T-573/23

WyrokTSUE2025-09-10CELEX: 62023TJ0573ECLI:EU:T:2025:867

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kryterium umieszczenia na liście sankcyjnej, dotyczące podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym posiadających licencję FSB, jest zgodne z zasadami przewidywalności, pewności prawa i proporcjonalności, oraz czy Rada prawidłowo zastosowała to kryterium wobec skarżącej, Positive Group PAO?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kryterium umieszczenia na liście sankcyjnej, dotyczące podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym posiadających licencję FSB, jest zgodne z zasadami przewidywalności, pewności prawa i proporcjonalności. Stwierdził, że kryterium to jest wystarczająco jasne i przewidywalne, ponieważ określa obiektywne warunki zastosowania i wpisuje się w ramy prawne walki z wojną informacyjną Federacji Rosyjskiej. Jest ono proporcjonalne, gdyż jest odpowiednie i konieczne do osiągnięcia celu zwiększenia presji na władze rosyjskie poprzez ograniczenie ich zdolności do prowadzenia wojny informacyjnej, bez konieczności wykazywania faktycznego udziału podmiotu w tej wojnie. Sąd uznał, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, uznając, że skarżąca, jako podmiot (obejmujący jej spółkę zależną Pozitiv Teknolodzhiz, która posiada licencję FSB), spełnia warunki tego kryterium, ponieważ spółka dominująca i zależna mogą tworzyć jeden podmiot, jeśli spółka dominująca wywiera decydujący wpływ. Oddalono również zarzuty naruszenia prawa do obrony i obowiązku przeglądu, uznając, że Rada wywiązała się ze swoich obowiązków proceduralnych.
Stan faktyczny
Skarżąca, Positive Group PAO, to rosyjska spółka holdingowa działająca w sektorze informatycznym, w tym cyberbezpieczeństwa. Została ona objęta środkami ograniczającymi przyjętymi przez Unię Europejską w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy. Rada umieściła skarżącą na liście sankcyjnej na podstawie nowego kryterium (i), które dotyczy podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym posiadających licencję Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB). Skarżąca kwestionowała legalność tego kryterium oraz prawidłowość jego zastosowania wobec niej, argumentując m.in. naruszenie zasad przewidywalności, proporcjonalności oraz błędną ocenę jej sytuacji faktycznej.
Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona. 2) Positive Group PAO pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej. 3) Królestwo Niderlandów pokrywa własne koszty.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK SĄDU (ósma izba w składzie powiększonym) z dnia 10 września 2025 r. ( *1 ) Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa – Środki ograniczające przyjęte w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi – Zamrożenie środków finansowych – Wykaz osób, podmiotów i organów, do których ma zastosowanie zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych – Umieszczenie i pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazie – Pojęcie „podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym posiadających licencję FSB” – Artykuł 2 ust. 1 lit. i) decyzji 2014/145/WPZiB – Artykuł 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia (UE) nr 269/2014 – Zarzut niezgodności z prawem – Błąd w ocenie – Obowiązek uzasadnienia – Prawo do obrony W sprawie T‑573/23 Positive Group PAO, z siedzibą w Moskwie (Rosja), którą reprezentowali A. Beauchemin oraz W. Julié, adwokaci, strona skarżąca, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali E. Nadbath, A. Boggio-Tomasaz oraz P. Mahnič, w charakterze pełnomocników, strona pozwana, popierana przez Królestwo Niderlandów, które reprezentowali M. Bulterman, C. Schillemans oraz E. Besselink, w charakterze pełnomocników, interwenient, SĄD (ósma izba w składzie powiększonym), w składzie: A. Kornezov, prezes, G. De Baere (sprawozdawca), D. Petrlík, K. Kecsmár i S. Kingston, sędziowie, sekretarz: M. Zwozdziak-Carbonne, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania, w szczególności: – skargę złożoną w sekretariacie Sądu w dniu 15 września 2023 r., – pierwsze pismo dostosowujące skargę, złożone w sekretariacie Sądu w dniu 22 maja 2024 r., – drugie pismo dostosowujące skargę, złożone w sekretariacie Sądu w dniu 25 listopada 2024 r., po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 lutego 2025 r., wydaje następujący Wyrok W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Positive Group PAO, wnosi o stwierdzenie nieważności, po pierwsze, decyzji Rady (WPZiB) 2023/1218 z dnia 23 czerwca 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 159 I, s. 526) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/1216 z dnia 23 czerwca 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2023, L 159 I, s. 335) (zwanych dalej łącznie „aktami pierwotnymi”), po drugie, decyzji Rady (WPZiB) 2023/1767 z dnia 13 września 2023 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2023, L 226, s. 104) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2023/1765 z dnia 13 września 2023 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2023, L 226, s. 3) (zwanych dalej łącznie „pierwszymi aktami utrzymującymi”), po trzecie, decyzji Rady (WPZiB) 2024/847 z dnia 12 marca 2024 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. L, 2024/847) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2024/849 z dnia 12 marca 2024 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. L, 2024/849) (zwanych dalej łącznie „drugimi aktami utrzymującymi”), oraz po czwarte, decyzji Rady (WPZiB) 2024/2456 z dnia 12 września 2024 r. zmieniającej decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. L, 2024/2456) oraz rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2024/2455 z dnia 12 września 2024 r. wykonującego rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. L, 2024/2455) (zwanych dalej łącznie „trzecimi aktami utrzymującymi”) w zakresie, w jakim akty te (zwane dalej łącznie „zaskarżonymi aktami”) jej dotyczą. Okoliczności powstania sporu Skarżąca jest spółką holdingową z siedzibą w Rosji, która prowadzi działalność w sektorze informatycznym, a w szczególności w sektorze cyberbezpieczeństwa. Niniejsza sprawa wpisuje się w kontekst środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi. W dniu 17 marca 2014 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła, na podstawie art. 29 TUE, decyzję 2014/145/WPZiB w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz.U. 2014, L 78, s. 16). W tym samym dniu Rada przyjęła, na podstawie art. 215 TFUE, rozporządzenie (UE) nr 269/2014 w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U. 2014, L 78, s. 6). W dniu 23 czerwca 2023 r., biorąc pod uwagę fakt, że wojna informacyjna jest kluczowym środkiem, za pomocą którego Federacja Rosyjska prowadziła wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, Rada przyjęła decyzję 2023/1218 i rozporządzenie (UE) 2023/1215 zmieniające rozporządzenie nr 269/2014 (Dz.U. 2023, L 159 I, s. 330), w szczególności w celu zmiany kryteriów, na podstawie których osoby fizyczne lub prawne, podmioty lub organy mogą zostać objęte środkami ograniczającymi przyjętymi przez Unię w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi. Na mocy art. 1 ust. 2 lit. b) decyzji 2023/1218 wprowadzono nowe kryterium umieszczenia w wykazie przewidziane w art. 2 ust. 1 lit. i) decyzji 2014/145 [zwane dalej „kryterium (i)”]. Ten ostatni przepis stanowi, co następuje: „1.   Zamraża się wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze należące do lub będące w posiadaniu lub pod kontrolą: […] i) os[ób] prawn[ych], podmiot[ów] lub organ[ów] działając[ych] w rosyjskim sektorze informatycznym posiadając[ych] licencję wydaną przez centrum ds. licencji, certyfikacji i ochrony tajemnic państwowych Federalnej Służby Bezpieczeństwa (FSB) Federacji Rosyjskiej lub licencję na »broń i sprzęt wojskowy« wydaną przez rosyjskie ministerstwo przemysłu i handlu […]”. W identycznym brzmieniu art. 1 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 2023/1215 wprowadził kryterium (i) w art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia nr 269/2014. Na mocy aktów pierwotnych do wykazu osób, podmiotów i organów zamieszczonego w załączniku do decyzji 2014/145 ze zmianami oraz do wykazu zawartego w załączniku I do zmienionego rozporządzenia nr 269/2014 (zwanych dalej łącznie „spornymi wykazami”) dodano nazwę skarżącej, w brzmieniu „Positive Group PJSC | (inne nazwy: Positive technologies | Gruppa Pozitiva”, z następującego powodu: „Spółka Positive Group posiada zezwolenie wydane przez FSB. Zezwolenie FSB jest wydawane przedsiębiorstwom informatycznym, które rozwijają technologie szyfrowania i kryptografii, systemy informatyczne i systemy telekomunikacyjne dla rosyjskich służb wywiadowczych, oraz przedsiębiorstwom informatycznym, które opracowują »systemy zarządzania bazami danych osobowych« dla rosyjskich służb bezpieczeństwa (tj. narzędzia specjalnie zaprojektowane do przechowywania i pobierania dużych ilości danych uzyskiwanych na przykład za pośrednictwem mediów społecznościowych lub innych praktyk gromadzenia danych wywiadowczych, a także do zarządzania tymi danymi). Spółka ta jest zatem jednym z podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym, które posiadają zezwolenie wydane przez centrum FSB ds. wydawania zezwoleń i certyfikatów i ochrony tajemnicy państwowej”. W dniu 26 czerwca 2023 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenie skierowane do osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji 2014/145, zmienionej decyzją 2023/1218, oraz w rozporządzeniu nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym 2023/1216 (Dz.U. 2023, C 222, s. 39). Pismem z dnia 13 lipca 2023 r. skarżąca zwróciła się do Rady o przekazanie jej akt dowodowych, na podstawie których Rada postanowiła o umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach. W dniu 4 sierpnia 2023 r. Rada przekazała skarżącej kopię akt dowodowych o sygnaturze WK 5423/2023 z dnia 3 maja 2023 r. (zwanych dalej „pierwszymi aktami dowodowymi”). W dniu 13 września 2023 r. Rada przyjęła pierwsze akty utrzymujące, na mocy których nazwa skarżącej została pozostawiona w spornych wykazach z tego samego powodu co powód wskazany w aktach pierwotnych. W dniu 14 września 2023 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym ogłoszenie skierowane do osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji 2014/145, zmienionej decyzją 2023/1767, oraz w rozporządzeniu nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym 2023/1765 (Dz.U. 2023, C 324, s. 8). Okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi Pismem z dnia 25 września 2023 r. skarżąca zwróciła się do Rady o przekazanie dokumentów stanowiących podstawę pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach. W dniu 31 października 2023 r. Rada ponownie przekazała skarżącej kopię pierwszych akt dowodowych, a także przekazała jej dokumenty zawarte w aktach dowodowych o sygnaturze WK 6512/2023 (zwanych dalej „drugimi aktami dowodowymi”) z dnia 16 maja 2023 r. Pismem z dnia 1 listopada 2023 r. skarżąca skierowała do Rady wniosek o przegląd decyzji o umieszczeniu i pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach. W dniu 12 marca 2024 r. Rada przyjęła drugie akty utrzymujące, na mocy których nazwa skarżącej została pozostawiona w spornych wykazach z tego samego powodu co powód wskazany w aktach pierwotnych. W dniu 13 marca 2024 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym ogłoszenie skierowane do osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji 2014/145, zmienionej decyzją 2024/847, oraz w rozporządzeniu nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym 2024/849 (Dz.U. C, C/2024/2191). Pismem z dnia 13 marca 2024 r. Rada oddaliła wniosek skarżącej z dnia 1 listopada 2023 r. o przegląd decyzji. Pismem z dnia 16 maja 2024 r., w odpowiedzi na wiadomości elektroniczne skarżącej z dnia 30 kwietnia i 14 maja 2024 r. zawierające wniosek o udzielenie dostępu do wszystkich dokumentów na poparcie pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach, Rada potwierdziła, że wszystkie dokumenty, a mianowicie pierwsze i drugie akta dowodowe, zostały jej już przekazane w dniach 4 sierpnia i 31 października 2023 r. Pismem z dnia 31 maja 2024 r. skarżąca skierowała do Rady wniosek o przegląd decyzji o pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach na mocy drugich aktów utrzymujących. Pismem z dnia 16 lipca 2024 r. Rada poinformowała skarżącą o zamiarze pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach ze zmienionym uzasadnieniem i przekazała jej to nowe uzasadnienie oraz akta dowodowe o sygnaturze WK 9908/2024 (zwane dalej „trzecimi aktami dowodowymi”), z dnia 10 lipca 2024 r., na których się oparła. Pismem z dnia 31 lipca 2024 r., w odpowiedzi na pismo z dnia 16 lipca 2024 r., skarżąca przedstawiła Radzie uwagi dotyczące zamiaru Rady pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach z uwagi na zmienione uzasadnienie. W dniu 12 września 2024 r. Rada przyjęła trzecie akty utrzymujące, na mocy których nazwa skarżącej została pozostawiona w spornych wykazach. Powód umieszczenia w wykazie został zmieniony w następujący sposób: „Positive Group PJSC jest spółką holdingową konglomeratu, do którego należy AO Pozitiv Teknolodzhiz. AO Pozitiv Teknolodzhiz działa w rosyjskim sektorze informatycznym i posiada zezwolenie wydane przez centrum FSB ds. wydawania zezwoleń i certyfikatów i ochrony tajemnicy państwowej. W związku z tym Positive Group PJSC jest spółką holdingową konglomeratu, do którego należy podmiot działający w rosyjskim sektorze informatycznym i posiadający zezwolenie wydane przez FSB. Spółka ta jest zatem jednym z podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym, które posiadają zezwolenie wydane przez centrum FSB ds. wydawania zezwoleń i certyfikatów i ochrony tajemnicy państwowej”. W dniu 13 września 2024 r. Rada opublikowała w Dzienniku Urzędowym ogłoszenie skierowane do osób i podmiotów objętych środkami ograniczającymi przewidzianymi w decyzji 2014/145, zmienionej decyzją 2024/2456, oraz w rozporządzeniu nr 269/2014, wykonywanym rozporządzeniem wykonawczym 2024/2455 (Dz.U. C, C/2024/5573). Pismem z dnia 13 września 2024 r. Rada oddaliła wniosek skarżącej o przegląd decyzji zawarty w pismach z dnia 31 maja i 31 lipca 2024 r. i poinformowała skarżącą o swojej decyzji o pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach. Pismem z dnia 1 listopada 2024 r. skarżąca skierowała do Rady wniosek o przegląd decyzji o pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach na mocy trzecich aktów utrzymujących. Żądania stron Po dostosowaniu skargi skarżąca wnosi do Sądu o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów w zakresie, w jakim akty te jej dotyczą; – obciążenie Rady kosztami postępowania; – odrzucenie uwag interwenienta przedstawionych przez Królestwo Niderlandów jako niedopuszczalnych; – orzeczenie, że Królestwo Niderlandów pokrywa własne koszty. Rada, popierana przez Królestwo Niderlandów, wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania; – tytułem żądania ewentualnego, na wypadek gdyby Sąd stwierdził nieważność decyzji 2023/1218, 2023/1767, 2024/847 lub 2024/2456 w zakresie, w jakim dotyczą one skarżącej, utrzymanie w mocy skutków tych decyzji wobec skarżącej do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania lub, jeżeli odwołanie zostanie wniesione w tym terminie, do czasu jego ewentualnego oddalenia. Co do prawa Na poparcie skargi skarżąca podnosi cztery zarzuty, z których pierwszy dotyczy niezgodności z prawem kryterium (i), drugi – naruszenia prawa do skutecznej ochrony sądowej i obowiązku uzasadnienia, trzeci – oczywistych błędów w ocenie, a czwarty – naruszenia prawa do obrony i obowiązku dokonania przeglądu decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w spornych wykazach. W przedmiocie dopuszczalności uwag interwenienta przedstawionych przez Królestwo Niderlandów Skarżąca podnosi, że przedstawione przez Królestwo Niderlandów uwagi interwenienta są niedopuszczalne, ponieważ nie przedstawiają w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny podniesionych zarzutów i argumentów, a zatem nie spełniają przesłanek przewidzianych w art. 145 regulaminu postępowania przed Sądem. Zgodnie z art. 145 § 2 lit. b) regulaminu postępowania uwagi interwenienta powinny zawierać zarzuty i argumenty podniesione przez interwenienta. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dotyczącym skargi wszczynającej postępowanie, mającym zastosowanie przez analogię do uwag interwenienta, zwięzłe przedstawienie zarzutów powinno być wystarczająco jasne i precyzyjne, aby umożliwić stronie pozwanej przygotowanie obrony, a Sądowi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, w razie potrzeby bez dodatkowych informacji na jej poparcie (zob. wyrok z dnia 9 września 2009 r., Diputación Foral de Álava i in./Komisja, od T‑227/01 do T‑229/01, T‑265/01, T‑266/01 i T‑270/01, EU:T:2009:315, pkt 94 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy zauważyć, że w uwagach interwenienta Królestwo Niderlandów podkreśla znaczenie kryterium (i) dla odpowiedzi na wojnę informacyjną, którą Federacja Rosyjska prowadzi na Ukrainie. Zwraca uwagę na ścisły związek między rosyjskimi służbami wywiadowczymi i służbami bezpieczeństwa a rosyjskim sektorem informatycznym, a także na rolę rosyjskich przedsiębiorstw informatycznych objętych kryterium (i) w wojnie informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską przeciwko Ukrainie. W tym względzie Królestwo Niderlandów przytacza przykłady ilustrujące fakt, że przedsiębiorstwa posiadające licencję wydaną przez centrum udzielania licencji, certyfikacji i ochrony tajemnicy państwowej Federalnej Służby Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej (FSB) (zwaną dalej „licencją FSB”) na pracę z narzędziami kryptograficznymi odgrywają ważną rolę w rosyjskim systemie cyberwojskowym. Stwierdza ono, że kryterium (i) jest konieczne, ponieważ ogranicza możliwość kontynuowania przez Federację Rosyjską wojny informacyjnej przeciwko Ukrainie, a także jest proporcjonalne. Tak więc z uwag interwenienta przedstawionych przez Królestwo Niderlandów wystarczająco jasno wynika, że podniesione przez nie argumenty mają na celu oddalenie zarzutu pierwszego, opartego na niezgodności z prawem kryterium (i). W związku z tym przedstawione przez Królestwo Niderlandów uwagi interwenienta są zgodne z wymogami art. 145 § 2 lit. b) regulaminu postępowania i są dopuszczalne. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego niezgodności z prawem kryterium (i) Skarżąca podnosi, na podstawie art. 277 TFUE, zarzut niezgodności z prawem kryterium (i), na podstawie którego jej nazwa została umieszczona i pozostawiona w spornych wykazach. Podnosi ona, że kryterium (i), zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez Radę, a mianowicie w zakresie, w jakim ma ono zastosowanie do każdej spółki informatycznej posiadającej licencję FSB, bez względu na rodzaj licencji i bez możliwości wykazania związku z działalnością „naruszającą integralność terytorialną Ukrainy lub jej zagrażającą”, po pierwsze, narusza zasady przewidywalności i pewności prawa, po drugie, narusza zasadę proporcjonalności, a po trzecie, narusza w sposób nieproporcjonalny wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z brzmieniem art. 277 TFUE każda strona może, w postępowaniu dotyczącym aktu o zasięgu ogólnym przyjętego przez instytucję, organ lub jednostkę organizacyjną Unii, podnieść zarzuty określone w art. 263 akapit drugi TFUE w celu powołania się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej na niemożność stosowania tego aktu. Artykuł 277 TFUE jest wyrazem zasady ogólnej gwarantującej każdej ze stron prawo do podważenia w trybie incydentalnym, celem uzyskania stwierdzenia nieważności skierowanej do niej decyzji, ważności aktów o zasięgu ogólnym stanowiących podstawę takiej decyzji, jeśli strona ta nie miała prawa wniesienia, na podstawie art. 263 TFUE, bezpośredniej skargi na te akty, których konsekwencje w ten sposób ponosi, jednak bez uprzedniej możliwości żądania stwierdzenia ich nieważności. Akt o charakterze generalnym, w stosunku do którego podniesiony został zarzut niezgodności z prawem, winien mieć – bezpośrednio lub pośrednio – zastosowanie w przypadku będącym przedmiotem skargi i musi istnieć bezpośredni związek prawny między zaskarżoną decyzją indywidualną a spornym aktem ogólnym (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy intensywności kontroli sądowej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądy Unii powinny – zgodnie z kompetencjami przysługującymi im na podstawie traktatu FUE – zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii w świetle praw podstawowych stanowiących integralną część porządku prawnego Unii. Wymóg ten został wyraźnie określony w art. 275 akapit drugi TFUE (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). Radzie przysługują jednak szerokie uprawnienia dyskrecjonalne w odniesieniu do ogólnego i abstrakcyjnego określenia kryteriów prawnych i zasad przyjmowania środków ograniczających. W konsekwencji normy o charakterze generalnym określające te kryteria i zasady, takie jak przepisy zaskarżonych aktów przewidujące kryterium wskazane w niniejszym zarzucie, podlegają ograniczonej kontroli sądowej, ograniczającej się do sprawdzenia przestrzegania przepisów proceduralnych i dotyczących uzasadnienia, prawidłowości ustaleń faktycznych, braku naruszenia prawa oraz braku oczywistych błędów w ocenie okoliczności faktycznych i nadużycia władzy (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo). Ta ograniczona kontrola odnosi się w szczególności do oceny względów celowościowych leżących u podstaw przyjęcia środków ograniczających (wyrok z dnia 29 kwietnia 2015 r., Bank of Industry and Mine/Rada,T‑10/13, EU:T:2015:235, pkt 75; zob. również wyrok z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo). Niemniej szeroki zakres uznania, jakim dysponuje Rada przy określaniu kryteriów prawnych związanych z przyjęciem środków ograniczających, nie upoważnia jej do naruszenia wartości państwa prawnego ani zasad i praw ustanowionych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „Kartą”), a zatem do Sądu należy zbadanie, czy kryterium (i) jest zgodne z zasadami przewidywalności, pewności prawa i proporcjonalności (zob. podobnie wyroki: z dnia 16 lipca 2014 r., National Iranian Oil Company/Rada, T‑578/12, niepublikowany, EU:T:2014:678, pkt 110, 111; z dnia 4 września 2015 r., NIOC i in./Rada, T‑577/12, niepublikowany, EU:T:2015:596, pkt 129, 130). W przedmiocie pierwszego zarzutu szczegółowego, opartego na naruszeniu zasad przewidywalności i pewności prawa Skarżąca podnosi, że warunki zastosowania kryterium (i) nie są określone w sposób wystarczająco precyzyjny. Literalna wykładnia kryterium (i) przyjęta przez Radę przyznaje jej nieograniczone uprawnienia dyskrecjonalne i pozwala jej na przyjęcie środków ograniczających wobec każdej spółki z rosyjskiego sektora informatycznego posiadającej licencję FSB, bez oparcia tych środków na konkretnej działalności – z naruszeniem zasad przewidywalności i pewności prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada pewności prawa oznacza, że prawodawstwo Unii musi być określone, a jego stosowanie przewidywalne dla podmiotów prawa. Prawodawstwo to powinno być jasne i precyzyjne, tak aby podlegające mu podmioty prawa mogły ustalić w sposób jednoznaczny swoje prawa i obowiązki (zob. wyrok z dnia 18 grudnia 2024 r., Mironovich Shor/Rada,T‑489/23, EU:T:2024:912, pkt 84 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie, po pierwsze, z brzmienia kryterium (i), o którym mowa w pkt 6 powyżej, wynika, że jego zastosowanie wymaga spełnienia dwóch obiektywnych warunków, a mianowicie, po pierwsze, aby dana osoba prawna, podmiot lub organ prowadziły działalność w rosyjskim sektorze informatycznym, a po drugie, aby posiadały licencję FSB lub licencję na „broń i sprzęt wojskowy”. W związku z tym warunki stosowania kryterium (i) definiują w sposób obiektywny ograniczoną kategorię osób. Po drugie, należy zauważyć, że z motywu 2 rozporządzenia 2023/1215 wynika, iż Rada przyjęła decyzję 2023/1218, wprowadzającą kryterium (i), „w odpowiedzi na walkę informacyjną prowadzoną przez [Federację Rosyjską] w ramach wojny napastniczej przeciwko Ukrainie”. A zatem kryterium (i) wpisuje się w ramy prawne wyraźnie wyznaczone przez cele, jakie realizują przepisy regulujące rozpatrywane środki ograniczające, mianowicie konieczność wywarcia, zważywszy na powagę sytuacji, maksymalnej presji na władze rosyjskie, aby te położyły kres swoim działaniom i polityce destabilizującej Ukrainę oraz agresji wojskowej na ten kraj. Z tej perspektywy rozpatrywane środki ograniczające są zgodne z celem określonym w art. 21 ust. 2 lit. c) TUE polegającym na utrzymaniu pokoju, zapobieganiu konfliktom i umacnianiu bezpieczeństwa międzynarodowego, zgodnie z celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, podpisanej w San Francisco w dniu 26 czerwca 1945 r. (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto uprawnienia dyskrecjonalne przyznane Radzie na podstawie kryterium (i) równoważone są obowiązkiem uzasadnienia i wzmocnionymi prawami proceduralnymi (zob. podobnie wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo). Z orzecznictwa wynika bowiem, że w sytuacjach gdy instytucjom Unii przysługują uprawnienia dyskrecjonalne, poszanowanie gwarancji przyznanych przez porządek prawny Unii w postępowaniach administracyjnych nabiera jeszcze większego znaczenia (zob. wyroki: z dnia 16 lipca 2014 r., National Iranian Oil Company/Rada, T‑578/12, niepublikowany, EU:T:2014:678, pkt 122 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 4 września 2015 r., NIOC i in./Rada, T‑577/12, niepublikowany, EU:T:2015:596, pkt 141 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to Rada, że jej uprawnienia dyskrecjonalne są ograniczone do kwestii, czy należy umieścić w wykazach podmiotów objętych środkami ograniczającymi wszystkie podmioty, które spełniają kryterium (i), czy tylko niektóre z nich, i w takim przypadku – które z nich. O ile bowiem Rada nie może umieścić w wykazach nazwisk osób, które nie spełniają określonych w mających zastosowanie aktach kryteriów umieszczenia w wykazie, o tyle nie jest ona zobowiązana do umieszczenia w tych wykazach nazwisk wszystkich osób, które spełniają te kryteria. Rada dysponuje w tym względzie szerokim zakresem uprawnień dyskrecjonalnych pozwalającym jej w danym wypadku na niepoddawanie takiej osoby lub takiego podmiotu środkom ograniczającym, jeżeli uzna ona, że – w świetle ich celów – nie byłoby to właściwe (zob. wyrok z dnia 18 grudnia 2024 r., Rosbank/Rada, T‑270/23, niepublikowany, EU:T:2024:904, pkt 136 i przytoczone tam orzecznictwo). Wynika z tego, że uprawnień dyskrecjonalnych przyznanych Radzie na podstawie kryterium (i) nie można uznać za nieograniczone lub arbitralne, jeżeli kryterium to jest wystarczająco jasne i przewidywalne, a uprawnienia Rady są ograniczone realizowanymi celami. W związku z tym kryterium (i) jest zgodne z zasadami przewidywalności i pewności prawa. Argumenty skarżącej nie podważają tego wniosku. W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o warunek przewidziany przez kryterium (i) dotyczący posiadania licencji FSB, skarżąca podnosi, że został on zdefiniowany w sposób zbyt ogólny i opiera się na błędnym zrozumieniu systemu licencji w Rosji. Skarżąca utrzymuje, że brzmienie kryterium (i) jest nieprecyzyjne, ponieważ sugeruje, że istnieje tylko jeden rodzaj licencji wydanej przez FSB, podczas gdy FSB wydaje wiele różnych licencji odpowiadających banalnej działalności handlowej. Skarżąca wskazuje w szczególności, że istnieje 28 licencji „typu 4”, a mianowicie licencji wydanych na działalność związaną z szyfrowaniem. Podnosi ona, że tylko jedna z tych licencji dotyczy rozwoju narzędzi szyfrujących, a 27 pozostałych dotyczy stosowania technologii szyfrowania, na przykład do aplikacji bankowych online, oraz że prawie wszystkie banki w Rosji, w tym banki zagraniczne, posiadają takie licencje. Podnosi ona również, że istnieją trzy rodzaje licencji związanych z „tajemnicami państwowymi” i że są one wydawane nie tylko przedsiębiorstwom działającym w sektorze informatycznym, lecz również operatorom telefonii komórkowej, przedsiębiorstwom budowlanym, a nawet podmiotom świadczącym usługi sprzątania. Twierdzi, że tysiące rosyjskich przedsiębiorstw we wszystkich sektorach gospodarki posiada licencje FSB i że nie mają one żadnego związku z uczestnictwem w wojnie informacyjnej. Należy zauważyć, że w drugich aktach dowodowych sporządzonych przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ), na których Rada oparła się w celu wprowadzenia kryterium (i), znajduje się wyciąg z witryny internetowej FSB opisujący różne rodzaje działalności wymagającej uzyskania licencji, w którym FSB rozróżniła siedem rodzajów licencji. Z witryny internetowej FSB wynika, że licencje „typu 1” dotyczą wykonywania prac związanych z wykorzystaniem informacji stanowiących tajemnicę państwową, licencje „typu 2” dotyczą działań związanych z tworzeniem środków ochrony informacji zawierających informacje stanowiące tajemnicę państwową, a licencje „typu 3” dotyczą wdrażania środków lub świadczenia usług w dziedzinie ochrony tajemnic państwowych. Te trzy rodzaje licencji stanowią licencje związane z „tajemnicami państwowymi” i są wydawane na podstawie uchwały rządu Federacji Rosyjskiej nr 333 z dnia 15 kwietnia 1995 r. zatwierdzającej rozporządzenie w sprawie „udzielania licencji przedsiębiorstwom, instytucjom i organizacjom na prowadzenie działalności związanej z wykorzystywaniem informacji stanowiących tajemnice państwowe, tworzeniem środków ochrony informacji, a także wdrażaniem środków lub świadczeniem usług mających na celu ochronę tajemnic państwowych”. Licencje „typu 4” dotyczą regulowanych działań związanych z narzędziami szyfrującymi (kryptograficznymi) i są wydawane zgodnie z uchwałą rządu Federacji Rosyjskiej nr 313 z dnia 16 kwietnia 2012 r. zatwierdzającą rozporządzenie w sprawie „wydawania licencji na działalność związaną z opracowywaniem, produkcją i dystrybucją narzędzi szyfrujących (kryptograficznych), systemów informatycznych i systemów telekomunikacyjnych chronionych za pomocą narzędzi szyfrujących (kryptograficznych), wykonywania prac, świadczenia usług w dziedzinie szyfrowania informacji, konserwacji technicznej narzędzi szyfrujących (kryptograficznych), systemów informatycznych i systemów telekomunikacyjnych chronionych za pomocą narzędzi szyfrujących (kryptograficznych)” (zwane dalej „rozporządzeniem nr 313”). Licencje „typu 5” dotyczą działań związanych z opracowywaniem, produkcją, sprzedażą i zakupem w celu sprzedaży specjalnych środków technicznych przeznaczonych do tajnego uzyskiwania informacji, licencje „typu 6” dotyczą działań mających na celu identyfikację urządzeń elektronicznych zaprojektowanych w celu tajnego uzyskiwania informacji, a licencje „typu 7” dotyczą działań związanych z opracowywaniem i produkcją środków ochrony informacji poufnych. Ponadto okoliczność, że w rozporządzeniu nr 313, o którym mowa w drugich aktach dowodowych, przewidziano 28 różnych licencji „typu 4” na działania związane z narzędziami szyfrującymi, nie jest kwestionowana przez Radę. W konsekwencji, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, z faktu, że kryterium (i) dotyczy podmiotów prowadzących działalność w rosyjskim sektorze informatycznym, posiadających w szczególności licencję FSB, nie można wywodzić, że Rada uznała, iż FSB udziela tylko jednego rodzaju licencji. Ponadto należy przypomnieć, że stosowanie kryterium (i) nie jest ograniczone do warunku, by dany podmiot posiadał licencję FSB, lecz zakłada również, że prowadzi on działalność w rosyjskim sektorze informatycznym. Tak więc okoliczność, że przedsiębiorstwa należące do innych sektorów gospodarki posiadają licencję FSB, nie jest istotna w zakresie, w jakim nie są one objęte kryterium (i). Dlatego też argument skarżącej, zgodnie z którym posiadanie licencji FSB nie ogranicza się do przedsiębiorstw prowadzących działalność w sektorze informatycznym, należy oddalić jako bezskuteczny w odniesieniu do oceny zgodności z prawem kryterium (i). Podobnie argument skarżącej, zgodnie z którym posiadanie licencji na szyfrowanie „typu 4” niekoniecznie oznacza posiadanie również licencji związanej z „tajemnicami państwowymi”, nie jest istotny, ponieważ kryterium (i) wyraźnie przewiduje posiadanie tylko jednej licencji FSB, niezależnie od jej rodzaju, nie wymagając, aby chodziło o licencję związaną z „tajemnicami państwowymi”. Z wykładni literalnej kryterium (i) wynika, że kryterium to dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących działalność w rosyjskim sektorze informatycznym i posiadających licencję FSB, niezależnie od rodzaju licencji. Wykładnia ta nie może oznaczać, że przyjęcie tego kryterium opiera się na błędnym zrozumieniu rosyjskiego systemu udzielania licencji. Tak więc wbrew temu, co twierdzi skarżąca, okoliczność, że kryterium (i) dotyczy każdego rodzaju licencji wydawanej przez FSB, nie oznacza, że kryterium to nie jest jasne lub precyzyjne. W drugiej kolejności skarżąca twierdzi, że kryterium (i) nie jest wystarczająco precyzyjne, ponieważ nie odnosi się do konkretnej działalności danej osoby, jak wymaga tego orzecznictwo. Po pierwsze, należy zauważyć, że w pkt 81 wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Fulmen i Mahmoudian (C‑280/12 P, EU:C:2013:775), na którym opiera się skarżąca, Trybunał stwierdził jedynie, że w owej sprawie „[ś]rodek podlegający kontroli sądu Unii stanowi[ł] bowiem środek konkretnie nacelowany, dotyczący nie określonego sektora gospodarczego, lecz indywidualnego przedsiębiorstwa z uwagi na konkretnie zarzucaną [mu] działalność”. Wynika stąd, że Trybunał stwierdził jedynie, że rozpatrywany indywidualny środek ograniczający został przyjęty na podstawie kryterium dotyczącego działalności danej osoby i że w związku z tym nie miał znaczenia argument Rady, zgodnie z którym miała ona prawo do przyjęcia ogólnych sankcji gospodarczych lub nałożenia ich na niektóre sektory gospodarki irańskiej, zgodnie z art. 215 ust. 1 TFUE. Ponieważ wyrok ten nie dotyczy wykładni kryterium umieszczenia w wykazie, nie ma on znaczenia w niniejszej sprawie. Po drugie, należy przypomnieć, że zgodnie z pierwszym warunkiem kryterium (i) stosowanie tego kryterium jest ograniczone do podmiotów prowadzących działalność w konkretnym sektorze, a mianowicie w rosyjskim sektorze informatycznym. Ponadto drugi warunek przewidziany przez to kryterium, dotyczący posiadania licencji FSB, wiąże się również z wykonywaniem niektórych rodzajów działalności, o których mowa w pkt 58 powyżej, w odniesieniu do których wydawane są licencje. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca nie precyzuje, co uważa za „konkretną działalność”, i że nie twierdzi, iż ograniczenie stosowania kryterium (i) do działalności należącej do rosyjskiego sektora informatycznego nie jest wystarczająco precyzyjne. Argument skarżącej należy zatem oddalić. W trzeciej kolejności skarżąca podnosi, że uzyskanie licencji stanowi warunek prawny poprzedzający wykonywanie określonego rodzaju działalności i że kryterium (i) ma zatem zastosowanie do działalności zgodnej z prawem. Tymczasem z orzecznictwa Sądu wynika, że dana osoba nie może zostać ukarana z powodu obowiązku prawnego, takiego jak obowiązek zapłaty podatków, oraz że fakt posiadania licencji na prowadzenie działalności gospodarczej, w szczególności w sektorze regulowanym, nie stanowi wystarczającego powodu do zastosowania indywidualnego środka ograniczającego. W tym względzie należy zauważyć, że orzecznictwo przytoczone przez skarżącą na poparcie tego argumentu nie dotyczyło zgodności z prawem kryterium umieszczenia w wykazach osób objętych środkami ograniczającymi, lecz miało na celu ustalenie, czy Rada przedstawiła dowody wystarczające do wykazania, że skarżące spełniały warunki przewidziane w rozpatrywanym kryterium umieszczenia w wykazie. W ten sposób w wyrokach przytoczonych przez skarżącą Sąd uznał, że w zakresie, w jakim płacenie podatków stanowiło obowiązek prawny mający zastosowanie do wszystkich podatników, Rada nie mogła wywnioskować z faktu płacenia podatków przez daną osobę, że spełniała ona kryterium wspierania finansowego reżimu państwa trzeciego (wyroki: z dnia 9 grudnia 2014 r., Peftiev/Rada, T‑441/11, niepublikowany, EU:T:2014:1041, pkt 188; z dnia 6 października 2015 r.,Chyzh i in./Rada, T‑276/12, niepublikowany, EU:T:2015:748, pkt 169). Sąd orzekł również, że okoliczność, iż spółka prowadzi działalność w sektorze regulowanym, albo wskazywała na istnienie powiązań z rozpatrywanym reżimem, lecz nie mogła jako taka wykazać, że spółka ta wspierała finansowo ten reżim (wyrok z dnia 9 grudnia 2014 r., Peftiev/Rada, T‑441/11, niepublikowany, EU:T:2014:1041, pkt 195), albo oznaczała wymóg uzyskania zezwoleń na przywóz i wywóz broni, co nie wystarczało do wykazania, że spółka ta czerpie korzyści z rozpatrywanego reżimu (wyrok z dnia 27 września 2017 r., BelTechExport/Rada, T‑765/15, niepublikowany, EU:T:2017:669, pkt 100). W związku z tym z wyroków przytoczonych przez skarżącą nie można wywieść, że Sąd uznał, iż Rada nie mogła przewidzieć kryterium umieszczenia w wykazie obejmującego posiadanie szczególnej licencji jako warunku przyjęcia środków ograniczających. Należy zatem uznać, że orzecznictwo, na które powołuje się skarżąca, nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem kryterium (i). Ponadto należy zauważyć, że skarżąca nie wyjaśnia, z jakiego powodu okoliczność, iż posiadanie licencji FSB jest konieczne do wykonywania legalnej działalności w Rosji, miałoby mieć znaczenie dla oceny zgodności z prawem kryterium (i) w świetle zasad przewidywalności i pewności prawa. W każdym razie ani decyzja 2014/145, ani rozporządzenie nr 269/2014 nie uzależniają przyjęcia środków ograniczających wobec osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów, których nazwiska lub nazwy zostały umieszczone w spornych wykazach, od warunku, by prowadziły one działalność uznaną za niezgodną z prawem w Rosji. W konsekwencji, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, okoliczność, że kryterium (i) dotyczy każdej osoby posiadającej licencję FSB, bez względu na zgodny z prawem lub niezgodny z prawem charakter jej działalności, nie oznacza, że kryterium to nie jest wystarczająco jasne lub przewidywalne. W czwartej kolejności, w piśmie dostosowującym żądania, dotyczącym trzecich aktów utrzymujących, skarżąca twierdzi, że Rada dokonała wykładni kryterium (i) jako umożliwiającego jej umieszczenie w spornych wykazach nazw spółek, które same nie były posiadaczami licencji FSB, z tego tylko powodu, że taka licencja należała do jednej z ich spółek zależnych. Podnosi ona, że w sytuacjach dotyczących złożonych struktur przedsiębiorstw, w tym spółki holdingowej z wieloma spółkami zależnymi, dokonana przez Radę wykładnia kryterium (i) mogłaby prowadzić do tego, że cała grupa przedsiębiorstw, a w szczególności spółki zależne, które nie prowadzą działalności w danym sektorze lub nie posiadają licencji FSB, mogłaby zostać objęta środkami ograniczającymi z tego tylko powodu, że jeden podmiot w ramach grupy mógłby posiadać taką licencję. Przede wszystkim należy zauważyć, że z brzmienia kryterium (i) wynika, iż odnosi się ono wyraźnie do „os[ób] prawn[ych], podmiot[ów] lub organ[ów]”. Trzy pojęcia użyte w kryterium (i) należy zaś uznać za mające różny zakres. Co się tyczy pojęcia „podmiotu”, celem użycia tego terminu jest umożliwienie zastosowania kryterium (i) do każdego „podmiotu”, niezależnie od jego formy prawnej. W tym względzie na rozprawie skarżąca, opierając się na brzmieniu kryterium (i) w wersji angielskiej, w zakresie, w jakim odnosi się ono do „legal persons, entities or bodies”, podniosła, że należy je interpretować jako mające zastosowanie do „legal persons, legal entities or legal bodies”. Jednakże argument skarżącej, zgodnie z którym pojęcie „podmiotu” obejmuje jedynie „podmioty prawne”, skutkuje ograniczeniem tego pojęcia do pojęcia „osoby prawnej” i pozbawia skuteczności wyliczenie zawarte w kryterium (i). Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jeżeli dany przepis prawa Unii może być przedmiotem kilku wykładni, pierwszeństwo należy przyznać tej, która pozwoli na zapewnienie jego skuteczności (effet utile) (zob. wyrok z dnia 29 czerwca 2023 r., Interfel, od C‑501/22 do C‑504/22, EU:C:2023:531, pkt 54 i przytoczone tam orzecznictwo). Tak więc pojęcie „podmiotu” nie pokrywa się z pojęciem osoby prawnej i należy je uznać za mające szerszy zakres, aby umożliwić przyjęcie środków ograniczających w odniesieniu do każdego „podmiotu” spełniającego warunki przewidziane w kryterium (i) bez ograniczania go różnymi strukturami prawnymi mogącymi istnieć w Rosji lub brakiem osobowości prawnej. Należy zatem uznać, że spółka dominująca i jej spółka zależna, o ile są pod względem prawnym odrębnymi osobami, mogą jednak tworzyć jeden podmiot, w szczególności w zależności od stopnia posiadania lub intensywności kontroli sprawowanej przez spółkę dominującą. Użycie terminu „podmiot” w kryterium (i) pozwala zatem na objęcie grupy składającej się ze spółki dominującej i spółek zależnych, które są przez nią kontrolowane lub które nie są od niej niezależne. W tym względzie, jak podnosi Rada, każda inna wykładnia kryterium (i) zagrażałaby jego skuteczności (effet utile) i skuteczności środków ograniczających, umożliwiając danej spółce obejścia stosowania tego kryterium poprzez utworzenie spółki zależnej w celu uzyskania i posiadania licencji FSB. Wynika z tego, że w przypadku gdy spółka dominująca posiada lub kontroluje jedną ze swoich spółek zależnych w taki sposób, że wywiera na nią decydujący wpływ, tworzą one jedną grupę, a zatem jeden podmiot w rozumieniu kryterium (i). Tak więc w takim przypadku warunki umieszczenia w wykazie na podstawie kryterium (i) podmiotu utworzonego przez spółkę dominującą i jej spółkę zależną będą spełnione, gdy to spółka zależna prowadzi działalność w rosyjskim sektorze informatycznym i posiada licencję FSB. W związku z tym, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, taka wykładnia jest zgodna z brzmieniem kryterium (i), które należy uznać za wystarczająco jasne i przewidywalne. Z powyższego wynika, że pierwszy zarzut szczegółowy należy oddalić. W przedmiocie drugiego zarzutu szczegółowego, dotyczącego naruszenia zasady proporcjonalności Skarżąca podnosi, że wykładnia literalna kryterium (i) dokonana przez Radę pozwala tej ostatniej na nałożenie sankcji na każdą spółkę prowadzącą działalność w sektorze informatycznym i posiadającą licencję FSB, bez wykazania związku z „rosyjską wspólnotą wywiadowczą” lub wojną informacyjną, co wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu zamierzonego przez sankcje nałożone na Federację Rosyjską. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zasada proporcjonalności, stanowiąca część zasad ogólnych prawa Unii, wymaga, by środki wynikające z zastosowania przepisu prawa Unii były odpowiednie do realizacji prawnie uzasadnionych celów danych regulacji i nie wykraczały poza to, co jest konieczne do ich osiągnięcia (wyrok z dnia 13 marca 2012 r., Melli Bank/Rada,C‑380/09 P, EU:C:2012:137, pkt 52; zob. również wyroki: z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 99 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 20 grudnia 2023 r., Islentyeva/Rada,T‑233/22, EU:T:2023:828, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto, jeśli chodzi o sądową kontrolę przestrzegania zasady proporcjonalności, z orzecznictwa wynika, że należy dopuścić szeroki zakres uprawnień dyskrecjonalnych prawodawcy Unii w dziedzinach, które wiążą się po stronie tego prawodawcy z dokonywaniem wyborów politycznych, ekonomicznych lub społecznych i w których ma on dokonywać kompleksowych ocen. A zatem tylko oczywiście nieodpowiedni charakter środka przyjętego w tych dziedzinach w stosunku do zamierzonego przez właściwą instytucję celu może mieć wpływ na zgodność z prawem takiego środka (zob. wyrok z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Manufacturing Support & Procurement Kala Naft, C‑348/12 P, EU:C:2013:776, pkt 120 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 1 marca 2016 r., National Iranian Oil Company/Rada,C‑440/14 P, EU:C:2016:128, pkt 77; zob. również wyrok z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 100 i przytoczone tam orzecznictwo). W pierwszej kolejności, co się tyczy celów realizowanych przez wprowadzenie kryterium (i), należy zauważyć, że z motywu 2 decyzji 2023/1218 wynika, iż „Unia nadal niezmiennie popiera suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy”. Zgodnie z motywem 3 tej decyzji Rada Europejska w swoich konkluzjach z dnia 23 marca 2023 r.„potwierdziła, że Unia jest nadal zdecydowana utrzymać i zwiększyć zbiorową presję na [Federację Rosyjską], w tym za pomocą ewentualnych dodatkowych środków ograniczających”. Z motywu 5 decyzji 2023/1218 wynika także, że „Rada oceniła […], że walka informacyjna stanowi jeden z głównych środków, poprzez które [Federacja Rosyjska] realizuje swoją wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie i popełnia poważne naruszenia prawa międzynarodowego i zasad Karty Narodów Zjednoczonych”. Co więcej, jak wskazano w motywie 2 rozporządzenia 2023/1215, Rada przyjęła decyzję 2023/1218, wprowadzając kryterium (i) „w odpowiedzi na walkę informacyjną prowadzoną przez [Federację Rosyjską] w ramach wojny napastniczej przeciwko Ukrainie”. Rola manipulacji informacjami przez Federację Rosyjską w ramach wojny napastniczej przeciwko Ukrainie znajduje potwierdzenie w licznych dokumentach i artykułach prasowych zawartych w drugich aktach dowodowych. Rolę tę podkreślono również w kilku sprawozdaniach załączonych do odpowiedzi na skargę, w tym w sprawozdaniu z 2022 r. z działalności ESDZ w zakresie zwalczania zagranicznych manipulacji informacjami i ingerencji zagranicznych, opublikowanym w dniu 2 lutego 2023 r., w pierwszym sprawozdaniu ESDZ z lutego 2023 r. na temat zagrożeń związanych z manipulacjami informacjami i ingerencjami zagranicznymi, a także w sprawozdaniu ESDZ i Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) z grudnia 2022 r., zatytułowanym „Foreign Information Manipulation and Interference (FIMI) and Cybersecurity – Threat landscape” (Manipulacja informacjami i ingerencje zagraniczne oraz cyberbezpieczeństwo – Stan zagrożeń). Ponieważ kampanie propagandowe i dezinformacyjne są w stanie podważyć podstawy demokratycznych społeczeństw i stanowią integralną część arsenału współczesnych działań wojennych, rozpatrywane środki ograniczające wpisują się również w dążenie Unii do osiągnięcia celów, w szczególności pokojowych, powierzonych jej w art. 3 ust. 1 i 5 TUE (zob. podobnie wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 162). W drugiej kolejności należy zauważyć, że wojna informacyjna prowadzona przez Federację Rosyjską jest organizowana przez rosyjskie służby bezpieczeństwa w ramach kampanii dezinformacyjnych prowadzonych w Internecie, w szczególności za pośrednictwem mediów społecznościowych lub w drodze cyberataków. W tym względzie, po pierwsze, należy zauważyć, że liczne dokumenty przedstawione w załączniku do odpowiedzi na skargę i do uwag interwenienta Królestwa Niderlandów świadczą o udziale rosyjskich służb bezpieczeństwa, w szczególności dyrekcji generalnej ds. wywiadu (GRU), FSB i zagranicznej służby wywiadowczej (SWR), w cyberoperacjach dezinformacyjnych, ingerencji i destabilizacji prowadzonych poza Rosją. Podobnie szereg dokumentów znajdujących się w drugich aktach dowodowych opisuje sposób, w jaki FSB jest zaangażowana w wojnę informacyjną prowadzoną przez władze rosyjskie. Po drugie, w motywie 5 decyzji 2023/1218 Rada stwierdziła, że „[p]rzedsiębiorstwa w sektorze informatycznym dostarczają technologię krytyczną i oprogramowanie rosyjskiemu sektorowi wywiadowczemu” oraz że przedsiębiorstwa te posiadają licencję FSB lub szczególną licencję na „broń i sprzęt wojskowy”. W tym względzie z licznych dokumentów przedstawionych przez Radę i Królestwo Niderlandów wynika, że rosyjskie służby bezpieczeństwa w prowadzeniu działań związanych z wojną informacyjną są wspierane przez rosyjskie przedsiębiorstwa prywatne działające w sektorze informatycznym, w szczególności w sektorze informatyki i cyberbezpieczeństwa. Na przykład z dokumentów tych wynika, że przedsiębiorstwa z tego sektora prowadzą działalność badawczo‑rozwojową na rzecz rosyjskich służb bezpieczeństwa lub zapewniają im środki technologiczne, a także pomoc rekrutacyjną. Należy zauważyć, że skarżąca ogranicza się do zakwestionowania dwóch załączników do odpowiedzi na skargę, podnosząc, że nie wystarczają one do wykazania, iż rosyjskie spółki informatyczne, po pierwsze, udzielają wsparcia w zakresie badań i rozwoju rosyjskim służbom bezpieczeństwa, a po drugie, organizują konkursy i konferencje w celu ułatwienia rekrutacji personelu przez te służby. Tymczasem należy stwierdzić, podobnie jak uczyniła to Rada, że treść tych dwóch załączników znajduje potwierdzenie w licznych innych dowodach, przedstawionych w załączniku do odpowiedzi na skargę i do uwag interwenienta złożonych przez Królestwo Niderlandów, które to dowody nie zostały zakwestionowane przez skarżącą. Skarżąca wskazała również na rozprawie, że niektóre rosyjskie przedsiębiorstwa z sektora informatycznego wspierały rosyjskie służby bezpieczeństwa. Rada mogła zatem zasadnie oprzeć się na tych dowodach w celu potwierdzenia istnienia relacji między rosyjskim sektorem informatycznym a rosyjskimi służbami bezpieczeństwa. Tak więc kryterium (i), w zakresie, w jakim dotyczy osób prawnych, podmiotów lub organów działających w rosyjskim sektorze informatycznym i posiadających licencję FSB lub licencję na „broń i sprzęt wojskowy”, może ograniczyć środki, jakimi dysponuje rząd Federacji Rosyjskiej w celu przeprowadzenia wojny informacyjnej, ponieważ poprzez powiązania z rosyjskimi służbami bezpieczeństwa te osoby prawne, podmioty lub organy bezpośrednio lub pośrednio zwiększają zdolność tego rządu do prowadzenia działań i polityki podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy. Wynika z tego, że kryterium (i) spełnia w sposób spójny zamierzony cel polegający na zwiększeniu presji wywieranej na władze rosyjskie i nie może zostać uznane za oczywiście niewłaściwe w świetle tego celu, w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 91 powyżej. Ponadto to właśnie ze względu na utrzymującą się, a nawet pogarszającą się sytuację na Ukrainie Rada uznała, że należy rozszerzyć krąg osób objętych środkami ograniczającymi poprzez wprowadzenie kryterium (i) w celu zwiększenia presji na rząd Federacji Rosyjskiej – poprzez ograniczenie jego zdolności do prowadzenia wojny informacyjnej. Otóż z tego działania, opartego na stopniowalności naruszenia praw w zależności od skuteczności środków, wynika, że wykazano ich proporcjonalność (zob. analogicznie wyroki: z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Manufacturing Support & Procurement Kala Naft, C‑348/12 P, EU:C:2013:776, pkt 126; z dnia 25 stycznia 2017 r., Almaz‑Antey Air and Space Defence/Rada, T‑255/15, niepublikowany, EU:T:2017:25, pkt 104; z dnia 20 listopada 2024 r., Uss/Rada, T‑571/23, niepublikowany, EU:T:2024:839, pkt 78). Kryterium (i) jest konieczne do zwiększenia presji wywieranej na władze rosyjskie, aby zaprzestały one działań i polityk destabilizujących Ukrainę, w szczególności w drodze wojny informacyjnej, a także agresji wojskowej wobec Ukrainy. W związku z tym kryterium (i) nie wydaje się oczywiście nieproporcjonalne w stosunku do zamierzonych celów. Argumenty skarżącej nie podważają tego wniosku. Skarżąca twierdzi, że kryterium (i) można uznać za zgodne z zasadą proporcjonalności wyłącznie wtedy, gdy jest ono interpretowane w świetle celów, które uzasadniały jego wprowadzenie, przewidzianych w motywie 5 decyzji 2023/1218 i w motywie 2 rozporządzenia 2023/1215. Istnienie wystarczającego związku między kryterium (i) a tymi celami wymaga wykazania, po pierwsze, że podmioty prowadzące działalność w sektorze informatycznym posiadają licencję FSB umożliwiającą przetwarzanie informacji o poziomie bezpieczeństwa „tajemnic państwowych” lub licencję na „broń i sprzęt wojskowy”, a po drugie, że opracowują one technologie i oprogramowanie dla „rosyjskiej wspólnoty wywiadowczej” oraz że ich działalność obejmuje udział w wojnie informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską. W pierwszej kolejności skarżąca podnosi, że kryterium (i) należy interpretować w ten sposób, że dotyczy ono wyłącznie podmiotów, które faktycznie uczestniczą w wojnie informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską. Po pierwsze, należy uznać, że interpretowanie kryterium (i) jako mającego zastosowanie wyłącznie do podmiotów faktycznie opracowujących technologie dla rosyjskich służb bezpieczeństwa lub uczestniczących w wojnie informacyjnej skutkowałoby pozbawieniem go wszelkiej skuteczności (effet utile). W tym względzie należy zauważyć, że sytuacja konfliktu, w który zaangażowane są Federacja Rosyjska i Ukraina, w praktyce czyni szczególnie utrudnionym dostęp do niektórych źródeł, wyraźne wskazanie pierwotnego źródła niektórych informacji, a także ewentualne zebranie zeznań od osób, które zgadzają się na ujawnienie ich tożsamości. Wynikające z tego trudności w dochodzeniu mogą przyczynić się do stworzenia przeszkód w dostarczaniu dokładnych dowodów i obiektywnych informacji (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 116 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 60). Tymczasem w istocie współpraca między spółkami rosyjskiego sektora informatycznego a rosyjskimi służbami bezpieczeństwa w celu prowadzenia kampanii dezinformacyjnych jest tajna. Tak więc w praktyce przedstawienie przez Radę dowodu takiej współpracy byłoby niezwykle trudne, a wręcz niemożliwe. W tym względzie w drugich aktach dowodowych składających się z dokumentu roboczego ESDZ sporządzonego na poparcie wprowadzenia kryterium (i) ESDZ wskazała, że z uwagi na poufny charakter działalności prowadzonej przez podmioty posiadające licencję FSB lub licencję na „broń i sprzęt wojskowy”, dostępne „informacje »open source«” są często niewystarczające, aby bezpośrednio powiązać te spółki z rosyjskimi służbami wywiadowczymi, z wyjątkiem jedynego publicznie dostępnego dokumentu potwierdzającego, że spółki te posiadają [taką] licencję”. Po drugie, należy przypomnieć, że celem środków ograniczających przyjętych na podstawie kryterium (i) jest zwiększenie presji na Federację Rosyjską poprzez ograniczenie jej zdolności do prowadzenia wojny informacyjnej, która stanowi integralną część jej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie. W tym celu kryterium (i) dotyczy w sposób obiektywny podmiotów działających w sektorze informatycznym, które, nawet jeśli nie mają bezpośredniego związku z wojną informacyjną prowadzoną przez Federację Rosyjską, mogą ją jednak wspierać, zapewniając rosyjskim służbom bezpieczeństwa środki technologiczne umożliwiające im kontynuowanie kampanii dezinformacyjnych. W ramach szerokich uprawnień dyskrecjonalnych, jakimi dysponuje Rada, mogła ona zasadnie uznać, że wprowadzenie kryterium (i) przyczyniło się do osiągnięcia celu polegającego na zwiększeniu presji na rząd Federacji Rosyjskiej, ponieważ kryterium to podważa zdolność takich podmiotów do udzielania wsparcia rosyjskim służbom bezpieczeństwa, a tym samym do ograniczenia ich zdolności do prowadzenia wojny informacyjnej. W tym względzie Rada nie jest zobowiązana do przedstawienia dowodu na to, że środki ograniczające mają taki skutek, lecz jedynie na to, że mogą one mieć taki skutek (zob. podobnie wyroki: z dnia 25 czerwca 2020 r., VTB Bank/Rada, C‑729/18 P, niepublikowany, EU:C:2020:499, pkt 66; z dnia 20 listopada 2024 r., Uss/Rada, T‑571/23, niepublikowany, EU:T:2024:839, pkt 83). Wynika z tego, że kryterium (i), w zakresie, w jakim nie zobowiązuje ono Rady do wykazania faktycznego udziału danego podmiotu w wojnie informacyjnej, nie jest oczywiście nieodpowiednie w świetle celu realizowanego przez decyzję 2023/1218 i rozporządzenie 2023/1215, a zatem nie może zostać uznane za nieproporcjonalne. W drugiej kolejności skarżąca podnosi, że dokonana przez Radę wykładnia kryterium (i) jest nieproporcjonalna w zakresie, w jakim Rada założyła istnienie związku między z jednej strony wskazanymi podmiotami a z drugiej strony rosyjskimi służbami bezpieczeństwa lub wojną informacyjną, opierając się na fakcie posiadania licencji FSB. Po pierwsze, należy oddalić argument skarżącej, zgodnie z którym wykładnia kryterium (i) dokonana przez Radę jest nieproporcjonalna, ponieważ posiadanie licencji FSB nie zakłada, że jej posiadacz rozwija technologie przeznaczone dla rosyjskich służb bezpieczeństwa lub że uczestniczy w wojnie informacyjnej. Jak bowiem wskazano w pkt 118 powyżej, okoliczności, że kryterium (i) nie wymaga faktycznego udziału danego podmiotu w wojnie informacyjnej, nie można uznać za nieproporcjonalną w świetle celu realizowanego przez decyzję 2023/1218 i rozporządzenie 2023/1215. W tym względzie nie ma zatem znaczenia twierdzenie zawarte w sprawozdaniu biegłego przedstawionym przez skarżącą w załączniku C.5 do repliki, zgodnie z którym posiadanie wszelkiego rodzaju licencji, w tym licencji dotyczących „tajemnic państwowych”, nie oznacza żadnej aktywnej pracy z tajnymi służbami lub FSB ani aktywnego udziału w wojnie informacyjnej. Ponadto należy stwierdzić, że sprawozdanie biegłego, przedstawione w załączniku do repliki, zostało sporządzone przez rosyjską kancelarię adwokacką na wniosek skarżącej. Otóż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem działalnością orzeczniczą sądu Unii rządzi zasada swobodnej oceny dowodów, zaś jedynym kryterium oceny wartości przedstawionych dowodów jest ich wiarygodność. W celu oceny wartości dowodowej danego dokumentu należy sprawdzić prawdziwość informacji w nim zawartych, uwzględniając zwłaszcza pochodzenie dokumentu, okoliczności jego sporządzenia i jego adresata, i zastanowić się, czy w świetle jego treści wydaje się on rozsądny i wiarygodny (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 114 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 58 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy zatem uznać, podobnie jak Rada, że skoro sprawozdanie biegłego zostało sporządzone w celu obrony skarżącej w ramach niniejszego postępowania, ma ono ograniczoną wartość dowodową (zob. analogicznie wyrok z dnia 21 lutego 2018 r., Klyuyev/Rada,T‑731/15, EU:T:2018:90, pkt 124). Co więcej, należy przypomnieć, że rosyjskie podmioty z sektora informatycznego muszą posiadać licencję FSB w celu prowadzenia swojej działalności, czego skarżąca nie kwestionuje. Rada wskazuje, że z uwagi na cel polegający na ograniczeniu zdolności rosyjskich służb bezpieczeństwa do prowadzenia wojny informacyjnej kryterium (i) dotyczy podmiotów z rosyjskiego sektora informatycznego posiadających licencję FSB, które albo współpracują z rosyjskimi służbami bezpieczeństwa, albo są zależne od FSB, która może mobilizować je do wspierania działalności tych służb, w szczególności do prowadzenia kampanii dezinformacyjnych. Należy zauważyć, że w kontekście wojny informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską istotny jest fakt, że to FSB, służba wywiadowcza, wydaje licencje rosyjskim przedsiębiorstwom z sektora informatycznego. W tym względzie liczne dokumenty przedstawione w załączniku do odpowiedzi na skargę, które nie zostały zakwestionowane przez skarżącą, świadczą o zdolności FSB do zmobilizowania rosyjskich przedsiębiorstw informatycznych w celu udzielenia jej pomocy. Na przykład w sprawozdaniu zatytułowanym „Kaspersky and Beyond. Understanding Russia’s Approach to Cyber‑Enabled Economic Warfare” (Kaspersky i tak dalej. Zrozumieć podejście Rosji do cyberwojny gospodarczej), opublikowanym w czerwcu 2018 r. przez Foundation for Defense of Democracies i przedstawionym w załączniku B.18 do odpowiedzi na skargę, wyjaśniono w szczególności, że „każdy podmiot w Rosji działający w sektorze telekomunikacyjnym może zostać wezwany przez FSB do udzielenia pomocy w prowadzeniu operacji”. Co więcej, zgodnie ze sprawozdaniem zatytułowanym „Don’t Underestimate Economic Side of Russia’s Cyber Warfare” (Nie należy lekceważyć ekonomicznego aspektu rosyjskiej cyberwojny), opublikowanym w dniu 25 czerwca 2018 r. w witrynie internetowej „thecypherbrief.com” i przedstawionym w załączniku B.25 do odpowiedzi na skargę, „[n]ie jest to przypadek, gdy prawo rosyjskie ustanawia [FSB] jako organ udzielający licencji na działalność związaną z szyfrowaniem”, a „[ze] względu na swoją koncepcję ustawy i przepisy regulujące systemy informatyczne, telekomunikację i szyfrowanie zapewniają Kremlowi i jego służbom bezpieczeństwa narzędzia służące wzmocnieniu ich władzy wewnętrznej i prowadzeniu agresywnej działalności za granicą”. Podobnie w artykule zatytułowanym „This $500 million Russian cyber mogul planned to take his company public – Then America accused it of hacking for Putin’s spies” (Ten rosyjski magnat sektora informatycznego z majątkiem o wartości 500 mln USD planował wprowadzić swoją spółkę na giełdę do czasu oskarżenia go przez Stany Zjednoczone o piractwo na rzecz szpiegów Putina), opublikowanym w dniu 18 sierpnia 2021 r. w witrynie internetowej „forbes.com”, przedstawionym w załączniku N.1 do uwag interwenienta złożonych przez Królestwo Niderlandów, wskazano, że „[c]yberprzedsiębiorstwa nie mają innego wyboru, jak tylko wykonywać polecenia rządu i jego aparatu bezpieczeństwa” oraz że „[n]ie jest możliwe podjęcie pracy w tej przestrzeni bez utrzymywania kontaktów z rosyjskimi służbami bezpieczeństwa”. Należy zatem uznać, że ponieważ rosyjskie podmioty sektora informatycznego są zależne od FSB w celu prowadzenia swojej działalności, dysponuje ona w związku z tym środkiem nacisku umożliwiającym ich zmobilizowanie w celu udzielenia wsparcia rosyjskim służbom bezpieczeństwa, w szczególności w prowadzeniu wojny informacyjnej. Skarżąca, opierając się na sprawozdaniu biegłego przedstawionym w załączniku C.5 do repliki, utrzymuje, że warunki udzielenia licencji nie upoważniają FSB do nałożenia na przedsiębiorstwa informatyczne obowiązku współpracy z FSB lub udzielania jej wsparcia. Tymczasem należy zauważyć, że Rada nie twierdziła, iż istnieje prawny obowiązek umożliwiający FSB nałożenie na rosyjskie przedsiębiorstwa informatyczne, które powinny posiadać licencję, obowiązku współpracy z FSB. Rada oparła się na możliwości wywarcia przez FSB presji na te przedsiębiorstwa, biorąc pod uwagę powiązanie istniejące między sektorem informatycznym a rosyjskimi służbami bezpieczeństwa oraz stosunek zależności wynikający z obowiązku posiadania przez przedsiębiorstwa z tego sektora licencji FSB na prowadzenie działalności. Ponadto Rada zauważa, że zależność tych przedsiębiorstw od rosyjskiego rynku i rządu zwiększa również fakt, że wykorzystują one rosyjskie normy w odniesieniu do ich narzędzi kryptograficznych, które są uważane za podejrzane za granicą i które sprawiają, że narzędzia te są mniej wiarygodne na rynkach zagranicznych. Zdaniem Rady rosyjskie przedsiębiorstwa informatyczne są w ten sposób odizolowane od światowego rynku, co sprawia, że są one jeszcze bardziej zależne od rynku i rządu rosyjskiego. W tym względzie Rada oparła się w szczególności na artykule zatytułowanym „Russia’s FSB Is Making Life Harder for Blockchain” [Rosyjska FSB utrudnia życie blockchain (łańcucha bloków)], opublikowanym w dniu 14 września 2021 r. w witrynie internetowej „coindesk.com” i przedstawionym w załączniku B.26 do odpowiedzi na skargę. W artykule tym wspomniano, że rosyjskie przedsiębiorstwa wykorzystujące technologię „blockchain” (łańcucha bloków) mają obowiązek uzyskać certyfikację swoich narzędzi kryptograficznych od FSB oraz stosować rosyjskie normy dotyczące narzędzi kryptograficznych, które uznaje się za podejrzane za granicą. Skarżąca ogranicza się do twierdzenia, że załącznik ten dotyczy jedynie bardzo specyficznego sektora, a mianowicie sektora wykorzystującego technologię „blockchain” (łańcucha bloków). Tymczasem argument ten nie może podważyć znaczenia tego załącznika w zakresie, w jakim stanowi on przykład ilustrujący zależność rosyjskich spółek informatycznych wykorzystujących narzędzia szyfrujące od władz rosyjskich, a w szczególności FSB. Po drugie, skarżąca podnosi, że spośród 28 licencji „typu 4” wydanych na podstawie rozporządzenia nr 313 na działalność związaną ze szyfrowaniem tylko jedna pozwala na opracowanie narzędzi szyfrujących. Twierdzi ona, że aby kryterium (i) było zgodne z celem wymienionym w motywie 5 decyzji 2023/1218 i w motywie 2 rozporządzenia 2023/1215, powinno ono dotyczyć wyłącznie przedsiębiorstw z rosyjskiego sektora informatycznego posiadających taką licencję, ponieważ tylko one mogłyby dostarczać rosyjskim służbom bezpieczeństwa oprogramowanie do szyfrowania. W tym względzie należy przypomnieć, że celem kryterium (i) jest ograniczenie zdolności rosyjskich służb bezpieczeństwa do prowadzenia wojny informacyjnej poprzez przyjęcie środków ograniczających wobec przedsiębiorstw z sektora informatycznego, które mogą im pomagać. Tymczasem wbrew temu, co twierdzi skarżąca, wsparcie to nie ogranicza się do dostarczania oprogramowania do szyfrowania, lecz dotyczy również dostarczania innych środków technologicznych lub technicznych. Tymczasem skarżąca nie wyjaśnia, z jakiego powodu przedsiębiorstwo z sektora informatycznego, które posiadałoby licencję „typu 4” na podstawie rozporządzenia nr 313 upoważniającą je na przykład do opracowania lub produkcji systemów informatycznych lub telekomunikacyjnych wykorzystujących narzędzia szyfrujące lub do modernizacji, montażu, instalowania, regulowania lub naprawy narzędzi szyfrujących, nie byłoby w stanie pomóc rosyjskim służbom bezpieczeństwa w prowadzeniu wojny informacyjnej. Wbrew temu, co twierdzi skarżąca, zdolność FSB do wywierania presji na podmioty rosyjskie w sektorze informatycznym nie zależy od rodzaju posiadanej przez nie licencji. Przedstawione przez skarżącą wyjaśnienia dotyczące różnych rodzajów licencji wydanych przez FSB i rozróżnienia między licencjami „typu 4” dotyczącymi działalności w zakresie szyfrowania a licencjami dotyczącymi „tajemnic państwowych” nie mają zatem znaczenia dla sprawy. To samo dotyczy rozważań zawartych w sprawozdaniu biegłego załączonym do repliki, zgodnie z którymi licencje FSB nie są wydawane w celu współpracy z FSB. Wynika z tego, że warunek przewidziany w kryterium (i) dotyczącym posiadania licencji FSB lub licencji na „broń i sprzęt wojskowy” – w zakresie, w jakim pozwala na objęcie nim nie tylko podmiotów z rosyjskiego sektora informatycznego, które faktycznie uczestniczą w wojnie informacyjnej, lecz również tych podmiotów, które mogą zostać zmobilizowane przez rosyjskie służby bezpieczeństwa w celu udzielenia im pomocy – jest odpowiedni i niezbędny do osiągnięcia przypomnianego w pkt 114 powyżej celu realizowanego przez to kryterium, polegającego na ograniczeniu zdolności Federacji Rosyjskiej do prowadzenia wojny informacyjnej. Drugi zarzut szczegółowy należy zatem oddalić. W przedmiocie trzeciego zarzutu szczegółowego, dotyczącego nieproporcjonalnego naruszenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej Skarżąca podnosi, że nałożenie sankcji na wszystkie rosyjskie spółki informatyczne z tego powodu, że są one zobowiązane do posiadania licencji FSB w celu prowadzenia działalności, stanowi nieproporcjonalne naruszenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej ustanowionej w art. 16 Karty. Zgodnie z art. 16 Karty „[u]znaje się wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi”. Zgodnie z orzecznictwem wolność prowadzenia działalności gospodarczej, podobnie jak inne prawa podstawowe, nie jest uprawnieniem bezwzględnym, a korzystanie z niej może podlegać ograniczeniom uzasadnionym realizowanymi przez Unię celami interesu ogólnego, pod warunkiem że takie ograniczenia faktycznie odpowiadają wspomnianym celom interesu ogólnego i nie stanowią, z punktu widzenia realizowanego celu, nieproporcjonalnej i niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę praw w ten sposób gwarantowanych (zob. wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft,C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 148 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 220). Trybunał orzekł w szczególności, że z uwagi na brzmienie art. 16 Karty, które różni się od brzmienia innych podstawowych wolności zawartych w tytule II Karty, zbliżając się do niektórych postanowień tytułu IV Karty, wolność prowadzenia działalności gospodarczej może podlegać różnorodnym ingerencjom władz publicznych, które mają prawo ustanowić w interesie ogólnym ograniczenia w korzystaniu z tej wolności (zob. wyrok z dnia 28 listopada 2013 r., Rada/Manufacturing Support & Procurement Kala Naft, C‑348/12 P, EU:C:2013:776, pkt 123 i przytoczone tam orzecznictwo). Środki ograniczające z definicji wywołują negatywne skutki dla swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej, wyrządzając tym samym szkodę podmiotom, które nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za sytuację, jaka doprowadziła do przyjęcia sankcji. Ukierunkowane środki ograniczające tym bardziej wywierają taki skutek w stosunku do objętych nimi podmiotów (zob. wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft,C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 149 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 221). O ile jest prawdą, że środki ograniczające oparte na kryterium takim jak rozpatrywane w niniejszej sprawie bezsprzecznie ograniczają prawa przysługujące skarżącej na podstawie art. 16 Karty, o tyle wolność prowadzenia działalności gospodarczej, na którą powołuje się skarżąca, może jednak podlegać ograniczeniom na warunkach określonych w art. 52 ust. 1 Karty. W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 52 ust. 1 Karty, po pierwsze, „[w]szelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w […] Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności”, oraz, po drugie, „[z] zastrzeżeniem zasady proporcjonalności, ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób”. Tym samym aby ograniczenie w korzystaniu z rozpatrywanych praw podstawowych było zgodne z prawem Unii, powinno ono spełniać trzy przesłanki. Po pierwsze, ograniczenie powinno być przewidziane ustawą. Innymi słowy – podstawą danego środka winien być przepis prawa. Po drugie, ograniczenie powinno odpowiadać celowi interesu ogólnego uznanemu za taki w prawie Unii. Po trzecie, ograniczenie nie powinno być nadmierne. Z jednej strony powinno być ono konieczne i proporcjonalne do zamierzonego celu. Z drugiej strony nie powinna zostać naruszona „istota”, czyli zasadnicza treść danego prawa lub danej swobody (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 13 września 2018 r., Gazprom Neft/Rada,T‑735/14 i T‑799/14, EU:T:2018:548, pkt 160–163 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy zaś stwierdzić, że te trzy przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Po pierwsze, zważywszy, że przyjęcie środków ograniczających na podstawie kryterium (i) jest przewidziane w odpowiednich przepisach decyzji 2014/145 i rozporządzenia nr 269/2014, ograniczenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z zastosowania tego kryterium jest przewidziane ustawą. Po drugie, należy przypomnieć, że kryterium (i) odpowiada celowi interesu ogólnego, uznanemu za taki przez Unię, który może uzasadniać takie ograniczenia. Kryterium to ma bowiem na celu zwiększenie presji na Federację Rosyjską poprzez zwalczanie wojny informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską w ramach jej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie oraz ograniczenie zdolności rosyjskich służb bezpieczeństwa do prowadzenia kampanii dezinformacyjnych poprzez ukierunkowanie sankcji na podmioty, które mogą z nimi współpracować. W tym kontekście kryterium (i) jest zgodne z celami ochrony integralności terytorialnej, suwerenności i niezależności Ukrainy oraz wspierania pokojowego rozwiązania kryzysu w tym kraju, które wpisują się w szerszy cel, jakim jest utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, zgodnie z celami działań zewnętrznych Unii określonymi w art. 21 TUE oraz celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, mogącymi uzasadniać negatywne konsekwencje, nawet daleko idące, dla niektórych podmiotów gospodarczych (zob. podobnie wyroki: z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft,C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 150; z dnia 25 czerwca 2020 r., Vnesheconombank/Rada, C‑731/18 P, niepublikowany, EU:C:2020:500, pkt 87; z dnia 29 maja 2024 r., Vinokurov/Rada, T‑302/22, niepublikowany, EU:T:2024:325, pkt 197). Tym samym kryterium (i) wpisuje się w reakcję Unii, za pomocą środków pokojowych, którymi dysponuje, zmierzającą do osiągnięcia celów określonych w art. 3 ust. 5 TUE, na agresję z naruszeniem art. 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych, a w konsekwencji na naruszenie obowiązków erga omnes nałożonych przez prawo międzynarodowe (zob. podobnie i analogicznie wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 164). Po trzecie, mając na uwadze pierwszorzędne znaczenie tych celów, Rada mogła uznać, nie przekraczając granic przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych, że naruszenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej, które wynikałyby z zastosowania kryterium (i), były właściwe i konieczne w celu zwiększenia presji na Federację Rosyjską. W związku z tym takich naruszeń nie można uznać, w świetle realizowanych celów, za nieproporcjonalną i nieakceptowalną ingerencję, która naruszałaby samą istotę wolności prowadzenia działalności gospodarczej podmiotów objętych tym kryterium. Środki te nie uniemożliwiają bowiem rosyjskim przedsiębiorstwom z sektora informatycznego prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym kryterium (i) nie może być uznane za nieproporcjonalne naruszenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej. Należy zatem oddalić trzeci zarzut szczegółowy, a tym samym zarzut pierwszy w całości. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia prawa do skutecznej ochrony sądowej i obowiązku uzasadnienia W skardze i w pierwszym piśmie dostosowującym żądania skarżąca podnosi, że powód uzasadniający umieszczenie jej nazwy w spornych wykazach, wskazany w aktach pierwotnych oraz w pierwszych i drugich aktach utrzymujących, nie jest wystarczająco precyzyjny i konkretny, ponieważ ogranicza się do powtórzenia kryterium umieszczenia w wykazie i nie zawiera żadnej informacji właściwej dla jej indywidualnej sytuacji. Rada poprzestała na ogólnym i stereotypowym uzasadnieniu, które jest wspólne dla wszystkich spółek, z wyjątkiem jednej, których nazwy zostały umieszczone w spornych wykazach na podstawie kryterium (i). Po pierwsze, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawo do skutecznej ochrony sądowej, potwierdzone w art. 47 Karty, wymaga, aby zainteresowany miał możliwość zapoznania się z powodami wydanej w stosunku do niego decyzji albo poprzez lekturę samej decyzji, albo poprzez poinformowanie go o tych powodach na jego żądanie (zob. wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 100 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 13 września 2018 r., Sberbank of Russia/Rada,T‑732/14, EU:T:2018:541, pkt 112 i przytoczone tam orzecznictwo). Po drugie, zgodnie z równie utrwalonym orzecznictwem uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie instytucji, która wydała akt, pozwalając zainteresowanym poznać uzasadnienie przyjętych środków w celu oceny ich zasadności, a właściwemu sądowi przeprowadzenie kontroli (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2012 r., Rada/Bamba,C‑417/11 P, EU:C:2012:718, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 22 kwietnia 2021 r., Rada/PKK,C‑46/19 P, EU:C:2021:316, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 4 września 2024 r., Shamalov/Rada, T‑651/22, niepublikowany, EU:T:2024:576, pkt 37). Uzasadnienie, jakiego wymaga art. 296 TFUE, powinno być dostosowane do charakteru danego aktu i kontekstu, w jakim został on wydany. Wymóg uzasadnienia należy oceniać w świetle okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności w świetle treści aktu, charakteru podniesionych argumentów, a także interesu, jaki w uzyskaniu wyjaśnień mogą mieć adresaci aktu lub inne osoby, których dotyczy on bezpośrednio i indywidualnie. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne okoliczności faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu jest wystarczające, winna uwzględniać nie tylko jego brzmienie, ale także jego kontekst, jak również całość przepisów prawa regulujących daną dziedzinę. W konsekwencji akt niekorzystny jest wystarczająco uzasadniony, jeżeli został wydany w okolicznościach znanych zainteresowanemu, pozwalających mu na zrozumienie treści przyjętego względem niego środka (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2012 r., Rada/Bamba,C‑417/11 P, EU:C:2012:718, pkt 53, 54 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft,C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 122; z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 64). Ponadto w orzecznictwie wyjaśniono, że uzasadnienie aktu Rady o zastosowaniu środka ograniczającego powinno nie tylko wskazywać podstawę prawną tego środka, lecz również szczególne i konkretne powody, dla których Rada uznała w ramach przysługujących jej uprawnień dyskrecjonalnych, że zainteresowany powinien zostać objęty takim środkiem (zob. wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 105 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 66). Uzasadnienie środka w postaci zamrożenia środków finansowych nie może co do zasady polegać jedynie na ogólnym i stereotypowym sformułowaniu, lecz przeciwnie, powinno wskazywać szczególne i konkretne powody, dla których Rada uznała, że właściwe przepisy mają zastosowanie do zainteresowanego (zob. wyrok z dnia 15 września 2016 r., Yanukovych/Rada,T‑346/14, EU:T:2016:497, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 30 stycznia 2019 r., Stavytskyi/Rada,T‑290/17, EU:T:2019:37, pkt 47). Ponadto należy przypomnieć, że obowiązek uzasadnienia przewidziany w art. 296 TFUE stanowi istotny wymóg proceduralny, który należy odróżnić od kwestii prawidłowości uzasadnienia, wchodzącej w zakres zgodności z prawem spornego aktu. Uzasadnienie decyzji polega bowiem na formalnym wskazaniu podstaw, na jakich opiera się ta decyzja. Jeżeli owe podstawy są dotknięte błędami, przekłada się to na materialną zgodność z prawem decyzji, lecz nie na zgodność z prawem jej uzasadnienia, które może być wystarczające, mimo że wskazane w nim podstawy są błędne. Wynika stąd, że zarzuty i argumenty zmierzające do podważenia zasadności aktu są nieistotne, jeżeli są one podnoszone w ramach zarzutu opartego na braku uzasadnienia lub niewystarczającym uzasadnieniu (zob. wyroki: z dnia 18 czerwca 2015 r., Ipatau/Rada,C‑535/14 P, EU:C:2015:407, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 30 listopada 2022 r., PKK/Rada, T‑316/14 RENV i T‑148/19, EU:T:2022:727, pkt 234 i przytoczone tam orzecznictwo). Na wstępie należy stwierdzić, że argumenty skarżącej podniesione w replice, mające na celu podważenie prawidłowości uzasadnienia pod względem faktycznym, dotyczą w rzeczywistości kwestii zasadności powodu umieszczenia w wykazie. W konsekwencji argumenty te należy oddalić jako nieistotne w ramach niniejszego zarzutu; zostaną one zbadane w ramach zarzutu trzeciego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to Rada, że skarżąca nie twierdzi, iż nie była w stanie zrozumieć powodu umieszczenia jej nazwy w aktach pierwotnych oraz w pierwszych i drugich aktach utrzymujących. W drugiej kolejności – skarżąca nie twierdzi, że nie wiedziała o kontekście, w jakim akty te zostały przyjęte, i o celach, jakie akty te zamierzały osiągnąć, a mianowicie – jak wynika z motywów decyzji 2023/1218 i rozporządzenia 2023/1215 – zwiększeniu presji na Federację Rosyjską poprzez przyjęcie środków ograniczających w odpowiedzi na wojnę informacyjną prowadzoną przez Federację Rosyjską w ramach jej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie. W trzeciej kolejności – z lektury powodu wskazanego w aktach pierwotnych oraz w pierwszych i drugich aktach utrzymujących, przytoczonego w pkt 8 powyżej, wynika w sposób wystarczająco jasny, że Rada umieściła i utrzymała nazwę skarżącej w spornych wykazach na podstawie kryterium (i), czego skarżąca nie kwestionuje. W tym względzie, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, należy zauważyć, że Rada w przedstawieniu tego powodu nie ograniczyła się do powtórzenia tytułu kryterium (i). Informacje, zgodnie z którymi skarżąca jest podmiotem działającym w rosyjskim sektorze informatyki, posiadającym licencję FSB, stanowią bowiem informacje właściwe indywidualnej sytuacji skarżącej. W czwartej kolejności, co się tyczy rzekomo stereotypowego charakteru uzasadnienia, należy zauważyć, że o ile rozważania zawarte w uzasadnieniu zawartym w aktach pierwotnych oraz w pierwszych i drugich aktach utrzymujących są takie same jak te, na podstawie których inne osoby wymienione w spornych wykazach zostały objęte środkami ograniczającymi, o tyle mają one jednak na celu opisanie konkretnej sytuacji skarżącej, która, podobnie jak inne rosyjskie podmioty z sektora informatycznego, posiada licencję FSB (zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 27 lutego 2014 r., Ezz i in./Rada, T‑256/11, EU:T:2014:93, pkt 115; z dnia 15 września 2016 r., Yanukovych/Rada,T‑346/14, EU:T:2016:497, pkt 82; z dnia 30 stycznia 2019 r., Stavytskyi/Rada,T‑290/17, EU:T:2019:37, pkt 56). W związku z tym, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, okoliczność, że nazwy innych podmiotów spełniających warunki kryterium (i) zostały umieszczone w spornych wykazach z powodów analogicznych do tych, które przyjęto w celu umieszczenia jej nazwy w wykazach, nie oznacza, że uzasadnienie aktów pierwotnych oraz pierwszych i drugich aktów utrzymujących nie odnosiło się również do jej własnej sytuacji. W związku z tym z uzasadnienia aktów pierwotnych oraz z pierwszych i drugich aktów utrzymujących wynika, że szczególne i konkretne powody, które skłoniły Radę do umieszczenia i pozostawienia nazwy skarżącej w spornych wykazach, zostały wskazane w sposób wystarczająco jasny i precyzyjny, aby umożliwić skarżącej zrozumienie tych aktów, a Sądowi przeprowadzenie kontroli w tym względzie. Z powyższego wynika, że zarzut drugi należy oddalić. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego oczywistych błędów w ocenie Na wstępie należy zauważyć, że zarzut trzeci należy uznać za oparty na błędach w ocenie, a nie na oczywistych błędach w ocenie. O ile jest bowiem prawdą, że Rada dysponuje pewnymi uprawnieniami dyskrecjonalnymi przy ustalaniu, czy w konkretnym wypadku zostały spełnione kryteria prawne, na których opierają się zastosowane środki ograniczające, o tyle sądy Unii powinny jednak zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii (zob. wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo). Skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty wymaga w szczególności, by sąd Unii upewnił się, że decyzja, na podstawie której zostały przyjęte lub utrzymane w mocy środki ograniczające i która ma dla danej osoby lub danego podmiotu znaczenie indywidualne, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. Oznacza to sprawdzenie okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw wspomnianej decyzji, tak aby kontrola sądowa nie była ograniczona do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, lecz by dotyczyła tego, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia tej decyzji – są wykazane (zob. wyroki: z dnia 19 grudnia 2018 r., Azarov/Rada,C‑530/17 P, EU:C:2018:1031, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 122 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 32 i przytoczone tam orzecznictwo). Oceny takiej należy dokonywać, rozpatrując dowody i informacje nie w sposób odrębny, lecz w kontekście, w jaki się wpisują. Rada spełnia bowiem spoczywający na niej ciężar dowodu, jeżeli przedstawia przed sądem Unii łańcuch wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak pozwalających na ustalenie, że osoba objęta środkiem ograniczającym spełniała w dniu przyjęcia spornych aktów warunki przewidziane przez zastosowane kryterium (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 124 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). To do właściwego organu Unii należy – w razie zakwestionowania – wykazanie zasadności przyczyn wysuniętych przeciwko konkretnej osobie lub podmiotowi, a nie do tej osoby lub podmiotu przedstawienie zaprzeczającego dowodu braku zasadności wspomnianych przyczyn (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 123 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo). W celu uzasadnienia pozostawienia nazwiska danej osoby w spornym wykazie Radzie nie zabroniono opierania się na tych samych dowodach, które uzasadniały pierwotne umieszczenie, ponowne umieszczenie lub wcześniejsze pozostawienie nazwiska danej osoby w tym wykazie, pod warunkiem że, po pierwsze, powody umieszczenia w wykazie pozostają niezmienione, a po drugie, kontekst nie zmienił się w taki sposób, że dowody te stały się nieaktualne (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 169 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 29 maja 2024 r., Belavia/Rada,T‑116/22, EU:T:2024:334, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym względzie ewolucja kontekstu obejmuje uwzględnienie, po pierwsze, sytuacji państwa, w odniesieniu do którego ustanowiono system środków ograniczających, jak również szczególnej sytuacji zainteresowanej osoby, a po drugie, wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności braku realizacji celów zamierzonych w ramach środków ograniczających (zob. wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto należy podkreślić, że należy wziąć pod uwagę kontekst rozpatrywanych środków, a stopień dowodu, jakiego można wymagać od Rady, powinien być dostosowany, z uwzględnieniem trudności w dostępie do dowodów i obiektywnych informacji (zob. wyroki: z dnia 1 czerwca 2022 r., Prigozhin/Rada, T‑723/20, niepublikowany, EU:T:2022:317, pkt 102 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 20 listopada 2024 r., Zubitskiy/Rada, T‑1074/23, niepublikowany, EU:T:2024:840, pkt 78 i przytoczone tam orzecznictwo). W braku uprawnień dochodzeniowych w państwach trzecich ocena organów Unii powinna faktycznie opierać się na publicznie dostępnych źródłach informacji, sprawozdaniach, artykułach prasowych, sprawozdaniach tajnych służb lub innych podobnych źródłach informacji (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 115 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 59 i przytoczone tam orzecznictwo). Co się tyczy ogólnego kontekstu związanego z sytuacją w Ukrainie, należy stwierdzić, że w dniu przyjęcia zaskarżonych aktów sytuacja w Ukrainie była nadal poważna. Podobnie środki ograniczające były nadal uzasadnione w świetle celu, jakiemu służy wprowadzenie kryterium (i), a mianowicie zwiększenia presji na Federację Rosyjską poprzez zwalczanie wojny informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską w ramach jej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie (zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 20 listopada 2014 r., Uss/Rada, T‑571/23, niepublikowany, EU:T:2024:839, pkt 134, 135; z dnia 20 listopada 2024 r., Zubitskiy/Rada, T‑1074/23, niepublikowany, EU:T:2024:840, pkt 110, 111). Co się tyczy szczególnej sytuacji skarżącej, należy przypomnieć, że umieszczenie jej nazwy w spornych wykazach na podstawie kryterium (i) wymaga spełnienia dwóch warunków, a mianowicie, po pierwsze, że jest ona podmiotem prowadzącym działalność w rosyjskim sektorze informatycznym, a po drugie, że jest ona posiadaczem licencji FSB. W przedmiocie aktów pierwotnych i pierwszych aktów utrzymujących Skarżąca podnosi, że umieszczenie i pozostawienie jej nazwy w spornych wykazach opiera się na niepopartych dowodami i błędnych twierdzeniach oraz że Rada nie wykazała, iż skarżąca jest objęta kryterium (i). Skarżąca podnosi, że została wskazana w aktach pierwotnych i pierwszych aktach utrzymujących jako osoba prawna lub „podmiot prawny” oraz że, jako spółka holdingowa, nie spełnia ona warunków przewidzianych w kryterium (i). Na wstępie należy przypomnieć, że w aktach pierwotnych i pierwszych aktach utrzymujących skarżąca została umieszczona pod nazwą „Positive Group PJSC | (inne nazwy: Positive technologies | Gruppa Pozitiva”. Uzasadnienie umieszczenia jej nazwy w wykazach, zawarte w pkt 8 powyżej, wskazuje, że jest ona „jednym z podmiotów działających w rosyjskim sektorze informatycznym, które posiadają zezwolenie wydane przez [FSB]”. Wynika z tego, że skarżąca jest wymieniona w aktach pierwotnych i pierwszych aktach utrzymujących jako podmiot wskazany albo poprzez jej nazwę, albo poprzez nazwę Positive Technologies. W tym względzie należy zauważyć, że w celu przedstawienia swojej działalności skarżąca sama przedstawia w załącznikach A.13–A.22 do skargi wyciągi z witryny internetowej Positive Technologies, „ptsecurity.com”, którą przedstawia jako „swoją” witrynę internetową. Tytułem przykładu w załącznikach A.13 i A.14 do skargi wskazano, że „Positive Technologies jest pierwszym i jedynym przedsiębiorstwem zajmującym się cyberbezpieczeństwem w Rosji, którego akcje stały się przedmiotem obrotu publicznego na giełdzie w Moskwie”. Ponadto, jak zauważa Rada, oświadczenie opublikowane w prasie w dniu 23 czerwca 2023 r., w następstwie przyjęcia aktów pierwotnych zawartych w załączniku B.29 do odpowiedzi na skargę, zostało złożone przez przedstawicieli Positive Technologies i wspomina o „decyzji U[nii] o nałożeniu sankcji na Positive Technologies”. Tymczasem skarżąca wskazuje, że jest autorem tego oświadczenia. W tym względzie należy zauważyć, że załącznik B.29 zawiera cztery artykuły prasowe pochodzące z różnych witryn internetowych, opublikowane w dniach 23 i 24 czerwca 2023 r., które dotyczą sankcji nałożonych na Positive Technologies i wymieniają to oświadczenie. Zgodnie z artykułami opublikowanymi w witrynach internetowych „rg.ru”, „xakep.ru” i w witrynie internetowej MNIPA oświadczenie to jest przypisywane Positive Technologies. W witrynie internetowej „cnews.ru” oświadczenie zostało przypisane przedstawicielom skarżącej. Na rozprawie skarżąca wyjaśniła, że Positive Technologies jest nazwą handlową oznaczającą całą grupę składającą się z niej samej, jako spółki holdingowej, i wszystkich jej spółek zależnych oraz że witryna internetowa „ptsecurity.com” miała na celu przedstawienie całej działalności grupy Positive Technologies. Należy stwierdzić, że przedstawiając witrynę internetową „ptsecurity.com” jako „swoją” witrynę internetową i składając oświadczenia w imieniu Positive Technologies, skarżąca przyznaje, w sposób dorozumiany, lecz jednoznaczny, że nie ma rozróżnienia między podmiotem Positive Technologies a skarżącą. Wynika z tego, że osobą wskazaną w aktach pierwotnych i pierwszych aktach utrzymujących, co do której należy wykazać, że spełnia warunki przewidziane w kryterium (i), jest skarżąca jako podmiot, zwany inaczej Positive Technologies lub Gruppa Pozitiva, a nie skarżąca jako spółka lub osoba prawna. W pierwszej kolejności, co się tyczy pierwszego warunku przewidzianego w kryterium (i), należy zauważyć, że skarżąca nie kwestionuje, iż prowadzi działalność w rosyjskim sektorze informatycznym. W tym względzie należy zauważyć, że w skardze skarżąca przedstawia się jako prowadząca działalność w dziedzinie dostarczania rozwiązań w zakresie cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa informacji oraz oferująca przedsiębiorstwom w szczególności rozwiązania i systemy oprogramowania w celu ochrony przed złośliwymi atakami informatycznymi. W celu wyjaśnienia swojej działalności skarżąca przedstawia również w załącznikach A.13–A.22 do skargi wyciągi z witryny internetowej Positive Technologies, „ptsecurity.com”. W skardze skarżąca wskazuje, że nie kwestionuje prawidłowości dokumentów nr 1 i 6 zawartych w pierwszych aktach dowodowych, które są wyciągami z publicznych baz danych dotyczących przedsiębiorstw, lecz podnosi, że dokumenty te nie mają znaczenia dla umieszczenia jej nazwy w spornych wykazach. Tymczasem z dokumentu nr 1 znajdującego się w pierwszych aktach dowodowych, zawierającego dotyczącą skarżącej stronę informacyjną pochodzącą z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios, wynika, że spółka ta prowadzi zasadniczo działalność spółki holdingowej. W dokumencie tym wskazano, że prowadzi ona również działalność w zakresie programowania informatycznego, doradztwa informatycznego, innych działań informatycznych i usług informatycznych, a także działalność związaną z tworzeniem i wykorzystywaniem baz danych i zasobów informacyjnych. Co więcej, w dokumencie nr 6 zawartym w pierwszych aktach dowodowych, zawierającym wyciąg z rosyjskiego rejestru przedsiębiorstw „Spark‑Interfax” i dotyczącym skarżącej, wskazano w szczególności, że skarżąca prowadzi działalność w rosyjskim sektorze informatycznym. W konsekwencji dokumenty te, w zakresie, w jakim opisują działalność skarżącej, są istotne w zakresie, w jakim umożliwiły Radzie ustalenie, że skarżąca była „podmiotem działającym w rosyjskim sektorze informatycznym” i że spełniała ona pierwszy warunek kryterium (i). W związku z tym należy stwierdzić, że Rada wystarczająco wykazała na podstawie pierwszych akt dowodowych, że w dniu przyjęcia aktów pierwotnych i pierwszych aktów utrzymujących skarżąca była „podmiotem działającym w rosyjskim sektorze informatycznym” i że, z tego względu, spełniała pierwszy warunek przewidziany w kryterium (i). W drugiej kolejności, co się tyczy drugiego warunku przewidzianego w kryterium (i), skarżąca podnosi, że żaden z dokumentów znajdujących się w pierwszych aktach dowodowych nie jest wystarczający, aby wykazać, że jest ona posiadaczem licencji FSB i że opracowuje dla rosyjskich usług bezpieczeństwa technologie i oprogramowanie ułatwiające wojnę informacyjną. Należy zauważyć, że w celu wykazania, że skarżąca spełnia drugi warunek kryterium (i), dotyczący posiadania licencji FSB, Rada oparła się na dokumencie nr 2 zawartym w pierwszych aktach dowodowych. Dokument ten jest wyciągiem z prezentacji PowerPoint opublikowanej w witrynie internetowej „ptsecurity.com”, uznanej za oficjalną witrynę internetową skarżącej, ukazującej różne licencje posiadane przez Positive Technologies, w tym licencję FSB. Skarżąca kwestionuje w istocie moc dowodową dokumentu nr 2 znajdującego się w pierwszych aktach dowodowych. Podnosi ona, że dokument ten, który jest ledwo czytelny i pochodzi z 2019 r., nie zawiera żadnej informacji na temat rodzaju licencji, którą zdaniem Rady posiada skarżąca. Podnosi ona, że w każdym razie nie posiada żadnej licencji FSB. Przede wszystkim należy stwierdzić, że z pierwszych akt dowodowych wynika, iż o ile dokument nr 2 pochodzi z 2019 r., o tyle Rada uzyskała do niego dostęp w dniu 13 lutego 2023 r. Tymczasem skarżąca nie podnosi żadnego argumentu mającego na celu stwierdzenie, że informacje dostępne w witrynie internetowej „ptsecurity.com” były nieaktualne w dniu, w którym Rada uzyskała do nich dostęp, czyli przed przyjęciem aktów pierwotnych i pierwszych aktów utrzymujących. Następnie należy zauważyć, że o ile zwielokrotnienie licencji zawarte w dokumencie nr 2 jest faktycznie złej jakości, o tyle na tej stronie witryny internetowej „ptsecurity.com” wyraźnie wskazano, że Positive Technologies posiada licencję FSB. W tym względzie w zakresie, w jakim kryterium (i) dotyczy każdego rodzaju licencji wydanej przez FSB, okoliczność, że rodzaj licencji FSB nie jest wyraźnie czytelny w dokumencie nr 2, jest bez znaczenia. Wreszcie należy zauważyć, że treść dokumentu nr 2 znajduje potwierdzenie w wydrukach z witryny internetowej „ptsecurity.com”, przedstawionych w załącznikach B.27 i B.28 do odpowiedzi na skargę. W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zgodność z prawem aktu Unii powinna być oceniana na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania tego aktu (zob. wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 68 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto spoczywająca na Sądzie kontrola zgodności z prawem co do istoty powinna być dokonywana, w szczególności w odniesieniu do sporów dotyczących środków ograniczających, nie tylko w świetle elementów zawartych w uzasadnieniu spornych aktów, lecz również w świetle elementów, które Rada przedstawia Sądowi, w razie zakwestionowania, w celu wykazania zasadności podnoszonych okoliczności (zob. wyrok z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo). Okoliczność, że dana okoliczność została przedstawiona przez osobę objętą środkami ograniczającymi jako dowód odciążający, nie stoi na przeszkodzie temu, by okoliczność ta została ewentualnie podniesiona wobec niej w celu stwierdzenia zasadności powodów leżących u podstaw zastosowanych wobec niej środków ograniczających (zob. wyroki: z dnia 14 marca 2018 r., Kim i in./Rada i Komisja, T‑533/15 i T‑264/16, EU:T:2018:138, pkt 115 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 września 2024 r., Mordashova/Rada, T‑497/22, niepublikowany, EU:T:2024:604, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo). Załącznik B.27 do odpowiedzi na skargę zawiera wyciąg z witryny internetowej „ptsecurity.com”, z dnia 20 listopada 2014 r., zatytułowany „Positive Technologies received a license from the FSB, allowing work with cryptographic protection tools” (Positive Technologies uzyskała licencję FSB uprawniającą do pracy z narzędziami ochrony kryptograficznej). W tym samym wyciągu Positive Technologies zapowiedziała odnowienie licencji FSB wydanej na wykonanie prac związanych z wykorzystaniem informacji stanowiących tajemnice państwowe. Załącznik B.28 do odpowiedzi na skargę zawiera również wyciąg z witryny internetowej „ptsecurity.com” z 2018 r., w którym znajduje się wykaz licencji i certyfikatów znajdujących się w posiadaniu Positive Technologies, w tym „licencja FSB Rosji dotycząca pracy z narzędziami ochrony kryptograficznej” oraz „licencja FSB Rosji dotycząca wykonywania prac wykorzystujących informacje stanowiące tajemnicę państwową”, a także kopie tych dwóch licencji. W replice skarżąca podnosi, że wydruki z witryny internetowej „ptsecurity.com”, przedstawione przez Radę w załącznikach B.27 i B.28 do odpowiedzi na skargę, nie dotyczą skarżącej. Po pierwsze, utrzymuje ona, że oświadczenie opublikowane w dniu 20 listopada 2014 r., zawarte w załączniku B.27 do tego pisma procesowego, nie może jej dotyczyć, ponieważ została zarejestrowana jako przedsiębiorstwo w dniu 27 września 2017 r. Po drugie, numer rejestracji i numer identyfikacji podatkowej widniejący na licencjach, przedstawione w załączniku B.28 do tego pisma, nie należą do skarżącej, a licencje te są z dnia 28 kwietnia 2015 r. i z dnia 10 listopada 2014 r. – czyli przed datą jej rejestracji. Należy stwierdzić, że te argumenty skarżącej opierają się na błędnym założeniu, zgodnie z którym została ona umieszczona w spornych wykazach jako osoba prawna. Należy bowiem przypomnieć, że powód umieszczenia w wykazie dotyczy skarżącej, inaczej zwanej Positive Technologies, jako podmiotu, a nie jako osoby prawnej. Wynika z tego, że data rejestracji skarżącej jako osoby prawnej nie ma znaczenia dla kwestii, czy dany podmiot posiada licencję. Ponadto należy zauważyć, że w celu opisania swojej działalności skarżąca opiera się na wyciągu z witryny internetowej „ptsecurity.com”, przedstawionym w załączniku A.14 do skargi i datowanym na 2023 r., i zauważa, że „[j]ak wskazano w [jej] witrynie internetowej: [j]uż od 21 lat [jej] głównym celem jest zapobieganie atakom piratów komputerowych”. Co więcej, z wyciągu z tej samej witryny internetowej przedstawionego przez Królestwo Niderlandów w załączniku N.7 do jego uwag interwenienta, zatytułowanego „About Company”, wynika, że Positive Technologies została utworzona w 2002 r. I tak z wydruków z witryny internetowej „ptsecurity.com”, przedstawionych w załącznikach B.27 i B.28 do odpowiedzi na skargę, wynika, że odnośny podmiot, czyli skarżąca, zwana inaczej Positive Technologies, posiada licencję FSB. Ponadto w celu wykazania, że numer identyfikacji podatkowej znajdujący się na licencjach przedstawionych w załączniku B.28 do odpowiedzi na skargę nie jest jej numerem, skarżąca przedstawiła w załączniku C.15 do repliki tłumaczenie kopii tych licencji. Z tłumaczenia tego wynika, że numer identyfikacji podatkowej znajdujący się na tych licencjach odpowiada numerowi identyfikacji podatkowej Pozitiv Teknolodzhizhiz, który znajduje się również w wyciągu z bazy danych Ready Ratios dotyczącym tej ostatniej, przedstawionym w załączniku D.2 do dupliki. Załącznik B.28 do odpowiedzi na skargę stanowi, że Pozitiv Teknolodzhizhiz posiada od dnia 10 listopada 2014 r. licencję wydaną przez FSB na pracę z narzędziami ochrony kryptograficznej, a od dnia 28 kwietnia 2015 r. licencję wydaną przez FSB dla miasta i regionu Moskwa (Rosja) na wykonywanie prac wykorzystujących informacje stanowiące tajemnicę państwową. Tymczasem, po pierwsze, dokument nr 1 zawarty w pierwszych aktach dowodowych składa się ze strony informacyjnej dotyczącej skarżącej pochodzącej z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios, z dnia 13 lutego 2023 r. Z dokumentu tego wynika, że Pozitiv Teknolodzhiz jest spółką zależną skarżącej i że od dnia 6 sierpnia 2021 r. mają one tego samego dyrektora generalnego. Po drugie, w załączniku do dupliki Rada przedstawiła strony informacyjne pochodzące z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios z dnia 15 marca 2024 r., dotyczące skarżącej i Pozitiv Teknolodzhiz, z których wynika, że mają one tego samego dyrektora generalnego, a także ten sam adres i założyciela oraz że ta ostatnia została zarejestrowana w dniu 9 października 2007 r. Po trzecie, ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego skarżącej za rok budżetowy 2021 oraz z pośrednich skonsolidowanych sprawozdań finansowych skarżącej za pierwszy kwartał 2023 r., przedstawionych w załączniku do dupliki, wynika, że Pozitiv Teknolodzhiz jest jedną z jej spółek zależnych, w której posiada 100 % akcji. W związku z tym, jak wskazano w pkt 83–85 powyżej, biorąc pod uwagę ten stopień posiadania, nawet jeśli Pozitiv Teknolodzhiz jest osobą prawną odrębną pod względem prawnym od skarżącej, Rada mogła zasadnie uznać, że skarżąca wywierała decydujący wpływ na tę spółkę zależną i że ta ostatnia nie była podmiotem niezależnym od skarżącej. Należy zatem uznać, jak wynika z pkt 86 powyżej, że warunki umieszczenia nazwy skarżącej w wykazie na podstawie kryterium (i) jako podmiotu są spełnione w zakresie, w jakim wykazano, że jej spółka zależna, Pozitiv Teknolodzhiz, posiada licencję FSB. Wynika z tego, że okoliczność, iż numer identyfikacji podatkowej znajdujący się na licencjach FSB przedstawionych w załącznikach B.27 i B.28 do odpowiedzi na skargę nie odpowiada numerowi identyfikacji podatkowej skarżącej jako osoby prawnej, jest bez znaczenia dla celów wykazania, że skarżąca jako podmiot spełnia warunki umieszczenia jej nazwy w wykazach na podstawie kryterium (i). Z powyższego wynika, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, uznając, że skarżąca, zwana inaczej Positive Technologies, jest podmiotem posiadającym licencję FSB. Pozostałe argumenty skarżącej nie podważają tego wniosku. Po pierwsze, skarżąca opiera się na oświadczeniu jej dyrektora operacyjnego, aby twierdzić, że nie posiada żadnej licencji FSB. We wspomnianym oświadczeniu z dnia 12 września 2023 r. dyrektor operacyjny skarżącej poświadczył, że Positive Group PAO, której numer identyfikacji podatkowej to 9718077239, nie posiada i nigdy nie posiadała licencji wydanej przez FSB ani jakikolwiek inny organ rządowy. Należy stwierdzić, że oświadczenie to nie ma znaczenia w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim dotyczy ono skarżącej jako osoby prawnej, a nie podmiotu, o którym mowa w aktach pierwotnych i w pierwszych aktach utrzymujących. Po drugie, skarżąca utrzymuje, że z dokumentu nr 1 pierwszych akt dowodowych, zawierającego stronę informacyjną pochodzącą z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios, z dnia 13 lutego 2023 r., wynika, że nie posiada ona żadnej licencji. Podnosi ona, że ta strona informacyjna zawsze wymienia licencje posiadane przez dane przedsiębiorstwa oraz działalność, w odniesieniu do której zostały one wydane. W tym względzie należy przypomnieć, że licencja FSB, którą wskazano w dokumencie nr 2, znajduje się w posiadaniu Pozitiv Teknolodzhiz, spółki zależnej skarżącej. Tak więc okoliczność, że licencja ta nie pojawia się w wyciągu z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios dotyczącym skarżącej jako osoby prawnej, nie może dowodzić, że podmiot, o którym mowa w uzasadnieniu umieszczenia w wykazie, nie posiadał licencji FSB. Po trzecie, skarżąca podnosi, że dokument nr 1, zawierający dotyczącą skarżącej stronę informacyjną pochodzącą z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios, jest nowszy, a zatem bardziej istotny niż dokument nr 2, który nie jest już dostępny od września 2023 r. W celu wykazania, że dokument nr 2 jest nieaktualny i nie jest już dostępny od września 2023 r., skarżąca przedstawia w załączniku C.14 do repliki stronę internetową „pt.security.com” z dnia 8 lutego 2024 r., wskazującą „not found” (nie odnaleziono). Tymczasem należy stwierdzić, że załącznik ten nie ma żadnej mocy dowodowej. Po pierwsze, nic nie pozwala na stwierdzenie, że strona internetowa znajdująca się w załączniku C.14 do repliki odpowiada witrynie internetowej „pt.security.com” przedstawionej w dokumencie nr 2. Po drugie, biorąc pod uwagę datę tego załącznika, nie można wykluczyć, że ewentualne usunięcie strony z witryny internetowej „pt.security.com”, na której wskazano licencje posiadane przez Positive Technologies, nastąpiło po wniesieniu niniejszej skargi. Po czwarte, skarżąca podnosi, że oświadczenie, które opublikowała w prasie, przedstawione w załączniku B.29 do odpowiedzi na skargę, nie może być interpretowane jako uznanie faktu posiadania przez nią licencji FSB. Załącznik B.29 do odpowiedzi na skargę zawiera cztery artykuły prasowe opublikowane w różnych witrynach internetowych, o których mowa w pkt 189 powyżej, dotyczące decyzji Rady o nałożeniu sankcji na Positive Technologies. Witryny internetowe „rg.ru” i „xakep.ru” oraz witryna internetowa MNIAP wspominają o oświadczeniu przypisanym Positive Technologies, zgodnie z którym „[d]ecyzję U[nii] o nałożeniu sankcji na Positive Technologies oparto na fakcie, że przedsiębiorstwo to posiada licencję FSB Federacji Rosyjskiej” i zgodnie z którym „[p]rzyznanie licencji FSB jest warunkiem wstępnym pracy wszystkich głównych uczestników rynku cyberbezpieczeństwa”. Należy przypomnieć, jak wskazano w pkt 188 powyżej, że skarżąca wskazuje, iż jest autorem tego oświadczenia. Cytat jest nieco inny w artykule opublikowanym w witrynie internetowej „cnews.ru”, zgodnie z którym „[p]rzedstawiciele [skarżącej] powiedzieli, że decyzja Unii w odniesieniu do przedsiębiorstwa opierała się na fakcie, że posiada ono licencję FSB”. Tymczasem, po pierwsze, w skardze sama skarżąca przedstawia się pod nazwą Positive Technologies jako lider rynku cyberbezpieczeństwa, co zgodnie z tym oświadczeniem oznacza, że posiada ona licencję FSB. Po drugie, w żadnym miejscu tego oświadczenia skarżąca nie kwestionuje, że posiada licencję FSB, co uznaje ona za powód umieszczenia jej nazwy lub nazwy Positive Technologies w spornych wykazach. Ponadto, co się tyczy argumentu skarżącej, zgodnie z którym Rada nie wykazała, że skarżąca faktycznie uczestniczyła w wojnie informacyjnej prowadzonej przez Federację Rosyjską ani że rozwijała technologie dla rosyjskich służb bezpieczeństwa, wystarczy przypomnieć, że nie chodzi tu o warunek stosowania kryterium (i). Rada nie miała bowiem obowiązku przedstawienia dowodu na faktyczną skuteczną współpracę skarżącej z rosyjskimi służbami bezpieczeństwa, a zatem argument ten należy oddalić jako bezskuteczny. W tym względzie argumenty skarżącej zmierzające do zakwestionowania dokumentów nr 3–5 zawartych w pierwszych aktach dowodowych są również nieistotne dla sprawy. W dokumentach tych wspomniano bowiem o sankcjach nałożonych przez Stany Zjednoczone Ameryki na skarżącą w 2021 r. ze względu na fakt, że organizowała ona coroczne konferencje, które miały zostać wykorzystane jako miejsce naboru do FSB i GRU. Dokumenty te nie są jednak istotne dla wykazania, że skarżąca spełniała warunki przewidziane w kryterium (i). Z całości powyższych rozważań wynika, że Rada nie popełniła błędu w ocenie w aktach pierwotnych i w pierwszych aktach utrzymujących, uznając, że skarżąca spełniała warunki zastosowania kryterium (i), i w konsekwencji umieszczając nazwę skarżącej w spornych wykazach i pozostawiając ją w tych wykazach. W przedmiocie drugich aktów utrzymujących Należy przypomnieć, że w drugich aktach utrzymujących pozostawiono nazwę skarżącej w spornych wykazach z tego samego powodu co ten wskazany w aktach pierwotnych i w pierwszych aktach utrzymujących. W piśmie dostosowującym żądania dotyczącym drugich aktów utrzymujących, złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 22 maja 2024 r., skarżąca ograniczyła się do odesłania do argumentów, które podniosła w odniesieniu do aktów pierwotnych i pierwszych aktów utrzymujących. W związku z tym z tych samych powodów, co powody przedstawione w pkt 184–240 powyżej, należy stwierdzić, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, utrzymując nazwę skarżącej w spornych wykazach w drugich aktach utrzymujących. W przedmiocie trzecich aktów utrzymujących Przyjmując trzecie akty utrzymujące, Rada pozostawiła nazwę skarżącej w spornych wykazach pod nazwą „Positive Group PJSC | (inne nazwy: Positive technologies | Gruppa Pozitiva” i zmieniła powód umieszczenia w wykazach na podstawie kryterium (i). Powód ten, przytoczony w pkt 24 powyżej, wskazuje, że skarżąca jest spółką holdingową konglomeratu, w którego skład wchodzi Pozitiv Teknolodzhiz, która prowadzi działalność w rosyjskim sektorze informatycznym i posiada licencję FSB, i że w konsekwencji skarżąca jest podmiotem działającym w rosyjskim sektorze informatycznym i posiada licencję FSB. Ponadto, aby uzasadnić przyjęcie wobec skarżącej trzecich aktów utrzymujących, Rada oparła się na trzecich aktach dowodowych. W pierwszej kolejności, co się tyczy pierwszego warunku przewidzianego w kryterium (i), należy stwierdzić, że dokument nr 3 zawarty w trzeciej aktach dowodowych zawiera wyciąg ze strony informacyjnej dotyczącej Pozitiv Teknolodzhiz, pochodzący z bazy danych przedsiębiorstw Ready Ratios, wskazujący, że prowadzi ona działalność w sektorze programowania informatycznego. Ponadto dokumenty nr 6 i 7 zawarte w trzecich aktach dowodowych są stronami z witryny internetowej „pt.security.com” z dnia 3 lipca 2024 r., z których wynika, że Pozitiv Teknolodzhiz jest spółką zależną należącą w 100 % do skarżącej i że prowadzi ona działalność w rosyjskim sektorze informatycznym. Wynika stąd, że Pozitiv Teknolodzhiz jest spółką zależną, w pełni kontrolowaną przez skarżącą, prowadzącą działalność w rosyjskim sektorze informatycznym. W tym względzie należy przypomnieć, że z pkt 220–223 powyżej wynika, że skarżąca posiada 100 % udziałów w swojej spółce zależnej Pozitiv Teknolodzhiz i mają one tego samego dyrektora i ten sam adres, czego skarżąca nie kwestionuje, i że Rada mogła zatem zasadnie uznać, iż tworzyły one jeden podmiot. W związku z tym należy stwierdzić, że Rada wystarczająco wykazała na podstawie trzecich akt dowodowych, że w dniu przyjęcia trzecich aktów utrzymujących skarżąca była „podmiotem działającym w rosyjskim sektorze informatycznym” i że, z tego względu, spełniała pierwszy warunek przewidziany w kryterium (i), czego skarżąca nie kwestionuje. W drugiej kolejności, w piśmie dostosowującym żądania dotyczącym trzecich aktów utrzymujących, skarżąca podnosi w istocie, że Rada popełniła błąd w ocenie, uznając, iż skarżąca spełniała drugi warunek przewidziany w kryterium (i), dotyczący posiadania licencji FSB. Po pierwsze, skarżąca podnosi, że jej nazwa nie może zostać umieszczona w spornych wykazach na podstawie domniemanego posiadania licencji FSB przez jedną z jej spółek zależnych. Literalna wykładnia kryterium (i) wymagałaby, aby podmiot, o którym mowa, sam był posiadaczem licencji FSB. Utrzymuje ona, że w stosunkach między spółką dominującą a spółką zależną każdy podmiot jest odrębny pod względem prawnym, a zachowania spółki zależnej nie można automatycznie przypisać spółce dominującej. Licencja udziela zezwolenia jedynie osobie prawnej, której została wydana. Po pierwsze, należy przypomnieć, że trzecie akty utrzymujące nie dotyczą skarżącej jako „osoby prawnej”, lecz jako „podmiotu”. W związku z tym okoliczność, że skarżąca posiada osobowość prawną odrębną od jej spółki zależnej, jest bez znaczenia dla wykazania, że skarżąca spełnia warunki umieszczenia jej nazwy w wykazach na podstawie kryterium (i). Po drugie, wbrew temu, co twierdzi skarżąca, zastosowanie kryterium (i) nie oznacza przypisania zachowania spółki zależnej spółce dominującej. Należy przypomnieć, że zastosowanie kryterium (i) nie wymaga udowodnienia szczególnego zachowania ani skarżącej, ani jej spółki zależnej, lecz jedynie wykazania posiadania licencji FSB przez podmiot objęty środkami ograniczającymi. W związku z tym argument, zgodnie z którym okoliczność, że licencja udzielona osobie prawnej nie może być wykorzystywana przez inny podmiot, a mianowicie spółkę dominującą lub inną spółkę zależną, jest nieistotny dla sprawy. Ponadto należy przypomnieć, że z pkt 249 powyżej wynika, iż Rada słusznie uznała, że Pozitiv Teknolodzhiz i skarżąca stanowią jeden podmiot. W związku z tym, w tych okolicznościach, jak wynika z pkt 86 powyżej, warunki umieszczenia nazwy skarżącej w wykazach na podstawie kryterium (i) jako podmiotu są spełnione, jeżeli zostanie wykazane, że jej spółka zależna, Pozitiv Teknolodzhiz, spełnia te warunki. Po drugie, skarżąca podnosi, że trzecie akta dowodowe nie zawierają żadnej istotnej informacji dotyczącej faktu, że Pozitiv Teknolodzhiz posiada licencję FSB. W celu wykazania, że Pozitiv Teknolodzhizhiz posiadała licencję FSB, Rada oparła się na szeregu dokumentów zawartych w trzecich aktach dowodowych. Dokument nr 2, który znajdował się już w pierwszych aktach dowodowych i o którym mowa w pkt 201 powyżej, stanowi wyciąg z prezentacji PowerPoint opublikowanej w witrynie internetowej Positive Technologies, „ptsecurity.com”, ukazujący różne licencje posiadane przez Positive Technologies, w tym licencję FSB. Dokument nr 8, identyczny z dokumentem, o którym mowa w pkt 211 powyżej, zawiera wyciąg z tej samej witryny internetowej z 2018 r., do którego Rada uzyskała dostęp w dniu 3 lipca 2024 r., w którym znajduje się wykaz licencji i certyfikatów posiadanych przez Positive Technologies, w tym „licencja FSB Rosji dotycząca pracy z narzędziami ochrony kryptograficznej” i „licencja FSB Rosji dotycząca wykonywania prac wykorzystujących informacje stanowiące tajemnicę państwową”, a także kopie tych dwóch licencji. Dokument nr 9, identyczny z dokumentem, o którym mowa w pkt 210 powyżej, zawiera również wyciąg z witryny internetowej „ptsecurity.com”, z dnia 20 listopada 2014 r., do którego Rada miała dostęp w listopadzie 2023 r., zatytułowany „Positive Technologies received a license from the FSB, allowing work with cryptographic protection tools” (Positive Technologies uzyskała od FSB licencję upoważniającą ją do pracy z narzędziami ochrony kryptograficznej), wskazujący działania, na które licencja ta została wydana. W tym samym wyciągu Positive Technologies zapowiedziała odnowienie licencji FSB wydanej na wykonanie prac związanych z wykorzystaniem informacji stanowiących tajemnice państwowe. Skarżąca podnosi, że dokument nr 2 jest ledwo czytelny i nie pozwala na określenie rodzaju rozpatrywanej licencji ani osoby, która ją posiada, ani tego, czy licencja była jeszcze ważna w dniu przyjęcia trzecich aktów utrzymujących. Tymczasem należy przypomnieć, jak wynika z pkt 204 i 205 powyżej, że strona z witryny internetowej Positive Technologies, zawarta w dokumencie nr 2 wskazuje, iż spółka ta posiada licencję FSB, i że fakt, iż rodzaj licencji nie jest czytelny, jest nieistotny. W trzecich aktach dowodowych dokument nr 2 został uzupełniony dokumentem nr 8, który zawiera wykaz wyraźnie wskazujący różne licencje posiadane przez Positive Technologies oraz kopię dwóch licencji FSB, których tłumaczenie skarżąca przedstawiła w załączniku C.15 do repliki. Tymczasem, jak zostało już stwierdzone w pkt 219 powyżej, numer identyfikacji podatkowej znajdujący się na tych licencjach odpowiada numerowi identyfikacji podatkowej Pozitiv Teknolodzhiz, wymienionemu na wyciągu z bazy danych Ready Ratios dotyczącym tej ostatniej, zawartemu w dokumencie nr 3 trzecich akt dowodowych. Co się tyczy pierwszej licencji FSB, dotyczącej działań przy użyciu narzędzi kryptograficznych, która została wydana przez FSB na rzecz Pozitiv Teknolodzhiz w dniu 10 listopada 2014 r., skarżąca utrzymuje, że Rada nie wykazała, iż licencja ta nadal obowiązywała w dniu przyjęcia trzecich aktów utrzymujących. W tym względzie należy stwierdzić, że licencja FSB znajdująca się w dokumencie nr 8 została wydana przez FSB na czas nieokreślony i że Rada mogła zasadnie dojść do wniosku, że w chwili przyjęcia trzecich aktów utrzymujących Pozitiv Teknolodzhiz była jeszcze jej posiadaczem. Ponadto należy przypomnieć, że ponieważ kryterium (i) przewiduje posiadanie licencji FSB niezależnie od jej charakteru, argumenty skarżącej dotyczące charakteru tej licencji na szyfrowanie są bezskuteczne. Co się tyczy drugiej licencji FSB, wydanej przez FSB na rzecz Pozitiv Teknolodzhiz w dniu 28 kwietnia 2015 r., ważnej do dnia 8 kwietnia 2020 r., na wykonywanie prac wykorzystujących informacje stanowiące tajemnicę państwową, skarżąca utrzymuje, że licencja ta wygasła. W tym względzie należy zauważyć, że Rada uwzględniła dokument nr 9 zawarty w trzecich aktach dowodowych, wskazujący, że licencja ta została przyznana Pozitiv Teknolodzhiz w następstwie wniosku o odnowienie poprzedniej licencji. Rada wskazuje, że jest zatem prawdopodobne, iż Pozitiv Teknolodzhiz wystąpiła o odnowienie tej licencji i je uzyskała. Wbrew temu, co twierdzi skarżąca, okoliczność, że dokument nr 9 pochodzi z 2014 r., nie wystarcza do stwierdzenia, że nie ma on już znaczenia w dniu przyjęcia trzecich aktów utrzymujących. Dokument ten pozwala bowiem wykazać, że w 2014 r. Positive Technologies ogłosiła odnowienie tej drugiej licencji FSB. Tymczasem należy przypomnieć, że zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 175 i 176 powyżej do Rady należy wykazanie zasadności powodów wysuniętych wobec skarżącej w chwili przyjęcia trzecich aktów utrzymujących i że instytucja ta czyni zadość ciężarowi dowodu, jeżeli przedstawia łańcuch wystarczająco konkretnych, precyzyjnych i spójnych poszlak. Ponadto zgodnie z orzecznictwem przytoczonym w pkt 111, 177 i 179 powyżej należy wziąć pod uwagę trudności w dostępie do dowodów lub niektórych informacji, w szczególności biorąc pod uwagę sytuację konfliktu między Federacją Rosyjską a Ukrainą. W tym względzie z wyciągu z bazy danych Ready Ratios dotyczącego Pozitiv Teknolodzhiz, przedstawionego w załączniku do dupliki, wynika, że część dotycząca licencji posiadanych przez tę spółkę została usunięta na podstawie rosyjskiej ustawy federalnej i zawiera wzmiankę „dostęp do tych informacji jest ograniczony”. Otóż Rada mogła racjonalnie uznać, że usunięcie tej części nie byłoby konieczne, gdyby Pozitiv Teknolodzhiz nie posiadała żadnej licencji. Wynika z tego, że Rada oparła się na całości dowodów wystarczająco wiarygodnych, aby umożliwić jej racjonalne uznanie, że Pozitiv Teknolodzhiz wniosła o odnowienie drugiej licencji w celu wykonania prac wykorzystujących informacje stanowiące tajemnicę państwową po 2020 r. i że była ona nadal jej posiadaczem w dniu przyjęcia trzecich aktów utrzymujących. Skarżąca nie przedstawia zaś żadnego dowodu, który mógłby podważyć tę ocenę. Zapytana o to na rozprawie, wielokrotnie twierdziła, że nie posiada informacji na temat tego, czy Pozitiv Teknolodzhiz posiada licencję FSB, czy też nie. Z powyższego wynika, że dokumenty zawarte w trzecich aktach dowodowych wykazują w sposób wymagany prawem, że Pozitiv Teknolodzhiz, spółka zależna należąca w całości do skarżącej, posiadała licencję FSB w dniu przyjęcia trzecich aktów utrzymujących. Należy zatem uznać, że Rada wykazała, że skarżąca, zwana inaczej Positive Technologies, była podmiotem posiadającym licencję FSB i że spełniała drugi warunek przewidziany w kryterium (i). W związku z tym Rada nie popełniła błędu w ocenie w trzecich aktach utrzymujących, uznając, że skarżąca spełniała warunki zastosowania kryterium (i), i w konsekwencji utrzymując nazwę skarżącej w spornych wykazach. Z powyższego wynika, że zarzut trzeci należy oddalić. W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia prawa do obrony i obowiązku dokonania przeglądu decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w spornych wykazach Zarzut czwarty dzieli się zasadniczo na dwie części, z których pierwsza dotyczy naruszenia prawa do obrony, a druga – naruszenia przez Radę obowiązku dokonania przeglądu jej decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w spornych wykazach. W przedmiocie części pierwszej, dotyczącej naruszenia prawa do obrony W replice skarżąca podnosi w istocie, że Rada naruszyła jej prawo do obrony, przekazując jej z opóźnieniem drugie akta dowodowe. Po pierwsze, skarżąca zauważa, że drugie akta dowodowe, z dnia 16 maja 2023 r., czyli sprzed przyjęcia aktów pierwotnych, nie zostały jej przekazane przez Radę w odpowiedzi na jej wniosek z dnia 13 lipca 2023 r. o przekazanie jej akt stanowiących podstawę umieszczenia jej nazwy w wykazach załączonych do aktów pierwotnych. Po drugie, twierdzi ona, że w zakresie, w jakim drugie akta dowodowe zostały jej przekazane w następstwie jej wniosku z dnia 25 września 2023 r. o udzielenie dostępu do dokumentów uzasadniających pozostawienie jej nazwiska w spornych wykazach, zawierały one nowe elementy uzasadniające to pozostawienie. Rada miała zatem obowiązek przedstawienia jej tych dowodów przed przyjęciem pierwszych aktów utrzymujących. W tym względzie należy przypomnieć, że podczas kontroli środków ograniczających sądy Unii powinny zapewnić co do zasady pełną kontrolę zgodności z prawem ogółu aktów Unii w świetle praw podstawowych stanowiących integralną część porządku prawnego Unii. Do tych praw podstawowych zaliczają się w szczególności poszanowanie prawa do obrony i prawo do skutecznej ochrony sądowej (zob. wyrok z dnia 16 października 2024 r., CRA/Rada,T‑201/23, EU:T:2024:697, pkt 59, 60 i przytoczone tam orzecznictwo). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawo do bycia wysłuchanym w każdym postępowaniu, przewidziane w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty, które stanowi integralną część poszanowania prawa do obrony, gwarantuje każdej osobie możliwość użytecznego i skutecznego przedstawienia jej stanowiska w trakcie postępowania administracyjnego, zanim zostanie wydana decyzja, która mogłaby negatywnie wpłynąć na jej interesy (zob. wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 79). W odniesieniu do poszanowania prawa do bycia wysłuchanym z orzecznictwa wynika, że jeśli chodzi o początkową decyzję o umieszczeniu nazwiska osoby lub nazwy podmiotu w wykazie osób i podmiotów, których środki zostały zamrożone, Rada nie ma obowiązku uprzedniego poinformowania zainteresowanej osoby lub podmiotu o uzasadnieniu, jakie instytucja ta zamierza przyjąć jako podstawę umieszczenia tej osoby lub podmiotu w wykazie. Taki środek bowiem, aby jego skuteczność nie była zagrożona, musi mieć możliwość wykorzystania elementu zaskoczenia i być natychmiast zastosowany. Na wniosek skierowany do Rady zainteresowana osoba lub podmiot ma również prawo do przedstawienia własnego punktu widzenia w przedmiocie tych okoliczności już po przyjęciu aktu (zob. wyrok z dnia 27 lipca 2022 r., RT France/Rada,T‑125/22, EU:T:2022:483, pkt 80 i przytoczone tam orzecznictwo). Natomiast w ramach postępowania dotyczącego wydania w szczególności decyzji o pozostawieniu nazwiska osoby w wykazie zawartym w załączniku do aktu o zastosowaniu środków ograniczających poszanowanie prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej wymaga, by właściwy organ Unii poinformował zainteresowaną osobę o materiałach, jakimi dysponuje on przeciwko wspomnianej osobie dla celów uzasadnienia swojej decyzji, po to, aby osoba ta mogła bronić swoich praw w najlepszych możliwych warunkach oraz w pełni świadome podjąć decyzję, czy celowe jest wniesienie sprawy do sądu Unii. Podczas tego powiadomienia właściwy organ Unii powinien umożliwić tej osobie użyteczne przedstawienie jej stanowiska w odniesieniu do przedstawionego wobec niej uzasadnienia (wyroki: z dnia 10 maja 2016 r., Mikhalchanka/Rada,T‑693/13, EU:T:2016:283, pkt 46, 47; z dnia 12 lutego 2020 r., Amisi Kumba/Rada,T‑163/18, EU:T:2020:57, pkt 50; zob. również podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 111, 112). Prawo do bycia wysłuchanym przed przyjęciem aktów, na mocy których nazwisko osoby lub nazwę podmiotu pozostawia się w wykazie osób lub podmiotów objętych środkami ograniczającymi, jest konieczne, gdy Rada przedstawiła w decyzji dotyczącej pozostawienia jej nazwiska w tym wykazie nowe okoliczności przeciwko tej osobie, a mianowicie okoliczności, które nie zostały uwzględnione w pierwotnej decyzji o umieszczeniu jej nazwiska w tym wykazie (zob. wyroki: z dnia 18 czerwca 2015 r., Ipatau/Rada,C‑535/14 P, EU:C:2015:407, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 102 i przytoczone tam orzecznictwo). Jednakże w sytuacji gdy pozostawienie nazwiska danej osoby lub nazwy danego podmiotu w wykazie osób lub podmiotów objętych środkami ograniczającymi opiera się na tych samych powodach co te, które uzasadniały przyjęcie pierwotnego aktu, a nie zostały uwzględnione w stosunku do niej nowe okoliczności, Rada nie jest zobowiązana, w celu poszanowania przysługującego tej osobie prawa do bycia wysłuchanym, do ponownego poinformowania jej o zgromadzonych przeciwko niej dowodach (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 103 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 4 września 2024 r., Shamalov/Rada, T‑651/22, niepublikowany, EU:T:2024:576, pkt 124 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie należy zauważyć, że drugie akta dowodowe zawierają sporządzony przez ESDZ dokument roboczy mający następujący przedmiot: „UKRAINE […], Underlying/supporting evidence – Horizontal Evidence Pack – status based IT – territorial integrity regime” (UKRAINA […], dowody leżące u podstaw/na poparcie – Dowody horyzontalne – status oparty na informatyce – system integralności terytorialnej). Ten dokument roboczy został przedstawiony Radzie na poparcie jej zamiaru wprowadzenia nowego kryterium przyjęcia środków ograniczających wobec osób prawnych, podmiotów lub organów działających w rosyjskim sektorze informatycznym, posiadających licencję wydaną przez FSB lub rosyjskie ministerstwo przemysłu i handlu. Dokument ten zawiera różne źródła dotyczące rosyjskich zagrożeń w dziedzinie informacji i technologii informacyjnych, licencji FSB oraz licencji na „broń i sprzęt wojskowy” wydanej przez rosyjskie ministerstwo przemysłu i handlu. Należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to Rada, że drugie akta dowodowe stanowią dokument roboczy ESDZ sporządzony na poparcie wprowadzenia kryterium (i), lecz nie zawierają żadnego dowodu dotyczącego indywidualnej sytuacji skarżącej lub umieszczenia jej nazwy w spornych wykazach, co skarżąca przyznała na rozprawie. Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawa do bycia wysłuchanym w ramach postępowania administracyjnego dotyczącego konkretnej osoby, którego należy przestrzegać nawet w braku jakichkolwiek uregulowań proceduralnych, nie można przenieść na grunt procedury przewidzianej w art. 29 TUE i procedury przewidzianej w art. 215 TFUE, prowadzącej, jak w niniejszym przypadku, do przyjęcia środków o charakterze generalnym. Żaden przepis nie zobowiązuje bowiem Rady do informowania każdej osoby potencjalnie objętej nowym kryterium o charakterze generalnym o przyjęciu tego kryterium (zob. wyrok z dnia 13 września 2023 r., Wenezuela/Rada, T‑65/18 RENV, EU:T:2023:529, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo). W związku z tym, ponieważ drugie akta dowodowe nie zawierały żadnego dowodu obciążającego, który posłużył za podstawę umieszczenia i pozostawienia nazwy skarżącej w spornych wykazach, Rada nie miała obowiązku przekazania go skarżącej na podstawie orzecznictwa przytoczonego w pkt 284–286 powyżej – ani w odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 13 lipca 2023 r., ani przed przyjęciem pierwszych aktów utrzymujących. Skarżąca nie może zatem skutecznie powoływać się na naruszenie jej prawa do obrony. W konsekwencji część pierwszą zarzutu należy oddalić, bez konieczności orzekania w przedmiocie argumentów Rady zmierzających do zakwestionowania jej dopuszczalności. W przedmiocie części drugiej, dotyczącej naruszenia przez Radę obowiązku dokonania przeglądu decyzji o umieszczeniu nazwy skarżącej w spornych wykazach – W przedmiocie pierwszych aktów utrzymujących Skarżąca podnosi, że Rada naruszyła przewidziany w art. 6 decyzji 2014/145 i w art. 14 rozporządzenia nr 269/2014 obowiązek regularnego dokonywania przeglądu swej decyzji o umieszczeniu w wykazach nazwisk lub nazw osób lub podmiotów objętych środkami ograniczającymi w celu upewnienia się, że środki te są nadal odpowiednie. Skarżąca utrzymuje, że właściwa analiza dowodów przedstawionych na poparcie umieszczenia jej nazwy w spornych wykazach wykazałaby, że nie posiadała ona licencji FSB, i powinna była doprowadzić do usunięcia jej nazwy z rozpatrywanych wykazów. Artykuł 6 akapit trzeci decyzji 2014/145 stanowi, że „[n]iniejsza decyzja jest przedmiotem stałego przeglądu”. Artykuł 14 ust. 4 rozporządzenia nr 269/2014 wskazuje, że „[w]ykaz znajdujący się w załączniku I poddawany jest regularnie przeglądowi, co najmniej co 12 miesięcy”. Należy przypomnieć, że środki ograniczające mają charakter zabezpieczający oraz z definicji tymczasowy, ich ważność zaś jest uzależniona od trwania okoliczności faktycznych i prawnych, które spowodowały ich przyjęcie, a także od konieczności ich utrzymania w celu realizacji związanego z nimi celu. Do Rady należy zatem, w ramach okresowego przeglądu tych środków ograniczających, dokonanie aktualnej oceny sytuacji i podsumowanie wpływu danych środków, tak aby ustalić, czy umożliwiły one osiągnięcie celów zakładanych przez pierwotne umieszczenie danych osób i podmiotów w spornym wykazie lub też czy nadal możliwe jest wyciągnięcie takich samych wniosków w odniesieniu do tych osób i podmiotów (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 168 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 29 maja 2024 r., Belavia/Rada,T‑116/22, EU:T:2024:334, pkt 76 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 11 września 2024 r., Tokareva/Rada,T‑744/22, EU:T:2024:608, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo). Należy również przypomnieć, że w celu uzasadnienia pozostawienia nazwiska danej osoby w wykazie Radzie nie zabroniono opierania się na tych samych dowodach co te, które uzasadniały pierwotne umieszczenie, ponowne umieszczenie lub wcześniejsze pozostawienie nazwiska danej osoby w tym wykazie, pod warunkiem że, po pierwsze, powody umieszczenia w wykazie pozostają niezmienione, a po drugie, kontekst nie zmienił się w taki sposób, że dowody te stały się nieaktualne. Wspomniany kontekst obejmuje nie tylko sytuację państwa, w odniesieniu do którego system środków ograniczających został ustanowiony, lecz również szczególną sytuację danej osoby (zob. wyroki: z dnia 15 listopada 2023 r., OT/Rada,T‑193/22, EU:T:2023:716, pkt 169 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 29 maja 2024 r., Belavia/Rada,T‑116/22, EU:T:2024:334, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym z dnia 26 czerwca 2023 r., o którym mowa w pkt 9 powyżej, informowało osoby, podmioty i organy objęte środkami ograniczającymi przewidzianymi w aktach pierwotnych, że mogą one złożyć do Rady, przed dniem 14 lipca 2023 r., wniosek o dokonanie przeglądu decyzji o umieszczeniu ich nazwisk w wykazach załączonych do tych aktów. Tymczasem, po pierwsze, skarżąca nie skorzystała z przyznanej jej możliwości zwrócenia się do Rady z wnioskiem o dokonanie przeglądu decyzji o umieszczeniu jej nazwy w spornych wykazach po przyjęciu aktów pierwotnych. Po drugie, należy zauważyć, że w celu przyjęcia pierwszych aktów utrzymujących Rada oparła się na tym samym uzasadnieniu co to, które uzasadniało przyjęcie aktów pierwotnych, i oparła się na pierwszych aktach dowodowych, przy czym w odniesieniu do skarżącej nie zostały uwzględnione nowe dowody. Ponadto z analizy zarzutu trzeciego wynika, że Rada nie popełniła błędu w ocenie, uznając w dniu przyjęcia pierwszych aktów utrzymujących, że sytuacja na Ukrainie była nadal poważna i że skarżąca spełniała warunki przewidziane w kryterium (i). W związku z tym skarżąca nie może skutecznie twierdzić, że Rada naruszyła ciążący na niej obowiązek przeglądu przed przyjęciem pierwszych aktów utrzymujących. – W przedmiocie drugich aktów utrzymujących Skarżąca podnosi, że przed przyjęciem drugich aktów utrzymujących Rada nie dokonała przeglądu kwestii, czy powód umieszczenia nazwy skarżącej w spornych wykazach był nadal istotny, i nie uwzględniła uwag przedstawionych przez skarżącą, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 3 decyzji 2014/145 i art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 269/2014. We wniosku o dokonanie przeglądu z dnia 1 listopada 2023 r. skarżąca wyraźnie wyjaśniła, że błędne zrozumienie przez Radę rosyjskiego systemu udzielania licencji doprowadziło Radę do nieprawidłowego zastosowania kryterium (i), i wykazała, że nie jest objęta tym kryterium. Skarżąca wskazuje, że Rada ograniczyła się do stwierdzenia w piśmie z dnia 13 marca 2024 r., że nie może zaakceptować jej interpretacji kryterium (i), nie podejmując dyskusji ani nie przedstawiając wyjaśnień. Rada nie uwzględniła dotyczącego jej dowodu, a mianowicie wyciągu z bazy danych Ready Ratios, wykazującego, że nie posiadała ona żadnej licencji FSB. Twierdzi ona, że gdyby Rada zbadała dostarczone jej przez nią informacje i dokonała przeglądu swojej decyzji, nie pozostawiłaby jej nazwy w spornych wykazach. Artykuł 3 ust. 3 decyzji 2014/145 i art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 269/2014 stanowią, co następuje: „W przypadku gdy zostaną zgłoszone uwagi lub przedstawione istotne nowe dowody, Rada dokonuje przeglądu decyzji, o której mowa w ust. 1, i odpowiednio informuje daną osobę, dany podmiot lub dany organ”. W razie sformułowania przez zainteresowaną osobę uwag w przedmiocie uzasadnienia na właściwym organie Unii ciąży obowiązek starannego i bezstronnego zbadania zasadności podnoszonych powodów w świetle tych uwag i dołączonych do nich ewentualnych dowodów odciążających (wyroki: z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 114; z dnia 6 czerwca 2018 r., Arbuzov/Rada,T‑258/17, EU:T:2018:331, pkt 61). O ile poszanowanie prawa do obrony i prawa do bycia wysłuchanym wymaga, by instytucje Unii umożliwiły osobie, której dotyczy niekorzystny akt, skuteczne przedstawienie jej stanowiska, o tyle nie może ono wymagać od nich uwzględnienia tego stanowiska (wyroki: z dnia 27 września 2018 r., Ezz i in./Rada, T‑288/15, EU:T:2018:619, pkt 330; z dnia 11 września 2024 r., Mordashova/Rada, T‑497/22, niepublikowany, EU:T:2024:604, pkt 70). W związku z tym sam fakt, że Rada nie stwierdziła braku zasadności przedłużenia obowiązywania środków ograniczających ani nawet nie uznała za użyteczne przeprowadzenia weryfikacji w świetle uwag przedstawionych przez skarżącą, nie może oznaczać, że takie uwagi nie zostały uwzględnione (wyrok z dnia 11 września 2024 r., Mordashova/Rada, T‑497/22, niepublikowany, EU:T:2024:604, pkt 71; zob. również podobnie wyrok z dnia 27 września 2018 r., Ezz i in./Rada, T‑288/15, EU:T:2018:619, pkt 331). Ponadto Rada nie jest zobowiązana do ustosunkowania się do uwag przedstawionych przez daną osobę lub dany podmiot przed przyjęciem planowanych środków ograniczających (wyroki: z dnia 31 stycznia 2019 r., Islamic Republic of Iran Shipping Lines i in./Rada, C‑225/17 P, EU:C:2019:82, pkt 92; z dnia 11 września 2024 r., Mordashova/Rada, T‑497/22, niepublikowany, EU:T:2024:604, pkt 72). W niniejszej sprawie ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym z dnia 14 września 2023 r., o którym mowa w pkt 13 powyżej, informowało osoby i podmioty objęte środkami ograniczającymi przewidzianymi w pierwszych aktach utrzymujących, że mogą one złożyć do Rady, przed dniem 2 listopada 2023 r., wniosek o dokonanie przeglądu decyzji o umieszczeniu ich nazwisk lub nazw w wykazach załączonych do tych aktów. Ponadto w dniu 31 października 2023 r., w odpowiedzi na wniosek skarżącej, Rada ponownie przekazała jej kopię pierwszych akt dowodowych i przekazała jej drugie akta dowodowe. Pismem z dnia 1 listopada 2023 r. skarżąca skierowała do Rady wniosek o przegląd decyzji o pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach na mocy pierwszych aktów utrzymujących. Pismem z dnia 13 marca 2024 r. Rada odpowiedziała na uwagi skarżącej i oddaliła jej wniosek o dokonanie przeglądu. Rada wskazała zasadniczo, że uwagi skarżącej dotyczące wykładni kryterium (i) oraz uwagi dotyczące okoliczności, że nie posiadała ona licencji FSB, były identyczne z argumentami podniesionymi w ramach niniejszej skargi, i odesłała do argumentów przedstawionych w odpowiedzi na skargę. Potwierdziła również, że z pierwszych akt dowodowych wynika, iż skarżąca, jako podmiot, posiada licencję FSB. W konsekwencji w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 306 i 307 powyżej skarżąca niesłusznie zarzuca Radzie, że ta naruszyła ciążący na niej obowiązek ponownego zbadania jej sytuacji przed przyjęciem drugich aktów utrzymujących. Ponadto z orzecznictwa przytoczonego w pkt 308 powyżej wynika, że skarżąca nie może skutecznie zarzucać Radzie, że nie rozpoczęła ona dyskusji na temat wykładni kryterium (i) oraz rozważań dotyczących licencji związanych z „tajemnicami państwowymi” zawartych w sprawozdaniu biegłego załączonym do repliki. W tym względzie należy zauważyć, że owo sprawozdanie biegłego z dnia 7 lutego 2024 r. nie zostało przedstawione przez skarżącą na poparcie jej wniosku o dokonanie przeglądu z dnia 1 listopada 2023 r. – W przedmiocie trzecich aktów utrzymujących Skarżąca podnosi, że przed przyjęciem trzecich aktów utrzymujących Rada naruszyła obowiązek przeprowadzenia odpowiedniej analizy decyzji o pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach, tym bardziej że przyznaje ona w zawartym w tych aktach zmienionym uzasadnieniu umieszczenia w wykazie, że skarżąca nie jest posiadaczem licencji FSB, a zatem nie spełnia warunków kryterium (i). Skarżąca podnosi, że w piśmie z dnia 13 września 2024 r. Rada podtrzymała swoją ocenę, zgodnie z którą istniał związek między posiadaniem licencji FSB a uczestnictwem w działalności rosyjskich służb bezpieczeństwa, pomimo licznych przedstawionych przez nią dowodów i wyjaśnień. Należy wskazać, że ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym z dnia 13 marca 2024 r., o którym mowa w pkt 18 powyżej, informowało osoby i podmioty objęte środkami ograniczającymi przewidzianymi w drugich aktach utrzymujących, że mogą one złożyć do Rady, przed dniem 3 czerwca 2024 r., wniosek o dokonanie przeglądu decyzji o umieszczeniu ich nazwisk lub nazw w wykazach załączonych do tych aktów. W dniu 31 maja 2024 r. skarżąca skierowała do Rady wniosek o dokonanie przeglądu decyzji o pozostawieniu jej nazwy w spornych wykazach na mocy drugich aktów utrzymujących. W dniu 16 lipca 2024 r. Rada poinformowała skarżącą o zamiarze pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach na podstawie zmienionego uzasadnienia i przekazała skarżącej trzecie akta dowodowe. W dniu 31 lipca 2024 r. skarżąca przedstawiła Radzie uwagi dotyczące zamiaru Rady pozostawienia jej nazwy w spornych wykazach z uwagi na zmienione uzasadnienie. Pismem z dnia 13 września 2024 r. Rada odpowiedziała na uwagi skarżącej zawarte w pismach z dnia 31 maja i 31 lipca 2024 r. i oddaliła wniosek o dokonanie przeglądu. Rada wskazała, że zmienione uzasadnienie odzwierciedlało jej stanowisko od czasu przyjęcia aktów pierwotnych, a mianowicie że skarżąca i jej spółka zależna Pozitiv Tecknolodzhiz stanowiły jeden podmiot i że pierwsza z nich była posiadaczem licencji FSB, ponieważ licencja ta została wydana drugiej z nich. Rada wskazała, że trzecie akta dowodowe zawierały wystarczające dowody na to, że Pozitiv Tecknolodzhiz posiadała licencję FSB. Odesłała ona do swoich argumentów przedstawionych w ramach niniejszej skargi, podkreślając, że oparła się na licznych dowodach na poparcie swojej oceny, zgodnie z którą podmioty działające w rosyjskim sektorze informatycznym posiadające licencję FSB mogły być de facto zmobilizowane w celu wsparcia usług bezpieczeństwa, i dodała, że skarżąca nie przedstawiła dowodów, które mogłyby podważyć tę ocenę. W konsekwencji, w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 306 i 307 powyżej skarżąca niesłusznie zarzuca Radzie, że ta naruszyła ciążący na niej obowiązek ponownego zbadania jej sytuacji przed przyjęciem trzecich aktów utrzymujących, a także jej prawo do bycia wysłuchanym. Z powyższego wynika, że Rada wywiązała się ze swoich obowiązków dotyczących, po pierwsze, przeglądu sytuacji skarżącej w celu przedłużenia obowiązywania zastosowanych wobec niej środków ograniczających, a po drugie, poszanowania prawa skarżącej do bycia wysłuchaną w toku postępowań, które doprowadziły do przyjęcia aktów utrzymujących. Z powyższego wynika, że należy oddalić część drugą zarzutu, a tym samym zarzut czwarty. W świetle całości powyższych rozważań skargę należy oddalić w całości. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Zgodnie z art. 138 § 1 regulaminu postępowania państwa członkowskie i instytucje interweniujące w sprawie pokrywają własne koszty. Ponieważ w niniejszym przypadku skarżąca przegrała sprawę, należy obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Radę, zgodnie z jej żądaniem. Królestwo Niderlandów pokryje własne koszty.   Z powyższych względów SĄD (ósma izba w składzie powiększonym) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Positive Group PAO pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej.   3) Królestwo Niderlandów pokrywa własne koszty.   Kornezov De Baere Petrlík Kecsmár Kingston Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 września 2025 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło