T-625/16
WyrokTSUE2018-01-30CELEX: 62016TJ0625ECLI:EU:T:2018:44
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) była uprawniona do rekwalifikacji przedsiębiorstwa z kategorii średniego na duże oraz do nałożenia opłaty administracyjnej za błędne oświadczenie o statusie MŚP, a także czy decyzja ECHA i sposób obliczenia opłaty były zgodne z zasadami prawa Unii, w tym z zasadą kompetencji, pewności prawa, uzasadnionych oczekiwań, dobrej administracji, proporcjonalności i równości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że ECHA działała w granicach swoich kompetencji, nakładając opłatę administracyjną za błędne oświadczenie o statusie MŚP, która ma charakter zniechęcający, a nie grzywny. Definicja MŚP, do której odsyłają rozporządzenia UE, wynika z zalecenia 2003/361/WE i nie może być interpretowana na podstawie prawa krajowego. Sąd uznał, że skarżąca nie mogła powoływać się na uzasadnione oczekiwania wynikające z informacji krajowych, a ECHA przestrzegała prawa do dobrej administracji, dając skarżącej możliwość korekty. Metoda obliczania opłaty administracyjnej, oparta na szacunkowych kosztach ogólnych i uwzględniająca wielkość przedsiębiorstwa, jest proporcjonalna i zgodna z zasadą równości, ponieważ ma na celu zniechęcanie do fałszywych deklaracji i uwzględnia specyfikę MŚP.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. (skarżąca) zarejestrowała substancję „odpady z miału węglowego” w ECHA na podstawie rozporządzenia REACH, deklarując się jako „średnie przedsiębiorstwo” i korzystając z ulgi w opłacie. ECHA wszczęła procedurę weryfikacji statusu MŚP i ustaliła, że 100% kapitału skarżącej jest kontrolowane przez gminę Grajewo, co zgodnie z art. 3 ust. 4 załącznika do zalecenia 2003/361/WE kwalifikuje ją jako „duże przedsiębiorstwo”. W konsekwencji ECHA wydała decyzję SME(2016) 2851, nakładającą na skarżącą dodatkową opłatę rejestracyjną oraz opłatę administracyjną w wysokości 2,5-krotności uzyskanej korzyści finansowej.Rozstrzygnięcie
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. zostaje obciążone kosztami postępowania, w tym kosztami związanymi z postępowaniem w przedmiocie środka tymczasowego.Pełny tekst orzeczenia
WYROK SĄDU (pierwsza izba)
z dnia 30 stycznia 2018 r.(*)
REACH – Opłata należna za rejestrację substancji – Ulga przyznana MŚP – Błąd w oświadczeniu dotyczącym rozmiaru przedsiębiorstwa – Decyzja nakładająca opłatę administracyjną – Zaprzestanie produkcji substancji – Kryteria obliczania kwoty opłaty administracyjnej – Zalecenie 2003/361/WE – Pewność prawa – Uzasadnione oczekiwania – Proporcjonalność – Równość traktowania
W sprawie T‑625/16
Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o., z siedzibą w Grajewie (Polska), reprezentowana przez adwokata T. Dobrzyńskiego,
strona skarżąca,
przeciwko
Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA), reprezentowanej początkowo przez E. Mauragego, J.P. Trnkę i M. Heikkilä, a następnie przez J.P. Trnkę i M. Heikkilä, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie na podstawie art. 263 TFUE nieważności, po pierwsze, decyzji SME(2016) 2851 z dnia 23 czerwca 2016 r. stwierdzającej, że strona skarżąca nie spełnia warunków skorzystania z ulgi przewidzianej dla średnich przedsiębiorstw i nakładającej na nią opłatę administracyjną, po drugie, wydanych przez ECHA faktur nr 10058238 i nr 10058239 oraz załączników do decyzji SME(2016) 2851 i, po trzecie, decyzji zarządu ECHA MB/43/2014 z dnia 4 czerwca 2015 r. zmieniającej decyzję MB/D/29/2010 zmienioną decyzją MB/21/2012 w sprawie klasyfikacji usług, za które będą pobierane opłaty,
SĄD (pierwsza izba),
w składzie: I. Pelikánová, prezes, P. Nihoul (sprawozdawca) i J. Svenningsen, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujący
Wyrok
Okoliczności powstania sporu
1 Skarżąca, Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o., jest spółką prawa polskiego prowadzącą działalność w zakresie wytwarzania, przesyłu i dystrybucji ciepła powodującego powstawanie chemikaliów podlegających obowiązkowi rejestracji w Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. 2006, L 396, s. 1).
2 W dniu 29 listopada 2010 r. skarżąca zgłosiła do rejestracji na podstawie rozporządzenia nr 1907/2006 substancję „odpady z miału węglowego”. W trakcie postępowania rejestracyjnego skarżąca oświadczyła, że jest „średnim przedsiębiorstwem” w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definiowania mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. 2003, L 124, s. 36). Złożenie tego oświadczenia pozwoliło spółce skorzystać z ulgi należnej na podstawie art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 1907/2006.
3 Tego samego dnia ECHA wystawiła fakturę nr 10024695 na kwotę 16 275 EUR odpowiadającą wysokości opłaty należnej od średniego przedsiębiorstwa w ramach wspólnego przedłożenia danych w odniesieniu do substancji w ilości powyżej 1000 ton. Skarżąca uregulowała tę fakturę.
4 Pismem z dnia 1 marca 2013 r. ECHA poinformowała skarżącą, że jej oświadczenie dotyczące posiadanego przez nią statusu małego i średniego przedsiębiorstwa (zwanego dalej „MŚP”) stało się przedmiotem procedury weryfikacji. ECHA wezwała skarżącą do dostarczenia informacji i dokumentów potwierdzających, że skarżąca kwalifikuje się do kategorii przedsiębiorstw średniej wielkości. W swoim piśmie ECHA poinformowała również skarżącą, że może ona złożyć „oświadczenie o niewłaściwej wielkości przedsiębiorstwa” pozwalające jej na skorzystanie z ulgi w wysokości 50% kwoty opłaty administracyjnej należnej z tytułu korekty.
5 W dniu 21 marca 2013 r. skarżąca wysłała do ECHA pocztą elektroniczną wiadomość zawierającą żądane informacje oraz dokumenty mające na celu wykazanie, że zaliczała się do kategorii średnich przedsiębiorstw.
6 Pismem z dnia 12 maja 2014 r. ECHA wskazała skarżącej, że oceny rozmiaru przedsiębiorstwa należy dokonać na podstawie kryteriów określonych w załączniku do zalecenia 2003/361. Tymczasem zgodnie z art. 3 ust. 4 tego załącznika przedsiębiorstwa nie można uznać za MŚP, jeżeli co najmniej 25% kapitału lub praw głosu jest kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio, łącznie lub indywidualnie, przez co najmniej jeden organ publiczny lub organ samorządu lokalnego. Stosując ten przepis, ECHA wyjaśniła, że na podstawie informacji przekazanych przez skarżącą doszła do wstępnego wniosku, iż gmina Grajewo (Polska) posiadała 100% kapitału skarżącej. Na tej podstawie uznała, że nie można zakwalifikować skarżącej jako średniego przedsiębiorstwa.
7 Pismem z dnia 8 sierpnia 2014 r. ECHA poinformowała skarżącą, że procedura weryfikacji zostanie powtórzona w języku polskim ze względu na niedawną decyzję zarządu ECHA, zgodnie z którą przedsiębiorstwo, którego dotyczy procedura weryfikacji, ma prawo do przeprowadzenia tej procedury w języku urzędowym państwa członkowskiego jego siedziby. Ponieważ pierwsza wymiana korespondencji odbyła się w języku angielskim, ECHA zdecydowała o ponownym wszczęciu procedury weryfikacji.
8 W tymże piśmie z dnia 8 sierpnia 2014 r. ECHA powtórzyła swój wniosek, zgodnie z którym skarżąca nie może być uznana za średnie przedsiębiorstwo. Przypomniała ponadto skarżącej, że miała ona możliwość skorzystania z wynoszącej 50% ulgi od opłaty administracyjnej w drodze złożenia „oświadczenia o niewłaściwej wielkości przedsiębiorstwa”.
9 Wiadomością wysłaną pocztą elektroniczną w dniu 23 września 2014 r. skarżąca poinformowała ECHA, że podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące jej statusu średniego przedsiębiorstwa. Jej zdaniem okoliczność, że jednym z jej udziałowców był burmistrz miasta, nie ma wpływu na rozmiar przedsiębiorstwa. W tym piśmie skarżąca wskazała również swój zamiar wycofania rejestracji swojej substancji w ECHA.
10 W piśmie z dnia 1 października 2014 r. ECHA wyjaśniła skarżącej, że w świetle dostarczonych dokumentów 100% udziałów skarżącej posiadała gmina Grajewo, a nie burmistrz. Skarżąca zatem nie mogła, zgodnie z art. 3 ust. 4 załącznika do zalecenia 2003/361, zostać zakwalifikowana jako średnie przedsiębiorstwo. ECHA wyjaśniła, że wydaną przez nią ostatecznie decyzję potwierdza brak dostarczenia przez skarżącą dodatkowych informacji pozwalających na uwzględnienie stanowiska tej ostatniej. W odpowiedzi na wyrażone przez skarżącą w dniu 23 września 2014 r. w przesłanej przez nią pocztą elektroniczną wiadomości życzenie wycofania rejestracji ECHA uściśliła, że takie wycofanie nie jest dozwolone na gruncie rozporządzenia nr 1907/2006.
11 W dniu 23 czerwca 2016 r. ECHA wydała decyzję SME(2016) 2851. W tej decyzji ECHA uznała, że skarżąca zalicza się do kategorii dużych przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia 2003/361 i że nie miała prawa do skorzystania z ulgi dla średnich przedsiębiorstw. ECHA wskazała, że po przeprowadzeniu procedury weryfikacji na skarżącą zostaje nałożone zobowiązanie do uiszczenia, po pierwsze, kwoty odpowiadającej różnicy między kwotą uiszczonej już opłaty a kwotą opłaty mającej zastosowanie do dużych przedsiębiorstw, i, po drugie, opłaty administracyjnej odpowiadającej 2,5-krotności korzyści finansowej uzyskanej przez skarżącą wskutek zadeklarowania nieprawidłowej wielkości przedsiębiorstwa.
12 W konsekwencji ECHA załączyła do zaskarżonej decyzji dwie faktury, mianowicie fakturę nr 10058238 opiewającą na kwotę 6975 EUR z tytułu różnicy między opłatą uiszczoną w momencie rejestracji a opłatą należną od dużych przedsiębiorstw oraz fakturę nr 10058239, opiewającą na kwotę 17 437 EUR z tytułu opłaty administracyjnej (zwane dalej „zaskarżonymi fakturami”).
Przebieg postępowania i żądania stron
13 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 2 września 2016 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę.
14 Odrębnym pismem, złożonym tego samego dnia, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zarządzenie środków tymczasowych mających na celu, po pierwsze, zawieszenie wykonania decyzji SME(2016) 2851 i, po drugie, zobowiązanie ECHA do anulowania zaskarżonych faktur. Postanowieniem z dnia 10 marca 2017 r., Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej/ECHA (T‑625/16 R, niepublikowane, EU:T:2017:156), prezes Sądu oddalił ten wniosek i zastrzegł rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów w orzeczeniu kończącym postępowanie.
15 ECHA złożyła odpowiedź na skargę w sekretariacie Sądu w dniu 17 listopada 2016 r.
16 Replika została złożona w sekretariacie Sądu w dniu 9 stycznia 2017 r.
17 W dniu 23 lutego 2017 r. w sekretariacie Sądu została złożona duplika.
18 Sąd (pierwsza izba) na podstawie art. 106 § 3 regulaminu postępowania postanowił wydać orzeczenie z pominięciem ustnego etapu postępowania.
19 W swej skardze skarżąca wnosi do Sądu o:
– stwierdzenie nieważności decyzji SME(2016) 2851;
– stwierdzenie nieważności zaskarżonych faktur;
– stwierdzenie nieważności decyzji zarządu ECHA MB/43/2014 z dnia 4 czerwca 2015 r. zmieniającą decyzję MB/D/29/2010, zmienioną decyzją zarządu ECHA MB/21/2012 z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie klasyfikacji usług, za które będą pobierane opłaty;
– obciążenie ECHA kosztami postępowania.
20 ECHA wnosi do Sądu o:
– odrzucenie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych faktur jako niedopuszczalnego;
– odrzucenie żądania stwierdzenia nieważności decyzji MB/43/2014 jako niedopuszczalnego;
– oddalenie żądania stwierdzenia nieważności decyzji SME(2016) 2851;
– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Co do prawa
W przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych faktur
21 Drugie żądanie skarżącej dotyczy stwierdzenia nieważności zaskarżonych faktur. Zdaniem skarżącej w momencie, gdy decyzja SME(2016) 2851 została wydana i przedmiotowe faktury zostały już wystawione, nie podlegała ona już obowiązkowi rejestracji w systemie REACH. Zdaniem skarżącej tym samym nie istniały już przesłanki do obciążenia przez ECHA kwotami wskazanymi w tych dokumentach.
22 ECHA podnosi przeciwko temu żądaniu zarzut niedopuszczalności, wskazując, że zaskarżone faktury nie są aktem podlegającym zaskarżeniu.
23 Tytułem ewentualnym podnosi ona, że zaprzestanie wytwarzania lub importu substancji po jej zarejestrowaniu nie jest okolicznością zwalniającą z obowiązku zapłaty całości opłaty należnej w związku z rejestracją. Tak więc weryfikacja uprawnień do skorzystania z ulg jest przeprowadzana w odniesieniu do momentu, w którym przedsiębiorstwo dokonuje rejestracji. Brak jest zatem podstaw do zwolnienia z obowiązku zapłaty opłaty czy też obniżenia jej wysokości z uwagi na zmianę statusu przedsiębiorstwa.
24 W tym względzie należy zauważyć, że skierowane względem faktur żądanie stwierdzenia nieważności jest nieuzasadnione i że należy je oddalić bez konieczności zajmowania stanowiska w kwestii jego dopuszczalności.
25 Racja istnienia opłaty sprowadza się, zgodnie z art. 74 ust. 3 rozporządzenia nr 1907/2006, do finansowania działalności ECHA polegającej na ocenie działalności przedsiębiorstw występujących z wnioskiem, czyli w szczególności na badaniu propozycji przeprowadzenia badań, kontroli zgodności dokumentów rejestracyjnych i przedłożonych informacji oraz prowadzeniu działań po dokonaniu oceny dokumentacji sprawy.
26 Czynności te mają zaś miejsce każdorazowo przy dokonywaniu rejestracji, niezależnie od długości okresu wytwarzania czy importu substancji.
27 Z tego względu rozporządzenie nr 1907/2006 nie przewiduje żadnego zwrotu kosztów poniesionych w związku z rejestracją, a opłata jest należna nawet w razie zaprzestania wytwarzania lub importu zarejestrowanej substancji. Przy sprawdzaniu przez ECHA tego, czy przedsiębiorstwo właściwie uiściło opłatę, brane pod uwagę są te dane, które były istotne w momencie dokonywania rejestracji.
28 W pozostałym zakresie należy zauważyć, że zarzuty i argumenty przytoczone przez skarżącą w odniesieniu do zaskarżonych faktur pokrywają się z zarzutami i argumentami przytoczonymi na poparcie jej drugiego żądania, które to zarzuty zostaną poniżej poddane analizie i oddalone przez Sąd.
W przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności decyzji MB/43/2014
29 Trzecie żądanie skarżącej dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji MB/43/2014.
30 ECHA podnosi przeciwko temu żądaniu zarzut niedopuszczalności oparty na braku posiadania przez skarżącą legitymacji procesowej czynnej.
31 W tym względzie należy przypomnieć, że, zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść skargę na akty, których jest adresatem lub które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie oraz na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i nie obejmują środków wykonawczych.
32 W zakresie, w jakim decyzja MB/43/2014 nie jest zaadresowana do skarżącej, żądanie stwierdzenia nieważności tego aktu nie może być dopuszczalne na gruncie pierwszej z przesłanek przewidzianych w art. 263 akapit czwarty TFUE. Stąd dopuszczalność tego żądania należy zbadać z punktu widzenia pozostałych ustanowionych w akapicie czwartym tego artykułu przesłanek.
W przedmiocie bezpośredniego i indywidualnego oddziaływania na skarżącą
33 Zgodnie z art. 263 akapit czwarty TFUE osoby fizyczne lub prawne mogą między innymi wnieść skargę o stwierdzenie nieważności aktu Unii Europejskiej, którego nie są adresatem, o ile akt ten dotyczy ich bezpośrednio i indywidualnie.
34 W tym względzie należy zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub ze względu na sytuację faktyczną, która odróżnia ich od wszelkich innych osób, i w związku z tym indywidualizuje je w sposób podobny jak adresata decyzji (wyrok z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja, 25/62, EU:C:1963:17, pkt 223).
35 W niniejszej sprawie należy zauważyć, że decyzja MB/43/2014 zmienia decyzję zarządu ECHA MB/D/29/2010 z dnia 12 listopada 2010 r. w sprawie zakwalifikowania usług, za które będą pobierane opłaty, w brzmieniu zmienionym decyzją MB/21/2012, która określa wysokość kwoty opłaty administracyjnej pobieranej przez ECHA, w wypadku gdy przedsiębiorstwo składające oświadczenie utrzymuje, że może skorzystać z ulgi, a jednocześnie nie jest w stanie wykazać przed ECHA, że ma do takiej ulgi prawo. Decyzja ta jest wyrażona w sposób ogólny, znajduje zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji i wywiera skutki prawne w stosunku do określonej w ogólny i abstrakcyjny sposób kategorii osób.
36 Wynika stąd, że – jak utrzymuje ECHA – decyzja MB/43/2014 nie dotyczy skarżącej indywidualnie i że w związku z tym skarżąca nie spełnia wymogu, od którego zależy dopuszczalność w drugim z przewidzianych w art. 263 akapit czwarty TFUE przypadków.
W przedmiocie kwalifikacji jako aktu regulacyjnego niewymagającego przyjęcia środków wykonawczych
37 Ponadto zgodnie z ostatnią częścią zdania w art. 263 akapit czwarty TFUE osoby fizyczne lub prawne mogą wnieść skargę o stwierdzenie nieważności aktu regulacyjnego, który nie wymaga przyjęcia środków wykonawczych i dotyczy ich bezpośrednio.
38 W niniejszej sprawie należy zauważyć, że decyzja MB/43/2014, przy założeniu, iż może zostać zakwalifikowana jako akt regulacyjny w rozumieniu tego przepisu, wymaga przyjęcia środka wykonawczego względem skarżącej, o czym świadczy wydanie zaadresowanej do niej decyzji SME(2016) 2851.
39 W konsekwencji nie można wykazać, że skarżącej przysługuje czynna legitymacja procesowa z tytułu trzeciej z ustanowionych w art. 263 akapit czwarty TFUE przesłanek.
40 Z całości powyższych rozważań wynika, że skoro żądanie stwierdzenia nieważności decyzji MB/43/2014 nie spełnia przewidzianych w traktacie FUE wymogów odnoszących się do wnoszenia skarg, to należy je odrzucić jako niedopuszczalne.
W przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności decyzji SME(2016) 2851
41 Pierwsze żądanie skarżącej dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji SME(2016) 2851, w której ECHA ustaliła, że skarżąca nie spełniała przesłanek skorzystania z ulgi przewidzianej dla średnich przedsiębiorstw i nakazała jej uiszczenie opłaty administracyjnej.
42 Na poparcie tego żądania skarżąca podnosi pięć zarzutów opartych, po pierwsze, na naruszeniu zasady kompetencji wyraźnie przyznanych, po drugie – na naruszeniu zasady pewności prawa i zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, po trzecie – na naruszeniu prawa do dobrej administracji, po czwarte – na naruszeniu zasady proporcjonalności i, po piąte – na naruszeniu zasady równości.
W przedmiocie zarzutu pierwszego opartego na naruszeniu zasady kompetencji wyraźnie przyznanych
43 Skarżąca utrzymuje, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z art. 5 TUE i z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 340/2008 z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie opłat i należności wnoszonych na rzecz ECHA na mocy rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. 2008, L 107, s. 6). Zgodnie z zasadą przyznania kompetencji, o której mowa w art. 5 TUE, instytucje i organy Unii mają jedynie kompetencje przyznane im przez traktaty i akty przyjęte w ich wykonaniu. Jeśli chodzi o nakładanie opłaty administracyjnej, kompetencja ta została wykonana w rozporządzeniu nr 340/2008. Na podstawie tego aktu wyłącznie państwa członkowskie, a nie ECHA, mogą nakładać grzywnę na przedsiębiorstwa, które popełniły błąd w składanych przy okazji rejestracji substancji oświadczeniach dotyczących ich rozmiaru. Tymczasem opłata administracyjna nałożona na skarżącą przez ECHA ma w niniejszej sprawie charakter grzywny, gdyż jej wysokość przewyższa koszty poniesione przez ten organ w związku z kontrolą wielkości przedsiębiorstwa skarżącej oraz nałożenia na nią opłaty administracyjnej. ECHA przekroczyła zatem powierzone jej uprawnienia.
44 ECHA kwestionuje argumentację skarżącej.
45 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 5 TUE granice kompetencji Unii wyznacza zasada kompetencji wyraźnie przyznanych i że na mocy art. 13 ust. 2 TUE każda instytucja działa w granicach uprawnień przyznanych jej na mocy traktatów.
46 Jeśli chodzi o ochronę przed niebezpiecznymi chemikaliami, kwestie kompetencji zostały uregulowane w rozporządzeniu nr 340/2008, zgodnie z którym należy zniechęcać do przedstawiania fałszywych informacji poprzez nakładanie przez ECHA opłat administracyjnych oraz, w odpowiednich przypadkach, odstraszającej grzywny przez państwa członkowskie (motyw 11).
47 Z tego podziału kompetencji wynika, że, jeśli chodzi o ECHA, to agencja nakłada opłatę administracyjną, która przyczynia się do realizacji celu zniechęcania przedsiębiorstw do przedstawiania fałszywych informacji. Państwa członkowskie ze swojej strony mają wyłączne uprawnienie do nakładania grzywien na te przedsiębiorstwa.
48 Ów podział kompetencji skutkuje tym, że – jak podkreśla skarżąca – ECHA nie przysługuje na podstawie rozporządzenia nr 340/2008 uprawnienie do nałożenia opłaty administracyjnej, która przypominałaby grzywnę.
49 Jeśli chodzi o kwotę opłaty administracyjnej, to jej wysokość została określona w decyzji MB/D/29/2010. Kwota została wyliczona w tej decyzji w oparciu o szacunkowe koszty ponoszone przez ECHA w celu przeprowadzenia kontroli statusu MŚP zadeklarowanego przez przedsiębiorstwa przy okazji rejestracji chemikaliów. Średni koszt weryfikacji przedsiębiorstwa – jak wyjaśnia ECHA w swoich pismach – został na podstawie przeprowadzonego w 2010 r. badania określony na 14 500 EUR. W decyzji MB/D/29/2010 zarząd ECHA zdecydował, że ten średni koszt stanowił kwotę należną od średnich przedsiębiorstw tytułem opłaty administracyjnej. Owa kwota została obniżona do 8300 EUR w odniesieniu do małych przedsiębiorstw i podwyższona do 20 700 EUR w przypadku dużych przedsiębiorstw. Następnie ten średni koszt przypadający na przedsiębiorstwo został ponownie oszacowany w decyzji MB/21/2012. Pociągnęło to za sobą niewielkie obniżenie kwoty dla trzech kategorii przedsiębiorstw. Ponadto, w celu uwzględnienia wyroku z dnia 2 października 2014 r., Spraylat/ECHA (T‑177/12, EU:T:2014:849) zarząd ECHA przyjął decyzję MB/43/2014, która ograniczyła wysokość opłaty administracyjnej do 2,5-krotności korzyści finansowej uzyskanej wskutek nieprawidłowego zgłoszenia wielkości przedsiębiorstwa.
50 Skarżąca w istocie podważa metodę obliczania wykorzystywaną w celu określenia wysokości kwoty opłaty administracyjnej ze względu na to, że jej zdaniem zastosowanie tej metody może doprowadzić do sytuacji, w których kwota opłaty nałożonej na przedsiębiorstwo jest wyższa od kosztów rzeczywiście poniesionych przez ECHA w związku z przeprowadzeniem weryfikacji i nałożenia na nie opłaty administracyjnej. Skarżąca twierdzi, że tak jest w jej wypadku i w tych okolicznościach wysokość nałożonej opłaty administracyjnej może być równoważna z sankcją.
51 W replice podnosi ona również, że art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 340/2008 wymaga dostosowania kwoty opłaty administracyjnej do rzeczywistych kosztów poniesionych przez ECHA w związku z przeprowadzaniem kontroli.
52 Zakładając, że zarzut ten można by interpretować jako stanowiący zarzut niezgodności z prawem podniesiony w odniesieniu do decyzji ustalającej kwotę opłaty administracyjnej, czyli decyzji MB/D/29/2010, zmienionej decyzją MB/21/2012, a następnie decyzją MB/43/2014 (zwanej dalej „zmienioną decyzją MB/D/29/2010”) lub decyzji MB/43/2014, która zmieniła tę ostatnią, to byłby on w każdym razie bezzasadny.
53 Zgodnie z orzecznictwem fakt, iż kwota opłaty administracyjnej została obliczona na podstawie całokształtu poniesionych przez ECHA kosztów związanych z weryfikacją, nie może prowadzić jako taki do wniosku, że kwota opłaty administracyjnej upodabnia ją do grzywny (zob. podobnie wyrok z dnia 15 września 2016 r., La Ferla/Komisja i ECHA, T‑392/13, EU:T:2016:478, pkt 112).
54 Prawdą jest – jak wskazuje skarżąca – że w art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 340/2008 wyjaśniono, iż wysokość kwoty uwzględnia nakład wykonanej pracy.
55 Niemniej jednak opłata, o której mowa w tym przepisie, nie jest opłatą administracyjną nakładaną przez ECHA w razie błędnego przedstawienia przez przedsiębiorstwo, dla celów określenia opłaty należnej w wypadku rejestracji, informacji odnoszących się do jej wielkości.
56 Prawo, o którym mowa w tym przepisie odnosi się do „usług o charakterze administracyjnym i technicznym, świadczonych przez [ECHA] na wniosek strony, które nie są objęte inną opłatą lub należnością przewidzianą w niniejszym rozporządzeniu”.
57 Tymczasem procedura weryfikacji nie stanowi usługi świadczonej przez ECHA na wniosek strony. Ponadto decyzje ECHA wydawane w tych ramach są objęte opłatą szczególną przewidzianą w innym przepisie tego samego rozporządzenia, a mianowicie w art. 13 ust. 4, zgodnie z którym ECHA pobiera opłatę administracyjną, jeżeli przedsiębiorstwo, które twierdzi, że jest uprawnione do ulgi lub zwolnienia z opłaty, nie może udowodnić, że jest do takiej ulgi lub zwolnienia uprawnione.
58 W art. 13 ust. 4 rozporządzenia nr 340/2008 zostało wyjaśnione, że pewne postanowienia zawarte w art. 11 stosuje się „mutatis mutandis”. Artykuł 13 ust. 1 jednak nie znajduje się wśród tych postanowień. Wynika stąd, że ustęp ten nie ma zastosowania w odniesieniu do opłaty administracyjnej nałożonej w razie złożenia nieprawidłowego oświadczenia oraz że wyjaśnienie, zgodnie z którym kwota (opłaty) winna uwzględniać odpowiadający nakład pracy, nie znajduje w jej przypadku zastosowania.
59 Natomiast art. 13 ust. 4 rozporządzenia nr 340/2008, który reguluje kwestię opłaty administracyjnej, przewiduje, iż art. 11 ust. 2, 3 i 5 tego rozporządzenia stosuje się „mutatis mutandis”. Na podstawie tego ostatniego ustępu zarząd ECHA sporządza klasyfikację usług i należności i przyjmuje ją po pozytywnym zaopiniowaniu przez Komisję Europejską.
60 Z tego przepisu wynika, że sposób obliczania, jaki należy zastosować w celu ustalenia wysokości kwoty należnej od przedsiębiorstw tytułem opłaty administracyjnej, może być określony przez zarząd ECHA. Uprawnienie przyznane wspomnianemu organowi w tym zakresie podlega jednak dwojakiemu ograniczeniu. Przede wszystkim organ musi uzyskać – jak to wskazuje ten przepis – pozytywną opinię ze strony Komisji. Następnie decyzje wydane przez niego w tych ramach muszą być generalnie zgodne z prawem Unii, w szczególności z przepisami obowiązującymi w dziedzinie, której dotyczą, a zwłaszcza z realizowanym przez te przepisy za pomocą opłaty administracyjnej celem polegającym na zniechęcaniu przedsiębiorstw do przedstawiania fałszywych informacji.
61 Następnie należy zauważyć, że określanie wysokości kwoty opłaty administracyjnej na podstawie kosztów przeprowadzenia kontroli, w wypadku gdy chodzi o wybraną metodę obliczania, nie oznacza konieczności występowania ścisłej korelacji między wysokością opłaty administracyjnej nałożonej na przedsiębiorstwo a kosztami poniesionymi faktycznie przez ECHA w związku z weryfikacją wielkości tego konkretnego przedsiębiorstwa. Jeśli są spełnione przesłanki wymienione w pkt 60 powyżej, obliczenie wysokości tej opłaty może być oparte na szacunkowych kosztach ogólnych ponoszonych przez ów organ w związku z całokształtem podejmowanych przezeń czynności weryfikacyjnych.
62 Z tą metodą obliczeniową wiąże się szereg korzyści, w szczególności jej zastosowanie pozwala na zagwarantowanie pewnej efektywności administracyjnej, czego wymaga motyw 15 rozporządzenia nr 1907/2006, zgodnie z którym „konieczne jest zapewnienie skutecznego zarządzania technicznymi, naukowymi i administracyjnymi aspektami niniejszego rozporządzenia na szczeblu [Unii]”. Żądanie od ECHA, aby przedstawiła szczegółowy podział kosztów ponoszonych w ramach każdej procedury weryfikacji, skutkowałoby tym, że agencja ta musiałaby poświęcać dodatkowy czas i nadmierne zasoby na monitorowanie czasu poświęconego na każdą sprawę, co prowadziłoby do zwiększenia kosztu procedur oraz do utraty efektywności.
63 Poza tym metoda obliczeniowa przyjęta przez ECHA zapewnia równe traktowanie przedsiębiorstw, na które nakłada się te opłaty. Ze względu na to bowiem, że owa metoda jest oparta na ogólnych kosztach związanych z weryfikacją, zapewnia ona, że przedsiębiorstwa należące do tej samej kategorii są traktowane w taki sam sposób.
64 Ponadto metoda stosowana przez ECHA pozwala na wcześniejsze poznanie wysokości kwoty opłaty administracyjnej. Ta wcześniejsza znajomość wysokości opłaty administracyjnej przyczynia się zaś do osiągnięcia celu realizowanego za pomocą tej opłaty, jakim jest – zgodnie z motywem 11 rozporządzenia nr 340/2008 – zniechęcenie przedsiębiorstw do przedstawiania fałszywych informacji dotyczących ich wielkości.
65 Wreszcie – jak zauważa ECHA – gdyby kwota opłaty administracyjnej była oparta na rzeczywistych kosztach weryfikacji przedsiębiorstw, pewne przedsiębiorstwa mogłyby składać błędne oświadczenia, przewidując, że dostarczą one poprawne informacje dopiero w momencie wszczęcia procedury weryfikacji, mając na celu obniżenie wysokości kwoty opłaty administracyjnej, jaka może zostać nałożona. Ta metoda obliczania opłaty administracyjnej miałaby zatem negatywny wpływ na cel nakładania tej opłaty, jakim jest zniechęcanie przedsiębiorstw do przedstawiania błędnych informacji.
66 W konsekwencji zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu drugiego, opartego na naruszeniu zasady pewności prawa i zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań
67 Skarżąca utrzymuje, że decyzja SME(2016) 2851, w drodze której ECHA uznała, iż niepoprawnie zadeklarowano wielkość jej przedsiębiorstwa, stanowi naruszenie zasady pewności prawa. Skarżąca oparła się bowiem, w celu określenia wielkości swojego przedsiębiorstwa w momencie rejestracji substancji, na informacjach dostępnych na stronie internetowej krajowego centrum informacyjnego REACH. Tam zaś – jej zdaniem – wskazano, że wielkość przedsiębiorstwa należy określać na podstawie polskiej ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Ustawa ta definiowała przedsiębiorstwo jedynie na podstawie kryteriów liczby pracowników oraz wygenerowanego obrotu. W konsekwencji skarżąca wyszła z założenia, że, opierając się na przepisach prawa krajowego, postępowała prawidłowo.
68 ECHA kwestionuje argumentację skarżącej.
69 W tym względzie należy zauważyć, że powoływana przez skarżącą zasada pewności prawa stanowi ogólną zasadę prawa Unii i stawia zwłaszcza wymóg, aby każde uregulowanie Unii było jasne i dokładne, w szczególności w przypadku, gdy może ono pociągać za sobą skutki finansowe dla zainteresowanych osób po to, aby osoby te mogły poznać jednoznacznie swoje prawa i obowiązki, które z niego wynikają, i aby mogły w konsekwencji podjąć odpowiednie działania (zob. podobnie wyroki: z dnia 13 marca 1990 r., Komisja/Francja, C‑30/89, EU:C:1990:114, pkt 23; z dnia 5 kwietnia 2006 r., Degussa/Komisja, T‑279/02, EU:T:2006:103, pkt 66).
70 Zgodnie z art. 3 pkt 36 rozporządzenia nr 1907/2006 MŚP są to przedsiębiorstwa małych i średnich rozmiarów „zgodnie z definicją zawartą w zaleceniu [2003/361]”.
71 Stosownie do motywu 9 rozporządzenia nr 340/2008 „[o]płaty i należności ulgowe należy […] pobierać od [MŚP] w rozumieniu zalecenia [2003/361]”.
72 Zgodnie z art. 2 rozporządzenia nr 340/2008 przedsiębiorstwo uznaje się za średnie, w wypadku gdy odznacza się cechami takiego przedsiębiorstwa, takimi jak te określone w tym zaleceniu.
73 Tak więc w celu zdefiniowania pojęcia „średniego przedsiębiorstwa” oba rozporządzenia mające zastosowanie w niniejszej sprawie wyraźnie odsyłają do zalecenia 2003/361. Rozporządzenia te nie odsyłają natomiast w tym zakresie do prawa krajowego. W konsekwencji prawo krajowe nie ma zastosowania przy określaniu wielkości przedsiębiorstwa, które jest zobowiązane do uiszczenia opłaty za rejestrację chemikaliów.
74 Tytułem uzupełnienia należy wskazać, że argumentacja skarżącej może być interpretowana jako wskazująca, że doszło do naruszenia uzasadnionych oczekiwań, jakie skarżąca mogła mieć względem prawdziwości informacji zawartych na stronie internetowej polskiego krajowego centrum informacyjnego ustanowionego w ramach rozporządzenia nr 1907/2006.
75 Należy przypomnieć w tym względzie, że zgodnie z orzecznictwem na zasadę uzasadnionych oczekiwań względem uregulowania Unii można powoływać się, gdy sytuacja powodująca powstanie takich oczekiwań została stworzona przez jedną z instytucji Unii (wyrok z dnia 14 czerwca 2012 r., Association nationale d’assistance aux frontières pour les étrangers, C‑606/10, EU:C:2012:348, pkt 78).
76 Na tę zasadę względem takiego uregulowania nie można jednak powoływać się, gdy, jak w niniejszej sprawie, zachowanie powodujące powstanie oczekiwań można przypisać organowi krajowemu.
77 W niniejszym przypadku krajowe centra informacyjne zostały ustanowione przez państwa członkowskie po to, aby pomóc przedsiębiorstwom w dostosowaniu się do wymogów rozporządzenia nr 1907/2006.
78 Ta praktyka władz krajowych, przy założeniu, że na stronie internetowej krajowego centrum informacyjnego władze krajowe zawarły wyłącznie odesłanie do prawa krajowego, nie mogła dać skarżącej pewności, że ECHA dokona weryfikacji statusu MŚP na podstawie tego prawa krajowego.
79 W pozostałym zakresie należy zauważyć, że w swoich pismach procesowych skarżąca nie wykazała, iż ECHA mogła, z powodu zachowań, które można jej przypisać, wzbudzić po jej stronie uzasadnione oczekiwanie co do zastosowania prawa krajowego w celu określenia wielkości przedsiębiorstwa.
80 Wynika stąd, że zarzut drugi należy oddalić jako bezzasadny, zarówno w zakresie naruszenia zasady pewności prawa, jak i naruszenia zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań.
W przedmiocie zarzutu trzeciego, opartego na naruszenia prawa do dobrej administracji
81 Skarżąca podnosi, że nie działała w złej wierze, kiedy składała w momencie rejestracji substancji oświadczenie, iż należy do kategorii średnich przedsiębiorstw. W tym względzie wskazuje ona, że nie wiedziała o konieczności uwzględnienia jej powiązań z organami samorządu lokalnego oraz o konsekwencjach finansowych przedstawienia błędnej deklaracji.
82 Ponadto skarżąca uważa, że nie popełniła żadnego uchybienia i że w związku z tym ECHA, nie dając jej możliwości skorygowania błędu, dopuściła się naruszenia prawa do dobrej administracji. W ramach tej argumentacji skarżąca twierdzi w szczególności, że dokonała spornej rejestracji jako członek konsorcjum Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania, którego przedstawiciele nie poinformowali jej o konieczności uwzględnienia, przy ustalaniu wielkości przedsiębiorstwa, struktury własnościowej. Wskazała również, że podczas przeprowadzonego przez specjalistów ECHA szkolenia w zakresie rejestracji substancji w systemie REACH nie poinformowano jej, że w przypadku złożenia błędnego oświadczenia istnieje ryzyko nałożenia na nią opłaty administracyjnej.
83 ECHA kwestionuje argumentację skarżącej.
84 Należy zaznaczyć w tym względzie, że żaden przepis rozporządzenia nr 340/2008 nie nakłada na ECHA obowiązku wykazania, iż przedsiębiorstwo zobowiązane do uiszczenia opłaty administracyjnej miało zamiar wprowadzić ją w błąd co do swej wielkości.
85 Zgodnie z art. 13 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 340/2008 przedsiębiorstwo rejestrujące powinno, na żądanie ECHA, wykazać, że ma prawo do ulgi lub do zwolnienia z opłat.
86 Jeśli przedsiębiorstwo nie może udowodnić, że jest uprawnione do takiej ulgi lub zwolnienia, ECHA pobiera, na podstawie art. 13 ust. 4 rozporządzenia nr 340/2008, pełną opłatę lub należność oraz opłatę administracyjną.
87 Aby można było uznać, iż przedsiębiorstwo rejestrujące jest zobowiązane do uiszczenia opłaty administracyjnej, wystarczy, że nie jest ono w stanie wykazać, iż jest uprawnione do uiszczenia opłaty ulgowej.
88 Wniosek ten odnosi się do danego przedsiębiorstwa niezależnie od jakiegokolwiek uchybienia, jakiego mogłoby się ono dopuścić, lub złej wiary, która mogłaby charakteryzować jego zachowanie lub okoliczności, w których może ono się znaleźć, w tym tych, na które powołuje się skarżąca i które zostały wspomniane w pkt 82 powyżej.
89 W odniesieniu do prawa do dobrej administracji należy przypomnieć, że zgodnie z art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy, urzędy i jednostki organizacyjne Unii. W tym względzie w orzecznictwie wyjaśnione zostało, że zgodnie z tą zasadą to do organu administracji należy zbadanie w sposób staranny i bezstronny wszystkich elementów danej sprawy i zebranie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych koniecznych dla wykonywania przez niego swobodnego uznania; organ ten winien również upewnić się co do prawidłowego przebiegu i skuteczności prowadzonego przezeń postępowania (zob. podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r., Brookfield New Zealand i Elaris/CPVO i Schniga, C‑534/10 P, EU:C:2012:813, pkt 51).
90 W niniejszej sprawie ECHA poinformowała skarżącą przesłaną pocztą elektroniczną w dniu 1 marca 2013 r. wiadomością, że status MŚP w zadeklarowanej przez nią postaci był przedmiotem procedury weryfikacji. W związku z tym agencja ta wezwała skarżącą do dostarczenia takich informacji, za pomocą których mogłaby ona wykazać jej status średniego przedsiębiorstwa. Po przesłaniu dokumentów przez skarżącą ECHA pismem z dnia 12 maja 2014 r. wyjaśniła, że doszła do wstępnego wniosku, iż na podstawie art. 3 ust. 4 załącznika do zalecenia 2003/361 należy skarżącą uznać za duże przedsiębiorstwo, ponieważ gmina Grajewo posiadała 100% jej kapitału. ECHA doszła do tego samego wniosku w piśmie z dnia 8 sierpnia 2014 r., w którym poinformowała o ponownym wszczęciu procedury weryfikacji w języku polskim; po raz kolejny przedstawiła ten wniosek jeszcze raz w piśmie z dnia 1 października 2014 r. ECHA w tych pismach ustosunkowała się do argumentów skarżącej i wezwała ją do przekazania wszelkich informacji, które mogłyby podważyć jej analizę. W dniu 23 czerwca 2016 r. ECHA wydała decyzję SME(2016) 2851 nakładającą opłatę administracyjną, ponieważ uznała, że skarżąca nie wykazała, iż zalicza się do kategorii średnich przedsiębiorstw.
91 Mając na uwadze te etapy weryfikacji statusu skarżącej, Sąd jest zdania, że nie wykazała ona, iż ECHA, prowadząc w ten sposób dotyczące jej postępowanie, naruszyła zasadę dobrej administracji w zdefiniowanej w pkt 89 powyżej postaci.
92 Ponadto należy zauważyć, że prawo do dobrej administracji nie nakłada na instytucje Unii obowiązku umożliwienia działającemu w dobrej wierze adresatowi uniknięcia nałożenia kwoty opłaty przewidzianej prawem. Przedsiębiorstwa same muszą ponosić ryzyko błędnej oceny stanu prawnego zgodnie z ogólną maksymą mówiącą, że niewiedza nie chroni przed karą (wyrok z dnia 15 lipca 2015 r., Socitrel i Companhia Previdente/Komisja, T‑413/10 i T‑414/10, EU:T:2015:500, pkt 304).
93 Należy zatem oddalić zarzut trzeci jako bezzasadny.
W przedmiocie zarzutu czwartego, opartego na naruszeniu zasady proporcjonalności
94 Skarżąca utrzymuje, że kwota nałożonej przez ECHA na przedsiębiorstwo opłaty administracyjnej powinna pozostawać w odpowiednim stosunku do dostarczonych przez ECHA świadczeń. Kwota ta zatem nie powinna przekroczyć wysokości rzeczywistych kosztów poniesionych przez ECHA w związku z kontrolą wielkości tego przedsiębiorstwa. Tymczasem w niniejszej sprawie przeprowadzona przez ECHA kontrola wielkości skarżącej była ograniczona do zbadania wyciągu z rejestru handlowego skarżącej w celu sprawdzenia, czy ponad 25% jej kapitału lub praw głosu było kontrolowane, bezpośrednio lub pośrednio, łącznie lub indywidualnie przez co najmniej jeden organ publiczny lub organ samorządu lokalnego. Ponadto skarżąca współpracowała, ustosunkowując się do kierowanych przez ECHA wniosków o dostarczenie dokumentów, a tym samym ułatwiała tej agencji pracę, co obniżyło jej koszty.
95 ECHA kwestionuje argumentację skarżącej.
96 W tym względzie należy podkreślić, że, przy założeniu, iż zarzut ten można by interpretować jako stanowiący zarzut niezgodności z prawem podniesiony w odniesieniu do decyzji ustalającej kwotę opłaty administracyjnej, tj. decyzji MB/D/29/2010 lub zmieniającej jej decyzji MB/43/2014, to w każdym razie byłoby to bezpodstawne.
97 Jak bowiem wskazano w pkt 53–66 powyżej, ECHA nie ma obowiązku wykazania, iż wysokość opłaty administracyjnej odpowiada rzeczywistym kosztom każdej z przeprowadzonej procedury weryfikacji. ECHA może ustalić kwotę opłaty administracyjnej – jak to uczyniła – opierając się na nakładzie pracy oszacowanym dla całej procedury weryfikacji, którą zamierzała przeprowadzić.
98 Odnośnie do sytuacji skarżącej należy zauważyć, iż złożyła ona oświadczenie, że posiada status średniego przedsiębiorstwa. Na podstawie tego oświadczenia otrzymała ze strony ECHA fakturę opiewającą na kwotę 16 275 EUR. Po weryfikacji okazało się, że suma ostatecznie należna od skarżącej odpowiadała kwocie 23 250 EUR, należnej od dużych przedsiębiorstw. Złożenie przez skarżącą błędnego oświadczenia co do wielkości jej przedsiębiorstwa pozwoliło jej więc uniknąć zapłaty kwoty 6975 EUR, do której zwrotu została wezwana przez ECHA.
99 Ponadto na skarżącą nałożono opłatę administracyjną w wysokości 17 437 EUR, która odpowiada 2,5-krotności korzyści finansowej uzyskanej wskutek złożenia błędnego oświadczenia.
100 Tak więc wysokość kwoty opłaty administracyjnej nałożonej na skarżącą jest niższa od kwoty normalnie należnej opłaty. Jest ona ponadto 2,5-krotnie wyższa od korzyści uzyskanej przez skarżącą wskutek złożenia błędnego oświadczenia.
101 Skarżąca utrzymuje, że zastosowanie tego przyjętego w celu ustalenia wysokości kwoty opłaty administracyjnej nałożonej na nią z uwagi na złożenie przez nią błędnego oświadczenia współczynnika odpowiadającego 2,5-krotności uzyskanej korzyści jest niezgodne z zasadą proporcjonalności.
102 Należy przypomnieć w tym względzie, że z orzecznictwa wynika, iż zasada ta wymaga, by środki prawne wynikające z zastosowania przepisów wspólnotowych były odpowiednie do realizacji zgodnego z prawem celu zamierzonego przez dane regulacje i nie wykraczały poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia (wyrok z dnia 8 czerwca 2010 r., Vodafone i in., C‑58/08, EU:C:2010:321, pkt 51).
103 W niniejszej sprawie regulacja, której zastosowanie należy zapewnić, realizuje cel polegający na zniechęceniu przedsiębiorstw do przedstawiania fałszywych informacji w drodze nałożenia przez ECHA opłaty administracyjnej. Cel realizowany przez tę regulację sprowadza się in fine do ochrony zdrowia publicznego. Jest on realizowany poprzez nakładanie opłat na przedsiębiorstwa. Wysokość tych opłat zależy od wielkości tych przedsiębiorstw. Aby ograniczyć koszty funkcjonowania tego systemu, wysokość owych opłat jest ustalana na podstawie oświadczeń składanych przez same przedsiębiorstwa.
104 W tym kontekście konieczne jest zapewnienie prawidłowości informacji wykorzystywanych do ustalania wysokości opłat. Właśnie celem spełnienia owego wymogu w ramach rozporządzeń nr 1907/2006 i nr 340/2008 prawodawca Unii postanowił nakładać opłaty administracyjne na przedsiębiorstwa, które złożyły błędne oświadczenia. Do tych przedsiębiorstw zalicza się skarżąca.
105 Odnośnie do zachowania skarżącej należy przypomnieć, że to przekazanie fałszywych informacji przez skarżącą spowodowało ustalenie błędnej kwoty opłaty. Skarżąca dysponowała tymczasem wszystkimi informacjami niezbędnymi do określenia w jasny sposób kategorii, do której należała, a następnie – do ustalenia opłaty, która powinna była zostać na nią nałożona.
106 Ponadto od czasu wydania decyzji MB/21/2012 przedsiębiorstwa podlegające weryfikacji korzystały z ulgi w wysokości 50% kwoty opłaty administracyjnej w razie poprawienia swoich błędów w wyznaczonym przez ECHA terminie.
107 Skarżąca została poinformowana o tej możliwości w momencie wszczęcia względem niej procedury weryfikacji; możliwość ta została jej następnie przypomniana w momencie ponownego wszczęcia procedury w języku polskim, lecz i tym razem skarżąca z niej nie skorzystała.
108 Zważywszy na znaczenie zamierzonego w przepisach prawa celu, na negatywny wpływ, jaki mogą mieć błędne oświadczenia na realizację tego celu, oraz na przysługującą skarżącej możliwość obniżenia należnej od niej kwoty w drodze korekty jej oświadczenia, kwota, jakiej od niej zażądano, nie może zostać uznana za sprzeczną z zasadą proporcjonalności.
109 Zarzut czwarty należy zatem oddalić.
W przedmiocie zarzutu piątego, opartego na naruszeniu zasady równości
110 Zdaniem skarżącej wysokość opłaty administracyjnej nie może zostać ustalona w zależności od wielkości przedsiębiorstwa objętego procedurą weryfikacji. Nałożenie opłaty administracyjnej w takiej samej kwocie na wszystkie „duże przedsiębiorstwa” narusza jej zdaniem zasadę równości, w szczególności ze względu na różnicę w nakładach pracy poczynionych przez ECHA przy dokonywaniu weryfikacji zadeklarowanej wielkości. Byłoby to zresztą sprzeczne z art. 5 europejskiego kodeksu dobrej praktyki administracyjnej, zatwierdzonego rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 6 września 2001 r. (Dz.U. 2002, C 72 E, s. 331).
111 ECHA kwestionuje argumentację skarżącej.
112 W tym względzie należy zauważyć, że, jak wskazano w pkt 49 powyżej, kwota opłaty administracyjnej została obliczona, z jednej strony, na podstawie szacunku kosztów ogólnych poniesionych przez ten organ celem przeprowadzenia całokształtu czynności kontrolnych, oraz, z drugiej strony, w oparciu o wielkość przedsiębiorstwa, na które nałożono tę opłatę administracyjną.
113 Skarżąca kwestionuje opisane powyżej kryteria. W jej opinii wysokość opłaty administracyjnej należy ustalić w oparciu o rzeczywisty nakład pracy poczyniony przy przeprowadzaniu kontroli przedsiębiorstwa, którego dotyczy procedura weryfikacji, nie zaś – na podstawie wielkości tego przedsiębiorstwa.
114 Przy założeniu, że zarzut ten można by interpretować jako stanowiący zarzut niezgodności z prawem decyzji ustalającej wysokość opłaty administracyjnej, a mianowicie zmienionej decyzji MB/D/29/2010 lub zmieniającej ją decyzji MB/43/2014, to jest on w każdym razie bezzasadny.
115 Przede wszystkim, jak wynika z pkt 53–66 powyżej, ECHA mogła w decyzji MB/D/29/2010 skutecznie zadecydować o ustaleniu wysokości opłaty administracyjnej w oparciu o oszacowanie ogólnych kosztów poniesionych przez ten organ w związku z całokształtem przeprowadzonych działań weryfikacyjnych.
116 Następnie, w odniesieniu do kryterium obliczeniowego dotyczącego wielkości przedsiębiorstwa przyjętego przez zarząd ECHA w celu ustalenia wysokości opłaty administracyjnej w decyzji MB/D/29/2010 z późniejszymi zmianami, należy przypomnieć, że europejski kodeks dobrej praktyki administracyjnej nie jest wiążącym prawnie tekstem i nie ustanawia żadnych praw, na które skarżąca mogłaby powoływać się na poparcie swojej skargi [zob. podobnie wyrok z dnia 18 listopada
2015 r., Synergy Hellas/Komisja, T‑106/13, EU:T:2015:860, pkt 139 (niepublikowany)].
117 Natomiast równe traktowanie stanowi zapisaną w art. 20 i 21 karty praw podstawowych ogólną zasadę prawa Unii. Wymaga ona, aby porównywalne sytuacje nie były traktowane w odmienny sposób, a odmienne sytuacje nie były traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (wyrok z dnia 12 listopada 2014 r., Guardian Industries i Guardian Europe/Komisja, C‑580/12 P, EU:C:2014:2363, pkt 51).
118 Tymczasem, gdy chodzi o nałożenie opłaty administracyjnej, duże, średnie i małe przedsiębiorstwa nie znajdują się w porównywalnej sytuacji.
119 Prawodawca europejski uznał bowiem, że MŚP znajdują się w szczególnej sytuacji ze względu na ewentualne trudności w dostępie do finansowania, którym należy zaradzić, z uwagi na rolę odgrywaną przez nie w strukturze zatrudnienia.
120 Jednym z realizowanych przez rozporządzenie nr 1907/2006 celów jest uwzględnienie szczególnej sytuacji MŚP, jak to wynika w szczególności z motywu 8 i art. 74 ust. 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym „we wszystkich przypadkach dla [MŚP] zostanie ustalona opłata ulgowa”. Ponadto zgodnie z motywem 9 rozporządzenia nr 340/2008 „[o]płaty i należności ulgowe należy […] pobierać od [MŚP]”. Ów cel może znajdować wyraz w nakładaniu na te przedsiębiorstwa niższej opłaty administracyjnej.
121 Dodatkowo nakładanie opłaty administracyjnej przyczynia się do realizacji celu polegającego na zniechęcaniu przedsiębiorstw do przedstawiania fałszywych informacji. Realizowanie tego celu może wiązać się z uwzględnieniem kategorii przedsiębiorstw rejestrujących i, co za tym idzie, ich zdolności płatniczej (zob. podobnie wyrok z dnia 15 września 2016 r., La Ferla/Komisja i ECHA, T‑392/13, EU:T:2016:478, pkt 113).
122 Zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami wielkość przedsiębiorstwa stanowi istotne kryterium dla ustalenia kwoty opłaty administracyjnej.
123 Zgodnie zaś z zaleceniem 2003/361 wielkość przedsiębiorstwa nie zależy wyłącznie od jego obrotów, ogólnego bilansu lub liczby pracowników, ale również od szeregu innych czynników, które znajdują zastosowanie w zależności od tego, w jakiej sytuacji znajduje się przedsiębiorstwo.
124 Zgodnie z tą zasadą w zaleceniu wprowadzono specjalne reguły mające zastosowanie do sytuacji, w których 25% lub więcej kapitału lub praw głosu przedsiębiorstwa jest kontrolowane, bezpośrednio lub pośrednio, łącznie lub indywidualnie, przez co najmniej jeden organ publiczny lub organ samorządu lokalnego. Zgodnie z art. 3 ust. 4 załącznika do zalecenia 2003/361 przedsiębiorstwa, których odpowiednia część kapitału znajduje się w posiadaniu co najmniej jednego organu publicznego, nie można uznać za MŚP.
125 Jak stanowi motyw 13 zalecenia zasadę tę przyjęto „[w] celu uniknięcia arbitralnych rozróżnień między różnymi organami publicznymi państwa członkowskiego, oraz zważywszy na potrzebę pewności prawnej”.
126 W niniejszej sprawie z akt wynika, że w wypadku skarżącej całość kapitału znajduje się w posiadaniu gminy Grajewo, które ma status organu samorządu lokalnego.
127 Po stwierdzeniu, że sytuacja, o której mowa w art. 3 ust. 4 załącznika do zalecenia 2003/361, występuje w niniejszej sprawie, ECHA musiała zdecydować, że nie można uznać skarżącej za MŚP. Dlatego słusznie uznała w decyzji SME(2016) 2851, że skarżąca musi być zaklasyfikowana jako „duże przedsiębiorstwo” i że z tego powodu jest zobowiązana do zapłaty kwoty opłaty administracyjnej ustalonej dla tej kategorii przedsiębiorstw.
128 W świetle powyższych rozważań należy oddalić podniesiony przez skarżącą zarzut piąty, a tym samym – żądanie stwierdzenia nieważności decyzji SME(2016) 2851.
129 Argumenty przedstawione na poparcie żądania odrzucenia tych wniosków prowadzą do takiego samego rezultatu, jaki dało rozpatrzenie żądań skierowanych przeciwko zaskarżonym fakturom. Ponieważ wszystkie zarzuty i argumenty podniesione przez skarżącą na poparcie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych faktur zostały oddalone, drugie żądanie skarżącej – a w konsekwencji skargę jako całość – należy oddalić.
W przedmiocie kosztów
130 Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżąca przegrała sprawę, zgodnie z żądaniem ECHA należy obciążyć ją kosztami postępowania, w tym kosztami postępowania w przedmiocie środka tymczasowego.
Z powyższych względów
SĄD (pierwsza izba)
orzeka, co następuje:
1) Skarga zostaje oddalona.
2) Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. zostaje obciążone kosztami postępowania, w tym kosztami związanymi z postępowaniem w przedmiocie środka tymczasowego.
PelikánováNihoulSvenningsen
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 30 stycznia 2018 r.
Sekretarz
Prezes
E. Coulon
I.Pelikánová
* Język postępowania: polski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło