T-503/23

WYROK SĄDU (piąta izba) z dnia 4 września 2024 r. ( *1 ) Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z sytuacją w Syrii – Zamrożenie środków finansowych – Ograniczenia w zakresie wjazdu na terytorium państw członkowskich – Pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazach odnośnych osób, podmiotów i organów – Kryterium powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf – Zarzut niezgodności z prawem – Błędy w ocenie – Odpowiedzialność pozaumowna W sprawie T‑503/23 Ammar Sharif, zamieszkały w Bejrucie (Liban), którego reprezentowali G. Karouni i K. Assogba, adwokaci, strona skarżąca, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali S. Lejeune i V. Piessevaux, w charakterze pełnomocników, strona pozwana, SĄD (piąta izba), w składzie: J. Svenningsen, prezes, J. Laitenberger i J. Martín y Pérez de Nanclares (sprawozdawca), sędziowie, sekretarz: L. Ramette, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 16 kwietnia 2024 r., wydaje następujący Wyrok ( ) W swojej skardze skarżący, Ammar Sharif, wnosi, po pierwsze, na podstawie art. 263 TFUE, o stwierdzenie nieważności decyzji Rady (WPZiB) 2023/1035 z dnia 25 maja 2023 r. zmieniającej decyzję 2013/255/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Syrii (Dz.U. 2023, L 139, s. 49) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/1027 z dnia 25 maja 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 36/2012 w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Syrii (Dz.U. 2023, L 139, s. 1) (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi aktami”) w zakresie, w jakim akty te go dotyczą, oraz po drugie, na podstawie art. 268 TFUE, o nakazanie naprawienia szkody, jaką miał ponieść w wyniku przyjęcia zaskarżonych aktów. Incydentalnie, na podstawie art. 277 TFUE, wnosi o stwierdzenie niemożności stosowania art. 27 ust. 2 lit. b), art. 27 ust. 3, art. 28 ust. 2 lit. b) i art. 28 ust. 3 decyzji Rady 2013/255/WPZiB z dnia 31 maja 2013 r. dotyczącej środków ograniczających skierowanych przeciwko Syrii (Dz.U. 2013, L 147, s. 14), zmienionej decyzją Rady (WPZiB) 2015/1836 z dnia 12 października 2015 r. (Dz.U. 2015, L 266, s. 75), i art. 15 ust. 1a lit. b) rozporządzenia Rady (UE) nr 36/2012 z dnia 18 stycznia 2012 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Syrii oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 442/2011 (Dz.U. 2012, L 16, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Rady (UE) 2015/1828 z dnia 12 października 2015 r. (Dz.U. 2015, L 266, s. 1). I. Okoliczności powstania sporu […] A. W przedmiocie pierwotnego umieszczenia nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach oraz w przedmiocie utrzymania tego umieszczenia do dnia 1 czerwca 2019 r. Decyzją wykonawczą Rady (WPZiB) 2016/1897 z dnia 27 października 2016 r. w sprawie wykonania decyzji 2013/255 (Dz.U. 2016, L 293, s. 36) i rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2016/1893 z dnia 27 października 2016 r. dotyczącym wykonania rozporządzenia nr 36/2012 (Dz.U. 2016, L 293, s. 25) (zwanymi dalej łącznie „aktami z 2016 r.”) nazwisko skarżącego zostało umieszczone w pozycji 212 wykazu zawartego w sekcji A (Osoby) załącznika I do decyzji 2013/255 i w pozycji 212 wykazu zawartego w sekcji A (Osoby) załącznika II do rozporządzenia nr 36/2012 (zwanych dalej łącznie „rozpatrywanymi wykazami”), z podaniem następujących powodów: „Jeden z czołowych biznesmenów w Syrii, działający w sektorach: bankowym, ubezpieczeniowym i hotelarskim. Partner-założyciel Byblos Bank Syria, jeden z głównych udziałowców spółki Unlimited Hospitality Ltd. oraz członek zarządu spółek Solidarity Alliance Insurance Company i Al‑Aqueelah Takaful Insurance Company”. […] W dniu 29 maja 2017 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2017/917 zmieniającą decyzję 2013/255 (Dz.U. 2017, L 139, s. 62), która przedłużyła stosowanie rzeczonej decyzji do dnia 1 czerwca 2018 r., oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/907 wykonujące rozporządzenie nr 36/2012 (Dz.U. 2017, L 139, s. 15) (zwane dalej łącznie „aktami z 2017 r.”). […] W dniu 28 maja 2018 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2018/778 zmieniającą decyzję 2013/255 (Dz.U. 2018, L 131, s. 16), która przedłużyła stosowanie rzeczonej decyzji do dnia 1 czerwca 2019 r., oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) 2018/774 wykonujące rozporządzenie nr 36/2012 (Dz.U. 2018, L 131, s. 1) (zwane dalej łącznie „aktami z 2018 r.”). […] Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2019 r., Sharif/Rada (T‑5/17, EU:T:2019:216), Sąd oddalił skargę, którą skarżący wniósł przeciwko aktom z 2016 r., z 2017 r. i z 2018 r. w zakresie, w jakim akty te go dotyczyły. W pkt 70 tamtego wyroku Sąd uznał, że umieszczenie nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach było uzasadnione, ponieważ Rada przedstawiła łańcuch wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak zdatnych do wykazania, że skarżący jest jednym z wiodących biznesmenów działających w Syrii. Skarżący nie wniósł odwołania od tego wyroku. B. W przedmiocie utrzymania nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach W dniu 17 maja 2019 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2019/806 zmieniającą decyzję 2013/255 (Dz.U. 2019, L 132, s. 36), która przedłużyła stosowanie rzeczonej decyzji do dnia 1 czerwca 2020 r., oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/798 wykonujące rozporządzenie nr 36/2012 (Dz.U. 2019, L 132, s. 1) (zwane dalej łącznie „aktami z 2019 r.”). W aktach tych nie zostało wymienione nazwisko skarżącego ani zostały zmienione podstawy umieszczenia jego nazwiska w rozpatrywanych wykazach. […] W dniu 28 maja 2020 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2020/719 zmieniającą decyzję 2013/255 (Dz.U. 2020, L 168, s. 66), która przedłużyła stosowanie rzeczonej decyzji do dnia 1 czerwca 2021 r., oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/716 wykonujące rozporządzenie nr 36/2012 (Dz.U. 2020, L 168, s. 1) (zwane dalej łącznie „aktami z 2020 r.”). Aktami z 2020 r. powody umieszczenia nazwiska skarżącego w wykazach widniejące w aktach z 2016 r., z 2017 r., z 2018 r. i z 2019 r. zostały zastąpione następującymi powodami: „Powiązany z członkiem rodziny Makhlouf (szwagier Ramiego Makhloufa)”. […] Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r., Sharif/Rada (T‑540/19, niepublikowanym, EU:T:2021:220), Sąd oddalił skargę, którą skarżący wniósł przeciwko aktom z 2019 r. i z 2020 r. w zakresie, w jakim akty te go dotyczyły. W pkt 144 tego wyroku Sąd uznał, że powody umieszczenia nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach widniejące w aktach z 2019 r. miały wystarczające potwierdzenie, a zatem w świetle kryterium wiodącego przedsiębiorcy działającego w Syrii umieszczenie nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach było zasadne. Ponadto w pkt 174 tego wyroku Sąd uznał, że powód umieszczenia nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach na podstawie aktów z 2020 r. miał wystarczające potwierdzenie, a zatem w świetle kryterium powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf umieszczenie nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach było zasadne. Skarżący nie wniósł odwołania od tego wyroku. W dniu 25 maja 2023 r. Rada przyjęła zaskarżone akty. Powód umieszczenia nazwiska skarżącego w wykazach nie zmienił się w porównaniu z aktami z 2020 r. Pismem z dnia 26 maja 2023 r. Rada poinformowała przedstawiciela skarżącego o pozostawieniu nazwiska skarżącego w rozpatrywanych wykazach. II. Żądania stron Skarżący wnosi do Sądu o: – stwierdzenie niezgodności z prawem art. 27 ust. 2 lit. b), art. 27 ust. 3, art. 28 ust. 2 lit. b) i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, oraz art. 15 ust. 1a lit. b) rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, i orzeczenie niemożności ich stosowania wobec skarżącego w zakresie, w jakim przepisy te go dotyczą; – stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim akty te go dotyczą; – zasądzenie od Rady kwoty 10000 EUR tytułem odszkodowania za wszystkie poniesione szkody; – obciążenie Rady kosztami postępowania. Rada wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi; – obciążenie skarżącego kosztami postępowania; – tytułem żądania ewentualnego, na wypadek stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów, orzeczenie, że skutki decyzji 2023/1035 zostaną utrzymane w mocy w odniesieniu do skarżącego do czasu, gdy stwierdzenie częściowej nieważności rozporządzenia wykonawczego 2023/1027 stanie się skuteczne. III. Co do prawa A. W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności […] 1.   W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego niezgodności z prawem ze względu na naruszenie zasady równego traktowania Skarżący podnosi niezgodność z prawem art. 27 ust. 2 lit. b), art. 27 ust. 3, art. 28 ust. 2 lit. b) i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, oraz art. 15 ust. 1a lit. b) rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, w zakresie, w jakim artykuły te są w istocie sprzeczne z zasadą równego traktowania. Rada kwestionuje argumenty skarżącego. Zgodnie z art. 277 TFUE każda strona może, w postępowaniu dotyczącym aktu o zasięgu ogólnym przyjętego przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii, podnieść zarzuty określone w art. 263 akapit drugi TFUE w celu powołania się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej na niemożność stosowania tego aktu. Artykuł 277 TFUE jest wyrazem zasady ogólnej gwarantującej każdej ze stron prawo do podważenia w trybie incydentalnym, celem uzyskania stwierdzenia nieważności skierowanej do niej decyzji, ważności aktów o zasięgu ogólnym stanowiących podstawę prawną takiej decyzji, jeśli strona ta nie miała prawa wniesienia na podstawie art. 263 TFUE bezpośredniej skargi na te akty, których konsekwencje w ten sposób ponosi jednak bez uprzedniej możliwości żądania stwierdzenia ich nieważności. Akt o charakterze generalnym, którego niezgodność z prawem się podnosi, powinien móc być stosowany – w sposób bezpośredni albo pośredni – w sprawie będącej przedmiotem skargi oraz powinien istnieć bezpośredni związek prawny między zaskarżoną decyzją indywidualną a rozpatrywanym aktem generalnym (zob. wyrok z dnia 17 lutego 2017 r., Islamic Republic of Iran Shipping Lines i in./Rada, T‑14/14 i T‑87/14, EU:T:2017:102, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo). Jeżeli chodzi o dogłębność kontroli sądowej, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądy Unii powinny – zgodnie z kompetencjami przysługującymi im na podstawie traktatu FUE – zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii w świetle praw podstawowych stanowiących integralną część porządku prawnego Unii. Wymóg ten jest wyraźnie zapisany w art. 275 akapit drugi TFUE (zob. wyroki z dnia 28 listopada 2013 r.: Rada/Fulmen i Mahmoudian, C‑280/12 P, EU:C:2013:775, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo; Rada/Manufacturing Support & Procurement Kala Naft, C‑348/12 P, EU:C:2013:776, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo). Niemniej jednak, jak słusznie przypomniała Rada, przy określaniu generalnych i abstrakcyjnych kryteriów prawnych i zasad przyjmowania środków ograniczających dysponuje ona szerokimi uprawnieniami dyskrecjonalnymi (zob. podobnie wyrok z dnia 21 kwietnia 2015 r., Anbouba/Rada, C‑605/13 P, EU:C:2015:248, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo). Wbrew temu, co twierdzi skarżący, ustalenie zakresu uprawnień dyskrecjonalnych Rady jest istotne dla zdefiniowania zakresu kontroli sądowej. Z uwagi bowiem na szerokie uprawnienia dyskrecjonalne Rady normy o zasięgu generalnym określające te kryteria i te zasady, takie jak przepisy zaskarżonych aktów zawierające sporne kryterium, którego dotyczy rozpatrywany tu zarzut, podlegają ograniczonej kontroli sądowej, ograniczającej się do weryfikacji przestrzegania przepisów proceduralnych i dotyczących uzasadnienia, prawidłowości ustaleń faktycznych, braku naruszenia prawa oraz braku oczywistego błędu w ocenie okoliczności faktycznych i nadużycia władzy (zob. podobnie wyroki: z dnia 9 lipca 2009 r., Melli Bank/Rada, T‑246/08 i T‑332/08, EU:T:2009:266, pkt 44, 45; z dnia 12 lutego 2020 r., Amisi Kumba/Rada, T‑163/18, niepublikowany, EU:T:2020:57, pkt 149). W niniejszej sprawie nazwisko skarżącego zostało umieszczone w rozpatrywanych wykazach ze względu na jego powiązanie z Ramim Makhloufem, którego jest szwagrem. Z powyższego należy wywieść, że nazwisko skarżącego zostało pozostawione w przedmiotowych wykazach ze względu na jego powiązanie z członkiem rodziny Makhlouf. Innymi słowy, umieszczenie wspomnianego nazwiska w wykazie opiera się na kryterium określonym w art. 27 ust. 2 ostatnia część zdania i w art. 28 ust. 2 ostatnia część zdania decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, w związku z kryterium określonym w ust. 2 lit. b) każdego z tych artykułów, powtórzonym w odniesieniu do zamrożenia środków finansowych w art. 15 ust. 1a ostatnia część zdania rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, w związku z kryterium określonym w ust. 1a lit. b) tego artykułu, a mianowicie kryterium powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf. Na wstępie należy zauważyć, że skarżący podnosi niezgodność z prawem art. 27 ust. 2 lit. b), art. 28 ust. 2 lit. b) decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, oraz art. 15 ust. 1a lit. b) rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, które dotyczą kryterium członków rodzin Assad lub Makhlouf. Niemniej jednak z pism skarżącego bardzo jasno wynika – co nie zostało zakwestionowane przez Radę – że zamierzał on zakwestionować zgodność z prawem kryterium, na podstawie którego jego nazwisko zostało umieszczone na spornych listach, a mianowicie kryterium powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf. W konsekwencji należy stwierdzić, że zarzut niezgodności z prawem podniesiony przez skarżącego dotyczy, oprócz art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, art. 27 ust. 2 ostatnia część zdania i art. 28 ust. 2 ostatnia część zdania tej decyzji, w związku, odpowiednio, z ust. 2 lit. b) każdego ze wspomnianych artykułów oraz art. 15 ust. 1a ostatnia część zdania rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, w związku z ust. 1a lit. b) tego artykułu. Skarżący zarzuca naruszenie zasady równego traktowania, ponieważ w przeciwieństwie do innych kategorii osób, o których mowa w art. 27 ust. 2 i w art. 28 ust. 2 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, jak również w art. 15 ust. 1a rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, które to osoby mogą skorzystać z przepisów art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 wspomnianej decyzji, osoby umieszczone w rozpatrywanych wykazach ze względu na ich powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf nie mają teoretycznej i praktycznej możliwości obalenia domniemania powiązania z reżimem syryjskim. W tym względzie należy przypomnieć, że zasada równego traktowania, która stanowi podstawową zasadę prawa, zabrania traktowania porównywalnych sytuacji w sposób odmienny lub traktowania odmiennych sytuacji w jednakowy sposób, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (wyrok z dnia 9 lipca 2009 r., Melli Bank/Rada, T‑246/08 i T‑332/08, EU:T:2009:266, pkt 135). Tymczasem z brzmienia art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, jasno wynika, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich kategorii osób, o których mowa w ust. 2 tych dwóch artykułów, w tym zatem w tym zatem do osób umieszczonych w spornych wykazach ze względu na ich powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf – w zakresie, w jakim osoby te znajdują się w tych wykazach. W konsekwencji należy oddalić argument skarżącego dotyczący teoretycznej niemożności skorzystania z przepisów art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, przez osoby umieszczone w rozpatrywanych wykazach ze względu na ich powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf. Co się tyczy podnoszonej praktycznej niemożności, prawdą jest, że – jak twierdzi skarżący i jak przyznaje Rada – powiązanie rodzinne nie może co do zasady zostać rozwiązane. Niemniej jednak, po pierwsze, z brzmienia art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, nie wynika, że od osób umieszczonych w przedmiotowych wykazach ze względu na ich powiązania rodzinne z członkami rodzin Assad lub Makhlouf oczekuje się przedstawienia dowodu na rozwiązanie tych powiązań rodzinnych w celu wykazania, że nie są one lub przestały być związane z reżimem syryjskim lub że nie wywierają na niego żadnego wpływu ani nie jest z nimi związane rzeczywiste ryzyko omijania środków ograniczających. Ponadto należy zauważyć, że gdyby tak było, członkowie rodzin Assad lub Makhlouf byliby całkowicie pozbawieni możliwości skorzystania z art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836. Prowadziłoby to zatem do ustanowienia niewzruszalnego domniemania powiązania ich z reżimem syryjskim. Tymczasem orzeczono już, że decyzja 2013/255, zmieniona decyzją 2015/1836, nie ustanawia wobec członków rodzin Assad lub Makhlouf niewzruszalnego domniemania wspierania reżimu syryjskiego lub powiązania z nim, ponieważ nazwiska osób należących do tych rodzin nie są umieszczane w wykazie osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi w razie wykazania, że osoby te nie są lub przestały być powiązane z tym reżimem (wyrok z dnia 1 października 2020 r., Makhlouf/Rada, C‑157/19 P, niepublikowany, EU:C:2020:777, pkt 98). Tym samym, jeżeli takie osoby mogą korzystać z art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, to osoby z nimi powiązane mogą również to uczynić. Po drugie, należy przypomnieć, że domniemanie powiązania z reżimem syryjskim należy uznać za obalone, jeżeli strona skarżąca przedstawi argumenty lub okoliczności mogące zdecydowanie podważyć wiarygodność dowodów przedstawionych przez Radę lub ich ocenę, w szczególności w świetle przesłanek ustanowionych w art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, lub jeżeli przedstawi ona przed sądem Unii łańcuch poszlak świadczących o braku lub ustaniu powiązania z reżimem syryjskim, braku wywierania na niego wpływu lub braku rzeczywistego ryzyka omijania przez nią środków ograniczających, zgodnie z art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 tej decyzji (wyrok z dnia 8 lipca 2020 r., Zubedi/Rada, T‑186/19, EU:T:2020:317, pkt 71). Skarżący ma więc do dyspozycji różne środki, aby obalić domniemanie powiązania z reżimem syryjskim, a zatem nie jest ograniczony do wykazania, że nie ma już powiązań rodzinnych z Ramim Makhloufem, ani do oczekiwania na wykreślenie nazwiska tego ostatniego z rozpatrywanych wykazów. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, osoby mające powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf mogą, poprzez swoje indywidualne zachowanie, zdystansować się od reżimu syryjskiego, a tym samym przedstawić poszlaki, że nie są już z nim powiązane. Dotyczy to również osób takich jak skarżący, które są powiązane z tymi członkami poprzez małżeństwo. Fakt bycia szwagrem Ramiego Makhloufa w żaden sposób nie stoi bowiem na przeszkodzie wykazaniu przez skarżącego, że zerwał on wszelkie powiązania z reżimem syryjskim, na przykład poprzez publiczne potępienie jego działań, występowanie przeciwko tym działaniom lub odmowę wykonania poleceń, które mógł otrzymać, lub że nie jest z nim związane rzeczywiste ryzyko omijania środków ograniczających, poprzez przedstawienie poszlak wskazujących na to, że nie utrzymuje on już żadnych kontaktów z osobą bliską reżimowi syryjskiemu, a w niniejszej sprawie z Ramim Makhloufem. Takie argumenty i dowody, które mogą umożliwić osobom umieszczonym w rozpatrywanych wykazach skorzystanie z art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, mogą zostać przedstawione przez wszystkie osoby należące do różnych kategorii wymienionych w art. 27 ust. 2 i art. 28 ust. 2 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, i w art. 15 ust. 1a rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828. Tym samym, wbrew temu, co twierdzi skarżący, osoby mające powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf nie znajdują się w sytuacji praktycznej niemożności skorzystania z art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836. W tym względzie należy ponadto zauważyć, że skarżący wysunął w ramach niniejszej skargi argumenty, które jego zdaniem pozwalają na obalenie domniemania powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf. Argumenty te zostaną zbadane w ramach analizy zarzutu drugiego, dotyczącego braku wystarczającej podstawy faktycznej i błędu w ocenie. W tych okolicznościach osoby mające powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf podlegają takiemu samemu traktowaniu prawnemu jak osoby należące do innych kategorii wymienionych w art. 27 ust. 2 i art. 28 ust. 2 decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, i w art. 15 ust. 1a rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828. W konsekwencji skarżący nie wykazał, że art. 27 ust. 2 ostatnia część zdania, art. 28 ust. 2 ostatnia część zdania decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, w związku, odpowiednio, z ust. 2 lit. b) każdego z tych artykułów, art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 pierwszej decyzji, a także art. 15 ust. 1a ostatnia część zdania rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, w związku z ust. 1a lit. b) tego artykułu, naruszają zasadę równości traktowania. […] W świetle całości powyższych rozważań należy oddalić zarzut niezgodności z prawem, a tym samym – oddalić zarzut pierwszy. 2.   W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego braku wystarczającej podstawy faktycznej oraz błędu w ocenie […] b)   W przedmiocie części pierwszej, dotyczącej braku wystarczającej podstawy faktycznej […] 2) W przedmiocie zasadności części pierwszej Skarżący twierdzi, że ze względu na powód umieszczenia jego nazwiska w rozpatrywanych wykazach jego los zależy nieuchronnie od sytuacji Ramiego Makhloufa. Tymczasem, jak podnosi skarżący, sytuacja tego ostatniego w ciągu ostatnich lat stale się zmieniała, w związku z czym nie znajduje się on już w kręgu władzy i pozostaje całkowicie poza środowiskiem gospodarczym, politycznym lub finansowym w Syrii. W tym względzie skarżący podkreśla w replice, że każda nowa okoliczność faktyczna mająca wpływ na sytuację Ramiego Makhloufa powinna mieć wpływ na jego własną sytuację. Skarżący podnosi w istocie, że zmiany w sytuacji Ramiego Makhloufa stanowią fakty powszechnie znane, o których Rada nie mogła nie wiedzieć, tym bardziej że są one relacjonowane przez media, które systematycznie i regularnie służą Radzie jako punkt odniesienia przy dokumentowaniu jej spraw, w których nazwisko danej osoby zostało umieszczone w rozpatrywanych wykazach lub w nich pozostawione. Rada kwestionuje argumenty skarżącego. W niniejszej sprawie argumenty skarżącego zmierzają do stwierdzenia, że Rada nie dokonała należycie przeglądu sytuacji Ramiego Makhloufa, mimo że była do tego zobowiązana. Gdyby natomiast Rada dokonała tego przeglądu, stwierdziłaby, że jego sytuacja uległa zmianie, co miałoby wpływ na sytuację skarżącego. W tym względzie należy zauważyć, jak uczyniła to Rada, że kontrola sprawowana przez Sąd w niniejszej sprawie może dotyczyć jedynie zasadności umieszczenia w rozpatrywanych wykazach nazwiska skarżącego, a zatem nie może podważać zgodności z prawem decyzji, na mocy których Rada umieściła we wspomnianych wykazach nazwisko Ramiego Makhloufa (zob. podobnie wyroki: z dnia 11 maja 2017 r., Barqawi/Rada, T‑303/15, niepublikowany, EU:T:2017:328, pkt 42; z dnia 18 maja 2022 r., Foz/Rada, T‑296/20, EU:T:2022:298, pkt 115). Powołana przez skarżącego okoliczność, że jego los jest powiązany z losem Ramiego Makhloufa, nie może uzasadniać odmiennego podejścia, podobnie jak jego argument, że nie można wymagać od skarżącego, aby czekał na wniesienie skargi przez Ramiego Makhloufa, ryzykując, że jego własna skarga stanie się bezprzedmiotowa. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem zasada domniemania zgodności z prawem aktów instytucji Unii oznacza, że akty te wywołują skutki prawne do czasu ich uchylenia, stwierdzenia ich nieważności w ramach skargi o stwierdzenie nieważności lub uznania ich za nieważne w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym lub zarzutu niezgodności z prawem (zob. wyrok z dnia 18 maja 2022 r., Foz/Rada, T‑296/20, EU:T:2022:298, pkt 116 i przytoczone tam orzecznictwo). Tymczasem, po pierwsze, skarżący nie twierdzi, że jest adresatem aktów, na mocy których nazwisko Ramiego Makhloufa zostało umieszczone w rozpatrywanych wykazach, ani nie wnosi o stwierdzenie ich nieważności w drodze niniejszej skargi. Tym samym nie może on powoływać się w ramach niniejszego postępowania na naruszenie przez Radę obowiązku przeglądu sytuacji Ramiego Makhloufa ani na błędną interpretację przez Radę treści załączników, które skarżący przedstawił w celu wykazania, że Rami Makhlouf nie ma już powiązań z reżimem syryjskim. Po drugie, prawdą jest, że skarżący podniósł zarzut niezgodności z prawem w odniesieniu do art. 27 ust. 2 ostatnia część zdania i art. 28 ust. 2 ostatnia część zdania decyzji 2013/255, zmienionej decyzją 2015/1836, w związku, odpowiednio, z ust. 2 lit. b) każdego ze wspomnianych artykułów, art. 27 ust. 3, art. 28 ust. 3 zmienionej w ten sposób decyzji 2013/255 oraz art. 15 ust. 1a ostatnia część zdania rozporządzenia nr 36/2012, zmienionego rozporządzeniem 2015/1828, w związku z ust. 1a lit. b) tego artykułu. Uczynił to jednak, twierdząc, że artykuły te naruszają zasadę równości traktowania, ponieważ kategoria osób mających powiązania z członkami rodzin Assad lub Makhlouf nie może, ani teoretycznie, ani w praktyce, korzystać z art. 27 ust. 3 i art. 28 ust. 3 decyzji 2013/255, ze zmianami. Prawdą jest, że skarżący podniósł również, iż kryterium członków rodzin Assad lub Makhlouf nie ma już znaczenia. Argument ten, przedstawiony na etapie repliki, został jednak odrzucony jako niedopuszczalny, ponieważ w pkt 59 i 62 powyżej uznano go za nowy. W każdym razie należy zauważyć, że znaczenia i zgodności z prawem tego kryterium umieszczenia w wykazie, które dotyczy wszystkich wiodących członków tych dwóch rodzin, nie może podważyć sama sytuacja Ramiego Makhloufa. Ponadto akty dotyczące Ramiego Makhloufa nie zostały cofnięte, a ich skutki nie zostały zawieszone w następstwie wniosku o zastosowanie środków tymczasowych. W związku z tym wszystkie akty, na mocy których nazwisko Ramiego Makhloufa zostało umieszczone w rozpatrywanych wykazach, nadal wywołują skutki prawne. Ponadto na rozprawie skarżący przedstawił argument, zgodnie z którym w ramach tej części zarzutu Sąd musi sprawdzać nie to, czy powiązania między Ramim Makhloufem a reżimem syryjskim nadal istnieją, lecz jedynie to, czy jego sytuacja uległa zmianie. Argument taki nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze bowiem, okazuje się on sprzeczny z tezą podtrzymywaną przez skarżącego w jego pismach, w których przede wszystkim wzywa on ostatecznie Sąd do stwierdzenia, że Rami Makhlouf nie należy już do kręgu władzy, odnosząc się w ten sposób do jego powiązań z reżimem syryjskim, następnie zarzuca on Radzie, że ta nie zmieniła powodu umieszczenia w wykazie Ramiego Makhloufa, i wreszcie wyraźnie wspomina o spoczywającym na Radzie obowiązku dokonania przeglądu w odniesieniu do sytuacji Ramiego Makhloufa. Po drugie, samo stwierdzenie zmiany sytuacji Ramiego Makhloufa może mieć konsekwencje, chociażby tylko w zakresie poszanowania prawa do obrony i pewności prawa, ponieważ Sąd musiałby w każdym razie dokonać oceny sytuacji osoby trzeciej w niniejszym sporze. Należy jeszcze dodać, że chociaż w kontekście rozpatrywanej obecnie skargi do Sądu nie należy orzekanie w przedmiocie zasadności umieszczenia w rozpatrywanych wykazach nazwiska Ramiego Makhloufa, to nic nie stało na przeszkodzie temu, by przed przyjęciem przez Radę zaskarżonych aktów skarżący zwrócił się do niej o dokonanie przeglądu jego sytuacji w świetle sytuacji Ramiego Makhloufa, przedkładając jej dowody przedstawione w niniejszym postępowaniu. Jak wynika bowiem z art. 32 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 36/2012, skarżący może w każdej chwili złożyć wniosek o dokonanie przeglądu lub przedstawić uwagi (zob. podobnie wyrok z dnia 22 września 2021 r., Al‑Imam/Rada, T‑203/20, EU:T:2021:605, pkt 95). Tymczasem należy stwierdzić, że – jak twierdzi Rada, a skarżący temu nie zaprzeczył – skarżący nie skorzystał z tej możliwości. W świetle całości powyższych rozważań należy oddalić część pierwszą zarzutu drugiego. […]   Z powyższych względów SĄD (piąta izba) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Ammar Sharif zostaje obciążony kosztami postępowania.   Svenningsen Laitenberger Martín y Pérez de Nanclares Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 4 września 2024 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski. ( ) Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.