:2021:855, pkt 60). Co za tym idzie, ograniczenia w korzystaniu z prawa uznanego w art. 45 ust. 1 Karty wprowadzone w ramach wdrażania WPZiB muszą spełniać wspomniane przesłanki. 123    W niniejszej sprawie, po pierwsze, ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do swobodnego przemieszczenia się na terytorium państw członkowskich wynikające z zaskarżonych aktów zostały „przewidziane ustawą”, jako że zostały wprowadzone na mocy aktów o charakterze w szczególności generalnym, a mianowicie decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu i rozporządzenia nr 269/2014 w zmienionym brzmieniu, posiadających w prawie Unii jednoznaczną podstawę prawną, to jest, odpowiednio, art. 29 TUE i art. 215 TFUE. 124    Po drugie, jeśli chodzi o kwestię tego, czy ograniczenia, o których mowa w pkt 123 powyżej, szanują „istotę” prawa skarżącej do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich, należy sprawdzić charakter i zakres przedmiotowych środków ograniczających (zob. podobnie wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada, T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 153). 125    W tym względzie należy stwierdzić, że ograniczenia, o których mowa w pkt 123 powyżej, szanują „istotę” prawa skarżącej do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich. Przede wszystkim bowiem, zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu, wspomniane ograniczenia pozostają w zgodzie w zasadą prawa międzynarodowego przewidującą, że państwo członkowskie nie może odmówić własnym obywatelom wjazdu na swoje terytorium i pobytu na nim. Następnie, jak stanowi art. 6 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu, sporne wykazy są przedmiotem okresowych przeglądów, tak aby nazwiska osób niespełniających już kryteriów umieszczenia zostały z nich wykreślone. Wreszcie wspomniane ograniczenia nie podważają tego prawa jako takiego, ponieważ prowadzą do tymczasowego zawieszenia prawa pewnych osób do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw członkowskich w specyficznych okolicznościach i zależnie od ich indywidualnej sytuacji, o ile wymienione przesłanki nadal są spełnione (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 6 października 2015 r., Delvigne, C‑650/13, EU:C:2015:648, pkt 48). 126    Po trzecie, ograniczenia, o których mowa w pkt 123 powyżej, służą realizacji celu interesu ogólnego wymienionego w pkt 115 powyżej. 127    Po czwarte, co się tyczy odpowiedniego charakteru ograniczeń, o których mowa w pkt 123 powyżej, należy zauważyć, że są one zdatne do osiągnięcia celu interesu ogólnego wymienionego w pkt 115 powyżej, jako że przyczyniają się do jego realizacji. 128    Jeśli chodzi o niezbędny charakter ograniczeń, o których mowa w pkt 123 powyżej, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że Rada mogła rozważyć przyjęcie środków mniej restrykcyjnych, lecz równie odpowiednich co środki przyjęte. Ponadto stosowanie spornych środków ograniczających jest objęte reżimem odstępstw, o którym mowa w art. 1 ust. 6 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu, zezwalającym państwom członkowskim na przyznanie zwolnienia z nałożonych środków w szczególności wówczas, gdy podróż danej osoby jest uzasadniona pilną potrzebą humanitarną. 129    Co więcej, choć należy uznać opisane przez skarżącą negatywne konsekwencje wynikające dla niej z zastosowania spornych środków ograniczających, konieczne jest stwierdzenie, że w świetle wagi celów realizowanych przez wspomniane środki ograniczenia, o których mowa w pkt 123 powyżej, nie są w sposób oczywisty do nich niewspółmierne (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 14 października 2009 r., Bank Melli Iran/Rada, T‑390/08, EU:T:2009:401, pkt 71). 130    Ponadto skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych danych przemawiających za uznaniem podnoszonej przez nią powagi negatywnych konsekwencji wynikających z zastosowania spornych środków ograniczających. Odnosi się ona bowiem do niemożności udania się do rezydencji rodzinnej w Szwajcarii, co nie jest informacją istotną dla analizy jej argumentu opartego na naruszeniu jej prawa do swobodnego przemieszczania się w ramach Unii. 131    Wynika z tego, że ograniczenia, o których mowa w pkt 123 powyżej, spełniają przesłanki określone w art. 52 ust. 1 Karty. 132    W odniesieniu do argumentu skarżącej, zgodnie z którym zastosowanie przez analogię wyroku z dnia 19 października 2004 r., Zhu i Chen (C‑200/02, EU:C:2004:639, pkt 46) przyznaje jej – na mocy art. 21 TFUE – prawo pochodne do przebywania w państwie członkowskim, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia korzystania z prawa pobytu przez jej małe dzieci, które są obywatelami Unii, należy stwierdzić, że wniosków wyprowadzonych z tego wyroku nie można przełożyć na przypadek rozpatrywany w niniejszej sprawie, jako że skarżącej, jako obywatelce Unii, przysługuje autonomiczne prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich. Prawo to nie ma jednakże charakteru bezwzględnego, a z powyższych rozważań wynika, że ograniczenie prawa skarżącej do swobodnego przemieszczania się w Unii jest uzasadnione. 133    Ponadto zważywszy, że skarżąca powołuje się na prawo pochodne jej męża, obywatela państwa trzeciego, do przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, argument ten należy również oddalić jako bezskuteczny, jako że nie jest on w stanie wykazać naruszenia prawa skarżącej do swobodnego przemieszczania się w Unii. 134    Co się tyczy poczynionego przez skarżącą odniesienia do prawa jej małoletnich dzieci do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, należy przypomnieć, że art. 24 ust. 2 Karty przewiduje, iż we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, zarówno podejmowanych przez władze publiczne, jak i instytucje prywatne, należy przede wszystkim uwzględnić najlepszy interes dziecka. 135    Otóż w niniejszej sprawie należy zauważyć, po pierwsze, że skarżąca wyjaśniła w swoich pismach i w trakcie rozprawy, że nie podnosiła naruszenia prawa swoich dzieci do swobodnego przemieszczania się i pobytu w Unii w sposób autonomiczny. Po drugie, w zakresie, w jakim skarżąca powołuje się na sytuację swoich dzieci celem wykazania podnoszonego nieproporcjonalnego charakteru ograniczenia jej własnego prawa do swobodnego przemieszczania się w Unii, należy zauważyć, że argument ten nie został poparty dowodami. Skarżąca ograniczyła się bowiem do stwierdzenia, że nałożone na nią środki ograniczające zmuszają jej dzieci do opuszczenia terytorium Unii. Ponadto zapytana o tę kwestię na rozprawie, skarżąca ograniczyła się do ogólnego stwierdzenia, że członkowie jej rodziny nie mają możliwości wspólnego zamieszkiwania w ich domach znajdujących się w Unii i w Szwajcarii, oraz do powołania się na zerwanie więzów rodzinnych łączących jej dzieci z dziadkami mieszkającymi w Europie, a także na przerwanie edukacji dzieci. Należy jednakże wskazać, że sporne środki ograniczające z jednej strony nie odnoszą się do dzieci skarżącej, a z drugiej strony nie ograniczają prawa skarżącej do swobodnego wjazdu i pobytu na terytorium państwa członkowskiego Unii, którego jest obywatelką. Co za tym idzie, skarżąca niesłusznie twierdzi, że ze względu na owe środki jej dzieci są zmuszone do opuszczenia tego terytorium. Należy zresztą przypomnieć, że art. 1 ust. 6 decyzji 2014/145 w zmienionym brzmieniu zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie odstępstw od spornych środków w szczególności wówczas, gdy podróż danej osoby jest uzasadniona pilną potrzebą humanitarną, a przepis ten należy interpretować i stosować w świetle art. 24 ust. 2 Karty, z uwzględnieniem najlepszego interesu dziecka. 136    W świetle całości powyższych rozważań należy oddalić zarzut trzeci i w konsekwencji skargę w całości.  W przedmiocie kosztów 137    Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Rady – obciążyć ją kosztami postępowania. […] Z powyższych względów SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym) orzeka, co następuje: 1)      Skarga zostaje oddalona. 2)      Aleksandra Melnichenko zostaje obciążona kosztami postępowania. 3)      EuroChem Group AG, Siberian Coal Energy Company AO (SUEK) i Królestwo Belgii pokrywają własne koszty. Mastroianni Brkan Gâlea Tóth         Kalėda Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 26 lutego 2025 r. Podpisy *      Język postępowania: angielski. 1      Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło