T-578/22

POSTANOWIENIE SĄDU (pierwsza izba w składzie powiększonym) z dnia 6 września 2023 r. ( *1 ) Skarga o stwierdzenie nieważności – Prawo instytucjonalne – Przetwarzanie danych osobowych przez Europol – Rozporządzenie (UE) 2016/794 – Prerogatywy instytucjonalne EIOD – Legitymacja procesowa czynna – Skarga w części oczywiście niedopuszczalna, a w części oczywiście bezzasadna W sprawie T‑578/22 Europejski Inspektor Ochrony Danych (EIOD), którego reprezentowali D. Nardi, T. Zerdick, A. Buchta i F. Coudert, w charakterze pełnomocników, strona skarżąca, przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, który reprezentowali P. López-Carceller, I. Liukkonen i R. van de Westelaken, w charakterze pełnomocników, oraz Radzie Unii Europejskiej, którą reprezentowali J. Lotarski, K. Pleśniak i R. Meyer, w charakterze pełnomocników, strona pozwana, SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym), w składzie: D. Spielmann, prezes, V. Valančius, R. Mastroianni, M. Brkan i T. Tóth (sprawozdawca), sędziowie, sekretarz: V. Di Bucci, uwzględniając pisemny etap postępowania, w szczególności: – zarzut niedopuszczalności podniesiony na podstawie art. 130 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem przez Radę w odrębnym piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 12 grudnia 2022 r., – odpowiedź na skargę złożoną przez Parlament w dniu 13 grudnia 2022 r., – wnioski o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta złożone przez: Republikę Francuską w dniu 7 grudnia 2022 r., Republikę Federalną Niemiec w dniu 9 grudnia 2022 r., Komisję w dniu 20 grudnia 2022 r. oraz Królestwo Belgii i Królestwo Niderlandów w dniu 22 grudnia 2022 r., wydaje następujące Postanowienie W skardze wniesionej na podstawie art. 263 TFUE Europejski Inspektor Ochrony Danych (EIOD) wnosi o stwierdzenie nieważności art. 74a i 74b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępującego i uchylającego decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW (Dz.U. 2016, L 135, s. 53, zwanego dalej „pierwotnym rozporządzeniem w sprawie Europolu”), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/991 z dnia 8 czerwca 2022 r. w odniesieniu do współpracy Europolu z podmiotami prywatnymi, przetwarzania danych osobowych przez Europol w celu wspierania postępowań przygotowawczych oraz roli Europolu w zakresie badań naukowych i innowacji (Dz.U. 2022, L 169, s. 1, zwanego dalej „zmienionym rozporządzeniem w sprawie Europolu”) (zwanych dalej łącznie „zaskarżonymi przepisami”). Okoliczności powstania sporu W przedmiocie decyzji Inspektora z dnia 3 stycznia 2022 r. W następstwie dochodzenia z własnej inicjatywy i decyzji w sprawie upomnienia z dnia 17 września 2020 r. Inspektor wydał w dniu 3 stycznia 2022 r. wobec Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol) decyzję na podstawie art. 43 ust. 3 lit. e) pierwotnego rozporządzenia w sprawie Europolu, w której stwierdził, że „w planie działania przedstawionym przez Europol przewidziano dalsze przechowywanie zbiorów danych bez kategoryzacji, w związku z czym nie rozwiązano w nim kwestii naruszenia stwierdzonego w decyzji w sprawie upomnienia z dnia 17 września 2020 r.” oraz że „przetwarzanie przez Europol zbiorów danych bez kategoryzacji […] wyłącznie w celu pobierania odpowiednich informacji zgodnie z art. 18 ust. 3 i 5 oraz załącznikiem II.B do [pierwotnego] rozporządzenia w sprawie Europolu, a także zgodnie z zasadami minimalizacji danych i ograniczania przechowywania danych ([a]rt. 28 ust. 1 lit. c) i e) [pierwotnego] rozporządzenia w sprawie Europolu) nie może przekraczać maksymalnego okresu sześciu miesięcy od daty otrzymania wkładu”. Aby wesprzeć ten tok rozumowania, Inspektor wyjaśnił w szczególności, że „[w] braku wyraźnego przepisu prawnego określającego okres przechowywania przetwarzanych w tym celu danych osobowych […] należy dokonać wykładni per analogiam art. 18 ust. 6 [pierwotnego] rozporządzenia [w sprawie Europolu]”. Z decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r. wynika zatem, że EIOD nakazał Europolowi w istocie, by w odniesieniu do każdego wkładu otrzymanego od dnia 4 stycznia 2022 r. dokonał kategoryzacji osób, których dane dotyczą, w rozumieniu art. 18 ust. 5 pierwotnego rozporządzenia w sprawie Europolu, w terminie sześciu miesięcy od daty otrzymania wkładu i w terminie dwunastu miesięcy w odniesieniu do zbiorów danych istniejących w dniu 3 stycznia 2022 r., po upływie których to terminów Europol był zobowiązany usunąć te dane. W przedmiocie przyjęcia zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu W dniu 9 grudnia 2020 r. Komisja Europejska przedłożyła wniosek COM(2020) 796 final dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie 2016/794 w odniesieniu do współpracy Europolu z podmiotami prywatnymi, przetwarzania danych osobowych przez Europol w celu wspierania postępowań przygotowawczych oraz roli Europolu w zakresie badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wnioskiem dotyczącym rozporządzenia zmieniającego”). W opinii 4/2021 EIOD poparł wniosek dotyczący rozporządzenia zmieniającego z pewnymi zastrzeżeniami. W dniu 1 lutego 2022 r., w następstwie ostatnich negocjacji trójstronnych, do wniosku dotyczącego rozporządzenia zmieniającego dodano dwa nowe przepisy, a mianowicie art. 74a i 74b, które są przepisami przejściowymi dotyczącymi odpowiednio przetwarzania danych osobowych w celu wsparcia toczącego się postępowania przygotowawczego oraz przetwarzania danych osobowych będących w posiadaniu Europolu. W dniu 8 czerwca 2022 r. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej przyjęły zmienione rozporządzenie w sprawie Europolu. Brzmienie art. 74a i 74b zostało w tym rozporządzeniu utrzymane. Przepisy te określają w istocie warunki, zgodnie z którymi Europol powinien dokonać w określonym terminie kategoryzacji zbiorów danych znajdujących się w jego posiadaniu w chwili wejścia w życie zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu oraz określają warunki i procedury, zgodnie z którymi w celu wsparcia toczącego się konkretnego postępowania przygotowawczego dozwolone jest przetwarzanie danych osobowych nieodnoszących się do kategorii osób, których dane dotyczą, wymienionych w załączniku II do zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu i przekazanych Europolowi przed dniem 28 czerwca 2022 r. W sprawie korespondencji między Inspektorem a Europolem w następstwie przyjęcia zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu W dniu 15 czerwca 2022 r. Inspektor, uznając, że zakres jego decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r. oraz zakres art. 74a i 74b zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu nie są takie same, zwrócił się do Parlamentu, Rady i Komisji o dostarczenie mu dokumentów dotyczących związku między przepisami zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu a wcześniejszym użyciem przez niego uprawnień nadzorczych. Parlament i Rada odpowiedziały na ten wniosek pismami, odpowiednio z dnia 12 lipca i 25 lipca 2022 r. W dokumencie Rady nr 5370/22 z dnia 24 stycznia 2022 r. dotyczącym przygotowań do negocjacji trójstronnych wskazano, że „[n]iedawna decyzja [Inspektora], która mogłaby mieć konsekwencje operacyjne dla działań Europolu, potwierdza potrzebę szybkiego przyjęcia rozporządzenia”, że „[p]rezydencja zaproponowała delegacjom wprowadzenie nowego art. 74[a], który miałby na celu dokładniejsze wyjaśnienie sytuacji danych będących obecnie w posiadaniu Europolu, w szczególności w kontekście wyżej wymienionej decyzji [Inspektora] z dnia 3 stycznia 2022 r.” oraz że „na posiedzeniu w dniu 19 stycznia [2022 r.] wiele delegacji z zadowoleniem przyjęło zasady zawarte w tym wniosku, ale zatwierdzenie go przez komitet jest konieczne ze względu na jego niedawne przedstawienie i znaczenie, jakie sprawa ta stanowi w związku z decyzją [Inspektora]”. Pismem z dnia 15 lipca 2022 r. Inspektor zwrócił się do Europolu z pytaniem, czy w świetle art. 74a i 74b zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu jego decyzja z dnia 3 stycznia 2022 r. podlega nadal wykonaniu, czy też Europol uważa, że artykuły te zastąpiły lub zmieniły zakres tej decyzji. Pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. Europol odpowiedział Inspektorowi zasadniczo, że nadal wdraża niektóre punkty decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r., ale na tym etapie nie jest w stanie wypowiedzieć się na temat sytuacji na dzień 3 stycznia 2023 r. i przedłożenia nowych sprawozdań z wdrożenia na podstawie tej decyzji. W piśmie tym wspomniano również, że art. 74a i 74b zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu nie zostały zastosowane do niektórych wkładów, które zostały usunięte. Żądania stron W skardze Inspektor wnosi do Sądu o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji; – obciążenie „pozwanego” kosztami postępowania. W odpowiedzi na skargę Parlament wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi; – obciążenie Inspektora kosztami postępowania; – w przypadku uwzględnienia skargi – o utrzymanie w mocy skutków zaskarżonych przepisów. W zarzucie niedopuszczalności Rada wnosi do Sądu o: – odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej; – obciążenie Inspektora kosztami postępowania. W uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności Inspektor wnosi do Sądu o oddalenie tego podniesionego przez Radę zarzutu i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Co do prawa Zgodnie z art. 130 regulaminu postępowania przed Sądem, jeżeli pozwany wnosi w odrębnym piśmie o wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności skargi lub niewłaściwości Sądu bez rozpatrywania sprawy co do istoty, Sąd rozstrzyga w przedmiocie wniosku w możliwie najkrótszym czasie, a w odpowiednim przypadku – po otwarciu ustnego etapu postępowania. Ponadto zgodnie z art. 126 tego regulaminu, jeżeli Sąd jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi lub jeżeli skarga jest oczywiście niedopuszczalna albo prawnie oczywiście bezzasadna, Sąd może, na wniosek sędziego sprawozdawcy w każdej chwili orzec postanowieniem z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych. W niniejszej sprawie Sąd uznaje, że akta dostarczają mu wystarczających informacji, i na podstawie wskazanych przepisów postanawia orzec bez dokonania dalszych czynności procesowych. Na poparcie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych przepisów Inspektor podnosi jeden zarzut, dotyczący naruszenia jego niezależności i uprawnień jako organu nadzorczego ze względu na naruszenie zasady pewności prawa i zasady niedziałania aktów prawnych wstecz. Zdaniem Inspektora zaskarżone przepisy legalizują z mocą wsteczną praktyki Europolu w zakresie przechowywania spornych danych i de facto uchylają jego decyzję z dnia 3 stycznia 2022 r. W szczególności podnosi on naruszenie art. 8 ust. 3 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”), art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. 2018, L 295, s. 39) w związku z art. 43 ust. 1 i art. 43 ust. 3 lit. e) zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu. W przedmiocie dopuszczalności skargi Inspektor podnosi przede wszystkim, że jego legitymacja do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE jest uzasadniona koniecznością posiadania przez niego środka prawnego w celu obrony jego prerogatyw instytucjonalnych, w szczególności niezależności jako organu nadzorczego na podstawie art. 8 ust. 3 karty, a także równowagi instytucjonalnej między rolą organów nadzorczych a rolą prawodawcy. W tym względzie wyjaśnia on, że ma legitymację procesową na podstawie orzecznictwa wynikającego z wyroku z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217), który należy zastosować w niniejszej sprawie w drodze analogii, ponieważ wyrok ten ukazuje, że ochrona prerogatyw instytucjonalnych pozwala instytucji w drodze wyjątku na ich obronę bez konieczności spełniania przez nią przesłanek dopuszczalności mających zastosowanie do osób fizycznych lub prawnych na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. Po drugie, tytułem ewentualnym, Inspektor podnosi, że zaskarżone przepisy dotyczą go bezpośrednio i indywidualnie i ma on oczywisty i aktualny interes w stwierdzeniu ich nieważności. Ponadto wyjaśnia, że niniejsza skarga została wniesiona do Sądu jako sądu właściwego, ale nie będzie się sprzeciwiać ewentualnemu przekazaniu jej do Trybunału, jeżeli Sąd uzna to za stosowne. Rada podnosi niedopuszczalność niniejszej skargi z dwóch powodów. Twierdzi ona, po pierwsze, że skarga jest niedopuszczalna ze względu na to, iż Inspektor nie został wymieniony w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE, ani też w związku z wyrokiem z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217), a po drugie, że decyzja nie dotyczy Inspektora bezpośrednio i indywidualnie w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. Ponadto Rada podkreśla, że niniejsza skarga została wniesiona do Sądu, a nie do Trybunału, który jako jedyny jest właściwy do orzekania w przedmiocie skarg wniesionych przez instytucje Unii Europejskiej. W związku z tym Rada podaje w wątpliwość fakt, że Inspektor może w ramach tej samej skargi podnosić, iż jest jednocześnie stroną skarżącą „uprzywilejowaną”, jak i stroną skarżącą „nieuprzywilejowaną”. W przedmiocie właściwości Sądu Na wstępie, mimo że Inspektor nie wnosi o uznanie, że należy on do skarżących „uprzywilejowanych” lub „częściowo uprzywilejowanych”, o których mowa w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE, w zakresie, w jakim powołuje się on na szczególną legitymację procesową mającą na celu ochronę jego prerogatyw, należy zbadać, czy Sąd jest właściwy do rozpoznania niniejszej skargi. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE stanowi, iż Trybunał jest właściwy, po pierwsze, do orzekania w zakresie skarg wniesionych przez państwo członkowskie, Parlament Europejski, Radę lub Komisję, podnoszących zarzut braku kompetencji, naruszenia istotnych wymogów proceduralnych, naruszenia traktatów lub jakiejkolwiek reguły prawnej związanej z ich stosowaniem lub nadużycia władzy, a po drugie, na tych samych warunkach, do orzekania w przedmiocie skarg wniesionych przez Trybunał Obrachunkowy, Europejski Bank Centralny (EBC) i Komitet Regionów, zmierzających do zapewnienia ochrony ich prerogatyw. Przede wszystkim należy stwierdzić, że Inspektor nie figuruje wśród skarżących wymienionych w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE. Nie ma go również w wykazie instytucji zawartym w art. 13 ust. 1 TUE, który ustanawia siedem instytucji, którymi są Parlament, Rada Europejska, Rada, Komisja, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny i Trybunał Obrachunkowy. Inspektor jest organem Unii, który został ustanowiony na mocy art. 41 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. 2001, L 8, s. 1) na podstawie art. 286 ust. 2 WE. W tej kwestii należy przypomnieć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 TUE pojęcie „instytucji” odsyła do precyzyjnie określonego wykazu podmiotów, który nie obejmuje organów i jednostek organizacyjnych Unii, a rozróżnienie między instytucjami z jednej strony a organami i jednostkami organizacyjnymi Unii z drugiej strony powinno obowiązywać w sposób przekrojowy i jednolity w obu traktatach [zob. podobnie wyrok z dnia 14 lipca 2022 r., Włochy i Comune di Milano/Rada i Parlament (Siedziba Europejskiej Agencji Leków), C‑106/19 i C‑232/19, EU:C:2022:568, pkt 113, 116]. Wreszcie, podobnie jak czyni to Rada, należy zauważyć, że o ile art. 263 akapit pierwszy TFUE odnosi się wyraźnie do organów i jednostek organizacyjnych Unii w wykazie organów wydających akty, których zgodność z prawem może zostać zakwestionowana w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, o tyle nie jest tak w przypadku art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE. Możliwość zaskarżenia aktów organów lub jednostek organizacyjnych Unii w trybie skargi o stwierdzenie nieważności została bowiem wprowadzona przez traktat z Lizbony. Niemniej jednak należy zauważyć, że organy i jednostki organizacyjne Unii nie zostały wymienione w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE. W tym względzie autorzy traktatu z Lizbony dodali Komitet Regionów do skarżących, o których mowa w art. 263 akapit trzeci TFUE. Wynika z tego, że nawet jeśli autorzy traktatu uwzględnili inne podmioty niż instytucje w wykazie uprawnionych do obrony swoich prerogatyw na podstawie tego postanowienia, to zdecydowali się nie uwzględniać w tym Inspektora. O statusie Inspektora jako niezależnego organu nadzorczego wspomina faktycznie art. 16 ust. 2 TFUE, który stanowi, że przestrzeganie zasad dotyczących ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii podlega kontroli niezależnych organów, a także art. 8 ust. 3 karty, który stanowi, że przestrzeganie zasad dotyczących ochrony danych osobowych podlega kontroli niezależnego organu. Inspektor został jednak ustanowiony aktem prawa wtórnego, a mianowicie na podstawie art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 45/2001, a nie w prawie pierwotnym. W związku z tym Inspektor, mimo że jest organem Unii posiadającym szczególny status, nie jest instytucją Unii, a w każdym razie nie można uznać, że znajduje się wśród skarżących, o których mowa w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE. W świetle powyższego, w zakresie, w jakim art. 51 lit. b) statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zastrzega właściwość Trybunału dla skarg, o których mowa w art. 263 TFUE, wniesionych w szczególności przez jedną z instytucji Unii na akt ustawodawczy, a Inspektor nie jest ani instytucją, ani stroną skarżącą, o której mowa w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE, Sąd jest właściwy do rozpoznania skargi. W związku z tym należy zbadać podniesione przez Radę podstawy niedopuszczalności. W przedmiocie pierwszej podstawy niedopuszczalności Po pierwsze, Rada podnosi w istocie, że podczas kolejnych nowelizacji traktatów, które nastąpiły od 1990 r., legitymacja do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności została znacząco rozszerzona na inne instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, lecz Inspektor nie został uznany za organ, który powinien mieć uprzywilejowany dostęp do skargi o stwierdzenie nieważności. Po drugie, wyjaśnia ona, że rola Inspektora zgodnie z art. 52 ust. 3 rozporządzenia 2018/1725 polega na monitorowaniu przetwarzania danych osobowych przez instytucje i organy Unii oraz doradzanie tym instytucjom i organom w dziedzinie ochrony danych. Po trzecie, Rada twierdzi, że wyrok z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217) nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ Inspektor nie jest pozbawiony wystarczającej i skutecznej ochrony sądowej, w przeciwieństwie do Parlamentu w tamtym wyroku. Po czwarte, Rada podnosi, że Inspektor nie może powoływać się na art. 8 ust. 3 i art. 47 karty w celu uzasadnienia swojej legitymacji procesowej. Inspektor nie zgadza się z argumentami Rady. Inspektor utrzymuje, że ma legitymację procesową do obrony swoich prerogatyw instytucjonalnych, niezależnie od warunków przewidzianych w art. 263 akapit czwarty TFUE. Po pierwsze, wskazuje on, że zasada równowagi instytucjonalnej, zgodnie z jej wykładnią dokonaną w wyroku z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217), chroni również jego prerogatywy jako organu nadzorczego niezależnego od instytucji i organów Unii, na podstawie art. 8 ust. 3 karty i art. 16 ust. 2 TFUE. Po drugie, Inspektor uważa, że przeprowadzona przez Radę analiza poszczególnych środków odwoławczych potwierdza, iż żadna z tych procedur nie mogła zostać skutecznie użyta do zakwestionowania w sposób samodzielny aktu prawodawcy, który bezpośrednio i konkretnie zagrażałby niezależności organów nadzorczych chronionej na mocy karty i traktatu FUE. Po trzecie, wskazuje on, że art. 8 ust. 3 karty ustanawia podstawowe prawo osób fizycznych do korzystania z niezależnej kontroli stosowania zasad dotyczących ochrony ich danych osobowych oraz że art. 16 ust. 2 TFUE wzmocnił te zasady. Po czwarte, przypomina, że jego prerogatywy zostały naruszone w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim zaskarżone przepisy stanowią niezgodne z prawem zastosowanie środków z mocą wsteczną wobec jego działalności w zakresie ścigania naruszeń, a procedura legislacyjna została wykorzystana jako środek ad hoc w celu przeciwdziałania tej działalności. W tym względzie należy przypomnieć, że w wyroku z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217), Trybunał stwierdził, iż treść art. 173 traktatu EWG nie daje Parlamentowi żadnej możliwości zakwestionowania przed sądami Unii aktów przyjętych przez inne instytucje, które mogą naruszać jego własne prerogatywy, i postanowił wypełnić tę lukę, odwołując się do ogólnej zasady równowagi instytucjonalnej. W pierwszej kolejności w wyroku z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217), po wyjaśnieniu w pkt 13, że Parlament nie jest wymieniony w art. 173 akapit pierwszy traktatu EWG lub w art. 146 akapit pierwszy traktatu EWEA wśród instytucji, które mogą wraz z państwami członkowskimi wnosić o stwierdzenie nieważności jakiegokolwiek aktu innej instytucji, Trybunał stwierdził w pkt 14, że Parlament nie jest osobą prawną i że nie może on zatem wnieść sprawy do Trybunału na podstawie art. 173 EWG, który został zastąpiony przez art. 230 WE, a następnie przez art. 263 TFUE i który pokrywa się zasadniczo z akapitem czwartym tego ostatniego artykułu. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak zostanie to wyjaśnione w pkt 59–66 poniżej, organ lub jednostka organizacyjna utworzone na mocy aktu prawa wtórnego Unii mogą zostać zrównane z osobą prawną, a tym samym wnieść skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. W drugiej kolejności Trybunał uznał również w pkt 21 i 22 wyroku z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217), że prerogatywy Parlamentu „[są] jednym z elementów równowagi instytucjonalnej ustanowionej przez traktaty” oraz że „[p]oszanowanie równowagi instytucjonalnej oznacza, że każda instytucja wykonuje swoje kompetencje z poszanowaniem kompetencji pozostałych instytucji i wymaga tego, by każde naruszenie tej zasady, gdyby miało miejsce, mogło zostać poddane sankcji”. Trybunał uznał zatem, że powinien mieć możliwość zapewnienia utrzymania równowagi instytucjonalnej, a w konsekwencji sądowej kontroli poszanowania prerogatyw Parlamentu, gdy Parlament zwróci się o to do niego, za pomocą odpowiedniego do zamierzonego przezeń celu środka prawnego (zob. podobnie wyrok z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada,C‑70/88, EU:C:1990:217, pkt 23). Niemniej jednak w pkt 25–36 powyżej ustalono, że Inspektora nie można uznać za instytucję, lecz że jest on organem Unii, który nie został wymieniony w art. 263 akapity drugi i trzeci TFUE. Inspektor rzeczywiście posiada szczególny status, gdyż art. 16 ust. 2 TFUE stanowi, iż przestrzeganie zasad dotyczących ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii podlega kontroli niezależnych organów, a art. 8 ust. 3 karty stanowi, że przestrzeganie zasad dotyczących ochrony danych osobowych podlega kontroli niezależnego organu. Jednakże, chociaż nie jest sporny fakt, że utworzenie niezależnych organów nadzorczych jest zasadniczym elementem ochrony osób fizycznych w zakresie ochrony danych osobowych, niezależność, z jaką Inspektor powinien wykonywać swoje zadania w praktyce nie ma na celu ograniczenia uprawnień prawodawcy Unii. W tej kwestii należy stwierdzić, że kompetencje prawodawcze zastrzeżone dla Parlamentu i Rady w art. 14 ust. 1 i art. 16 ust. 1 TUE, które są wpisane w zasadę podziału władz ustanowioną w art. 13 ust. 2 TUE, a szerzej – w zasadę równowagi instytucjonalnej, charakterystyczne dla struktury instytucjonalnej Unii, oznaczają, że wyłącznie do tych instytucji należy określenie treści aktu prawodawczego [zob. wyrok z dnia 14 lipca 2022 r., Włochy i Comune di Milano/Rada i Parlament (Siedziba Europejskiej Agencji Leków), C‑106/19 i C‑232/19, EU:C:2022:568, pkt 146 i przytoczone tam orzecznictwo]. W tym względzie art. 16 ust. 2 TFUE przewiduje w zdaniu pierwszym, że „Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, określają zasady dotyczące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii”, a następnie w zdaniu drugim, że „[p]rzestrzeganie tych zasad podlega kontroli niezależnych organów”. W związku z tym Inspektor jest zobowiązany do wykonywania swoich zadań i uprawnień w sposób całkowicie niezależny, lecz w granicach aktów prawodawczych przyjmowanych wspólnie przez Parlament i Radę oraz zgodnie z nimi. Tak więc to właśnie w ramach stosowania aktów prawodawczych przyjętych przez te dwie instytucje Inspektor, który jest niezależnym organem, nadzoruje przestrzeganie zasad dotyczących ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. W odniesieniu do tej kwestii należy zauważyć, podobnie jak uczyniła to Rada, że prawodawca Unii wyjaśnił w art. 58 ust. 4 rozporządzenia 2018/1725, iż „[Inspektor] ma prawo przekazać [wnieść] sprawę do Trybunału Sprawiedliwości zgodnie z warunkami przewidzianymi w traktach oraz interweniować w sprawach wniesionych do Trybunału Sprawiedliwości”. Wniosku tego nie może podważyć argumentacja Inspektora dotycząca faktu, że wykorzystanie kompetencji ustawodawczych w celu zmiany z mocą wsteczną sytuacji, co do której zapadło ostateczne rozstrzygnięcie w drodze decyzji, którą przyjął on na podstawie przepisów mających zastosowanie ratione temporis, miało w niniejszej sprawie wpływ na jego niezależność. W tym względzie należy zauważyć, że decyzja z dnia 3 stycznia 2022 r., której skutki zdaniem Inspektora zostały z mocą wsteczną uchylone zaskarżonymi przepisami, została wydana w ramach przewidzianego w art. 16 ust. 2 TFUE zadania Inspektora polegającego na monitorowaniu przestrzegania zasad dotyczących ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Fakt, że powyższe zasady zostały zmienione przez prawodawcę, nie wpływa na niezależność Inspektora jako takiego, lecz zmienia ramy, w których powinien on sprawować kontrolę tych zasad jako niezależny organ. W związku z tym wyrok z dnia 22 maja 1990 r., Parlament/Rada (C‑70/88, EU:C:1990:217) nie może być stosowany w drodze analogii do niniejszej sprawy, a Inspektorowi nie przysługuje legitymacja procesowa na podstawie tego wyroku. W związku z tym Inspektora należy uznać za stronę skarżącą, która powinna spełniać warunki przewidziane w art. 263 akapit czwarty TFUE. W przedmiocie drugiej podstawy niedopuszczalności Zgodnie z art. 263 akapit czwarty drugi człon zdania TFUE każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na akty, które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie. Na wstępie należy zatem zbadać, czy Inspektor, jako organ Unii, może zostać zrównany z osobą prawną w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE. W tym względzie uznano już, że pojęcia „osoby prawnej” użytego w art. 263 akapit czwarty TFUE nie można interpretować w sposób zawężający [wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., Wenezuela/Rada (Oddziaływanie państwa trzeciego),C‑872/19 P, EU:C:2021:507, pkt 44]. Z orzecznictwa wynika zresztą bardziej ogólnie, że nie tylko osoby prawne prawa prywatnego, ale również podmioty publiczne mają legitymację procesową czynną zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE [wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., Wenezuela/Rada (Oddziaływanie państwa trzeciego),C‑872/19 P, EU:C:2021:507, pkt 46]. Uznano również, że w zakresie, w jakim podmiot posiada osobowość prawną, może on co do zasady wnieść skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE [wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., Wenezuela/Rada (Oddziaływanie państwa trzeciego),C‑872/19 P, EU:C:2021:507, pkt 45; postanowienie z dnia 10 września 2020 r., Cambodge i CRF/Komisja, T‑246/19, EU:T:2020:415, pkt 48]. W tym względzie jako podstawowe elementy osobowości prawnej wskazano w szczególności autonomię i odpowiedzialność, nawet o ograniczonym zakresie (zob. podobnie postanowienie z dnia 14 listopada 1963 r., Lassalle/Parlament, 15/63, EU:C:1963:47, s. 100). W niniejszej sprawie zgodnie z art. 54 ust. 2 rozporządzenia 2018/1725 Inspektor dysponuje zasobami ludzkimi i finansowymi niezbędnymi do wykonywania swoich zadań. Ponadto na podstawie art. 58 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia jest on uprawniony do wniesienia skargi do sądu Unii, a wykonywanie jego uprawnień może być przedmiotem skutecznego środka prawnego przed sądem. W tych okolicznościach wykładnia art. 263 akapit czwarty TFUE dokonywana w świetle zasad skutecznej kontroli sądowej oraz państwa prawnego przemawia za przyjęciem interpretacji, zgodnie z którą należy uznać, iż organ Unii taki jak Inspektor powinien mieć legitymację procesową czynną jako „osoba prawna” w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, jeżeli zostaną spełnione pozostałe przesłanki przewidziane w tym postanowieniu. Akt Unii może bowiem negatywnie wpływać na prawa i interesy takiej osoby prawnej tak samo jak na prawa i interesy każdej innej osoby lub podmiotu i w związku z tym osoba ta musi mieć możliwość, przy poszanowaniu owych przesłanek, dochodzenia stwierdzenia nieważności takiego aktu [zob. podobnie wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., Wenezuela/Rada (Oddziaływanie państwa trzeciego),C‑872/19 P, EU:C:2021:507, pkt 50]. Wynika z tego, że zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE Inspektor ma legitymację do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów, pod warunkiem że dotyczą go one bezpośrednio i indywidualnie w rozumieniu tego artykułu. Ponieważ Rada podnosi niedopuszczalność skargi ze względu na brak bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania na Inspektora, należy zbadać, czy skarga jest dopuszczalna w świetle tych przesłanek. Co się tyczy bezpośredniego oddziaływania, Rada podnosi w istocie, że zaskarżone przepisy nie mają wpływu na kompetencje Inspektora ani na jego decyzję z dnia 3 stycznia 2022 r. i że pozostawiają one swoim adresatom pewien zakres uznania. Inspektor kwestionuje argumenty Rady i podnosi w istocie, że zaskarżone przepisy tworzą precedens, na podstawie którego prawodawca wywiera nieuzasadnioną presję na organ nadzorczy, że decyzja z dnia 3 stycznia 2022 r. została pozbawiona skuteczności przez zaskarżone przepisy oraz że niezależnie od wszelkich działań Europolu lub państw członkowskich zaskarżone przepisy wywołują skutki prawne sprzeczne ze skutkami wynikającymi z ustawodawstwa w ówczesnej postaci oraz zgodnie z jego wykładnią dokonaną w tej decyzji. W odniesieniu do przesłanki, zgodnie z którą akt musi dotyczyć osoby prawnej bezpośrednio, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wymagane jest, aby spełnione były łącznie dwa kryteria, a mianowicie, aby zaskarżony akt, po pierwsze, wywierał bezpośredni wpływ na sytuację prawną strony skarżącej, a po drugie, nie pozostawiał żadnego zakresu uznania swoim adresatom, którzy są zobowiązani do jego wykonania, co ma mieć charakter czysto automatyczny i wynikać z samych uregulowań Unii, bez potrzeby stosowania innych przepisów pośrednich (zob. wyrok z dnia 13 stycznia 2022 r., Niemcy – Ville de Paris i in./Komisja, od C‑177/19 P do C‑179/19 P, EU:C:2022:10, pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponadto w celu ustalenia, czy dany akt wywiera skutki prawne, należy zwrócić uwagę na jego przedmiot, treść, zasięg, istotę, a także kontekst prawny i faktyczny, w którym został przyjęty [wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., Wenezuela/Rada (Oddziaływanie państwa trzeciego),C‑872/19 P, EU:C:2021:507, pkt 66]. W szczególności uznano, że akt prawa Unii, który uniemożliwia osobie prawnej prawa publicznego wykonywanie, zgodnie z jej zamiarem, jej własnych kompetencji, wywiera bezpośredni wpływ na sytuację prawną tej osoby prawnej, w związku z czym należy uznać, że akt ten dotyczy jej bezpośrednio w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE [wyrok z dnia 13 stycznia 2022 r., Niemcy – Ville de Paris i in./Komisja, od C‑177/19 P do C‑179/19 P, EU:C:2022:10, pkt 73; zob. także podobnie wyrok z dnia 22 czerwca 2021 r., Wenezuela/Rada (Oddziałanie państwa trzeciego), C‑872/19 P, EU:C:2021:507, pkt 69]. Odnosząc się, po pierwsze, do przesłanki dotyczącej wpływu na sytuację prawną Inspektora, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że z art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2018/1725 i z art. 43 ust. 1 pierwotnego rozporządzenia w sprawie Europolu wynika, iż Inspektor jest odpowiedzialny za monitorowanie stosowania przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii odpowiednich przepisów dotyczących ochrony danych osobowych. W niniejszej sprawie zaskarżone przepisy zmieniają pierwotne rozporządzenie w sprawie Europolu i dotyczą głównie właśnie Europolu. W związku z tym te ostatnie przepisy nie mają wpływu na charakter lub zakres zadań powierzonych Inspektorowi na mocy prawa Unii. O ile prawdą jest, że system prawny, za którego monitorowanie odpowiada Inspektor, został zmieniony, o tyle jego własne uprawnienia nie zostały zmienione, ponieważ sposób, w jaki może on zgodnie z prawem wykonywać te kompetencje, sam w sobie nie uległ zmianie. Tym samym zaskarżone przepisy nie dotyczą bezpośrednio Inspektora, ponieważ jego prawa, obowiązki lub uprawnienia nie zostały naruszone. Odnosząc się w drugiej kolejności do wpływu zaskarżonych przepisów na decyzję z dnia 3 stycznia 2022 r., należy zauważyć, że zbiory danych, o których mowa we wspomnianej decyzji i w zaskarżonych przepisach, pokrywają się ze sobą. Decyzja z dnia 3 stycznia 2022 r. jest jednak decyzją administracyjną, która nie może wywierać wpływu na akty prawodawcze, takie jak zmienione rozporządzenie w sprawie Europolu, ani ingerować w jego treść. Wniosku tego nie podważa argument Inspektora, zgodnie z którym zaskarżone przepisy tworzą precedens, na podstawie którego prawodawca mógłby wywierać nieuzasadnioną presję na organ nadzorczy. Chociaż zaskarżone przepisy zmieniają bowiem mające zastosowanie ramy prawne – których przestrzeganie monitoruje Inspektor i które nie mają w pełni tego samego zakresu, co decyzja z dnia 3 stycznia 2022 r. – nie wpływają jednak na sytuację prawną Inspektora. Po drugie, w każdym razie, jeśli chodzi o przesłankę dotyczącą zakresu uznania adresatów zobowiązanych do wykonania zaskarżonych przepisów, należy zauważyć, że przepisy te pozostawiają Europolowi pewien zakres uznania. Zgodnie bowiem z zaskarżonymi przepisami Europol jest odpowiedzialny za decydowanie o sposobie przetwarzania zbiorów danych przekazanych mu przez państwo członkowskie lub inne podmioty i będących w jego posiadaniu w chwili wejścia w życie zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu. Europol ma skategoryzować zbiory danych, które znajdowały się w jego posiadaniu w chwili wejścia w życie zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu i zdecydować, czy nadal należy przetwarzać zbiory danych należących do kategorii osób nieobjętych zakresem stosowania załącznika II do zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu w celu wsparcia toczących się postępowań przygotowawczych, które zostały mu przekazane przez państwo członkowskie lub inne podmioty. Do Europolu należy zatem decyzja o ewentualnym dalszym przetwarzaniu niektórych danych. W związku z tym rola nadzorcza Inspektora w odniesieniu do zaskarżonych przepisów zależy od podjęcia najpierw działania przez Europol, państwa członkowskie lub inne podmioty. Po pierwsze bowiem, art. 74a zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu stanowi, że Europol przesyła Inspektorowi tytułem informacji ocenę, o której mowa w art. 74a ust. 1 lit. c) i art. 74a ust. 3 lit. d) tego rozporządzenia. Po drugie, art. 74b zmienionego rozporządzenia w sprawie Europolu przewiduje zasadniczo możliwość przeprowadzenia przez Europol wstępnej analizy danych osobowych otrzymanych do dnia 28 czerwca 2022 r., przez okres do 18 miesięcy lub w uzasadnionych przypadkach i po uzyskaniu uprzedniej zgody Inspektora, przez dłuższy okres. Tym samym zaskarżone przepisy pozostawiają swoim adresatom zakres uznania. Nie mają one zatem wobec Inspektora charakteru czysto automatycznego, wynikającego z samych uregulowań Unii, bez stosowania innych przepisów pośrednich. Wniosku tego nie może podważyć argument Inspektora, zgodnie z którym sam fakt pozostawienia państwom członkowskim lub agencjom Unii decyzji o zezwoleniu na dalsze przetwarzanie danych bez kategoryzacji stanowi bezpośrednie naruszenie decyzji z dnia 3 stycznia 2022 r. W tej kwestii należy bowiem zauważyć, że zaskarżone przepisy nie uniemożliwiają Inspektorowi wykonywania, zgodnie z jego zamiarem, jego własnych kompetencji w rozumieniu orzecznictwa przypomnianego w pkt 72 powyżej. W konsekwencji zaskarżone przepisy nie wpływają bezpośrednio na sytuację prawną Inspektora. Ponieważ zaś przesłanki wymagające, by zaskarżony akt dotyczył skarżącego bezpośrednio i indywidualnie, są przesłankami łącznymi, niespełnienie przez niego jednej z nich skutkuje tym, iż skargę, którą wniósł on na akt, należy uznać za niedopuszczalną (wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 76). W świetle powyższego należy uwzględnić zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Radę i odrzucić skierowane przeciwko niej żądania skarżącego jako niedopuszczalne na podstawie art. 130 regulaminu postępowania. Z tego względu żądania skierowane przeciwko Parlamentowi, mające na celu stwierdzenie nieważności zaskarżonych przepisów, które on sam również wydał, należy odrzucić jako oczywiście niedopuszczalne w rozumieniu art. 126 regulaminu postępowania. Ponadto zgodnie z art. 144 § 3 regulaminu postępowania, jeżeli strona pozwana podnosi zarzut niedopuszczalności skargi lub niewłaściwości, o którym mowa w art. 130 § 1 tego regulaminu, w przedmiocie wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta rozstrzyga się po oddaleniu zarzutu niedopuszczalności lub pozostawieniu go do rozstrzygnięcia w wyroku. Z kolei zgodnie z art. 142 § 2 tego regulaminu interwencja staje się bezprzedmiotowa między innymi w razie uznania skargi za niedopuszczalną. Ponieważ w niniejszej sprawie skarga została odrzucona jako niedopuszczalna w całości, nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie wniosku Republiki Francuskiej, Republiki Federalnej Niemiec, Komisji, Królestwa Belgii i Królestwa Niderlandów o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenientów. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Inspektor przegrał sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Rady i Parlamentu – obciążyć go kosztami postępowania, z wyjątkiem kosztów związanych z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta. Ponadto w zastosowaniu art. 144 § 10 regulaminu postępowania, w razie wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie głównej przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta, składający wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta i strony główne pokrywają własne koszty związane z postępowaniem w przedmiocie tego wniosku. W związku z tym Inspektor, Rada i Parlament oraz Komisja, Królestwo Belgii, Republika Federalna Niemiec, Republika Francuska i Królestwo Niderlandów pokrywają własne koszty związane z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.   Z powyższych względów SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym) postanawia:   1) Skarga zostaje oddalona jako w części niedopuszczalna, a w części – oczywiście niedopuszczalna.   2) Nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie wniosków Komisji Europejskiej, Królestwa Belgii, Republiki Federalnej Niemiec, , Republiki Francuskiej i Królestwa Niderlandów o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenientów.   3) Europejski Inspektor Ochrony Danych (EIOD) pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej i Parlament Europejski, z wyjątkiem kosztów związanych z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.   4) Inspektor, Rada i Parlament oraz Komisja, Królestwo Belgii, Republika Federalna Niemiec, Republika Francuska i Królestwo Niderlandów pokrywają własne koszty związane z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.   Sporządzono w Luksemburgu w dniu 6 września 2023 r. Sekretarz V. Di Bucci Prezes D. Spielmann ( *1 ) Język postępowania: angielski.