T-585/14
PostanowienieTSUE2015-09-14CELEX: 62014TO0585ECLI:EU:T:2015:662
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Komisji Europejskiej, w którym stwierdza ona odpowiedzialność państwa członkowskiego za utratę tradycyjnych środków własnych Unii i wzywa do ich udostępnienia, stanowi akt podlegający zaskarżeniu w drodze skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zaskarżone pismo Komisji nie wywołuje wiążących skutków prawnych, a zatem nie może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności. Wynika to z faktu, że przepisy dotyczące środków własnych Unii (decyzja 2007/436/WE, Euratom i rozporządzenie nr 1150/2000) nie przyznają Komisji kompetencji do wydawania wiążących decyzji w sprawie obowiązku państw członkowskich udostępniania tych środków. Ocena, czy państwo członkowskie uchybiło swoim zobowiązaniom w tym zakresie, należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Sprawiedliwości w ramach postępowania o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego (art. 258 TFUE). Pismo Komisji miało zatem charakter wyłącznie informacyjny i stanowiło zwykłe wezwanie do działania, a nie akt zaskarżalny.Stan faktyczny
Słoweńska spółka Kandit d.o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na przywóz cukru. Agencja Republiki Słowenii ds. rynków rolnych i rozwoju obszarów wiejskich (agencja) błędnie powiadomiła Komisję o wniosku dotyczącym cukru z Chorwacji, a następnie wydała pozwolenie na przywóz cukru z Chorwacji. Po faktycznym przywozie cukru z Serbii, agencja skorygowała powiadomienie, ale Komisja uznała, że korekta nastąpiła zbyt późno. W piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r. Komisja stwierdziła, że Słowenia jest finansowo odpowiedzialna za utratę tradycyjnych środków własnych Unii w wysokości do 1 257 000 EUR i wezwała ją do udostępnienia tej kwoty budżetowi Unii.Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje odrzucona.
2) Postępowanie w przedmiocie wniosków Republiki Portugalskiej i Królestwa Hiszpanii o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta zostaje umorzone.
3) Republika Słowenii pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską.
4) Republika Słowenii, Komisja, Republika Portugalska i Królestwo Hiszpanii pokrywają własne koszty związane z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE SĄDU (trzecia izba w składzie powiększonym)
z dnia 14 września 2015 r. (
*1
)
„Skarga o stwierdzenie nieważności — Środki własne Unii — Odpowiedzialność finansowa państw członkowskich — Obowiązek zapłaty na rzecz Komisji kwoty odpowiadającej kwocie utraconych środków własnych — Pismo Komisji — Akt niepodlegający zaskarżeniu — Niedopuszczalność”
W sprawie T‑585/14
Republika Słowenii, reprezentowana przez L. Bembiča, działającego w charakterze pełnomocnika,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez P. Ondrůška, M. Wasmeiera oraz M. Žebrego, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji zawartej w piśmie BUDG/B/03MV D (2014) 1782918 z dnia 2 czerwca 2014 r., jaką miała wydać Dyrekcja Generalna ds. Budżetu Komisji Europejskiej, w której to decyzji dyrekcja ta uznała, po pierwsze, że Republika Słowenii jest finansowo odpowiedzialna za utratę tradycyjnych środków własnych dla budżetu Unii Europejskiej przy wydawaniu pozwolenia na przywóz cukru w odniesieniu do roku 2011, i po drugie, że to państwo członkowskie powinno udostępnić budżetowi Unii kwotę równą utraconym tradycyjnym środkom własnym,
SĄD (trzecia izba w składzie powiększonym),
w składzie: S. Papasavvas, prezes, N.J. Forwood, I. Labucka, E. Bieliūnas (sprawozdawca) i V. Kreuschitz, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Okoliczności powstania sporu
W dniu 7 października 2011 r. spółka prawa słoweńskiego Kandit d.o.o. (zwana dalej „spółką Kandit”) złożyła wniosek do Agencija Republike Slovenije za kmetijske trge in razvoj podeželja (agencji Republiki Słowenii ds. rynków rolnych i rozwoju obszarów wiejskich, zwanej dalej „agencją”) o wydanie pozwolenia na przywóz cukru w ilości 3000 ton.
W dniu 10 października 2011 r. agencja za pośrednictwem elektronicznego systemu informacji o rynkach rolnych, zwanego „Agricultural Market Information Quota” (zwanego dalej „systemem AMIS‑Quota”), przekazała do Komisji Europejskiej powiadomienie zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 891/2009 z dnia 25 września 2009 r. w sprawie otwierania niektórych wspólnotowych kontyngentów taryfowych w sektorze cukru i administrowania nimi (Dz.U. L 254, s 82). W powiadomieniu tym agencja poinformowała Komisję, że spółka Kandit złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na przywóz cukru z Chorwacji w ilości 3000 ton w ramach kontyngentu taryfowego nr 09.4328.
W dniu 24 października 2011 r. agencja wydała spółce Kandit pozwolenie na przywóz, które dotyczyło cukru z Chorwacji i odnosiło się do kontyngentu taryfowego nr 09.4328.
W dniu 2 listopada 2011 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 ppkt i) rozporządzenia nr 891/2009 i za pośrednictwem systemu AMIS‑Quota, agencja poinformowała Komisję o wydaniu na rzecz spółki Kandit wspomnianego pozwolenia.
W dniu 7 listopada 2011 r. spółka Kandit po raz pierwszy na podstawie wydanego jej pozwolenia dokonała przywozu cukru do Słowenii. Tymczasem przy tej okazji słoweńskie służby celne stwierdziły, że przedmiotowy cukier pochodził z Serbii, a zatem pozwolenie na przywóz przedstawione przez spółkę Kandit, które dotyczyło Chorwacji i kontyngentu taryfowego nr 09.4328, wskazywało błędny kraj przeznaczenia, błędny kraj pochodzenia oraz błędny numer kontyngentu taryfowego. Po przekazaniu przez agencję informacji, że został popełniony błąd administracyjny, słoweńskie służby celne zezwoliły na przywóz 71 ton cukru.
W tym samym dniu, czyli przed końcem przewidzianego w art. 9 ust. 2 ppkt i) rozporządzenia nr 891/2009 okresu do powiadomienia Komisji o wydanych pozwoleniach, agencja skorygowała w systemie AMIS‑Quota swoje powiadomienie skierowane do Komisji dotyczące rzeczywiście wydanego pozwolenia na przywóz w celu uściślenia, że zostało one udzielone dla przywozu cukru pochodzącego z Serbii w ramach kontyngentu nr 09.4326.
Tego samego dnia pocztą elektroniczną agencja poinformowała Komisję o dokonaniu tego skorygowania. Agencja wskazała także tej instytucji, że powinna ona skorygować powiadomienie z dnia 10 października 2011 r. wskazane w pkt 2 powyżej, ale że przewidziany w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 891/2009 okres na przekazanie powiadomienia o złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na przywóz minął.
Jeszcze w dniu 7 listopada 2011 r. służby Komisji poinformowały agencję, że nie jest już możliwe skorygowanie z mocą wsteczną błędu popełnionego w powiadomieniu z dnia 10 października 2011 r.
Wymiana pism między słoweńskimi władzami a służbami Komisji była kontynuowana w latach 2012 i 2014.
W piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r. (zwanym dalej „zaskarżonym pismem”) dyrektor Dyrekcji ds. Środków Własnych i Programowania Finansowego w Dyrekcji Generalnej ds. Budżetu Komisji (zwany dalej „dyrektorem”) wskazał na popełniony błąd administracyjny. Podkreślił on, że ilości przywożone na podstawie pozwoleń, ale które nie są uzasadnione, nie mogą korzystać z kontyngentu o obniżonych należnościach celnych i prowadzą do zapłaty normalnych należności celnych.
W zaskarżonym piśmie dyrektor wyjaśnił również, że słoweńskie władze wydały nieważne pozwolenie na przywóz w odniesieniu do kontyngentu nr 09.4326 (Serbia), dla którego nie ma odnośnego powiadomienia. W tym względzie przypomina on, że art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1301/2006 z dnia 31 sierpnia 2006 r. ustanawiającego wspólne zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi na przywóz produktów rolnych, podlegającymi systemowi pozwoleń na przywóz (Dz.U. L 238, s. 13), przewiduje wyraźnie, iż żadne pozwolenie na przywóz nie może zostać wydane dla ilości, które nie zostały zgłoszone Komisji. Dyrektor wskazał także, że popełniony błąd nie mógł zostać skorygowany przez Komisję ze względu na fakt, iż z jednej strony błędy popełnione przez operatorów nie mogą być uwzględniane w celu dokonania ewentualnych poprawek, a z drugiej strony przedmiotowy błąd został zgłoszony po zakończeniu procesu zatwierdzania powiadomień.
Dyrektor doszedł do wniosku, że ilości mogące osiągnąć do 3000 ton cukru mogłyby zostać przywiezione poza kontyngentem, gdyby pozwolenie na przywóz zostało całkowicie wykorzystane. Dodał on, że maksymalna utrata tradycyjnych środków własnych, do której mogło dojść, wynosi 1257000 EUR, o ile określona kwota należności celnych za przywóz cukru została ustalona w wysokości 419 EUR za tonę netto. Wezwał on władze słoweńskie do udostępnienia budżetowi Unii kwoty utraconych tradycyjnych środków własnych, za które władze słoweńskie były odpowiedzialne i których utrata mogła wynikać z popełnionego błędu. W celu ograniczenia kwoty odsetek za zwłokę, o których mowa w art. 11 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonującego decyzję 94/728/WE, Euratom w sprawie systemu środków własnych Wspólnot (Dz.U. L 130, s. 1), dyrektor zalecił władzom słoweńskim działać jak najszybciej. Uściślił on, że wszystkie informacje finansowe powinny zostać również przekazane służbom Komisji w celu umożliwienia im obliczenia odsetek za zwłokę. W tym celu do zaskarżonego pisma została dołączona tabela do uzupełnienia.
Postępowanie
Pismem złożonym w dniu 4 sierpnia 2014 r. w sekretariacie Sądu Republika Słowenii wniosła niniejszą skargę.
W piśmie Republika Słowenii wniosła, zgodnie z art. 51 § 1 akapit drugi regulaminu postępowania przed Sądem z dnia 2 maja 1991 r., o rozstrzygnięcie sprawy przez izbę złożoną z co najmniej pięciu sędziów.
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 13 listopada 2014 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności na podstawie art. 114 § 1 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r.
W dniu 6 lutego 2015 r. Republika Słowenii przedłożyła swoje uwagi w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności.
Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu, odpowiednio, w dniach 28 listopada 2014 r. i 13 marca 2015 r. Republika Portugalska i Królestwo Hiszpanii złożyły wniosek o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenientów popierających żądania Republiki Słowenii o stwierdzenie nieważności zgodnie z art. 115 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r.
Uwzględniwszy wniosek wskazany powyżej w pkt 14 i w świetle brzmienia art. 51 § 1 akapit drugi regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r., w dniu 17 czerwca 2015 r. Sąd przekazał sprawę do rozpoznania trzeciej izbie w składzie powiększonym.
Żądania stron
W swojej skardze Republika Słowenii wnosi do Sądu o:
—
stwierdzenie nieważności zawartej w zaskarżonym piśmie decyzji, jaką miała wydać Dyrekcja Generalna ds. Budżetu Komisji;
—
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Podnosząc zarzut niedopuszczalności, Komisja wnosi do Sądu o:
—
odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej;
—
obciążenie Republiki Słowenii kosztami postępowania.
W uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności Republika Słowenii wnosi do Sądu o:
—
oddalenie podniesionego przez Komisję zarzutu niedopuszczalności;
—
tytułem pomocniczym, pozostawienie rozstrzygnięcia w kwestii zarzutu niedopuszczalności do czasu orzeczenia co do istoty sprawy.
Co do prawa
Zgodnie z art. 130 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem, jeśli strona pozwana o to wnosi, Sąd może rozstrzygnąć w przedmiocie niedopuszczalności skargi lub niewłaściwości Sądu bez rozpatrywania sprawy co do istoty. W niniejszej sprawie Sąd uznaje, że po zapoznaniu się z aktami sprawy ma wystarczającą wiedzę, i postanawia orzec bez przeprowadzania dalszych czynności procesowych.
Komisja twierdzi, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ ani zawartość/treść zaskarżonego pisma, ani okoliczności jego sporządzenia, ani też kompetencje tej instytucji nie wskazują, by wskazane pismo zawierało wiążącą decyzję lub by wywoływało ono wiążące skutki prawne. Komisja zauważa również, że zaskarżone pismo ma charakter przygotowawczy lub że potwierdza ono wcześniejsze pismo.
Republika Słowenii kwestionuje argumentację Komisji. Po pierwsze, twierdzi ona, że zaskarżone pismo zostało sporządzone przez Komisję, będącą instytucją Unii. Po drugie, Republika Słowenii podkreśla, że miała ona spełnić wymogi zawarte w tym piśmie. Po trzecie, twierdzi, że zaskarżone pismo wywołuje wiążące skutki. W owym piśmie Komisja dokonała bowiem, bez podstawy prawnej, ostatecznych ocen, w drodze których Komisja nakazała Republice Słowenii udostępnienie budżetowi Unii kwoty odpowiadającej stracie środków własnych, do której doszło w niniejszym przypadku. Ponadto zdaniem Republiki Słowenii zaskarżone pismo wywołuje skutki prawne wobec osób trzecich. Po czwarte, Republika Słowenii uważa, że Komisja przekroczyła swoje kompetencje, ponieważ wydała decyzję, która nie znajduje oparcia w prawie Unii. Po piąte, Republika Słowenii kwestionuje przygotowawczy lub potwierdzający charakter zaskarżonego pisma.
Z utrwalonego orzecznictwa, rozwiniętego w ramach skarg o stwierdzenie nieważności wnoszonych przez państwa członkowskie lub przez instytucje, wynika, że za akty zaskarżalne w rozumieniu art. 263 TFUE uważa się wszelkie przepisy przyjęte przez instytucje, bez względu na ich formę, które mają na celu wywołanie wiążących skutków prawnych (zob. wyrok z dnia 13 października 2011 r., Deutsche Post i Niemcy/Komisja, C‑463/10 P i C‑475/10 P, Zb.Orz., EU:C:2011:656, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
Zgodnie z orzecznictwem kontroli sądowej przewidzianej w art. 263 TFUE nie podlegają nie tylko akty przygotowawcze, lecz także wszelkie akty niewywołujące wiążących skutków prawnych, takie jak akty potwierdzające wcześniejsze decyzje, akty czysto wykonawcze, zwykłe zalecenia i opinie, a także, co do zasady, instrukcje wewnętrzne [zob. podobnie postanowienie z dnia 14 maja 2012 r., Sepracor Pharmaceuticals (Irlandia)/Komisja, C‑477/11 P, EU:C:2012:292, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo].
Ponownie zgodnie z orzecznictwem, ustalenie, czy akt, którego dotyczy zarzut nieważności, może być przedmiotem skargi, wymaga wzięcia pod uwagę jego istoty, forma zaś jest tu co do zasady bez znaczenia (zob. postanowienie z dnia 26 stycznia 2011 r., FIBE/Parlament, T‑550/10, EU:T:2011:19, pkt 17 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) decyzji Rady 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 163, s. 17) na środki własne zapisane w budżecie ogólnym Unii składają się dochody z opłat, premii, kwot dodatkowych lub wyrównawczych, kwot lub czynników dodatkowych, ceł pobieranych na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej i innych ceł, które zostały lub zostaną ustanowione przez instytucje Unii w odniesieniu do handlu z państwami trzecimi, ceł na produkty objęte nieobowiązującym już Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, a także wkładów i innych opłat przewidzianych w ramach wspólnej organizacji rynków cukru.
Jak wynika z art. 8 ust. 1 decyzji 2007/436, środki własne Unii określone w art. 2 ust. 1 lit. a) rzeczonej decyzji są pobierane przez państwa członkowskie, które mają obowiązek udostępnienia Komisji tych środków (zob. analogicznie wyroki: z dnia 15 listopada 2005 r., Komisja/Dania, C‑392/02, Zb.Orz., EU:C:2005:683, pkt 55; z dnia 8 lipca 2010 r., Komisja/Włochy, C‑334/08, Zb.Orz., EU:C:2010:414, pkt 40).
Co więcej, zgodnie z orzecznictwem Trybunału państwa członkowskie mają obowiązek ustalenia środków własnych Unii. Artykuł 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1150/2000 należy bowiem interpretować w ten sposób, że państwa członkowskie nie mogą zaniechać stwierdzania wierzytelności, nawet jeśli je kwestionują. W przeciwnym razie należałoby przyjąć, że równowaga finansowa Unii może zostać zachwiana, choćby przejściowo, wskutek zachowania jednego z państw członkowskich (wyrok z dnia 17 marca 2011 r., Komisja/Portugalia, C‑23/10, EU:C:2011:160, pkt 58; zob. także analogicznie ww. w pkt 29 wyrok Komisja/Dania, EU:C:2005:683, pkt 60).
Ponadto art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1150/2000 stanowi zasadniczo, że każde państwo członkowskie zapisuje środki własne na rachunek otwarty w imieniu Komisji przez jego skarb państwa lub organ wyznaczony przez państwo członkowskie.
Dodatkowo, zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1150/2000, państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia wszystkich wymaganych środków w celu zapewnienia, aby kwota odpowiadająca tytułom dochodów budżetowych ustalonym na mocy art. 2 tego rozporządzenia została udostępniona Komisji. Państwa członkowskie są zwolnione z tego obowiązku jedynie w przypadku, gdy kwoty te nie zostały zgromadzone z powodu działania siły wyższej lub jeżeli okaże się, że ich uzyskanie jest całkowicie niemożliwe z przyczyn, których nie można im przypisać (zob. ww. w pkt 29 wyrok Komisja/Włochy, EU:C:2010:414, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo).
Wreszcie państwo członkowskie, które wstrzymuje się od ustalenia tytułu Unii do środków własnych i od udostępnienia odpowiedniej kwoty Komisji, w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 1150/2000, uchybia zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy prawa Unii (zob. wyrok z dnia 3 kwietnia 2014 r., Komisja/Zjednoczone Królestwo, C‑60/13, EU:C:2014:219, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo).
Bezpośrednio z postanowień decyzji 2007/436 i rozporządzenia nr 1150/2000 wynika zatem, że to do samych państw członkowskich należy ocena, czy doszło do utraty tradycyjnych środków własnych, a także ocena istnienia obowiązku zapłaty takich środków. Do nich należy ustalenie tradycyjnych środków własnych Unii i ich udostępnienie, jeżeli warunki określone w tych aktach są spełnione, bez konieczności wydawania decyzji przez Komisję. Za spełnienie przewidzianego w tych aktach obowiązku udostępnienia środków własnych odpowiadają zatem państwa członkowskie.
Odpowiedzialność władz państw członkowskich w odniesieniu do udostępnienia tradycyjnych środków własnych znajduje oparcie z jednej strony w motywie 2 rozporządzenia nr 1150/2000, który wskazuje, że Unia musi mieć dostęp do środków własnych określonych w art. 2 decyzji 2007/436 na możliwie najlepszych warunkach, a z drugiej strony w wymogu szybkiego i jednolitego udostępnienia środków własnych Unii (zob. podobnie postanowienie z dnia 4 października 2007 r., Finlandia/Komisja, C‑457/06 P, EU:C:2007:582, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo).
W drugiej kolejności należy zauważyć, że decyzja 2007/436 i rozporządzenie nr 1150/2000 nie przewidują żadnej szczególnej procedury, w wyniku której Komisja może wydać decyzję w sprawie nałożonego na państwa członkowskie obowiązku udostępnienia budżetowi Unii tradycyjnych środków własnych.
W szczególności z motywów 10 i 20, a także z art. 18 i 19 rozporządzenia nr 1150/2000 wynika bowiem, że Komisja jest uprawniona do przeprowadzenia kontroli działań państw członkowskich, w razie potrzeby poprzez przeprowadzenie badania na miejscu.
Natomiast żadne postanowienie decyzji 2007/436 czy też rozporządzenia nr 1150/2000 nie przyznaje Komisji kompetencji do rozstrzygnięcia w drodze decyzji o przewidzianym w tych aktach obowiązku udostępnienia tradycyjnych środków własnych.
Ponadto z utrwalonego orzecznictwa wynika, że zgodnie z systemem określonym w art. 258–260 TFUE ustalenie praw i obowiązków państw członkowskich oraz osąd ich zachowania mogą bowiem być jedynie wynikiem wyroku Trybunału (wyroki: z dnia 29 września 1998 r., Komisja/Niemcy, C‑191/95, Rec, EU:C:1998:441, pkt 45; z dnia 15 stycznia 2014 r., Komisja/Portugalia, C‑292/11 P, Zb.Orz., EU:C:2014:3, pkt 49).
W związku z tym w ramach zadań z zakresu kontroli spełnienia przez państwa członkowskie obowiązku udostępnienia tradycyjnych środków własnych wynikającego z decyzji 2007/436 i rozporządzenia nr 1150/2000 Komisja nie może naruszać wyłącznej kompetencji Trybunału do orzekania o zgodności ze wspomnianym rozporządzeniem.
Oznacza to, że w przypadku wystąpienia sporu pomiędzy Komisją a państwem członkowskim co do kwestii, czy dane zachowanie jest zgodne z przewidzianym w decyzji 2007/436 i rozporządzeniu nr 1150/2000 obowiązkiem udostępnienia tradycyjnych środków własnych, Komisja nie może, poprzez wydanie decyzji, samodzielnie i w sposób ostateczny rozstrzygnąć takiego sporu.
W związku z tym w braku przepisu upoważniającego Komisję do przyjęcia aktu nakazującego państwu członkowskiemu udostępnienie środków własnych zaskarżone pismo może być uznane jedynie za mające walor informacyjny i za zwykłe wezwanie skierowane do Republiki Słowenii.
Przedstawiona przez Komisję w zaskarżonym piśmie opinia nie wywołuje w istocie wiążących skutków prawnych, ponieważ, po pierwsze i zasadniczo, państwa członkowskie są zobowiązane do stosowania przepisów Unii w zakresie udostępnienia środków własnych i żadne z przyjętych w tym zakresie postanowień decyzji 2007/436 oraz rozporządzenia nr 1150/2000 nie udziela Komisji kompetencji do podejmowania decyzji w przedmiocie ich wykładni. Komisja ma jedynie możliwość – zawsze jej oferowaną – wyrażenia opinii, która w żadnym wypadku nie jest wiążąca dla władz krajowych (zob. podobnie postanowienia: z dnia 17 maja 1989 r., Włochy/Komisja, 151/88, Rec, EU:C:1989:201, pkt 22; z dnia 13 czerwca 1991 r., Sunzest/Komisja, C‑50/90, Rec, EU:C:1991:253, pkt 13 i przytoczone tam orzecznictwo).
Inaczej mówiąc, udostępnienie tradycyjnych środków własnych należy do państw członkowskich i Komisja może jedynie wyrazić swoją opinię, która nie jest wiążąca dla państw członkowskich, co wpisuje się w ramy współpracy między Komisją a państwami członkowskimi odpowiedzialnymi za stosowanie uregulowań Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 15 września 1998 r., Oleifici Italiani i Fratelli Rubino/Komisja, T‑54/96, Rec, EU:T:1998:204, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).
W tym względzie należy dodać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem niewiążący charakter przyjętego przez instytucję Unii stanowiska nie może być kwestionowany na takiej podstawie, że rząd będący adresatem danego aktu stosuje się do niego (zob. postanowienie z dnia 5 września 2006 r., Comunidad autónoma de Madrid i Mintra/Komisja, T‑148/05, EU:T:2006:234, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo).
W trzeciej kolejności należy zauważyć, że ponieważ etap poprzedzający wniesienie skargi w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 258 TFUE, ma wyłącznie na celu umożliwienie państwu członkowskiemu dobrowolnego dostosowania się do wymogów traktatu lub w razie potrzeby stworzenia mu okazji do uzasadnienia jego stanowiska, żaden z aktów przyjętych przez Komisję w tych ramach nie ma mocy wiążącej (zob. postanowienie z dnia 19 września 2005 r., Aseprofar i Edifa/Komisja, T‑247/04, Zb.Orz., EU:T:2005:327, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).
W odniesieniu w szczególności do wydawania uzasadnionej opinii Trybunał uznał ponadto, że dotyczy to wstępnej procedury, która nie pociąga za sobą żadnych wiążących skutków prawnych wobec adresatów uzasadnionej opinii (ww. w pkt 39 wyrok Komisja/Niemcy, EU:C:1998:441, pkt 44).
W związku z tym zaskarżone pismo, w którym Komisja zwróciła się w sposób informacyjny do Republiki Słowenii o udostępnienie budżetowi Unii tradycyjnych środków własnych, nie może tym bardziej stanowić aktu podlegającego zaskarżeniu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że zaskarżone pismo stanowi jedynie skierowane do Republiki Słowenii wyrażenie opinii na piśmie o charakterze informacyjnym, uzupełnione wezwaniem do udostępnienia tradycyjnych środków własnych. Pismo to nie stanowi zatem decyzji mogącej być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności, jeżeli nie wywołuje ono skutków prawnych ani nie ma na celu wywołania takich skutków.
Pozostałe argumenty przedstawione przez Republikę Słowenii nie mogą podważyć wniosku sformułowanego w pkt 49 powyżej.
Po pierwsze, w odniesieniu do kwoty tradycyjnych środków własnych, sposobów ich udostępniania oraz ewentualnej zapłaty odsetek za zwłokę, należy podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału istnieje nierozerwalny związek pomiędzy obowiązkiem ustalenia środków własnych Unii, obowiązkiem zapisania ich na rachunek Komisji w wyznaczonych terminach oraz obowiązkiem zapłaty odsetek za zwłokę. Dodatkowo odsetki te są wymagalne bez względu na przyczynę opóźnienia, z jakim środki te zostały wpłacone na rachunek Komisji. Wynika z tego, że nie można dokonywać rozróżnienia między przypadkiem, w którym państwo członkowskie ustaliło środki własne bez ich odprowadzenia, a przypadkiem, w którym niezgodnie z prawem zaniechało ono ustalenia środków własnych, nawet w braku ścisłego terminu (wyrok z dnia 16 maja 1991 r., Komisja/Niderlandy, C‑96/89, Rec, EU:C:1991:213, pkt 38; ww. w pkt 29 wyrok Komisja/Dania, EU:C:2005:683, pkt 67).
W konsekwencji zaskarżalność omawianego pisma w zakresie, w jakim odnosi się ono do ilości przedmiotowych tradycyjnych środków własnych, a także do ewentualnej zapłaty odsetek za zwłokę, nie może być oceniana niezależnie od zaskarżalności tego pisma w zakresie, w jakim wskazuje ono na obowiązek udostępniania budżetowi Unii środków własnych (zob. podobnie wyrok z dnia 20 marca 1986 r., Komisja/Niemcy, 303/84, Rec, EU:C:1986:140, pkt 11).
Tymczasem w braku wyroku Trybunału stwierdzającego uchybienie przez Republikę Słowenii kwestionowanemu obowiązkowi udostępnienia tradycyjnych środków własnych, przewidzianemu w rozporządzeniu nr 1150/2000, Komisja nie może być uprawniona do decydowania w sposób ostateczny o kwocie przedmiotowych tradycyjnych środków własnych ani do ostatecznego rozstrzygania w kwestii odsetek za zwłokę.
Wobec tego zaskarżone pismo, które nie wywołuje wiążących skutków prawnych w zakresie wezwania Republiki Słowenii do udostępnienia budżetowi Unii tradycyjnych środków własnych, nie może tym bardziej wywoływać skutków prawnych w przypadku, gdy odnosi się ono do kwoty odpowiadającej utracie środków własnych, do której mogło dojść, i przewidzianego w art. 11 rozporządzenia nr 1150/2000 obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę.
Po drugie, należy oddalić argumenty Republiki Słowenii oparte na tym, że Komisja dokonała błędnej wykładni przedmiotowych uregulowań mających znaczenie dla sprawy czy też że zaskarżone pismo jest pozbawione podstawy prawnej.
Jako że zaskarżone pismo nie może stanowić przedmiotu skargi o stwierdzenie nieważności złożonej na podstawie art. 263 TFUE, argumenty Republiki Słowenii oparte na tym, że dokonane w tym piśmie oceny Komisji są błędne lub pozbawione podstawy prawnej, należy oddalić jako nieistotne dla sprawy.
Po trzecie, z tych samych względów co powyżej także argumenty Republiki Słowenii oparte na tym, że zaskarżone pismo wywołuje wiążące skutki prawne wobec osób trzecich, a w szczególności wobec spółki Kandit, ze względu na to, iż Komisja uprzedziła swoją decyzję w sprawie ewentualnej procedury zwrotu należności celnych lub umorzenia ich płatności na korzyść tej spółki, należy oddalić jako nieistotne dla sprawy.
W każdym razie należy zauważyć, że obowiązek udostępnienia środków własnych dotyczy relacji między Unią a państwami członkowskimi. Natomiast pokrycie długu celnego dotyczy relacji między danym państwem członkowskim a dłużnikami.
Otóż, jak przypomniał Trybunał w pkt 63 ww. w pkt 29 wyroku Komisja/Dania (EU:C:2005:683), rozróżnienie pomiędzy przepisami dotyczącymi obowiązku ustalenia tytułu Unii do środków własnych a przepisami dotyczącymi możliwości poboru należności celnych przez państwa członkowskie zostało potwierdzone przez Trybunał w wyroku z dnia 7 września 1999 r., De Haan (C‑61/98, Rec, EU:C:1999:393).
W związku z tym umożliwienie spółce Kandit umorzenia lub uzyskania zwrotu uiszczonych przez nią należności celnych nie może być uzależnione od tego, czy Republika Słowenii będzie ostatecznie zobowiązana do udostępnienia budżetowi Unii środków własnych.
W świetle całości powyższych rozważań zaskarżone pismo nie stanowi aktu mogącego być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności. Skargę należy zatem odrzucić jako niedopuszczalną bez potrzeby badania dalszych argumentów podnoszonych przez Komisję i umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosków Republiki Portugalskiej i Królestwa Hiszpanii o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę.
Ponieważ Republika Słowenii przegrała niniejszą sprawę, należy – zgodnie z żądaniem Komisji – obciążyć ją jej własnymi kosztami oraz kosztami poniesionymi przez Komisję.
Ponadto zgodnie z art. 144 § 10 regulaminu postępowania Republika Słowenii, Komisja, Republika Portugalska i Królestwo Hiszpanii pokrywają własne koszty związane z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.
Z powyższych względów
SĄD (trzecia izba w składzie powiększonym)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje odrzucona.
2)
Postępowanie w przedmiocie wniosków Republiki Portugalskiej i Królestwa Hiszpanii o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta zostaje umorzone.
3)
Republika Słowenii pokrywa własne koszty oraz koszty poniesione przez Komisję Europejską.
4)
Republika Słowenii, Komisja, Republika Portugalska i Królestwo Hiszpanii pokrywają własne koszty związane z wnioskami o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 14 września 2015 r.
Sekretarz
E. Coulon
Prezes
S. Papasavvas
(
*1
) Język postępowania: słoweński.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło