T-528/22

WYROK SĄDU (czwarta izba w składzie powiększonym) z dnia 18 września 2024 r. ( *1 ) Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające podjęte w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy – Zamrożenie środków finansowych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Umieszczenie nazwy skarżącej w wykazie – Wsparcie dla reżimu – Wsparcie finansowe – Przedsiębiorstwo należące do państwa – Czerpanie korzyści z reżimu – Represje wobec społeczeństwa obywatelskiego – Błąd w ocenie W sprawie T‑528/22 Belaruskali AAT, z siedzibą w Soligorsku (Białoruś), którą reprezentowali V. Ostrovskis i E. Anevlavi, adwokaci, strona skarżąca, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali J. Rurarz, B. Driessen i A. Boggio-Tomasaz, w charakterze pełnomocników, strona pozwana, popieranej przez Królestwo Belgii, które reprezentowali C. Pochet, L. Van den Broeck i M. Van Regemorter, w charakterze pełnomocników, oraz przez Republikę Łotewską, którą reprezentowali K. Pommere i J. Davidoviča, w charakterze pełnomocników, interwenienci, SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym), w składzie: R. da Silva Passos, prezes, S. Gervasoni, N. Półtorak (sprawozdawczyni), I. Reine i T. Pynnä, sędziowie, sekretarz: M. Zwozdziak-Carbonne, administratorka, uwzględniając postanowienie z dnia 11 listopada 2022 r., Belaruskali/Rada (T‑528/22 R, niepublikowane, EU:T:2022:709), na mocy którego prezes Sądu oddalił wniosek o zastosowanie środków tymczasowych i zdecydował, że rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, uwzględniając pisemny etap postępowania, po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 10 kwietnia 2024 r., wydaje następujący Wyrok W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Belaruskali AAT, wnosi o stwierdzenie nieważności, po pierwsze, decyzji wykonawczej Rady (WPZiB) 2022/881 z dnia 3 czerwca 2022 r. w sprawie wykonania decyzji 2012/642/WPZiB dotyczącej środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2022, L 153, s. 77) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2022/876 z dnia 3 czerwca 2022 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2022, L 153, s. 1) (zwanych dalej łącznie „pierwotnymi aktami”) oraz, po drugie, decyzji Rady (WPZIB) 2023/421 z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie zmiany decyzji [2012/642] (Dz.U. 2023, L 61, s. 41) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/419 z dnia 24 lutego 2023 r. w sprawie wykonania art. 8a rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz.U. 2023, L 61, s. 20) (zwanych dalej łącznie „aktami utrzymującymi”) w zakresie, w jakim te akty dotyczą skarżącej. Okoliczności powstania sporu i okoliczności faktyczne zaistniałe po wniesieniu skargi Skarżąca jest wyłącznym producentem nawozów potasowych na Białorusi i jednym z największych producentów tego typu nawozów na świecie. Niniejsza sprawa wpisuje się w ramy środków ograniczających przyjmowanych przez Unię Europejską od 2004 r. ze względu na istniejącą na Białorusi sytuację w zakresie demokracji, praworządności i praw człowieka oraz udziału Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy. Rada Unii Europejskiej przyjęła w dniu 18 maja 2006 r. na podstawie art. [75 i 215 TFUE] rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających skierowanych przeciwko prezydentowi [Łukaszence] i niektórym urzędnikom z Białorusi (Dz.U. 2006, L 134, s. 1), zaś w dniu 15 października 2012 r. na podstawie art. 29 TUE decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi (Dz.U. 2012, L 285, s. 1; sprostowania: Dz.U. 2014, L 299, s. 32; Dz.U. 2014, L 328, s. 60; Dz.U. 2014, L 367, s. 126; Dz.U. 2015, L 176, s. 40; Dz.U. 2021, L 57, s. 94; Dz.U. 2022, L 79, s. 38; Dz.U. 2022, L 83 I, s. 2; Dz.U. 2022, L 189, s. 24; Dz.U. 2022, L 323, s. 107; Dz.U. 2023, L 71, s. 43; Dz.U. 2023, L 90, s. 65). W brzmieniu mającym zastosowanie w dniu przyjęcia pierwotnych aktów art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642 oraz art. 2 ust. 1 i 5 rozporządzenia nr 765/2006 przewidywały zamrożenie wszelkich środków finansowych i zasobów gospodarczych posiadanych, przechowywanych lub kontrolowanych w szczególności przez osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy, którym reżim prezydenta Łukaszenki przynosi korzyści lub które go wspierają. Dodatkowo zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) decyzji 2012/642 i art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 765/2006 zamrożone zostały również wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze posiadane, przechowywane lub kontrolowane, w szczególności przez osoby, podmioty lub organy odpowiedzialne za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, lub których działania w inny sposób poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi. W dniu 24 czerwca 2021 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2021/1031 zmieniającą decyzję 2012/642 (Dz.U. 2021, L 224I, s. 15) oraz rozporządzenie (UE) 2021/1030 zmieniające rozporządzenie nr 765/2006 (Dz.U. 2021, L 224I, s. 1). Zgodnie bowiem z art. 2g decyzji 2012/642, zmienionej decyzją 2021/1031, zakazuje się nabywania, przywozu lub przekazywania z Białorusi produktów chlorku potasu (lub potasu). Zgodnie z art. 1i rozporządzenia nr 765/2006, zmienionego rozporządzeniem 2021/1030, zakazuje się, importu, nabywania lub przekazywania z Białorusi, bezpośrednio lub pośrednio, produktów zawierających potas wymienionych w załączniku VIII do tego rozporządzenia, niezależnie od tego, czy pochodzą z Białorusi (zwane dalej łącznie „sektorowymi środkami ograniczającymi”). W dniu 24 lutego 2022 r. prezydent Federacji Rosyjskiej ogłosił operację wojskową na Ukrainie i tego samego dnia rosyjskie siły zbrojne zaatakowały Ukrainę w kilku miejscach kraju. W dniu 24 lutego 2022 r. Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa wydał w imieniu Unii oświadczenie potępiające niczym niesprowokowaną inwazję sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i stwierdził, że „Białoruś zapłaci wysoką cenę za udział w trwającej niesprowokowanej i nieuzasadnionej agresji wojskowej wobec Ukrainy” i że „[środki ograniczające] uderza[ją] w białoruskich współorganizatorów ataków na Ukrainę. [Ograniczony zostaje] też handel w wielu kluczowych sektorach”. Jak wynika z motywu 2 i umocowań do pierwotnych aktów, akty te zostały przyjęte ze względu na powagę sytuacji na Białorusi oraz w reakcji na utrzymujące się naruszenia praw człowieka i systematyczne represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej. W umocowaniach do pierwotnych aktów odniesiono się również do udziału Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy. Na mocy pierwotnych aktów nazwa skarżącej została umieszczona w pozycji 28 tabeli B wykazu osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi, ujętego w załączniku do decyzji 2012/642 i w załączniku I do rozporządzenia nr 765/2006 (zwanych dalej łącznie „rozpatrywanymi wykazami”). W pierwotnych aktach Rada uzasadniła umieszczenie nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach w następujący sposób: „»OJSC Belaruskali« jest przedsiębiorstwem państwowym i jednym z największych producentów węglanu potasu na świecie, dostarczającym 20 % światowego eksportu węglanu potasu. Jest zatem dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów i waluty obcej. Aleksander Łukaszenka określił je jako »narodowy skarb, dumę, jeden z filarów białoruskiego eksportu«. »Belaruskali« osiąga zatem korzyści z reżimu Łukaszenki i wspiera ten reżim. Pracowników »Belaruskali«, którzy wzięli udział w strajkach i pokojowych demonstracjach po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi w sierpniu 2020 r., zarząd przedsiębiorstwa zastraszał i zwolnił. [Łukaszenka] osobiście groził zastąpieniem strajkujących górnikami z Ukrainy. W związku z tym »Belaruskali« jest odpowiedzialne za represjonowanie społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi i wspiera reżim Łukaszenki”. W dniu 7 czerwca 2022 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie skierowane do osób objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w [pierwotnych aktach] (Dz.U. 2022, C 221, s. 2). Zgodnie z treścią tego ogłoszenia odnośne osoby fizyczne i prawne mogły wystąpić do Rady o ponowne rozpatrzenie decyzji o umieszczeniu ich w rozpatrywanych wykazach przed dniem 30 listopada 2022 r. Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie dostępu do informacji i dowodów uzasadniających decyzję o umieszczeniu jej nazwy w wykazie. W dniu 22 lipca 2022 r. Rada przekazała skarżącej dokumenty robocze o sygnaturach WK 5532/2022 INIT, WK 5532/2022 ADD 1 i WK 6656/2022 INIT, zawierające okoliczności faktyczne uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o umieszczeniu jej nazwy w rozpatrywanych wykazach. Pismem z dnia 30 listopada 2022 r. skarżąca złożyła do Rady wniosek o ponowne rozpatrzenie decyzji o umieszczeniu jej nazwy w rozpatrywanych wykazach na mocy pierwotnych aktów (zwany dalej „wnioskiem o ponowne rozpatrzenie decyzji”). Pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. Rada poinformowała skarżącą o zamiarze utrzymania w mocy przyjętych wobec niej środków ograniczających i przekazała skarżącej dodatkowy dokument roboczy o sygnaturze 17500/2022 INIT z dnia 13 grudnia 2022 r. W dniu 12 stycznia 2023 r. skarżąca przedstawiła Radzie swoje uwagi. W dniu 24 lutego 2023 r., w odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie decyzji, Rada skierowała do skarżącej oficjalne pismo, w którym powtórzyła zarzuty sformułowane w pierwotnym uzasadnieniu. W tym samym piśmie Rada poinformowała skarżącą, że postanowiła pozostawić jej nazwę w rozpatrywanych wykazach. Na mocy aktów utrzymujących moc obowiązująca środków przyjętych wobec skarżącej została przedłużona do dnia 28 lutego 2024 r. z tych samych powodów, które zostały wskazane w pierwotnych aktach (zob. pkt 13 powyżej). Sektorowe środki ograniczające zostały zmienione decyzją Rady (WPZiB) 2022/356 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającą decyzję 2012/642 (Dz.U. 2022, L 67, s. 103) i rozporządzeniem Rady (UE) 2022/355 z dnia 2 marca 2022 r. zmieniającym rozporządzenie nr 765/2006 (Dz.U. 2022, L 67, s. 1) oraz utrzymane w mocy aktami utrzymującymi. Żądania stron Skarżąca wnosi w istocie do Sądu o: – stwierdzenie nieważności pierwotnych aktów i aktów utrzymujących w zakresie, w jakim te akty jej dotyczą; – obciążenie Rady kosztami postępowania. Rada wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Królestwo Belgii i Republika Łotewska wnoszą o oddalenie skargi. Co do prawa W przedmiocie dopuszczalności dokumentów przedstawionych po zamknięciu pisemnego etapu postępowania Odrębnym pismem złożonym w dniu 8 kwietnia 2024 r. skarżąca przedstawiła nowe dowody, w których powtórzyła swoje uwagi z dnia 29 listopada 2023 r. w przedmiocie przedłużenia mocy obowiązującej aktów utrzymujących, chcąc podważyć w istocie argumenty Rady przedstawione w duplice. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje dopuszczalność tych nowych dowodów, wspomnianych w pkt 26 powyżej, ze względu na ich złożenie po terminie w świetle art. 85 § 3 regulaminu postępowania przed Sądem. Zgodnie z art. 85 § 1 regulaminu postępowania dowody i wnioski dowodowe przedstawia się w ramach pierwszej wymiany pism procesowych. Zgodnie z art. 85 § 2 regulaminu postępowania strony główne mogą przedstawiać na poparcie swojej argumentacji nowe dowody lub wnioski dowodowe w replice i duplice, o ile opóźnienie w ich złożeniu jest uzasadnione. Na mocy art. 85 § 3 tegoż regulaminu w wyjątkowych przypadkach strony główne mogą przedstawiać nowe dowody lub wnioski dowodowe przed zamknięciem ustnego etapu postępowania lub przed podjęciem przez Sąd decyzji o rozstrzygnięciu sprawy z pominięciem ustnego etapu postępowania, o ile opóźnienie w ich złożeniu jest uzasadnione. Zgodnie z orzecznictwem, po pierwsze, Sąd jest uprawniony do nieuwzględnienia dowodów przedstawionych po terminie, jeżeli uzna, że owo opóźnienie nie jest uzasadnione w sposób wystarczający pod względem prawnym lub nie jest zasadne, a po drugie, zastosowanie art. 85 § 3 regulaminu postępowania wymaga wykazania istnienia wyjątkowych okoliczności (wyrok z dnia 23 listopada 2023 r., Ryanair i Airport Marketing Services, C‑758/21 P, EU:C:2023:917, pkt 49). W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła dowodów mogących uzasadnić opóźnienie w przedstawieniu – w dniu 8 kwietnia 2024 r., czyli dwa dni przed rozprawą – spornych dowodów dodatkowych (zob. podobnie wyrok z dnia 29 września 2021 r., Ryanair i in./Komisja, T‑448/18, niepublikowany, EU:T:2021:626, pkt 58). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżąca nie uzasadniła w sposób wystarczający pod względem prawnym, w rozumieniu art. 85 § 3 regulaminu postępowania, powodów, dla których dowody przedstawione przez nią w dniu 8 kwietnia 2024 r., zostały przedstawione po terminie. W związku z tym owe dowody są niedopuszczalne i Sąd nie uwzględni ich w ramach badania niniejszej skargi (zob. podobnie wyrok z dnia 29 września 2021 r., Ryanair i in./Komisja, T‑448/18, niepublikowany, EU:T:2021:626, pkt 63). W pierwszej kolejności należy zbadać żądanie stwierdzenia częściowej nieważności pierwotnych aktów, a następnie, w drugiej kolejności, żądanie stwierdzenia częściowej nieważności aktów utrzymujących. W przedmiocie żądania stwierdzenia częściowej nieważności pierwotnych aktów Na poparcie żądania stwierdzenia częściowej nieważności pierwotnych aktów skarżąca podnosi pięć zarzutów. Zarzut pierwszy dotyczy naruszenia zasady legalności i dzieli się na pięć części, z których: pierwsza dotyczy naruszenia podstawowych praw człowieka, druga – naruszenia aktów prawa międzynarodowego, trzecia – naruszenia celów określonych w podstawach prawnych Unii, czwarta – naruszenia zasady, zgodnie z którą środki powinny być ukierunkowane, a piąta – naruszenia zasady pewności prawa. Zarzut drugi dotyczy błędu w ocenie. Zarzut trzeci dotyczy naruszenia zasady niedyskryminacji. Zarzut czwarty dotyczy naruszenia zasady proporcjonalności. Zarzut piąty dotyczy naruszenia obowiązku uzasadnienia. Najpierw należy przeanalizować zarzut piąty, następnie część piątą zarzutu pierwszego, w dalszej kolejności zarzut drugi, poźniej część drugą zarzutu pierwszego, potem części pierwszą, trzecią i czwartą zarzutu pierwszego łącznie z zarzutem czwartym i wreszcie zarzut trzeci. W przedmiocie zarzutu piątego, dotyczącego naruszenia obowiązku uzasadnienia Skarżąca podnosi, że powody, które Rada przedstawiła w załączniku do decyzji 2022/881, jedynie powtarzają kryteria zastosowane w celu uzasadnienia decyzji o umieszczeniu jej nazwy w wykazie i w żaden sposób nie precyzują, w jaki sposób wspiera ona reżim Łukaszenki, czerpie korzyści z tego reżimu lub jest odpowiedzialna za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi. Tymczasem z orzecznictwa wynika, że takie stwierdzenie, bez informacji pozwalających na jego potwierdzenie, nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia ze strony Rady. Rada, popierana przez Republikę Łotewską, kwestionuje tę argumentację. Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek uzasadnienia niekorzystnego aktu, ściśle związany z zasadą poszanowania prawa do obrony, ma za zadanie, po pierwsze, zapewnić zainteresowanemu wskazówki wystarczające do ustalenia, czy akt jest zasadny lub ewentualnie czy nie zawiera wady pozwalającej na zakwestionowanie jego ważności przed sądem Unii, a po drugie, zapewnić sądowi Unii możliwość kontroli zgodności z prawem tego aktu (zob. wyrok z dnia 23 września 2014 r., Ipatau/Rada, T‑646/11, niepublikowany, EU:T:2014:800, pkt 92 i przytoczone tam orzecznictwo). Uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno w sposób jasny i jednoznaczny przedstawiać tok rozumowania instytucji, która wydała akt, tak aby umożliwić zainteresowanym zaznajomienie się ze względami uzasadniającymi nałożenie danych środków, a właściwemu sądowi dokonanie jego kontroli (zob. wyrok z dnia 23 września 2014 r., Ipatau/Rada, T‑646/11, niepublikowany, EU:T:2014:800, pkt 93 i przytoczone tam orzecznictwo). Uzasadnienie aktu Rady nakładającego środek ograniczający powinno nie tylko wskazywać podstawę prawną tego środka, ale również szczególne i konkretne powody, na podstawie których Rada uznała w ramach swoich uprawnień dyskrecjonalnych w zakresie oceny, że zainteresowana osoba powinna zostać objęta takimi środkami (zob. wyrok z dnia 24 maja 2023 r., Lyubetskaya/Rada, T‑556/21, niepublikowany, EU:T:2023:283, pkt 19 i przytoczone tam orzecznictwo). Jednakże uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno być dostosowane do charakteru danego aktu i kontekstu, w jakim został on wydany. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności w świetle treści aktu, charakteru podniesionych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy akt w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu jest wystarczające, winna uwzględniać nie tylko jego brzmienie, ale także uwzględniać jego kontekst, jak również całość przepisów prawa regulujących daną dziedzinę (zob. wyrok z dnia 23 września 2014 r., Ipatau/Rada, T‑646/11, niepublikowany, EU:T:2014:800, pkt 95 i przytoczone tam orzecznictwo). W szczególności akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalając mu na zrozumienie treści przyjętego względem niego środka (zob. wyrok z dnia 23 września 2014 r., Ipatau/Rada, T‑646/11, niepublikowany, EU:T:2014:800, pkt 96 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie odniesienie we wspomnianym uzasadnieniu do sformułowań „osiąga korzyści z reżimu [Łukaszenki] i wspiera ten reżim” oraz „represje wobec społeczeństwa obywatelskiego” wyraźnie odsyła do kryteriów spornej decyzji o umieszczeniu w wykazie wymienionych w pkt 5 i 6 powyżej, z których wynika, że w rozpatrywanych wykazach należy umieszczać nazwiska osób fizycznych i nazwy osób prawnych, podmiotów lub organów, które zostały uznane za czerpiące korzyści z reżimu Łukaszenki lub wspierające go lub które są odpowiedzialne za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub których działalność stanowi inne zagrożenie dla demokracji lub praworządności na Białorusi. Skarżąca mogła zatem z łatwością zrozumieć kryteria, na których opierała się decyzja o umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach. Jak wynika z podanych w pkt 13 powyżej powodów umieszczenia nazwy skarżącej w spornych wykazach, została ona w nich umieszczona, ponieważ jest przedsiębiorstwem publicznym i jednym z największych producentów potasu na świecie, dostarczającym 20 % jego światowego eksportu. Skarżąca jest z tego względu jednym z głównych źródeł dochodów i walut obcych dla reżimu Łukaszenki, który opisał ją jako „narodowy skarb, dumę, jeden z filarów białoruskiego eksportu”. W rezultacie skarżąca osiąga korzyści z reżimu Łukaszenki i wspiera ten reżim. Ponadto zarząd przedsiębiorstwa zastraszał i zwolnił pracowników skarżącej, którzy wzięli udział w strajkach i pokojowych demonstracjach po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi w sierpniu 2020 r. Prezydent Łukaszenka osobiście groził zastąpieniem strajkujących górnikami z Ukrainy. Tak więc pierwotne akty wskazują „szczególne i konkretne powody” w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 38 powyżej, dla których skarżąca została uznana za odpowiedzialną za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi i za wspierającą reżim Łukaszenki, czyli powody, dla których została ona objęta środkami ograniczającymi. W świetle powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że pierwotne akty są uzasadnione w sposób wystarczający pod względem prawnym, wobec czego zarzut piąty należy oddalić jako bezzasadny. W przedmiocie części piątej zarzutu pierwszego, dotyczącej naruszenia zasady pewności prawa Skarżąca podnosi, że odniesienie do wymogu zgodności z prawem przewidzianego w art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej zakłada istnienie precyzyjnych i przewidywalnych norm prawnych. Tymczasem sformułowania użyte we właściwych kryteriach, na podstawie których została ona umieszczona w wykazie, są niejasne. Dokładniej rzecz ujmując, nie jest dla niej jasne, co oznaczają: „reżim Łukaszenki”, „wsparcie”, „czerpanie korzyści”, „społeczeństwo obywatelskie” i „represje”. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje tę argumentację. Należy przypomnieć, że kryteria umieszczenia w rozpatrywanych wykazach dotyczą „osób, podmiotów lub organów odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego”, którym „reżim [Łukaszenki] przynosi korzyści lub które go wspierają”; kryteria te zostały sformułowane w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) decyzji 2012/642. Zarzut skarżącej zasadniczo odnosi się zatem do tego właśnie przepisu decyzji 2012/642. W tym względzie orzecznictwo pozwala stwierdzić, że zarzut niezgodności z prawem został podniesiony w sposób dorozumiany w zakresie, w jakim ze skargi wystarczająco jasno wynika, że skarżąca faktycznie miała zamiar podnieść taki zarzut [zob. podobnie wyroki: z dnia 15 września 2016 r., Yanukovych/Rada, T‑346/14, EU:T:2016:497, pkt 56; z dnia 15 września 2016 r., Yanukovych/Rada, T‑348/14, EU:T:2016:508, pkt 57; z dnia 22 września 2021 r., Al-Imam/Rada, T‑203/20, EU:T:2021:605, pkt 39 (niepublikowany)]. Tymczasem z analizy skargi, a w szczególności z jej pkt 104 wynika, że skarżąca, nie podnosząc formalnie zarzutu niezgodności z prawem na podstawie art. 277 TFUE, podnosi niezgodność z prawem wyżej wymienionych kryteriów, przewidzianych w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) decyzji 2012/642, w ramach żądań stwierdzenia nieważności pierwotnych aktów. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada pewności prawa, należąca do ogólnych zasad prawa Unii, stanowi ogólną zasadę prawa Unii, która wymaga, aby przepisy prawne były jasne, precyzyjne i przewidywalne co do ich skutków, w szczególności gdy mogą mieć skutki niekorzystne dla jednostek i przedsiębiorstw. Sankcja, nawet niemająca charakteru karnego, może zostać wymierzona jedynie pod warunkiem, że opiera się ona na jasnej i jednoznacznej podstawie prawnej. Zasada pewności prawa oznacza w szczególności, że każde uregulowanie Unii musi być jasne i dokładne, w szczególności w przypadku, gdy nakłada ono lub dopuszcza nałożenie sankcji po to, aby zainteresowane osoby mogły jednoznacznie poznać wynikające z niego dla nich prawa i obowiązki, dzięki czemu będą mogły podjąć odpowiednie działania. Ów wymóg jasnej i precyzyjnej podstawy prawnej został również ustanowiony w dziedzinie środków ograniczających (zob. wyrok z dnia 4 września 2015 r., NIOC i in./Rada, T‑577/12, niepublikowany, EU:T:2015:596, pkt 131, 132 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do celów dokonywania wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, ale także kontekst, w jaki się on wpisuje, oraz cele regulacji, której część stanowi. Geneza przepisu prawa Unii również może dostarczyć informacji istotnych dla jego wykładni (zob. wyrok z dnia 2 września 2021 r., CRCAM, C‑337/20, EU:C:2021:671, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto w ramach sprawowanej przez siebie kontroli sądowej środków ograniczających sąd Unii przyznaje Radzie szeroki zakres uznania przy określaniu ogólnych kryteriów ograniczających krąg osób, które mogą być objęte tymi środkami (wyrok z dnia 13 września 2018 r., Vnesheconombank/Rada, T‑737/14, niepublikowany, EU:T:2018:543, pkt 94). Istnienie niejasnych terminów w przepisie niekoniecznie pociąga za sobą naruszenie podstawowych wolności, przy czym przyznanie przez ustawę uprawnień dyskrecjonalnych samo w sobie nie jest sprzeczne z wymogiem przewidywalności, pod warunkiem że zakres i zasady wykonywania tych uprawnień są wystarczająco jasno określone z uwagi na uzasadnione interesy, które wchodzą w grę, w celu zapewnienia jednostce odpowiedniej ochrony przed arbitralnością. Ponadto wymóg przewidywalności, który towarzyszy zasadzie ustawowej określoności kar – która wymaga, aby ustawa jasno określała czyny zabronione i grożące za nie kary – nie stoi na przeszkodzie temu, aby ustawa przyznawała uprawnienia dyskrecjonalne, których zakres i zasady wykonywania są wystarczająco jasno określone. Te zasady wynikające z orzecznictwa mają również zastosowanie do środków ograniczających, które wprawdzie, co do zasady, nie pełnią funkcji represyjnej, lecz zapobiegawczą, mają jednak poważny wpływ na prawa i wolności osób, wobec których zastosowano takie środki (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 lipca 2014 r., National Iranian Oil Company/Rada, T‑578/12, niepublikowany, EU:T:2014:678, pkt 116, 117; z dnia 4 września 2015 r., NIOC i in./Rada, T‑577/12, niepublikowany, EU:T:2015:596, pkt 135, 136 i przytoczone tam orzecznictwo). W świetle powyższego należy, po pierwsze, stwierdzić, że szerokie sformułowanie spornych kryteriów przyznających Radzie uprawnienia dyskrecjonalne może być zgodne z zasadami proporcjonalności i pewności prawa (zob. podobnie wyrok z dnia 22 września 2016 r., Tose’e Ta’avon Bank/Rada, T‑435/14, niepublikowany, EU:T:2016:531, pkt 39). Po drugie, należy zauważyć, że zakres i znaczenie użytych sformułowań powinny zostać ustalone zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym przy jednoczesnym uwzględnieniu kontekstu, w jakim zostały one użyte, oraz celów regulacji, którego są one częścią, przy czym wykładnia przepisu prawa Unii nie może skutkować pozbawieniem pełnej skuteczności jasnego i precyzyjnego brzmienia tego przepisu (wyrok z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 52). Należy również przypomnieć, że uregulowanie przewidujące środki ograniczające powinno być interpretowane w świetle nie tylko decyzji przyjętej w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, o której mowa w art. 215 ust. 2 TFUE, ale także kontekstu historycznego, w jaki wpisują się przepisy przyjęte przez Unię i których to rozporządzenie jest częścią. Podobnie jest w przypadku decyzji przyjętej w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, której wykładni należy dokonywać z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się ona wpisuje (wyrok z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 53). W świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 55 powyżej należy zauważyć, że w ramach środków ograniczających przyjętych wobec Białorusi od 2004 r. kryteria „czerpania korzyści” z reżimu Łukaszenki i „wspierania” tego reżimu zostały wprowadzone w art. 1 ust. 1 i 2 decyzji Rady 2012/36/WPZiB z dnia 23 stycznia 2012 r. zmieniającej decyzję 2010/639/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Białorusi (Dz.U. 2012, L 19, s. 31). Z motywów 3 i 4 decyzji 2012/36 wynika, że zważywszy na powagę sytuacji panującej na Białorusi, należy przyjąć dodatkowe środki ograniczające wobec tego państwa, w szczególności wobec osób i podmiotów czerpiących korzyści z reżimu Łukaszenki lub wspierających ten reżim, w szczególności do osób i podmiotów dostarczających wsparcia finansowego lub materialnego reżimowi. Doprowadziło to do zmiany art. 2 rozporządzenia nr 765/2006 poprzez art. 1 rozporządzenia Rady (UE) nr 114/2012 z dnia 10 lutego 2012 r. zmieniającego rozporządzenie nr 765/2006 (Dz.U. 2012, L 38, s. 3). W dniu 1 listopada 2012 r. decyzja Rady 2010/639/WPZiB z dnia 25 października 2010 r. dotycząca środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi (Dz.U. 2010, L 280, s. 18) została uchylona i zastąpiona decyzją 2012/642. Jak wynika z motywów 1–5 i 8 decyzji 2012/642, środki ograniczające wobec Białorusi zostały przyjęte i przedłużone ze względu na ciągły brak poszanowania w tym państwie praw człowieka, demokracji i praworządności i z tego względu były skierowane w szczególności przeciwko osobom odpowiedzialnym za sfałszowanie wyników wyborów i naruszenia międzynarodowych standardów wyborczych w kontekście niektórych procedur wyborczych lub referendalnych na Białorusi, a także przeciwko osobom odpowiedzialnym za poważne naruszenia praw człowieka i represje skierowane przeciwko pokojowym demonstrantom po zakończeniu tych procedur. W tym względzie należy też przypomnieć, że jak wynika z motywu 6 decyzji 2012/642, w odniesieniu do osób i podmiotów, które czerpią korzyści z reżimu Łukaszenki lub go wspierają, celem środków jest ukierunkowanie ich nie tylko na wszelkie osoby lub podmioty, które w szczególności wspierają ten reżim, lecz także na osoby i podmioty zapewniające reżimowi wsparcie finansowe lub materialne. Z powyższego wynika, że przyjmując jako kryteria uzasadniające umieszczenie danego nazwiska lub danej nazwy w rozpatrywanych wykazach działalność polegającą na czerpaniu korzyści z reżimu Łukaszenki oraz na wspieraniu tego reżimu, Rada, mając na uwadze powagę sytuacji oraz utrzymujące się naruszenia praw człowieka, demokracji i praworządności oraz represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej na Białorusi, zamierzała zwiększyć presję wywieraną na ten reżim poprzez rozszerzenie kręgu osób i podmiotów objętych unijnymi środkami ograniczającymi. W związku z tym Rada przewidziała możliwość zastosowania środków w postaci zamrożenia środków finansowych i zasobów gospodarczych, w szczególności wobec osób i podmiotów czerpiących korzyści z reżimu Łukaszenki i wspierających w szczególności, lecz nie jedynie, te, które wspierają go finansowo (zob. podobnie wyrok z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz /Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 60). Co się tyczy osób, podmiotów lub organów odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka lub za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, z kontekstu, w jakim użyto określenia „odpowiedzialne za represje”, a w szczególności z zastosowania w art. 4 ust. 1 lit. a) decyzji 2012/642 oraz w art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 765/2006 sformułowania „osób, podmiotów lub organów odpowiedzialnych za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, lub których działania w inny sposób poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi”, wynika, że zamiarem prawodawcy było w ogólności objęcie tym kryterium wszelkich osób, podmiotów lub organów, których działania poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi. Ponadto zastosowanie w drugiej części wspomnianych przepisów sformułowania „w inny sposób” wskazuje na zamiar legislacyjny uznania represji wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej za rodzaj działań poważnie naruszających demokrację lub praworządność na Białorusi. Wreszcie użycie określenia „działania” wskazuje, że zamiarem prawodawcy było uwzględnienie osób, podmiotów lub organów, których działania poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi, ponieważ te działania przyczyniają się do rzeczonych naruszeń niezależnie od zaistnienia zamiaru w tym względzie (wyrok z dnia 15 lutego 2023 r., Belaeronavigatsia/Rada, T‑536/21, EU:T:2023:66, pkt 27). Po trzecie, zarzuty skarżącej dotyczące rozumienia sformułowań użytych w kryteriach umieszczenia w wykazie, a mianowicie w niniejszym przypadku określeń „reżim Łukaszenki”, „wsparcie”, działalność polegająca na „czerpaniu korzyści”, „społeczeństwo obywatelskie” i „represje”, nie odnoszą się do poszanowania zasady pewności prawa, lecz do zastosowania tych kryteriów przez Radę, co jest przedmiotem zarzutu drugiego. Tym samym argumenty podniesione przez skarżącą nie podważają zgodności z prawem kryteriów ustanowionych w art. 4 ust. 1 lit. a) i b) decyzji 2012/642, które są wystarczająco jasne i precyzyjne. W związku z tym szanują one zasadę pewności prawa. Część piątą zarzutu pierwszego należy zatem oddalić. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego błędu w ocenie Zarzut drugi dzieli się na dwie części. Pierwsza część dotyczy niewykazania, że skarżąca czerpie korzyści z reżimu Łukaszenki lub go wspiera. Druga część dotyczy niewykazania, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi. Przede wszystkim należy zauważyć, że zarzut drugi należy traktować jako dotyczący błędu w ocenie, a nie oczywistego błędu w ocenie. O ile bowiem jest prawdą, że Rada ma pewien margines swobody przy ustalaniu, czy w konkretnym wypadku zostały spełnione kryteria prawne, na których opierają się zastosowane środki ograniczające, o tyle jednak sądy Unii powinny zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii (zob. wyrok z dnia 6 września 2023 r., Pumpyanskiy/Rada, T‑291/22, niepublikowany, EU:T:2023:499, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo). Dalej należy przypomnieć, że skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej w art. 47 Karty wymaga w szczególności, by w ramach kontroli zgodności z prawem powodów uzasadniających decyzję o umieszczeniu lub pozostawieniu nazwiska osoby lub nazwy podmiotu w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi sąd Unii upewnił się, że decyzja ta, która dla tej osoby lub dla tego podmiotu ma charakter indywidualny, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. Oznacza to sprawdzenie okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw wspomnianej decyzji, tak aby kontrola sądowa nie była ograniczona do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, ale by dotyczyła tego, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia tejże decyzji – są wykazane (wyrok z dnia 13 września 2023 r., Synesis/Rada, T‑97/21 i T‑215/22, niepublikowany, EU:T:2023:531, pkt 35). To bowiem do właściwego organu Unii należy – w razie zakwestionowania – wykazanie zasadności powodów wysuniętych przeciwko konkretnej osobie lub konkretnemu podmiotowi, a nie do tej osoby lub do tego podmiotu przedstawienie dowodu przeciwnego braku zasadności wspomnianych powodów (zob. wyrok z dnia 13 września 2023 r., Synesis/Rada, T‑97/21 i T‑215/22, niepublikowany, EU:T:2023:531, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). Jeżeli właściwy organ Unii przedstawi mające znaczenie informacje lub dowody, sąd Unii powinien sprawdzić materialną prawidłowość podnoszonych okoliczności faktycznych w odniesieniu do tych informacji lub dowodów oraz ocenić moc dowodową tych ostatnich w zależności od okoliczności konkretnej sprawy i w świetle ewentualnych uwag przedstawionych w szczególności przez zainteresowaną osobę lub zainteresowany podmiot w tym względzie (zob. wyrok z dnia 13 września 2023 r., Synesis/Rada, T‑97/21 i T‑215/22, niepublikowany, EU:T:2023:531, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy przypomnieć, że umieszczenie nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach było uzasadnione powodami przypomnianymi w pkt 13 powyżej. Należy zatem zbadać w pierwszej kolejności, czy okoliczności faktyczne przytoczone w uzasadnieniu decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach zostały wykazane, a następnie, w drugiej kolejności, czy są one objęte art. 4 ust. 1 lit. a) i b) decyzji 2012/642. – W przedmiocie pierwszej części dotyczącej niewykazania, że skarżąca czerpie korzyści z reżimu Łukaszenki lub go wspiera Skarżąca kwestionuje uzasadnienie decyzji o umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach, zgodnie z którym czerpie ona korzyści z reżimu Łukaszenki lub go wspiera. W pierwszej kolejności, w odniesieniu do twierdzenia, zgodnie z którym skarżąca „jest przedsiębiorstwem państwowym”, skarżąca potwierdza, że jej kapitał znajduje się w posiadaniu Republiki Białorusi. Tymczasem rząd Republiki Białorusi nie jest objęty żadnym środkiem ograniczającym i nie wydaje się, że stanowi część reżimu Łukaszenki. Ponadto sama okoliczność, że udziały skarżącej należą do Republiki Białorusi, nie świadczy o tym, że spółka wspierała reżim Łukaszenki lub czerpała z niego korzyści. W drugiej kolejności, jeśli chodzi o twierdzenie, zgodnie z którym skarżąca jest „jednym z największych producentów potasu na świecie, dostarczającym 20 % jego światowego eksportu. Jest zatem dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów i waluty obcej”, potwierdza ono jedynie, że skarżąca jest jednym z największych producentów potasu na świecie. Skarżąca wyjaśnia, że zgodnie z wymogami białoruskiego prawa jest ona zobowiązana do zasilania budżetu państwa częścią dochodów uzyskanych w wyniku swojej działalności gospodarczej, podobnie jak wszystkie inne białoruskie spółki. Zapłacone podatki nie stanowią jednak formy finansowania reżimu, co wynika z orzecznictwa. Taki sam wniosek nasuwa się w odniesieniu do opłacanych przez tę spółkę składek na rzecz państwowego funduszu celowego na rozwój kraju oraz do wypłat dywidend. W trzeciej kolejności, w odniesieniu do twierdzenia, zgodnie z którym „Łukaszenka określił [Belaruskali] jako »narodowy skarb, dumę, jeden z filarów białoruskiego eksportu«”, skarżąca zwraca uwagę, że chodzi tu jedynie o figurę stylistyczną, z której nie wynika, że spółka posiada jakikolwiek szczególny status. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje tę argumentację. W pierwszej kolejności na wstępie nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest własnością państwa, a cały jej kapitał znajduje się w posiadaniu Republiki Białorusi. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że jej ostatecznym i rzeczywistym właścicielem jest państwowa komisja majątkowa. Ponadto, po pierwsze, skarżąca sama przyznaje, co też wynika z akt sprawy, że jest „jednym z największych producentów potasu na świecie, [który] w 2019 r., wyprodukował 12045920 ton potasu, w 2020 r. – 12479064 ton, zaś w 2021 r. – 13798250,39 ton, że „światowy udział produkowanych przez [nią] nawozów potasowych wynosi około 20 %”, że „białoruskie nawozy potasowe są eksportowane do ponad 110 państw na całym świecie” i że jest ona „jednym z największych pracodawców w kraju [, który] zatrudnia 17622 pracowników”. Po drugie, nie kwestionuje ona okoliczności, na którą powołała się Rada, że prezydent Łukaszenka określił ją jako „narodowy skarb, dumę, jeden z filarów białoruskiego eksportu”. Dalej skarżąca nie kwestionuje tego, że jej dyrektor generalny jest powoływany przez prezydenta Łukaszenkę i że rada ministrów Republiki Białorusi powołała pierwszego wicepremiera i ministra finansów jako przedstawicieli państwa w skarżącej. Wreszcie skarżąca nie kwestionuje też informacji, na którą powołała się Rada, zgodnie z którą w 2019 r. osiągnęła zysk netto w wysokości ponad 4,797 mld BYN (białoruskich rubli, około 1,8 mld EUR). Ponadto potwierdza, po pierwsze, że wypłaca dywidendy państwu, będącemu jej udziałowcem, a po drugie, że oprócz podatku wpłacała obowiązkowe składki na rzecz państwowego funduszu celowego na rozwój kraju. W związku z tym Rada nie popełniła błędu, uznawszy, że skarżąca jest przedsiębiorstwem państwowym i jednym z największych producentów potasu na świecie, dostarczającym 20 % jego światowego eksportu i jako taka jest dla reżimu Łukaszenki źródłem znacznych dochodów i waluty obcej. W drugiej kolejności skarżąca podnosi, że przedstawione powyżej okoliczności nie świadczą o „wspieraniu reżimu” ani o czerpaniu z niego korzyści w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. Zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 54 powyżej zakres i znaczenie użytych sformułowań powinny zostać ustalone zgodnie z ich zwyczajowym znaczeniem w języku potocznym przy jednoczesnym uwzględnieniu celów regulacji, której są one częścią, oraz wymogiem zachowania pełnej skuteczności (effet utile) ich jasnego i precyzyjnego brzmienia. Należy najpierw zauważyć, że zarówno z jasnego i precyzyjnego brzmienia art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, który dotyczy osób i podmiotów, którym „reżim prezydenta Łukaszenki przynosi korzyści lub które go wspierają”, jak i z celu tego przepisu, jakim jest zwiększenie presji wywieranej na ten reżim, wynika, że przyjęcie środków ograniczających jest uzasadnione właśnie związkami niektórych osób i podmiotów z tym reżimem, które to związki przyjmują formę wsparcia, w szczególności wsparcia finansowego (zob. podobnie wyrok z dnia 18 października 2023 r., MAZ‑upravljajusaja kompanija holdinga Belavtomaz/Rada, T‑532/21, niepublikowany, EU:T:2023:656, pkt 65). Po pierwsze, co się tyczy wspierania reżimu, Rada podnosi, że skarżąca zapewnia wsparcie w postaci dochodów, w szczególności dywidend, podatków dochodowych, podatku od wartości dodanej (VAT) i podatku akcyzowego płaconego od jej produktów przez konsumentów końcowych, a także podatków dochodowych i składek na ubezpieczenie społeczne swoich pracowników. Z akt sprawy wynika bowiem, że wsparcie finansowe pochodzące z podatków i ceł wywozowych przypadające na skarżącą stanowi 8–10 % całkowitego budżetu Białorusi. W 2019 r. skarżąca uzyskała zysk w wysokości 4,797 mld BYN (około 1,8 mld EUR). Wartość dywidend wypłaconych Białorusi w tym samym roku szacuje się na 64,03 BYN (około 24 EUR) na akcję. Rada stwierdziła również w szczególności, że skarżąca jest jednym z największych producentów potasu na świecie, dostarczającym 20 % jego światowego eksportu, że była jednym z głównych źródeł dochodów i walut obcych dla reżimu Łukaszenki oraz że prezydent Łukaszenka oświadczył, iż rząd zawsze będzie wspierał to przedsiębiorstwo, które określił jako „narodowy skarb, dumę, jeden z filarów białoruskiego eksportu”, czego skarżąca nie kwestionuje. Dalej skarżąca podnosi, że zgodnie z wymogami białoruskiego prawa jest zobowiązana do zasilania budżetu państwa częścią dochodów uzyskanych w wyniku swojej działalności gospodarczej oraz że zgromadzone w ten sposób środki finansowe są wykorzystywane z pełnym poszanowaniem białoruskiego prawa. W tym względzie, zgodnie z uchwałą rady ministrów Republiki Białorusi nr 772 z dnia 18 listopada 2019 r. w pierwszej połowie 2019 r. skarżąca musiała przekazać do państwowego funduszu celowego na rozwój kraju ponad 46 mln BYN (około 17,6 mln EUR) z tytułu nadwyżek bilansowych, zgodnie z ust. 3‑2 dekretu prezydenta Republiki Białorusi nr 637 z dnia 28 grudnia 2005 r. w sprawie procedury przekazywania do budżetu państwa części zysków przedsiębiorstw państwowych, fundacji państwowych o celu zarobkowym oraz dochodów z dywidend (z udziałów w kapitale zakładowym) spółek gospodarczych będących własnością państwa lub gmin, a także w sprawie utworzenia państwowego funduszu celowego rozwoju kraju (Krajowy rejestr aktów prawnych Republiki Białorusi nr 1/7075 z dnia 29 grudnia 2005 r., zwany dalej „dekretem nr 637”). Należy zauważyć, że brzmienie art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642, do którego odsyła art. 2 ust. 5 rozporządzenia nr 765/2006, odnosi się do „wspierania” reżimu Łukaszenki. Zatem sama okoliczność, że skarżąca wypłaca dywidendy na rzecz białoruskiego państwa, którymi reżim Łukaszenki może swobodnie dysponować, a także obowiązkowe składki na rzecz państwowego funduszu celowego na rozwój kraju, wystarczy, aby wykazać, że chodzi tu o wsparcie finansowego. Prawdą jest, że w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., Chyzh i in./Rada (T‑276/12, niepublikowanym, EU:T:2015:748, pkt 169) Sąd orzekł, iż z samej okoliczności płacenia podatków Rada nie może wnioskować, iż dochodzi do „wspierania reżimu”, ponieważ ich płacenie stanowi obowiązek prawny mający zastosowanie do wszystkich białoruskich podatników. Jednakże w niniejszej sprawie nie można uwzględnić argumentu skarżącej dotyczącego konieczności traktowania dywidend na równi z podatkami w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 93 powyżej. Otóż z ust. 1‑1 dekretu nr 637 wynika, że przedsiębiorstwa, na których ciąży obowiązek przekazywania części zysków państwu lub jednostkom niższego rzędu niż państwo, to przedsiębiorstwa, których decyzje są determinowane przez państwo lub rzeczone jednostki. Obowiązek ten dotyczy zatem jedynie określonej kategorii podmiotów gospodarczych, a nie wszystkich białoruskich podatników. Ponadto zgodnie z ust. 1‑2 dekretu nr 637 część zysku zainteresowanych przedsiębiorstw, która musi być obowiązkowo przekazywana białoruskim organom publicznym, jest obliczana na podstawie różnicy między uzyskanym zyskiem, a w szczególności obciążeniami związanymi z podatkami i opłatami. W związku z tym omawiane płatności są zatem formalnie niezależne od podatków i stanowią ich uzupełnienie. Okoliczność, że – jak wynika z ust. 3‑1 rzeczonego dekretu – pobieranie tej części zysku należy do kompetencji organów podatkowych, zgodnie z właściwymi procedurami podatkowymi, nie może podważyć tego stwierdzenia. W związku z tym należy zauważyć, że okoliczność, iż skarżąca jest zobowiązana do przekazywania państwu części swoich zysków na podstawie tego dekretu nr 637, potwierdza ocenę, zgodnie z którą wspiera ona finansowo reżim Łukaszenki, ponieważ na mocy tego aktu prawnego reżim wzmocnił sprawowaną dotychczas kontrolę nad zasobami skarżącej jako jej jedyny udziałowiec, zapewniając sobie regularnie udział w dysponowaniu częścią osiąganych przez nią zysków. Skarżąca podnosi ponadto, że wypowiedź prezydenta Łukaszenki, zgodnie z którą jest ona „narodowym skarbem, dumą, jednym z filarów białoruskiego eksportu”, nie świadczą o posiadaniu przez nią jakiegokolwiek szczególnego statusu. Z jednej strony należy zauważyć, że skarżąca nie kwestionuje faktu, że prezydent Łukaszenka faktycznie wypowiedział słowa przytoczone w pkt 98 powyżej. Z drugiej strony, nawet jeśli same te słowa bezpośrednio nie dowodzą wspierania reżimu prezydenta Łukaszenki, to wskazują one na kluczową rolę, jaką skarżąca odgrywa w białoruskiej gospodarce. Po drugie, co się tyczy „czerpania korzyści” z reżimu Łukaszenki, nie ulega wątpliwości, że skarżąca jest jedynym producentem nawozów potasowych na Białorusi. Jeśli chodzi o sektor nawozów potasowych, to oprócz faktu, że na Białorusi jest to sektor wysoce regulowany, co przyznaje sama skarżąca, z dowodów przedstawionych przez Radę wynika, że stanowi on znaczące źródło dochodów. W tym względzie wystarczy przypomnieć, że w 2019 r. skarżąca osiągnęła zysk netto w wysokości ponad 4,797 mld BYN (około 1,8 mld EUR) (zob. pkt 88 powyżej). Z szeregu przedstawionych przez Radę dowodów dotyczących sytuacji gospodarczej na Białorusi – w szczególności: artykułu opublikowanego na stronie internetowej „cepa.org” w dniu 8 grudnia 2021 r., artykułu opublikowanego na stronie internetowej „naviny.belsat.eu” w dniu 15 października 2015 r., artykułu opublikowanego na stronie internetowej „news.tut.by” w dniu 13 grudnia 2016 r., artykułu opublikowanego na stronie internetowej „en.belapan.by” w dniu 9 lipca 2020 r. i artykułu opublikowanego na stronie internetowej „russian.rt.com” w dniu22 marca 2016 r. – wynika, że pod rządami prezydenta Łukaszenki białoruska gospodarka znajduje się pod kontrolą sprawowaną przez ten reżim zarówno w odniesieniu do sektora publicznego, jak i prywatnego, będąc systemem, który rekompensuje lojalność wobec reżimu. Dowody te, wspomniane w pkt 102 powyżej, jak również monopol skarżącej jako przedsiębiorstwa państwowego na rynku tak ważnym z punktu widzenia całej białoruskiej gospodarki jak rynek nawozów potasowych, pozwoliły Radzie stwierdzić, że skarżąca czerpała korzyści z reżimu Łukaszenki. Z powyższego wynika, że Rada nie popełniła błędu, uznawszy przy przyjmowaniu pierwotnych aktów, że skarżąca wspierała system i czerpała z niego korzyści w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji 2012/642. – W przedmiocie drugiej części dotyczącej niewykazania, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego Skarżąca kwestionuje powody umieszczenia jej nazwy w rozpatrywanych wykazach w zakresie, w jakim wskazano w nich, że jest ona odpowiedzialna za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi i że wspiera reżim Łukaszenki. W pierwszej kolejności, co się tyczy twierdzenia, zgodnie z którym „pracownicy [skarżącej], którzy wzięli udział w strajkach i pokojowych demonstracjach po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi w sierpniu 2020 r., zarząd przedsiębiorstwa zastraszał i zwolnił”, skarżąca podnosi, że prawo do strajku nie jest prawem bezwzględnym. Może być one ograniczone pod pewnymi warunkami prawnymi. W szczególności białoruski kodeks pracy przewiduje, że wezwanie do strajku musi spełniać pewne warunki proceduralne. Tymczasem w przypadku strajku, który miał miejsce u skarżącej w sierpniu 2021 r., żaden z tych warunków nie został spełniony. Dodatkowo przytłaczająca większość postulatów zgłaszanych przez samozwańczy „stachcom” (strajk) mający 14 członków miała charakter polityczny. Ponadto większość pracowników została ukarana za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, a nie zwolniona z pracy. Należy również zauważyć, że w okresie od 30 listopada 2020 r. do 20 stycznia 2021 r. skarżąca uchyliła wszystkie sankcje dyscyplinarne, jakie zastosowała wobec zainteresowanych pracowników. W konsekwencji twierdzenie, że pracownicy zostali zwolnieni „ze względu na ich udział w demonstracjach”, jest nieprawdziwe. Wreszcie twierdzenie Rady, że pracownicy, którzy uczestniczyli w „strajku”, byli „zastraszani”, nie jest poparte żadnymi dowodami. W drugiej kolejności, co się tyczy twierdzenia, zgodnie z którym „Łukaszenka osobiście groził zastąpieniem strajkujących górnikami z Ukrainy”, skarżąca twierdzi, że wydaje się, iż zostało ono zaczerpnięte słowo w słowo z artykułu BBC. Tymczasem w tym względzie Sąd potwierdził, że przedstawienie jednego dokumentu nie wystarcza do ustalenia okoliczności faktycznej. Ponadto wspomniane oświadczenie prezydenta Łukaszenki nie zawierało żadnej groźby. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje tę argumentację. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że strony są zgodne co do tego, iż strajki i pokojowe demonstracje miały miejsce po wyborach prezydenckich na Białorusi w sierpniu 2020 r. W tym względzie, mimo że skarżąca nie kwestionuje prawdziwości faktów dotyczących strajków i protestów po wyborach prezydenckich w sierpniu 2020 r., interpretuje je ona inaczej niż Rada. Odrzuca ona bowiem twierdzenie Rady, zgodnie z którym w konsekwencji tych wydarzeń miały miejsce przypadki zastraszenia lub zwolnienia jej pracowników. Z dowodów przedstawionych przez Radę jasno wynika, że w dniach 17 i 18 sierpnia 2020 r. 6300 osób pokojowo zgromadziło się u skarżącej, aby zaprotestować przeciwko przemocy ze strony policji. Skarżąca zareagowała, zwalniając strajkujących pracowników, żądając wyjaśnień i pozbawiając ich premii, często za cały rok. Po wyborach prezydenckich w dniu 9 września 2020 r. pracownicy wielu przedsiębiorstw państwowych, w tym skarżącej, zorganizowali strajk w celu poparcia żądań demonstrantów, wzywając do ustąpienia Łukaszenki, przeprowadzenia nowych, uczciwych wyborów oraz sprawiedliwości dla ofiar przemocy ze strony policji. Strajk trwał dwa dni, zanim został uznany za nielegalny, co pociągnęło za sobą natychmiastowe represje. Według przedstawicieli komitetu strajkowego, działającego od początku strajku, kierownictwo skarżącej i siły bezpieczeństwa „na bezprecedensową skalę rozprawiły się” z osobami, które sprzeciwiły się prezydentowi Łukaszence: osoby te miały być poddawane torturom, bite, więzione przez jeden dzień, grożono im odebraniem dzieci. Niektórym członkom komitetu strajkowego groziły wysokie kary więzienia. Większość członków komitetu strajkowego została zwolniona z pracy. Dowody te nie mogą zostać podważone argumentami skarżącej opartymi: po pierwsze – na ich braku znaczenia dla sprawy oraz subiektywnym postrzeganiu sposobu, w jaki władze białoruskie potraktowały strajkujących pracowników skarżącej; po drugie – na nieudowodnieniu zarzutu, iż dyrektor generalny skarżącej był ojcem chrzestnym dziecka polityka; po trzecie – na okoliczności, że w niektórych artykułach zwracano uwagę na przypadki wykorzystywania wagonów kolejowych spółki do przemytu papierosów; po czwarte – na okoliczności, że w niektórych artykułach zbyt negatywnie opisywano warunki pracy skarżącej oraz po piąte – na tym, że zarzuty dotyczące oszustw wyborczych są bez znaczenia i nie zostały udowodnione. Twierdzenia skarżącej nie stanowią bowiem powodów, które podano w celu uzasadnienia decyzji o umieszczeniu jej nazwy w rozpatrywanych wykazach, w związku z czym nie mają one znaczenia dla badania zasadności wspomnianych powodów, lecz dotyczą powodów odnoszących się do innych osób i podmiotów. W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o zastraszanie pracowników, skarżąca twierdzi, że odmawiając im prawa do strajku, stosowała jedynie białoruskie prawo pracy. Ponadto „zastraszanie” pracowników, które miało mieć miejsce, przejawiało się, jej zdaniem, w komunikatach kierownictwa spółki ostrzegających pracowników, że strajk jest nielegalny i że udział w nim będzie skutkował zwolnieniem z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy. W tym względzie należy zauważyć, że autorami zarzucanego zastraszania byli zarówno sama skarżąca, jak i organy władzy publicznej. Z jednej strony, w odniesieniu do środków zastraszania zastosowanych przez skarżącą skala zwolnień, związana z udziałem pracowników w pokojowym strajku, w sposób uzasadniony wywołała wśród nich atmosferę strachu. W tym sensie skarżąca wykorzystała zwolnienie jako narzędzie zniechęcenia swoich pracowników do udziału w jakiejkolwiek formie sprzeciwu. Z drugiej strony, w odniesieniu do zastraszania stosowanego przez władze publiczne, należy zauważyć, że udział w strajku doprowadził do licznych przypadków przemocy i zatrzymań pracowników skarżącej. Zeznania i raporty wynikające z dowodów przedstawionych przez Radę odnosiły się do arbitralnych aresztowań, aktów przemocy fizycznej i psychicznej oraz innych form systematycznego zastraszania. W tym kontekście, mając na uwadze wspomniane (zob. pkt 104 powyżej) bliskie powiązania skarżącej z reżimem prezydenta Łukaszenki, nie ma wątpliwości co do ich wspólnego udziału w tych aktach represji. Oświadczenie prezydenta Łukaszenki, że demonstranci mogą zostać zastąpieni przez ukraińskich górników, nabiera w tym kontekście, wbrew twierdzeniu skarżącej, istotnego wymiaru. Oświadczenie to wpisuje się w dynamikę gróźb i zastraszania ze strony władz publicznych. Ujawnia postawę pogardy prezydenta Łukaszenki wobec prawa do strajku i obaw pracowników skarżącej. W drugiej kolejności, w odniesieniu do zwolnień pracowników po rozpoczęciu strajku, po pierwsze, skarżąca twierdzi, że po prostu przestrzegała białoruskiego prawa pracy, argumentując, że po uznaniu strajku za nielegalny przystąpiła do zwolnień wyłącznie z powodu nieobecności pracowników w pracy. Ścisłe stosowanie białoruskiego prawa nie może jednak usprawiedliwiać każdej formy represji wobec pracowników wyrażających swoje poglądy polityczne. Założenie, że zgodność określonego działania z prawem krajowym pozwalałaby wykluczyć, wyłącznie na tej podstawie, możliwość umieszczenia danej osoby lub danego podmiotu w rozpatrywanych wykazach, oznaczałoby, że kryteria umieszczenia w wykazie zostałyby pozbawione sensu, gdyż zniweczyłoby to szeroki zakres uznania Rady w tym względzie. Po drugie, skarżąca twierdzi, że po uznaniu strajku za nielegalny przystąpiła do zwolnień pracowników wyłącznie z powodu ich nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy. W tym względzie, nawet jeśli akta sprawy nie zawierają informacji, z których bezpośrednio wynikałoby, że rzeczywisty powód zwolnienia pracowników był związany z ich nieusprawiedliwioną nieobecnością w pracy, działania te, rozpatrywane jako całość, wyraźnie wskazują na przemyślany zamiar ukarania pracowników za ich udział w działaniach wyrażających sprzeciw wobec prezydenta Łukaszenki. Z powyższego wynika, że Rada nie popełniła błędu, uznawszy przy przyjmowaniu pierwotnych aktów, że zastraszanie i zwalnianie pracowników skarżącej, którzy brali udział w strajkach i pokojowych demonstracjach po wyborach prezydenckich w sierpniu 2020 r., stanowiło wystarczającą podstawę do uznania, że była ona zaangażowana w represje wobec społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi i wspierała reżim prezydenta Łukaszenki w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) decyzji 2012/642. Zarzut drugi należy zatem w całości oddalić. W przedmiocie części drugiej zarzutu pierwszego, dotyczącej naruszenia aktów prawa międzynarodowego Skarżąca podnosi, że pierwotne akty naruszyły różne międzynarodowe traktaty wielostronne i normy międzynarodowe, takie jak Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu GATT), Umowa o ułatwieniach w handlu (TFA) i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza, sporządzona w Montego Bay w dniu 10 grudnia 1982 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 1833, 1834 i 1835, s. 3, zwana dalej „UNCLOS”), w szczególności w świetle eksterytorialnego skutku środków ograniczających przyjętych wobec skarżącej. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje argumentację skarżącej. W pierwszej kolejności argument dotyczący zarzucanego naruszenia zasady terytorialności należy oddalić jako bezzasadny, ponieważ pierwotne akty mają zastosowanie wyłącznie do środków finansowych i zasobów gospodarczych znajdujących się na terytorium Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 31 stycznia 2007 r., Minin/Komisja, T‑362/04, EU:T:2007:25, pkt 106; z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 111). W drugiej kolejności, co się tyczy zgodności ograniczeń nałożonych przez pierwotne akty z GATT i TFA, należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem porozumienia Światowej Organizacji Handlu (WTO), zważywszy na ich charakter i kontekst systemowy, nie należą co do zasady do norm, w świetle których może być dokonywana kontrola zgodności z prawem aktów instytucji Unii. Jedynie w sytuacji, gdy Unia wyraziła zamiar wykonania szczególnego zobowiązania przyjętego w ramach WTO lub gdy akt Unii wyraźnie odsyła do konkretnych przepisów porozumień WTO, Trybunał ma za zadanie dokonać kontroli legalności tego aktu w świetle przepisów WTO (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 107 i przytoczone tam orzecznictwo). Z jednej strony pierwotne akty nie zawierają żadnego odniesienia do tych porozumień (zob. podobnie wyrok z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 105). Z drugiej strony skarżąca nie wskazała, za pomocą jakich aktów lub przy jakiej okazji Unia zamierzała wykonać, w drodze pierwotnych aktów, konkretne zobowiązanie przyjęte w ramach WTO (wyrok z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 106). W każdym wypadku należy stwierdzić, że Białoruś nie jest stroną GATT ani TFA. W związku z tym Unia nie ma żadnych zobowiązań umownych wobec Białorusi wynikających z tych porozumień. W trzeciej kolejności, co się tyczy zarzucanego naruszenia UNCLOS, należy zauważyć, że nawet jeśli jej art. 89 i 125 przyznają prawo dostępu do morza państwom śródlądowym, to w żadnych okolicznościach nie gwarantują one dostępu do określonego morza lub wybranego portu. W każdym wypadku na prawo dostępu Białorusi do morza mogą ewentualnie wpływać nie pierwotne akty w zakresie, w jakim dotyczą zamrożenia środków finansowych skarżącej, lecz sektorowe środki ograniczające. Drugą część zarzutu pierwszego należy zatem oddalić. W przedmiocie części pierwszej, trzeciej i czwartej zarzutu pierwszego, dotyczących, odpowiednio, naruszenia praw podstawowych, naruszenia celów określonych w podstawach prawnych Unii i naruszenia zasady, zgodnie z którą środki powinny być ukierunkowane, oraz zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności W częściach pierwszej, trzeciej i czwartej zarzutu pierwszego oraz w zarzucie czwartym, które należy rozpatrzyć łącznie, skarżąca podnosi w istocie, że pierwotne akty naruszają zasadę legalności i proporcjonalności, ponieważ niezwykle mocno godzą w prawa podstawowe skarżącej i osób trzecich. W pierwszej części zarzutu pierwszego skarżąca twierdzi, że pierwotne akty naruszają prawo do wyżywienia, prawo do życia i nauki, przewidziane w licznych aktach prawa międzynarodowego, a mianowicie w art. 11 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, przyjętego przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 16 grudnia 1966 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 993, s. 3), który wszedł w życie w dniu 3 stycznia 1976 r., w art. 25 Powszechnej deklaracji praw człowieka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 10 grudnia 1948 r., w preambule Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 18 grudnia 1979 r., która weszła w życie w dniu 3 września 1981 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 1249, nr I-20378, s. 13), w art. 24 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej w dniu 20 listopada 1989 r., która weszła w życie w dniu 2 września 1990 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 1577, s. 3), w art. 25 i 28 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych, która została zatwierdzona w imieniu Unii Europejskiej decyzją Rady 2010/48/WE z dnia 26 listopada 2009 r. (Dz.U. 2010, L 23, s. 35), oraz w art. 31 Wiedeńskiej deklaracji i programu działania przyjętych podczas Światowej Konferencji Praw Człowieka w dniu 25 czerwca 1993 r. Prawa człowieka są współzależne, nierozłączne i ściśle ze sobą powiązane. Oznacza to, że naruszenie prawa do wyżywienia może zagrozić realizacji innych praw człowieka, w szczególności prawa do zdrowia, nauki lub życia, i odwrotnie. W szczególności, jeżeli ludzie nie są w stanie sami się wyżywić i grozi im śmierć z powodu głodu, niedożywienia lub związanych z nimi chorób, zagrożone jest również ich prawo do życia. Tymczasem z powodu zastosowanych wobec skarżącej środków ograniczających została ograniczona jej zdolność do wprowadzania do obrotu „produktu o istotnym znaczeniu społecznym pełniącego funkcję humanitarną”. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca przypomina, że jej udział w światowym rynku potasu wynosi 20 %. Produkt ten jest dostarczany do ponad 130 krajów. Niektóre kraje są w znacznym stopniu, a nawet całkowicie zależne od potasu produkowanego przez skarżącą. Ponadto nie ma obecnie portu, który mógłby zastąpić port w Kłajpedzie (Litwa) w zakresie wywozu takich ilości białoruskich nawozów potasowych. W konsekwencji środki ograniczające nałożone przez Radę na skarżącą, ze względu na ich skutek eksterytorialny, naruszają prawa żywieniowe milionów, jeśli nie miliardów, ludzi na całym świecie. W ramach swoich kompetencji Rada mogłaby wprowadzić tymczasowe środki ograniczające, które powinny mieć charakter prewencyjny. Tymczasem środki ograniczające przyjęte wobec skarżącej mają charakter represyjny. W części trzeciej zarzutu pierwszego skarżąca podnosi, że pierwotne akty naruszają cele określone w art. 3 i 21 TUE, ponieważ wywierają dramatyczne skutki, których reperkusje będą odczuwalne nie tylko w ramach Unii, ale również na całym świecie. W części czwartej zarzutu pierwszego skarżąca twierdzi, że pierwotne akty w zakresie, w jakim dotyczą strony skarżącej, naruszają zasadę, zgodnie z którą środki muszą być ukierunkowane, ponieważ mają wpływ na sytuację ludności cywilnej nie tylko na Białorusi, ale na całym świecie. W zarzucie czwartym skarżąca podnosi, że pierwotne akty skutkują ograniczeniem jej swobody tranzytu z rażącym naruszeniem norm międzynarodowych. Ponadto w rażący sposób naruszona została wolność prowadzenia działalności gospodarczej – podstawowe prawo chronione prawem europejskim i międzynarodowym. W związku z tym pierwotne akty całkowicie uniemożliwiły skarżącej wywóz potasu na cały świat. Skarżąca dodaje, że rozpatrywane środki ograniczające naruszają prawa osób trzecich, a zatem są nieproporcjonalne, ponieważ uderzyły one w dużą liczbę państw trzecich i ich obywateli. We wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji przez Radę skarżąca zaproponowała alternatywne, mniej restrykcyjne środki, które mogłyby stanowić alternatywę lub które mogłyby zostać przyjęte w celu złagodzenia skutków umieszczenia w wykazie. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje tę argumentację. Na wstępie należy zauważyć, że nie podnosząc formalnie niedopuszczalności zarzutu czwartego, Rada twierdzi, że zarzut ten jest zbyt niejasny i zbyt ogólny, aby umożliwić zrozumienie zakresu zarzucanego naruszenia zasady proporcjonalności. Skarżąca nie ustosunkowała się do tego zarzutu Rady. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 21 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mającym zastosowanie do postępowania przed Sądem na podstawie art. 53 akapit pierwszy tego statutu oraz art. 76 lit. d) regulaminu postępowania, skarga powinna określać przedmiot sporu i zawierać zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów. Z orzecznictwa wynika, że ich przedstawienie powinno być na tyle jasne i precyzyjne, by umożliwiało stronie pozwanej przygotowanie obrony, a Sądowi sprawowanie kontroli sądowej. Z powyższego wynika, że istotne okoliczności faktyczne, na których opiera się skarga, muszą wynikać w sposób spójny i zrozumiały z tekstu samej skargi. Skarga winna zatem wyjaśniać, na czym polega zarzut, na którym opiera się skarga, wobec czego samo abstrakcyjne wskazanie tego zarzutu nie czyni zadość wymogom wspomnianego regulaminu (postanowienie z dnia 18 września 2018 r., eSlovensko/Komisja, T‑664/17, niepublikowane, EU:T:2018:559, pkt 29). Ponadto zgodnie z orzecznictwem skargę należy interpretować w trosce o zachowanie jej skuteczności (effet utile), oceniając ją całościowo (zob. podobnie postanowienie z dnia 28 czerwca 2011 r., Verein Deutsche Sprache/Rada, C‑93/11 P, niepublikowane, EU:C:2011:429, pkt 20, 21). W niniejszej sprawie, jak wynika z argumentów podniesionych przez skarżącą w ramach zarzutu czwartego (zob. pkt 145 powyżej) należy stwierdzić, że wbrew temu, co twierdzi Rada, zarzut czwarty jest wystarczająco jasny i precyzyjny, aby umożliwić stronie pozwanej przygotowanie obrony, a Sądowi przeprowadzenie kontroli. Należy zatem oddalić twierdzenia Rady dotyczące braku jasności zarzutu czwartego. Co do istoty, zasada proporcjonalności, która należy do ogólnych zasad prawa Unii i która została powtórzona w art. 5 ust. 4 TUE, wymaga, by środki prawne wynikające z zastosowania przepisów prawa Unii były odpowiednie do realizacji prawnie uzasadnionego celu danych regulacji i nie wykraczały poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia (wyroki: z dnia 15 listopada 2012 r., Al-Aqsa/Rada i Niderlandy/Al-Aqsa, C‑539/10 P i C‑550/10 P, EU:C:2012:711, pkt 122; z dnia 1 czerwca 2022 r., Prigozhin/Rada, T‑723/20, niepublikowany, EU:T:2022:317, pkt 133). Jeżeli chodzi o sądową kontrolę przestrzegania zasady proporcjonalności, należy przyznać, iż ustawodawcy Unii przysługuje szeroki zakres uznania w dziedzinach zakładających konieczność podejmowania przez niego decyzji natury politycznej, gospodarczej i społecznej oraz wymagających od niego dokonywania złożonych ocen. Wynika z tego, że tylko oczywiście nieodpowiedni charakter przepisu przyjętego w tych dziedzinach w stosunku do zamierzonego przez właściwą instytucję celu może mieć wpływ na zgodność z prawem takiego przepisu (zob. podobnie wyrok z dnia 30 listopada 2016 r., Rotenberg/Rada, T‑720/14, EU:T:2016:689, pkt 179 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy celów wyznaczonych w decyzji 2012/642 oraz w rozporządzeniu nr 765/2006, należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 lit. b) TUE umacnianie i wspieranie demokracji, państwa prawnego, praw człowieka i zasad prawa międzynarodowego na arenie międzynarodowej stanowią jeden z celów Unii w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB). W niniejszej sprawie środki ograniczające wobec Białorusi zostały przyjęte ze względu na powagę sytuacji na Białorusi, utrzymujące się naruszenia praw człowieka, systematyczne represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej oraz udział Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy. W tym względzie nie można uwzględnić argumentu skarżącej, zgodnie z którym pierwotne akty naruszają cele określone w art. 3 i 21 TUE. Zgodnie z art. 3 ust. 5 TUE Unia „przyczynia się do pokoju, bezpieczeństwa, […] ochrony praw człowieka […], a także do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego, w szczególności zasad Karty Narodów Zjednoczonych”. Z art. 24 i 29 TUE wynika, że co do zasady Rada, stanowiąc jednomyślnie, może określić przedmiot środków ograniczających przyjmowanych przez Unię w dziedzinie WPZiB. Z uwagi na szeroki zakres celów WPZiB, wyrażonych w art. 3 ust. 5 TUE, w art. 21 TUE oraz w szczegółowych postanowieniach dotyczących WPZiB, w szczególności w art. 23 i 24 TUE, Rada dysponuje szerokim zakresem uznania przy określaniu tego przedmiotu (wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 88). W niniejszym przypadku, jak wynika z motywu 1 decyzji 2012/642, środki ograniczające wobec Białorusi zostały przyjęte ze względu na ciągły brak poszanowania praw człowieka, demokracji i praworządności w tym państwie. Rzeczone środki służą wywarciu nacisku na reżim Łukaszenki, tak aby położył on kres naruszeniom praw człowieka i represjom skierowanym wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej. Ponadto, jak wynika z motywu 2 i umocowań pierwotnych aktów, akty te zostały przyjęte ze względu na powagę sytuacji na Białorusi oraz w reakcji na utrzymujące się naruszenia praw człowieka i systematyczne represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznej opozycji. W preambułach pierwotnych aktów odniesiono się również do udziału Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy. Należy natomiast stwierdzić, że owo podejście koncentrujące się na osobach, podmiotach i organach, których czynności lub działania przyczyniają się do represji skierowanych wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, w sposób spójny odpowiada wymienionemu powyżej w pkt 61 celowi i nie można w żadnym przypadku uznać go za niewłaściwe względem zamierzonego celu (zob. podobnie wyrok z dnia 15 lutego 2023 r., Belaeronavigatsia/Rada, T‑536/21, EU:T:2023:66, pkt 30). Co się tyczy odpowiedniego charakteru pierwotnych aktów, skarżąca twierdzi przede wszystkim, że całkowicie uniemożliwiły jej one wywóz potasu. Nie można zgodzić się z tą argumentacją. Pierwotne akty, w przeciwieństwie do sektorowych środków ograniczających, które nie zostały zakwestionowane w niniejszej sprawie, nie dotyczą bowiem zakazu przywozu potasu przez Unię. W związku z tym ani pierwotne akty, ani sektorowe środki ograniczające nie zakazują wywozu białoruskiego potasu do państw trzecich. Ponadto zakaz nabywania, przywozu lub przekazywania z Białorusi produktów na bazie potasu został wprowadzony w dniu 24 lipca 2021 r. na mocy art. 2g decyzji 2012/642 i art. 1g rozporządzenia nr 765/2006, dodanych decyzją 2021/1031 i rozporządzeniem 2021/1030. W konsekwencji skarżąca myli się, twierdząc, że pierwotne akty, które zostały przyjęte po zastosowaniu sektorowych środków ograniczających i które polegają na zamrożeniu środków finansowych, uniemożliwiły wywóz lub przekazywanie potasu w Unii. Ponadto, zapytana o to na rozprawie, skarżąca przyznała, że między ustanowieniem sektorowych środków ograniczających a przyjęciem pierwotnych aktów nie mogła ona już wywozić potasu do Unii ani dokonywać tranzytu swoich produktów przez Unię. Skarżąca podnosi dalej, że przyjęcie pierwotnych aktów w sposób nieproporcjonalny narusza jej wolność prowadzenia działalności gospodarczej oraz godzi w białoruskie społeczeństwo i światowe bezpieczeństwo żywnościowe. Po pierwsze, jeśli chodzi o argument dotyczący potencjalnego naruszenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej i godzenia w białoruskie społeczeństwo, skarżąca nie przedstawia konkretnych argumentów ani dowodów na poparcie tego twierdzenia. Z powyższego wynika, że nie wykazała ona, iż pierwotne akty naruszyły w sposób nieproporcjonalny jej wolność prowadzenia działalności gospodarczej oraz że godzą one w białoruskie społeczeństwo. Po drugie, jeśli chodzi o argument dotyczący potencjalnego zagrożenia dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego, skarżąca na poparcie swojej argumentacji wskazuje na szereg okoliczności, które jej zdaniem sugerują, że umieszczenie jej nazwy w spornych wykazach miało negatywny wpływ na światowe ceny nawozów potasowych, co może doprowadzić do pogłębienia kryzysu żywnościowego. W tym względzie Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, podnosi niedopuszczalność tego argumentu w zakresie, w jakim skarżąca nie wykazała istnienia osobistego i wystarczająco bezpośredniego interesu prawnego, ponieważ powołuje się na zarzucane naruszenie nie jej praw własnych, lecz praw człowieka przysługujących nieokreślonym grupom, w których skład wchodzą miliony osób, w sposób ogólny i abstrakcyjny. W niniejszej sprawie, niezależnie od kwestii dotyczącej interesu skarżącej w powoływaniu się na prawa podstawowe osób trzecich, należy zauważyć, jak słusznie podkreśliła Rada na rozprawie, że dowody przedstawione przez skarżącą nie dotyczą pierwotnych aktów dotyczących zamrożenia środków finansowych, lecz odnoszą się głównie do światowego handlu nawozami, w tym nawozami potasowymi. Chodzi zatem o dowody dotyczące potencjalnego wpływu sektorowych środków ograniczających na światowy rynek nawozów potasowych, co nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Ponadto, zapytana o to na rozprawie, skarżąca nie wskazała, które z dowodów załączonych przez nią do akt sprawy mogłyby wykazać, że światowy kryzys żywnościowy został pogłębiony wskutek przyjęcia pierwotnych aktów. Z jednej strony analiza zatytułowana „Potas: ocena skutków dla bezpieczeństwa dostaw” z kwietnia 2022 r. bezpośrednio odnosi się do potencjalnych skutków wprowadzenia sektorowych środków ograniczających. Z drugiej strony, po pierwsze, dowody przedstawione przez skarżącą obejmują w szczególności artykuły, sprawozdania i deklaracje polityczne dotyczące wpływu wojny w Ukrainie na światowy kryzys żywnościowy. Po drugie, zawierają one ogólne informacje na temat światowego bezpieczeństwa żywnościowego. Po trzecie, znajdują się tam artykuły i sprawozdania dotyczące polityki rolnej i przedsiębiorstw działających na rynku nawozów. Po czwarte, obejmują one analizy rynku nawozów i potasu. W związku z tym, chociaż dokumenty te odnoszą się do światowego kryzysu żywnościowego, nie dotyczą one wpływu pierwotnych aktów na ów światowy kryzys żywnościowy. Ponadto niektóre z przedstawionych przez skarżącą dowodów dotyczą bezspornych okoliczności faktycznych związanych z jej działalnością. Z jednej strony, zgodnie z komunikatem Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowanym „Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenie odporności systemów żywnościowych” z dnia 23 marca 2022 r. (COM/2022/133 final), wywóz potasu z Rosji i Białorusi stanowi 40 % światowego handlu potasem. Z drugiej strony skarżąca przedstawia informacje z maja 2022 r. dotyczące produkcji i wywozu jej przedsiębiorstwa za lata 2018–2021, w tym sprawozdanie statystyczne International Fertilizer Association (IFA) z 2021 r. W związku z tym, biorąc pod uwagę analizę dowodów przedstawionych przez skarżącą i niezależnie od kwestii interesu skarżącej w powoływaniu się na prawa podstawowe osób trzecich (zob. pkt 173 powyżej) należy stwierdzić, że nie przedstawiła ona dowodów mogących wykazać, że pierwotne akty godzą w światowe bezpieczeństwo żywnościowe. Skarżąca podnosi też, że Rada powinna była zastosować jak najmniej dotkliwe środki, i wymienia przykłady alternatywnych, mniej restrykcyjnych środków, które mogą zostać przyjęte w celu złagodzenia wpływu umieszczenia jej nazwy w spornych wykazach. Otóż zaproponowała ona, po pierwsze, ustanowienie warunków umożliwiających organom krajowym państw członkowskich udzielanie zezwoleń osobom i podmiotom gospodarczym z Unii na prowadzenie ze skarżącą transakcji w zakresie przywozu, nabywania, przekazywania nawozów potasowych i świadczenia związanych z nimi usług finansowych, a po drugie, ustanowienie kontyngentów na dostawy tych nawozów do Unii. Na poparcie swojej argumentacji skarżąca opiera się na dowodach wskazujących, że transport nawozów potasowych wymaga dużego tonażu, a także dostępu do morza. W tym względzie wskazuje ona, że pierwotne akty, pozbawiając ją dostępu do portu w Kłajpedzie, pozbawiają ją możliwości wywozu jej produktów, podczas gdy możliwe było zastosowanie innych, mniej restrykcyjnych środków. Należy przede wszystkim zauważyć, że argumentacja ta nie odnosi się w rzeczywistości do pierwotnych aktów o charakterze indywidualnym, lecz do sektorowych środków ograniczających o charakterze generalnym, jak wynika z pkt 167 powyżej, ponieważ to te ostatnie zakazują przywozu, nabywania lub bezpośredniego bądź pośredniego przekazywania produktów na bazie chlorku potasu. W każdym razie, po pierwsze, argumentacja ta nie wykazuje, że skarżąca jest całkowicie pozbawiona możliwości wywozu swoich produktów. Nie można bowiem wykluczyć, że może ona transportować swoje produkty do portów znajdujących się w krajach spoza Unii. Z drugiej strony alternatywne środki zaproponowane przez skarżącą dotyczą możliwości wywozu nawozów potasowych do Unii i w związku z tym nie pozwoliłyby na skuteczne osiągnięcie zamierzonych celów, a mianowicie obłożenie sankcjami osób lub podmiotów wspierających reżim, a więc w szczególności osób i podmiotów wspierających finansowo lub materialnie reżim Łukaszenki (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 20 września 2023 r., Mordashov/Rada, T‑248/22, niepublikowany, EU:T:2023:573, pkt 165 i przytoczone tam orzecznictwo). Otóż Rada słusznie uznała, że konieczność zwiększenia kosztów ekonomicznych udziału Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy do tego stopnia, że nie będzie ona mogła kontynuować tej agresji, również stanowi interes przeważający nad prywatnymi interesami skarżącej. W świetle powyższego zarzut czwarty oraz części pierwszą, trzecią i czwartą zarzutu pierwszego należy oddalić. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia zasady niedyskryminacji W pierwszej kolejności skarżąca podnosi w istocie, że została potraktowana inaczej niż spółka A, która jest z nią porównywalna pod względem produkcji i wywozu potasu i która powinna była zostać objęta środkami ograniczającymi. Jednym z powodów powołanych na poparcie zastosowania środków ograniczających wobec skarżącej jest bowiem okoliczność, że jest ona istotnym źródłem dochodów dla budżetu Białorusi. Skarżąca i A znajdują się zatem w porównywalnych sytuacjach. Tymczasem porównywalne sytuacje, w tym przypadku producentów potasu w Rosji i na Białorusi, powinny być traktowane w ten sam sposób. W tym względzie skarżąca podnosi, że decyzje Rady nie powinny pociągać za sobą poważniejszych konsekwencji dla Białorusinów niż dla Rosjan. W drugiej kolejności skarżąca podnosi w istocie, że została potraktowana inaczej niż spółka B, której nazwa została usunięta z rozpatrywanych wykazów ze względu na to, że środki ograniczające wywarły pożądany skutek względem tego podmiotu. Tymczasem podobnie było w przypadku skarżącej. Skarżąca została bowiem ukarana za zachowanie, które – poza tym, że jest zgodne z prawem – w każdym razie ustało w marcu 2021 r., w związku z czym sankcja została nałożona ponad rok po zakończeniu tego zachowania. Ponadto Rada nie wydaje się uważać za konieczne nałożenia sankcji na przedsiębiorstwa europejskie, które również zwalniały pracowników uczestniczących w nielegalnych strajkach. Rada, popierana przez Królestwo Belgii i Republikę Łotewską, kwestionuje tę argumentację. Należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem zasada równego traktowania, która stanowi podstawową zasadę prawa, zabrania traktowania porównywalnych sytuacji w sposób odmienny lub traktowania odmiennych sytuacji w jednakowy sposób, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (zob. wyrok z dnia 31 maja 2018 r., Kaddour/Rada, T‑461/16, EU:T:2018:316, pkt 152 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy podnoszonego przez skarżącą odmiennego traktowania w stosunku do spółki A, należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to Rada, że skarżąca i podmioty rosyjskie podlegają różnym systemom środków ograniczających. Po pierwsze, art. 4 ust. 1 decyzji 2012/642 i art. 2 rozporządzenia nr 765/2006 przewidują zamrożenie wszystkich środków finansowych i zasobów gospodarczych, z jednej strony, osób, podmiotów lub organów, które zostały uznane za odpowiedzialne za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub których działania w inny sposób poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi oraz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów z nimi związanych, a także osób prawnych, podmiotów lub organów należących do nich lub przez nie kontrolowane, oraz, z drugiej strony, należących do osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, które zostały uznane za czerpiące korzyści z reżimu Łukaszenki lub wspierające ten reżim, a także osób prawnych, podmiotów lub organów będących w ich posiadaniu lub pod ich kontrolą. Po drugie, zgodnie z art. 2 ust. 1 decyzji Rady 2014/145/WPZiB z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2014, L 78, s. 16; sprostowania: Dz.U. 2015, L 66, s. 21; Dz.U. 2015, L 66, s. 22; Dz.U. 2015, L 199, s. 46; Dz.U. 2015, L 275, s. 68; Dz.U. 2015, L 280, s. 39; Dz.U. 2015, L 342, s. 65; Dz.U. 2017, L 253, s. 40; Dz.U. 2018, L 152, s. 60; Dz.U. 2022, L 55; Dz.U. 2022, L 67, s. 112; Dz.U. 2022, L 83I, s. 1; Dz.U. 2022, L 105, s. 67; Dz.U. 2022, L 117, s. 118; Dz.U. 2022, L 141, s. 131; Dz.U. 2022, L 156, s. 160; Dz.U. 2022, L 158, s. 65; Dz.U. 2022, L 204, s. 18; Dz.U. 2022, L 271, s. 23; Dz.U. 2023, L 39, s. 65, Dz.U. 2023, L 100, s. 98; Dz.U. 2023, L 142, s. 42; Dz.U. 2023, L 234, s. 206; Dz.U. L, 2023/90041, 24.10.2023, s. 1; Dz.U. L, 2024/90234, 12.4.2024, s. 1) zostały zamrożone wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze stanowiące własność lub będące w posiadaniu lub pod kontrolą wymienionych w załączniku do wspomnianej decyzji osób fizycznych odpowiedzialnych za działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające oraz powiązanych z nimi osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów. Skarżąca znajduje się zatem w sytuacji odmiennej od sytuacji spółki, z którą się porównuje, ponieważ podlega systemowi środków ograniczających opartemu na kryteriach umieszczenia w wykazie innych niż kryteria systemu środków ograniczających, które ma zastosowanie do wspomnianej spółki. Wreszcie, nawet przy założeniu, że Rada nie przyjęła środków ograniczających wobec innych przedsiębiorstw lub innych sektorów gospodarki, skarżąca nie może skutecznie powoływać się na tę okoliczność, ponieważ zasadę równego traktowania należy pogodzić z dużym marginesem swobody, jakim dysponuje Rada przy określaniu celu środków ograniczających (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft, C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 132; z dnia 6 marca 2024 r., BSW – management company of BMC holding/Rada, T‑258/22, niepublikowany, EU:T:2024:150, pkt 90; z dnia 6 marca 2024 r., Mostovdrev/Rada, T‑259/22, niepublikowany, EU:T:2024:151, pkt 81). Co się tyczy podnoszonego przez skarżącą odmiennego traktowania w stosunku do B, należy zauważyć, że chociaż nazwa skarżącej została umieszczona w wykazach opartych na decyzji 2012/642, a mianowicie w wykazie stanowiącym podstawę prawną umieszczenia nazwy skarżącej w wykazie, kryteria tych dwóch wpisów były odmienne. Kryterium umieszczenia w wykazie nazwy B dotyczyło ułatwienia nielegalnego przekraczania granic zewnętrznych Unii, które różni się od kryteriów umieszczenia nazwy skarżącej w spornych wykazach. Należy zatem stwierdzić, że skarżąca znajduje się w innej sytuacji niż B. Należy przypomnieć, że środki ograniczające mają charakter zabezpieczający oraz z definicji tymczasowy, ich ważność jest zaś uzależniona od trwania okoliczności faktycznych i prawnych, które spowodowały ich przyjęcie, a także od konieczności ich utrzymania w mocy w celu realizacji związanego z nimi celu. W ramach okresowego przeglądu tych środków ograniczających do Rady należy zatem dokonanie aktualnej oceny sytuacji i podsumowanie wpływu danych środków, tak aby ustalić, czy umożliwiły one osiągnięcie celów zakładanych przez pierwotne umieszczenie danych osób i podmiotów w spornym wykazie lub też czy nadal możliwe jest wyciągnięcie takich samych wniosków w odniesieniu do tych osób i podmiotów (wyrok z dnia 12 lutego 2020 r., Amisi Kumba/Rada, T‑163/18, EU:T:2020:57, pkt 58, 59). Należy też zauważyć, że podstawą umieszczenia nazwy B w wykazie była działalność mająca charakter jednorazowy, a mianowicie przewóz na Białoruś migrantów zamierzających nielegalnie przekroczyć granice zewnętrzne Unii. Działalność ta nie powtórzyła się, co umożliwiło wykreślenie nazwy tej spółki z wykazu. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy i z dowodów przedstawionych przez Radę, wsparcie reżimu Łukaszenki przez skarżącą stanowi przejaw działalności ciągłej, która nie została wstrzymana, ponieważ wiąże się z regularnymi wpłatami środków do budżetu państwa. W trzeciej kolejności, co się tyczy podnoszonego przez skarżącą odmiennego traktowania w stosunku do przedsiębiorców z państw Unii, należy zauważyć, że umieszczenie nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach miało szczególny cel, a mianowicie zwiększenie presji wywieranej na reżim Łukaszenki, w szczególności w kontekście udziału Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy oraz represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej na Białorusi. Chociaż argument ten nie ma znaczenia w ramach sprawy dotyczącej środków ograniczających w dziedzinie WPZiB, która w związku z tym odnosi się do polityki zagranicznej Unii, należy zauważyć, że sytuacji pracowników zwolnionych przez pracodawców w Unii w żaden sposób nie można porównywać z sytuacją pracowników zwolnionych przez skarżącą ze względu na udział w strajku przeciwko reżimowi Łukaszenki. W związku z tym zarzut trzeci należy oddalić w całości. W świetle całości powyższych rozważań żądanie stwierdzenia częściowej nieważności pierwotnych aktów należy oddalić. W przedmiocie żądania stwierdzenia częściowej nieważności aktów utrzymujących W piśmie dostosowującym skargę skarżąca wnosi na podstawie art. 86 regulaminu postępowania o stwierdzenie nieważności aktów utrzymujących w zakresie, w jakim te akty jej dotyczą, powtarzając zarzuty i argumenty podniesione w skardze. Rada uważa, że wykazała już w odpowiedzi na skargę i w duplice, że skarżąca wspiera reżim Łukaszenki i czerpie z niego korzyści, oraz podnosi, że dowody, którymi dysponuje, uzasadniają pozostawienie nazwy skarżącej w rozpatrywanych wykazach. W ramach zarzutów trzeciego i piątego, dotyczących, odpowiednio, naruszenia zasady niedyskryminacji i naruszenia obowiązku uzasadnienia przez akty utrzymujące, skarżąca nie przedstawia żadnego dodatkowego argumentu w stosunku do argumentów wysuniętych przeciwko aktom pierwotnym. W konsekwencji, ponieważ zarzuty trzeci i piąty zostały już przeanalizowane i oddalone w kontekście pierwotnych aktów (zob. odpowiednio pkt 206, 43 powyżej), należy je oddalić z tych samych powodów w zakresie, w jakim dotyczą one aktów utrzymujących. W ramach zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia zasady legalności, skarżąca podnosi, że umowa z dnia 3 kwietnia 2000 r. między Rządem Republiki Białorusi a Rządem Republiki Litewskiej o warunkach tranzytu ładunków z Republiki Białorusi z wykorzystaniem portów i innej infrastruktury transportowej Republiki Litewskiej gwarantuje jej prawo tranzytu towarów przez terytorium litewskie do portów na Białorusi zgodnie z art. 125 UNCLOS. Twierdzi ona, że umowa ta jest zagrożona przez środki ograniczające, co stanowi naruszenie obowiązujących umów międzynarodowych. Ponadto wspomina ona o inwestycji w terminal portowy na Litwie, objętej umową w sprawie wspierania i ochrony inwestycji z dnia 5 marca 1999 r., która powinna zapewnić jej pełną ochronę prawną i pewność. Jednakże zgodnie z art. 351 ust. 1 TFUE postanowienia traktatów Unii nie powinny naruszać praw i obowiązków wynikających z tych umów. W odniesieniu do tego argumentu należy przede wszystkim zauważyć, że w przypadku ewentualnego naruszenia umów dwustronnych przez państwo stronę właściwą instancją do rozpoznawania sporów dotyczących naruszenia tych umów jest sąd krajowy lub sąd ustanowiony na podstawie takiej umowy. Zakładając nawet, że w niniejszej sprawie skarżąca może powołać się na dwie wymienione w pkt 211 powyżej umowy dwustronne i że Unia jest zobowiązana do ich przestrzegania na mocy art. 351 ust. 1 TFUE, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, a z akt sprawy nie wynika, czy i w jakim zakresie akty utrzymujące miały wpływ na wspomniane umowy. W tym względzie skarżąca ogranicza się do ogólnych twierdzeń dotyczących naruszenia wyżej wymienionych umów dwustronnych, nie precyzując, w jaki sposób i poprzez jakie środki postanowienia umów dwustronnych miały zostać naruszone przez akty utrzymujące. Należy też zauważyć, że umowy te nie przewidują bezwarunkowych zobowiązań, lecz oferują różne możliwości odstąpienia od nich. W konsekwencji zarzut pierwszy należy – z tego powodu oraz z powodów przedstawionych w rozważaniach dotyczących tego zarzutu w odniesieniu do zgodności z prawem pierwotnych aktów – oddalić. W ramach zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności, skarżąca podnosi, że Rada, oprócz tego, że dokonała błędnej weryfikacji swojej pierwotnej decyzji, pominęła przedłożone przez skarżącą uwagi i informacje, które zostały Radzie przekazane przed przyjęciem zaskarżonych aktów. W tym względzie należy przypomnieć, jak wynika z pkt 200 powyżej, że środki ograniczające mają charakter zabezpieczający i z definicji tymczasowy, zaś ich ważność zawsze zależy od dalszego utrzymywania się okoliczności faktycznych i prawnych, które doprowadziły do ich przyjęcia. Ponadto w celu uzasadnienia pozostawienia nazwiska danej osoby lub nazwy danego podmiotu w rozpatrywanym wykazie nie jest wykluczone, by Rada oparła się na tych samych dowodach, które uzasadniały pierwotne umieszczenie w wykazie, ponowne tamże umieszczenie lub poprzednie pozostawienie nazwiska danej osoby lub nazwy danego podmiotu w rozpatrywanym wykazie, pod warunkiem że, po pierwsze, powody umieszczenia w wykazie nie uległy zmianie, a po drugie, kontekst nie zmienił się w taki sposób, że dowody te stały się nieaktualne. Kontekst ten obejmuje nie tylko sytuację państwa, w odniesieniu do którego system środków ograniczających został ustanowiony, lecz również szczególną sytuację danej osoby lub danego podmiotu (zob. wyrok z dnia 26 października 2022 r., Ovsyannikov/Rada, T‑714/20, niepublikowany, EU:T:2022:674, pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie twierdzenie skarżącej zawarte w piśmie dostosowującym skargę dotyczące naruszenia ciążącego na Radzie obowiązku dokonywania okresowego przeglądu jest bezzasadne. Po pierwsze bowiem, pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. Rada poinformowała skarżącą o zamiarze przedłużenia stosowania wobec niej środków ograniczających i załączyła dodatkowe dowody, na które oparła się w ramach corocznego przeglądu środków, zaś skarżąca przedstawiła uwagi w przedmiocie przedłużenia obowiązywania środków oraz nowe dowody pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. Po drugie, pismem z dnia 24 lutego 2023 r. Rada odpowiedziała na uwagi skarżącej. Pismo to zawierało szczegółowe argumenty wyjaśniające powody, dla których Rada uznała, że argumenty skarżącej nie są wystarczające do zmiany jej oceny i że właściwe jest dalsze stosowanie wobec niej środków ograniczających. Skarżąca miała zatem możliwość sformułowania swoich uwag przed przyjęciem aktów utrzymujących, zaś Rada rozważyłajej uwagi. Co więcej, w zakresie, w jakim skarżąca przypomina w istocie argumenty oddalone już w ramach analizy zarzutu czwartego w kontekście pierwotnych aktów, nie przedstawiając nowych argumentów dotyczących aktów utrzymujących, należy je również oddalić w kontekście aktów utrzymujących. Wynika z tego, że zarzut czwarty należy oddalić. W ramach zarzutu drugiego skarżąca powołuje się na błąd w ocenie okoliczności faktycznych i naruszenie art. 4 ust. 1 lit. a) i b) decyzji 2012/642. W tym względzie, po pierwsze, należy zauważyć, że w zakresie, w jakim uzasadnienie aktów utrzymujących dotyczy skarżącej, jest ono identyczne z uzasadnieniem pierwotnych aktów. Ponadto na poparcie żądania stwierdzenia częściowej nieważności aktów utrzymujących skarżąca powtarza argumenty, które przestawiła przeciwko pierwotnym aktom. Rada powtarza w odpowiedzi te same argumenty, które zostały już przedstawione w celu uzasadnienia ważności pierwotnych aktów. Wynika z tego, że z powodów przedstawionych w pkt 79–104 i 113–124 powyżej skarżąca nie wykazała, że uzasadnienie aktów utrzymujących jest obarczone błędem w ocenie w odniesieniu do kwestii, czy wspiera ona reżim Łukaszenki, czerpie z niego korzyści i ponosi odpowiedzialność za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego. Sama skarżąca przyznaje bowiem, że większość dowodów przedstawionych przez Radę w dniu 21 grudnia 2022 r. jest taka sama jak dowody wykorzystane w celu uzasadnienia pierwotnej decyzji o umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach. Co się tyczy innych dowodów, należy zauważyć, że skarżąca nie przedstawiła żadnego argumentu, który mógłby podważyć powody pozostawienia jej nazwy w rozpatrywanych wykazach. W tym względzie informacje dostępne na stronie internetowej skarżącej, które zostały przedstawione przez Radę jako dowody w dokumencie roboczym 17500/22 INIT, wskazują, że ona sama zawsze określa się jako „jeden z największych światowych producentów i eksporterów nawozów potasowych”, na którego przypada „jedna piąta światowej produkcji potasu”, która „co roku zwiększa wielkość produkcji, utrzymuje swoje pozycje na tradycyjnych rynkach, wprowadza i wzmacnia swoje pozycje na innych, rozwija i produkuje nowe rodzaje nawozów”. W związku z tym kontekst umieszczenia nazwy skarżącej w wykazie w porównaniu z kontekstem pierwotnego umieszczenia jej nazwy w rozpatrywanych wykazach nie zmienił się na tyle, że pozostałe dowody stały się nieaktualne, w związku z czym Rada mogła skutecznie oprzeć się na uzasadnieniu umieszczenia w wykazie (zob. podobnie wyrok z dnia 23 września 2020 r., Kaddour/Rada, T‑510/18, EU:T:2020:436, pkt 99). Po drugie, powody leżące u podstaw oceny, zgodnie z którą skarżąca wspiera reżim Łukaszenki, czerpie z niego korzyści i jest odpowiedzialna za represje wobec społeczeństwa obywatelskiego, są wystarczająco precyzyjne i konkretne, są wolne od jakiegokolwiek błędu w ocenie okoliczności faktycznych lub naruszenia prawa i same w sobie stanowią wystarczającą podstawę do pozostawienia nazwy skarżącej w spornych wykazach. W konsekwencji zarzut drugi należy oddalić jako bezzasadny, a tym samym oddalić należy żądanie stwierdzenia częściowej nieważności aktów utrzymujących. W świetle wszystkich powyższych rozważań niniejszą skargę należy oddalić w całości, bez konieczności przeprowadzania wnioskowanego przez skarżącą środka dowodowego w postaci opinii biegłego, który to środek zgodnie z art. 92 § 1 regulaminu postępowania Sąd może zarządzić, jeżeli uzna to za stosowne. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, należy ‑ zgodnie z żądaniem Rady ‑ obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Radę, w tym kosztami związanymi z postępowaniem w przedmiocie środka tymczasowego. Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania państwa członkowskie i instytucje interweniujące w sprawie pokrywają własne koszty. W związku z tym Królestwo Belgii i Republika Łotewska pokrywają własne koszty.   Z powyższych względów SĄD (czwarta izba w składzie powiększonym) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Belaruskali AAT pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej, w tym koszty związane z postępowaniem w przedmiocie środka tymczasowego.   3) Królestwo Belgii i Republika Łotewska pokrywają własne koszty.   da Silva Passos Gervasoni Półtorak Reine Pynnä Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 18 września 2024 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.