T-580/16

WYROK SĄDU (ósma izba) z dnia 28 kwietnia 2017 r. ( *1 ) „Służba publiczna — Urzędnicy — Personel tymczasowy — Wynagrodzenie — Dodatki rodzinne — Dodatek edukacyjny — Odmowa zwrotu wydatków na edukację — Artykuł 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego — Uzasadnione oczekiwania — Równe traktowanie — Zasada dobrej administracji” W sprawie T‑580/16 Irit Azoulay, członek personelu tymczasowego Parlamentu Europejskiego, zamieszkała w Brukseli (Belgia), Andrew Boreham, członek personelu tymczasowego Parlamentu Europejskiego, zamieszkały w Wansin-Hannut (Belgia), Mirja Bouchard, urzędnik Parlamentu Europejskiego, zamieszkała w Villers‑la‑Ville (Belgia), Darren Neville, urzędnik Parlamentu Europejskiego, zamieszkały w Ohain (Belgia), reprezentowani przez adwokata M. Casadę Garcíę-Hirschfelda, strona skarżąca, przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, reprezentowanemu przez E. Tanevę oraz L. Deneys, działające w charakterze pełnomocników, strona pozwana, mającej za przedmiot skargę złożoną na podstawie art. 270 TFUE i mającą na celu stwierdzenie nieważności decyzji indywidualnych Parlamentu z dnia 24 kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania dodatków edukacyjnych za rok 2014/2015 oraz, w razie potrzeby, stwierdzenie nieważności decyzji indywidualnych Parlamentu z dnia 17 i 19 listopada 2015 r. o częściowym oddaleniu zażaleń skarżących złożonych w dniu 20 lipca 2015 r., SĄD (ósma izba), w składzie: A.M. Collins, prezes, R. Barents (sprawozdawca) i J. Passer, sędziowie, sekretarz: M. Marescaux, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 14 grudnia 2016 r., wydaje następujący Wyrok Okoliczności powstania sporu Dziecko pierwszej skarżącej, Irit Azoulay, od września 2014 r. uczęszcza do Athénée Ganenou w Brukseli (Belgia). Dzieci pozostałych trzech skarżących – Andrew Borehama, Mirji Bouchard i Darrena Neville’a, uczęszczają do École internationale Le Verseau w Bierges (Belgia). Skarżący, których dzieci uczęszczały już do tych szkół przed 2014 r., do roku szkolnego 2014/2015 otrzymywali zwrot wydatków poniesionych na edukację w tych szkołach maksymalnie do wysokości określonych miesięcznych kwot. École internationale Le Verseau jest szkołą bezwyznaniową, należącą do Fédération des établissements libres subventionnés indépendants (federacji niezależnych subwencjonowanych wolnych szkół – FELSI), i jest subwencjonowana przez Wspólnotę Francuską. Począwszy od przedszkola zajęcia są prowadzone w języku francuskim i angielskim przez nauczycieli, których dany język jest językiem ojczystym. Szkoła ta nie jest jednak finansowa w pełni ze wskazanej subwencji. Posiada ona własne środki, których dostarcza jej między innymi stowarzyszenie o celu niezarobkowym Les Amis du Verseau. Athénée Ganenou jest szkołą wyznaniową, subwencjonowaną przez Wspólnotę Francuską, której oficjalny i kompletny program wdraża, przy czym jednocześnie, począwszy od szkoły podstawowej, dodaje kilka godzin tygodniowo nauki języka hebrajskiego, historii judaizmu, biblii i języka angielskiego. Szkoła ta nie jest finansowa w pełni ze wskazanej subwencji. Posiada ona własne środki, które zapewnia jej między innymi stowarzyszenie o celu niezarobkowym Les Amis de Ganenou. W październiki i listopadzie 2014 r. skarżący złożyli wnioski o zwrot wydatków na edukację, jakie ponieśli w związku z pozostającymi na ich utrzymaniu dziećmi, wraz z dokumentami dostarczonymi przez wspomniane szkoły, takimi samymi jak te załączane do poprzednich wniosków o zwrot wydatków na edukację, które to wnioski zostały uwzględnione. W dniu 24 kwietnia 2015 r. skarżący zostali powiadomieni o ostatecznym oddaleniu ich wniosków o zwrot wydatków na edukację (decyzje zwane dalej „zaskarżonymi decyzjami”) z tego względu, że nie zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”), ponieważ szkoły, o których mowa, nie były płatnymi placówkami szkolnymi w rozumieniu tego przepisu, przy czym dobrowolne wkłady skarżących na rzecz stowarzyszeń o celu niezarobkowym wykraczały poza ramy przewidzianego w ustawodawstwie belgijskim bezpłatnego szkolnictwa obowiązkowego. W dniu 20 lipca 2015 r. każdy ze skarżących złożył zażalenie na podstawie art. 90 ust. 2 regulaminu pracowniczego. Na mocy decyzji indywidualnych sekretarza generalnego Parlamentu Europejskiego z dnia 17 i 19 listopada 2015 r. (zwanych dalej „decyzjami w sprawie oddalenia zażaleń”) zażalenia te zostały oddalone. Jednakże sekretarz generalny Parlamentu postanowił „dobrowolnie i wyjątkowo” przyznać skarżącym dodatek edukacyjny za rok 2014/2015, lecz nie przyznawać go już na następne lata szkolne w przypadku edukacji w École internationale Le Verseau i w Athénée Ganenou. Żądania stron i postępowanie Pismem złożonym w sekretariacie Sądu do spraw Służby Publicznej w dniu 17 lutego 2016 r. skarżący wnieśli skargę w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2016/1192 z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie przekazania Sądowi właściwości do rozpoznawania w pierwszej instancji sporów między Unią Europejską a jej pracownikami (Dz.U. 2016, L 200, s. 137) sprawy zawisłe przed Sądem do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej na dzień 31 sierpnia 2016 r. zostają przekazane Sądowi, a Sąd kontynuuje ich rozpoznawanie z uwzględnieniem stanu, w jakim znajdują się w tym dniu, i zgodnie ze swoim regulaminem. Skarżący wnoszą do Sądu o: — stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji; — w razie potrzeby – stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie oddalenia zażaleń; — zasądzenie od Parlamentu Europejskiego wypłaty na ich rzecz dodatku edukacyjnego za rok 2015/2016 wraz z odsetkami naliczanymi o dni, w których kwoty te stały się należne; — obciążenie Parlamentu kosztami postępowania. Parlament wnosi do Sądu o: — oddalenie skargi; — obciążenie skarżących kosztami postępowania. Podczas rozprawy i w odpowiedzi na pytanie Sądu skarżący zażądali zmiany punktu drugiego ich żądań i wnoszą do Sądu o: — stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji; — w razie potrzeby – stwierdzenie nieważności „decyzji w sprawie oddalenia zażaleń, z wyjątkiem jednak tych części decyzji sekretarza generalnego Parlamentu, które dotyczyły przyznania im dobrowolnie i wyjątkowo dodatku edukacyjnego za rok 2014/2015”; — zasądzenie od Parlamentu Europejskiego wypłaty skarżącym dodatku edukacyjnego za rok 2015/2016, wraz z odsetkami naliczanymi od dni, w których kwoty te stały się należne; — obciążenie Parlamentu kosztami postępowania. Co do prawa W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie oddalenia zażalenia Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem żądania stwierdzenia nieważności formalnie skierowane przeciwko decyzji w sprawie oddalenia zażalenia skutkuje, w przypadku gdy decyzja jest pozbawiona autonomicznej treści, zaskarżeniem do Sądu aktu, na który zażalenie zostało złożone (wyrok z dnia 17 stycznia 1989 r., Vainker/Parlament, 293/87, EU:C:1989:8, pkt 8). Ponieważ w niniejszej sprawie decyzje oddalające zażalenie wniesione od spornej decyzji były pozbawione autonomicznej treści, skargę należy rozpatrywać jako skierowaną przeciwko zaskarżonym decyzjom. W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji W uzasadnieniu skargi skarżący podnoszą trzy zarzuty, dotyczące, po pierwsze, naruszenia art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego i oczywistego błędu w ocenie, po drugie, naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, a po trzecie, naruszenia zasad równego traktowania i dobrej administracji. W przedmiocie pierwszego zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego i oczywistego błędu w ocenie – Argumenty stron W pierwszej kolejności skarżący zauważają, że pojęcie „wydatków na edukację” w rozumieniu art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego obejmuje opłaty za wpis i uczęszczanie do szkół. Ich zadaniem warunek „płatnego” charakteru szkoły, do której uczęszcza dziecko, może wprowadzić w błąd. Dobrowolny lub obowiązkowy charakter wydatków na edukację nie jest bowiem istotny, ponieważ chodzi wyłącznie o wydatki na edukację poniesione przez urzędnika na pozostające na jego utrzymaniu dzieci w szkołach oferujących wybrany przez nie program pedagogiczny. Zgodnie ze wspomnianym przepisem przyznanie dodatku edukacyjnego nie zależy od istniejących nazw lub klasyfikacji dokonanych na szczeblu krajowym, lecz wyłącznie od charakteru wydatku, jaki ma być zwrócony, oraz jego elementów składowych. W drugiej kolejności skarżący podnoszą, że pojęcie „wydatków na edukację” jest pojęciem autonomicznym. W tym zakresie przyznają oni, że szkolnictwo subwencjonowane w Belgii nie przewiduje nauczania języka angielskiego jako języka ojczystego przez nauczycieli, dla których język angielski jest językiem ojczystym, ani nauki o dziedzictwie kulturowym, religijnym i historycznym narodu żydowskiego. Jedynym sposobem zapewnienia tego nauczania jest finansowanie dodatkowe. Wydatki pokrywane przez środki własne szkół, o których mowa, i finansowane dzięki wsparciu stowarzyszeń o celu niezarobkowym są w rzeczywistości wydatkami umożliwiającymi uczniowi najpierw dostęp do specjalnego programu pedagogicznego, a następnie skuteczny udział w programach i zajęciach w danej szkole. Argument Parlamentu, zgodnie z którym ustawodawstwo belgijskie stanowi, że szkoła nie może uzależniać wpisu od zapłaty kwoty pieniężnej, czy to na rzecz samej szkoły, czy też jakiejkolwiek innej instytucji, narusza autonomiczny charakter pojęcia „wydatków na edukację”. Następnie zdaniem skarżących z deklaracji kosztów edukacji wynika, że poniesione wydatki odpowiadają dokładnie udziałowi rodziców w finansowaniu stowarzyszenia o celu niezarobkowym wspierającego szkołę subwencjonowaną i stanowią, ze względu na ich cel i przeznaczenie, podlegające zwrotowi wydatki na edukację. W trzeciej kolejności skarżący zauważają, że wydatkami wyłączonymi ze zwrotu, wyliczonymi z zakresu stosowania artykułu 3 ogólnych przepisów wykonawczych dotyczących przyznania dodatku edukacyjnego, przewidzianego w art. 3 załącznika VII do regulaminu pracowniczego, przyjętych przez Parlament w dniu 18 maja 2004 r. zgodnie z art. 110 regulaminu pracowniczego (zwanych dalej „OPW”), są wydatki niezwiązane z nauczaniem, a zatem w rzeczywistości dobrowolne. Natomiast wydatki związane z funduszami wymaganymi przez stowarzyszenia o celu niezarobkowym, o których mowa, są wydatkami należnymi z góry, jako część opłat za wpis i uczęszczanie. Zdaniem Parlamentu z ustawodawstwa belgijskiego wynika, że wolne szkoły subwencjonowane zapewniają bezpłatną edukację i nie są szkołami prywatnymi pobierającymi opłaty za edukację warunkujące wpis uczniów do szkoły oraz dostęp do zajęć. O ile uiszczenie pewnych opłat może być wymagane pod pewnymi warunkami, o tyle ich nieuiszczenie nie może w żadnym wypadku stanowić powodu stosowania wobec ucznia sankcji takiej jak odmowa dokonania wpisu lub wykluczenie z zajęć. Wyliczenie zawarte w art. 3 OPW wydatków wyłączonych ze zwrotu wydatków na edukację jest wyliczeniem przykładowym. Za wydatki na edukację uważa się bowiem wyłącznie te wydatki, które warunkują samo przyjęcie ucznia do szkoły i objęcie go jej programem. W niniejszym przypadku wpis uczniów do szkół, o których mowa, nie jest uzależniony od uiszczenia opłat za wpis. Składki płacone przez rodziców na rzecz stowarzyszeń o celu niezarobkowym, o których mowa, pokrywają koszty specjalnego programu wdrażanego przez obydwie szkoły. Parlament podnosi także, że zgodnie z wnioskami szefów administracji nr 012/77 aby otrzymać dodatek edukacyjny, pracownicy muszą przedstawić fakturę, w której dokonano rozróżnienia na różnego rodzaju koszty. Faktury i zaświadczenia przedstawione przez skarżących nie spełniały tego wymogu i nie pozwalały na dokładne ustalenie przeznaczenia składek płaconych przez skarżących. – Ocena Sądu Artykuł 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego przewiduje w szczególności, że „[z] zastrzeżeniem warunków określonych w ogólnych przepisach wykonawczych urzędnik otrzymuje dodatek edukacyjny w wysokości poniesionych przez niego rzeczywistych wydatków na edukację, maksymalnie do kwoty w wysokości 260,95 EUR miesięcznie na każde dziecko pozostające na jego utrzymaniu […], o ile dziecko skończyło pięć lat i regularnie uczęszcza w pełnym wymiarze godzin do płatnej szkoły podstawowej lub średniej bądź uczelni wyższej”. Z art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego wynika, że pojęcie „wydatków na edukację” dotyczy wydatków związanych z regularnym uczęszczaniem w pełnym wymiarze godzin dziecka pozostającego na utrzymaniu urzędnika do „płatnej szkoły podstawowej lub średniej”. Należy zatem zbadać, czy École internationale Le Verseau i Athénée Ganenou są płatnymi szkołami podstawowymi lub średnimi w rozumieniu art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego. W pierwszej kolejności – jest bezsporne, że zgodnie z ustawodawstwem obowiązującym we Wspólnocie Francuskiej szkolnictwo obowiązkowe we Wspólnocie Francuskiej jest bezpłatne i nie można wymagać ani pobierać żadnego czesnego. W tym zakresie należy podnieść, że okólnik nr 4516 z dnia 29 sierpnia 2013 r. Wspólnoty Francuskiej zatytułowany „Bezpłatny dostępu do szkolnictwa obowiązkowego” (zwany dalej „okólnikiem nr 4516”) w rozdziale II, zatytułowanym „Zasady mające zastosowanie w zakresie bezpłatnego dostępu szkolnictwa”, który znajduje się w części A, zatytułowanej „Wydatki, których szkoła nie może żądać (art. 100 i 102 zarządzenia z dnia 24 lipca 1997 r.»Misja«)”, stanowi: „W ramach szkolnictwa podstawowego oraz średniego szkoły nie mogą żądać od rodziców ponoszenia pewnych wydatków. Są to między innymi: 1) Czesne bezpośrednie lub pośrednie: Artykuł 12 [ust.] 1 loi du 29 mai 1959 dite du Pacte scolaire [ustawy z dnia 29 maja 1959 r. zwanej paktem szkolnym) oraz art. 100 [ust.] 1 décret du 24 juillet 1997 [zarządzenia z dnia 24 lipca 1997 r.] stanowią, że nie można pobierać ani przyjmować żadnego czesnego bezpośredniego lub pośredniego. W praktyce: Oznacza to w szczególności, że szkoła nie może uzależniać wpisu od zapłaty kwoty pieniężnej, czy to na rzecz samej szkoły, czy też jakiejkolwiek innej instytucji (stowarzyszenie o celu niezarobkowym, klub społeczny, stowarzyszenie nieposiadające osobowości prawnej)”. W drugiej kolejności – jest także bezsporne, że zgodnie z przepisami wspomnianymi w pkt 22 i 23 powyżej skarżący nie musieli uiszczać na rzecz École internationale Le Verseau, Athénée Ganenou lub innej instytucji opłat na wpis lub uczęszczanie do tych szkół dzieci pozostających na ich utrzymaniu. Z zaświadczeń wydanych przez École internationale Le Verseau wynika, że „[s]kładka za rok 2014/2015 […] zostanie przeznaczona wyłącznie na prowadzenie i rozwój programów pedagogicznych [wspomnianej szkoły], do której uczęszczają regularnie [dzieci pozostające na utrzymaniu skarżących drugiego, trzeciego i czwartego] i które to programy nie są subwencjonowane przez Wspólnotę Francuską”. Athénée Ganenou „potwierdza […] wpis dziecka [pozostającego na utrzymaniu pierwszej skarżącej] na rok 2014/2015”, wskazuje, że „jest wolną szkołą subwencjonowaną, która wdraża pełny i oficjalny program [Wspólnoty Francuskiej]”, wskazuje, że „[s]kładka za udział w specjalnym programie pedagogicznym w ramach nauczania niesubwencjonowanego wynosi 270 EUR miesięcznie, przez dziesięć miesięcy w roku” oraz wyjaśnia, że „[w]ydatki te nie obejmują pomocy szkolnych ani wyżywienia, które są pokrywane osobno”. Z powyższego wynika, że w niniejszym przypadku wymóg dotyczący „płatnej szkoły podstawowej lub średniej” w rozumieniu art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego nie jest spełniony, a tym samym skarżący nie mogą otrzymywać dodatku edukacyjnego na pozostające na ich utrzymaniu dzieci uczęszczające, odpowiednio, do École internationale Le Verseau i Athénée Ganenou. Wniosku tego nie podważają argumenty przytoczone przez skarżących. Przede wszystkim skarżący podnoszą, że pojęcie „wydatków na edukację” dotyczy wydatków poniesionych przez urzędnika na pozostające na jego utrzymaniu dzieci uczęszczające do szkół oferujących wybrany przez nie program pedagogiczny. Artykuł 3 OPW przewiduje: „Maksymalnie do kwot określonych w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci załącznika VII do regulaminu pracowniczego dodatek edukacyjny B obejmuje: a) opłaty za wpis i uczęszczanie do szkół[;] b) koszty transportu[;] z wyłączeniem wszelkich innych kosztów, a w szczególności: — wydatków obowiązkowych, takich jak wydatki na zakup podręczników, pomocy szkolnych, sprzętu sportowego, ubezpieczenia szkolnego oraz kosztów opieki medycznej, opłat za egzaminy, wydatków poniesionych na rzecz wspólnych zewnętrznych zajęć szkolnych (takich jak wycieczki, wizyty i wyjazdy szkolne, staże sportowe, etc.), a także innych kosztów dotyczących wykonania programu szkolnego szkoły, do której dziecko uczęszcza, — wydatków związanych z udziałem dziecka w wyjazdach na narty, nad morze lub innych wyjazdach, a także w podobnych wydarzeniach”. Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 3 OPW wydatki na edukację obejmują „opłaty za wpis i uczęszczanie do szkoły”. A zatem w ten sposób pojmowane wydatki na edukację obejmują zarówno wydatki pozwalające uczniowi na dostęp do szkoły (opłaty za wpis), jak i wydatki pozwalające mu na uczęszczanie na zajęcia i skuteczne uczestniczenie w programach tej szkoły (opłaty na uczęszczanie) (wyrok z dnia 8 września 2011 r., Bovagnet/Komisja, F‑89/10, EU:F:2011:129, pkt 23). Należy stwierdzić, że wpis i nauczanie zapewniane w École internationale Le Verseau oraz w Athénée Ganenou dzieciom pozostającym na utrzymaniu skarżących nie są uzależnione od uiszczenia kwoty pieniężnej na rzecz tych szkół lub innych instytucji, jak stowarzyszenie o celu niezarobkowym, pokrywającej opłaty za wpis i uczęszczanie do wspomnianych szkół. Skądinąd – jak wynika z okólnika nr 4516 – sytuacja przeciwna byłaby niezgodna z ustawodawstwem obowiązującym we Wspólnocie Francuskiej. Należy także stwierdzić, że skarżący nie podważyli uwagi Parlamentu, zgodnie z którą nieuiszczenie danych kwot na rzecz odnośnych stowarzyszeń o celu niezarobkowym nie może w żadnym razie stanowić podstawy zastosowania wobec ucznia sankcji w postaci odmowy dokonania wpisu lub wykluczenia z zajęć. W tym względzie należy odnieść się także do okólnika nr 4516, w którym, co się tyczy uiszczania opłat, jakich szkoła może żądać, takich jak opłaty za „basen i zajęcia kulturalne i sportowe”, w rozdziale II, w rubryce „Nieuiszczenie opłat” przewidziano: „W przypadku nieuiszczenia lub odmowy uiszczenia opłat szkoła nie może odmówić ani wpisu, ani ponownego wpisu ucznia, ani wykluczyć go na stałe; nie może go także ukarać ani odmówić mu wydania świadectwa lub dyplomu. W danym przypadku w ramach każdego z organów organizacyjnych przewiduje się procedurę żądania pokrycia opłat”. Z powyższego wynika, że argument dotyczący pojęcia „wydatków na edukację” w żaden sposób nie zmienia okoliczności, zgodnie z którą w niniejszym przypadku ze względu na niepobieranie opłat za wpis i uczęszczanie École internationale Le Verseau i Athénée Ganenou nie mogą być zakwalifikowane jako „płatne szkoły podstawowe lub średnie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego. Następnie skarżący zauważają, że biorąc pod uwagę, iż pojęcie „wydatków na edukację” jest pojęciem autonomicznym prawa Unii Europejskiej, zawartość tego pojęcia zależeć powinna nie od istniejących nazw lub klasyfikacji dokonanych na szczeblu krajowym, ale wyłącznie od charakteru samego wydatku, jaki ma być zwrócony, i jego elementów składowych (wyrok z dnia 8 września 2011 r.Bovagnet/Komisja, F‑89/10, EU:F:2011:129, pkt 22). Skarżący słusznie zauważają, że pojęcie „wydatków na edukację” jest pojęciem autonomicznym prawa Unii, a tym samym że nazwy lub klasyfikacje krajowe w zakresie wydatków na edukację nie mają rozstrzygającego znaczenia. Jednakże z powyższego wynika także, że nazwa lub klasyfikacja składek płaconych przez rodziców na rzecz stowarzyszeń o celu niezarobkowym, o których mowa, w żaden sposób nie zmieniają okoliczności, zgodnie z którą ani École internationale Le Verseau, ani Athénée Ganenou nie wymagają opłat za wpis lub uczęszczanie do szkoły. Z powyższego siłą rzeczy wynika, że składki wymagane przez wspomniane stowarzyszenia o celu niezarobkowym ze względu na udział dzieci w specjalnym programie w ramach nauczania niesubwencjonowanego wdrażanego przez te szkoły także nie mogą dotyczyć opłat za wpis i uczęszczanie do wspomnianych szkół, co potwierdza okólnik nr 4516. A zatem składki wymagane w niniejszym przypadku przez te stowarzyszenia nie mogą w żadnym razie zostać zakwalifikowane jako „wydatki na edukację” w rozumieniu art. 3 ust. 1 załącznika VII do regulaminu pracowniczego, uszczegółowionego w art. 3 OPW. Wreszcie skarżący podnoszą, że wyliczonymi w art. 3 OPW wydatkami wyłączonymi ze zwrotu są wydatki niezwiązane z nauczaniem, a zatem w rzeczywistości wydatki dobrowolne, podczas gdy wydatki związane z funduszami wymaganymi przez stowarzyszenia o celu niezarobkowym są wydatkami należnymi z góry, jako części opłat za wpis i uczęszczanie. W tym względzie należy przypomnieć, że art. 3 OPW przeciwstawia „wszystkie inne wydatki”, które wyklucza ze zwrotu i których podaje kilka przykładów, „opłatom za wpis i uczęszczanie do szkoły”, a także „kosztom transportu”, w przypadku których możliwy jest ograniczony zwrot. Poza tym, wbrew temu, co utrzymują skarżący, wyrażenie „wszystkie inne wydatki” nie dotyczy wyłącznie „wydatków niezwiązanych z nauczaniem”. Przepis ten dotyczy bowiem wyraźnie „innych wydatków dotyczących wykonywania programu szkolnego szkoły, do której dziecko uczęszcza”. Wreszcie skarżący oświadczyli, że w École internationale Le Verseau i w Athénée Ganenou edukacja obowiązkowa jest uzupełniona nauczaniem stanowiącym część programu pedagogicznego każdej z tych szkół oraz że w tym celu płacą oni na rzecz danych towarzyszeń o celu niezarobkowym kwoty pokrywające udział ich dzieci w specjalnym programie w ramach nauczania niesubwencjonowanego wdrażanym przez szkoły. Z tych oświadczeń wynika, że ponieważ składek uiszczanych na rzecz rozpatrywanych stowarzyszeń o celu niezarobkowym nie można zakwalifikować jako wydatków na edukację, stanowią one wydatki generowane przez wymogi i działania związanie z wykonywaniem programu nauczania, czyli udziałem dzieci w specjalnym programie w ramach nauczania niesubwencjonowanego wdrażanym przez rozpatrywane szkoły, i należy je uznać za „inne wydatki związane z wykonywaniem programu szkolnego szkoły, do której uczęszcza dziecko” w rozumieniu art. 3 akapit drugi OPW, które zgodnie z tym samym przepisem nie są objęte dodatkiem edukacyjnym B. W konsekwencji zarzut pierwszy należy oddalić. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań – Argumenty stron Zdaniem skarżących Parlament udzielił dokładnych zapewnień, które zrodziły u nich nadzieje na otrzymanie wypłaty dodatków edukacyjnych, ponieważ wydatki te były zwracane w poprzednich latach. Nie zgadzają się oni z argumentem Parlamentu, zgodnie z którym dodatek edukacyjny podlega corocznej ocenie. Ich zdaniem chodzi raczej o coroczne badanie polityki zwrotu wydatków na edukację, co oznaczałoby, że Parlament miałby prawo radykalnie zmienić stanowisko administracji co do dokładnie takiej samej sytuacji, a to byłoby zdaniem sprzeczne z zasadą pewności prawa. Parlament nie zgadza się z argumentacją skarżących. – Ocena Sądu Prawo domagania się ochrony uzasadnionych oczekiwań zakłada spełnienie trzech przesłanek. Po pierwsze, organ administracji musi udzielić zainteresowanemu dokładnych, bezwarunkowych i zgodnych zapewnień, pochodzących z uprawnionych i wiarygodnych źródeł. Po drugie, zapewnienia te muszą być takiego rodzaju, by wzbudzały u podmiotu, do którego są skierowane, uzasadnione oczekiwanie. Po trzecie, udzielone zapewnienia muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami (wyrok z dnia 7 listopada 2002 r., G/Komisja, T‑199/01, EU:T:2002:271, pkt 38). W niniejszym przypadku wystarczy zaznaczyć, że zakładając nawet, iż Parlament udzielił skarżącym dokładnych, bezwarunkowych i zgodnych zapewnień co do zwrotu rozpatrywanych składek uiszczonych przez nich na rzecz stowarzyszeń o celu niezarobkowym z tytułu udziału dzieci pozostających na ich utrzymaniu w specjalnym programie w ramach nauczenia niesubwencjonowanego wdrażanym przez szkoły, o których mowa, takie zapewnienia były niezgodne z przepisami regulaminu pracowniczego, jak wskazano w pkt 19–41 powyżej. W konsekwencji w niniejszym przypadku nie można stwierdzić żadnego naruszenia zasady uzasadnionych oczekiwań. W każdym też wypadku z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, aby organ administracji udzielił skarżącym dokładnych, bezwarunkowych i zgodnych zapewnień. Specjalny formularz przygotowany przez organ administracji dla szkół powinien był umożliwiać raczej ustalenie, za pomocą pytań dotyczących różnych wydatków na edukację, jakie trzeba ponieść na rzecz tych szkół, i w braku wystawienia szczegółowej faktury, czy szkoły wymagały uiszczenia opłat za wpis i uczęszczanie, które w stosownym przypadku powinny być przedmiotem zwrotu ze strony organu administracji. Tymczasem z formularza tego nie wynikało, że skarżący uiścili opłaty na wpis. Wreszcie argumentacja skarżących, zgodnie z którą zmiana praktyki administracyjnej jest sprzeczna z zasadą pewności prawa, jest niedopuszczalna, ponieważ nie została podniesiona w zażaleniu, a zatem jest niezgodna z zasadą zgodności pomiędzy wcześniejszym zażaleniem w drodze administracyjnej a skargą. Zgodnie bowiem z zasadą zgodności zażalenia w rozumieniu art. 91 ust. 2 regulaminu pracowniczego z następującą później skargą wymaga – pod rygorem uznania jej niedopuszczalności – by zarzut podniesiony przed sądem Unii był już podniesiony w ramach postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, tak by organ powołujący mógł poznać możliwie dokładnie zarzuty, jakie zainteresowany formułuje pod adresem kwestionowanej decyzji (zob. wyrok z dnia 7 lipca 2004 r., Schmitt/AER, T‑175/03, EU:T:2004:214, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo). Zarzut drugi należy zatem w całości oddalić. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego naruszenia zasad równego traktowania i dobrej administracji Niniejszy zarzut można podzielić na dwie części, pierwszą, dotyczącą naruszenia zasady równego traktowania, i drugą, dotyczącą naruszenia zasady dobrej administracji. – Argumenty stron W ramach zarzutu naruszenia zasady równego traktowania skarżący podnoszą, że znajdują się w sytuacji faktycznej i prawnej identycznej z sytuacją rodziców, którzy w poprzednich latach otrzymali zwrot wydatków na edukację dzieci pozostających na ich utrzymaniu uczęszczających do rozpatrywanych szkół, a także z sytuacją rodziców pracujących w Komisji Europejskiej, którzy nadal otrzymują zwrot wydatków na edukację dzieci pozostających na ich utrzymaniu, uczęszczających do tych samych szkół. W ramach zarzutu naruszenia zasady dobrej administracji skarżący podnoszą, że termin sześciu miesięcy, jaki upłynął pomiędzy złożeniem wniosku o zwrot a wydaniem zaskarżonych decyzji, nie jest rozsądny, ponieważ wcześniejsze zachowanie Parlamentu nie pozostawiało wątpliwości co do zwrotu rozpatrywanych wydatków. Poza tym skarżący wyrażają wątpliwości co do obiektywności i staranności, z jakimi Parlament ocenił okoliczności faktyczne, wiążąc przyznanie dodatku na edukację z osobistym wyborem przez rodzica programu pedagogicznego dla swojego dziecka, co jest sprzeczne z art. 22 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i autonomicznym charakterem pojęcia „wydatków na edukację”. Parlament nie zgadza się z argumentacją skarżących. – Ocena Sądu W odniesieniu do części pierwszej zarzutu trzeciego należy przypomnieć, że zasada równego traktowania należy do podstawowych zasad prawa Unii i że zostaje ona naruszona w przypadku, gdy dwie kategorie osób, których sytuacje faktyczne i prawne zasadniczo nie różnią się od siebie, są traktowane odmienne. Zasada ta wymaga tym samym, by sytuacje porównywalne nie były traktowane odmiennie, chyba że różnica traktowania znajduje obiektywne uzasadnienie. Aby odmienne traktowanie było dopuszczalne, musi być ono uzasadnione na podstawie obiektywnego i rozsądnego kryterium i proporcjonalne do zamierzonego celu (wyrok z dnia 30 stycznia 2003 r., C/Komisja, T‑307/00, EU:T:2003:21, pkt 48). Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem urzędnik lub członek personelu tymczasowego nie może powoływać się na niezgodność z prawem w celu uzyskania korzyści. Poszanowanie zasady równego traktowania należy bowiem pogodzić z przestrzeganiem zasady zgodności z prawem, zgodnie z którą nikt nie może powołać się na swoją korzyść na niezgodność z prawem, której dopuszczono się na rzecz innej osoby (wyroki: z dnia 4 lipca 1985 r., Williams/Trybunał Obrachunkowy, 134/84, EU:C:1985:297, pkt 14; z dnia 2 czerwca 1994 r., de Compte/Parlament, C‑326/91 P, EU:C:1994:218, pkt 51, 52; z dnia 1 lipca 2010 r., Časta/Komisja, F‑40/09, EU:F:2010:74, pkt 88). W konsekwencji, jako że zarzut pierwszy został oddalony, część pierwsza zarzutu trzeciego, dotycząca naruszenia zasady równego traktowania w stosunku do innych urzędników, jest bezskuteczna (zob. podobnie wyrok z dnia 21 stycznia 2014 r., Van Asbroeck/Parlament, F‑102/12, EU:F:2014:4, pkt 37, 38). W każdym wypadku należy przypomnieć, że choć zgodnie z zasadą jedności służby publicznej wyrażoną w art. 9 ust. 3 traktatu z Amsterdamu wszyscy urzędnicy ze wszystkich instytucji Unii podlegają jednemu regulaminowi pracowniczemu, to jednak taka zasada nie oznacza, że instytucje winny w identyczny sposób korzystać z uznania przysługującego im na mocy regulaminu pracowniczego, gdyż, przeciwnie, w zakresie zarządzania swoim personelem korzystają one z „zasady autonomii” (wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., V/Parlament, F‑46/09, EU:F:2011:101, pkt 135). Tak więc na podstawie art. 110 regulaminu pracowniczego OPW przyjmowane są przez organ powołujący każdej instytucji i mogą się w związku z tym różnić w zależności od instytucji. Co do części drugiej zarzutu trzeciego należy przypomnieć, że obowiązek przestrzegania rozsądnego terminu w postępowaniach administracyjnych stanowi ogólną zasadę prawa Unii, której poszanowanie zapewnia sąd Unii i która została powtórzona, jako element składowy prawa do dobrej administracji, w art. 41 ust. 1 karty praw podstawowych (zob. podobnie wyrok z dnia 11 kwietnia 2006 r., Angeletti/Komisja, T‑394/03, EU:T:2006:111, pkt 162). Jednakże naruszenie zasady dobrej administracji nie uzasadnia co do zasady stwierdzenia nieważności decyzji wydanej po zakończeniu postępowania administracyjnego. Nieprzestrzeganie zasady rozsądnego terminu wpływa bowiem na ważność postępowania administracyjnego tylko w sytuacji, gdy zbytnia przewlekłość może mieć wpływ na samą treść wydanej po zakończeniu postępowania administracyjnego decyzji. W niniejszym przypadku z badania zarzutu pierwszego (zob. pkt 19–41 powyżej) wynika, że nawet jeśliby założyć, iż należałoby uznać, że doszło do przewlekłości w rozpatrywaniu przez Parlament złożonych przez skarżących wniosków o zwrot, nie miałoby to wpływu na samą treść zaskarżonych decyzji. Poza tym należy przypomnieć, że Parlament ze względu na przewlekłość w rozpatrywaniu wniosków postanowił przyznać dobrowolnie i wyjątkowo dodatek edukacyjny za rok 2014/2015. Zarzut trzeci należy zatem także oddalić. W konsekwencji należy oddalić żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. W przedmiocie żądań dotyczących zasądzenia od Parlamentu wypłaty na rzecz skarżących dodatku edukacyjnego za rok 2015/2016 Skarżący wnoszą do Sądu o zasądzenie od Parlamentu wypłaty dodatku edukacyjnego za rok 2015/2016. Z uwagi na fakt, że żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji zostały oddalone, nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie niniejszych żądań. W konsekwencji skargę należy oddalić w całości. W przedmiocie kosztów Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Z uzasadnienia niniejszego wyroku wynika, że skarżący przegrali sprawę. Poza tym Parlament w swych żądaniach wyraźnie wniósł o obciążenie skarżących kosztami postępowania. W konsekwencji skarżący zostają obciążeni kosztami postępowania.   Z powyższych względów, SĄD (ósma izba) orzeka, co następuje:   1) Skarga zostaje oddalona.   2) Irit Azoulay, Andrew Boreham, Mirja Bouchard i Darren Neville zostają obciążeni kosztami postępowania.   Collins Barents Passer Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 28 kwietnia 2017 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski.