T-685/24
WyrokTSUE2026-05-20CELEX: 62024TJ0685ECLI:EU:T:2026:351
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 32 dyrektywy 2008/118/WE i art. 32 dyrektywy 2020/262 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „na użytek własny” obejmuje sytuację, w której osoba prywatna nabywa i przewozi wyroby akcyzowe w celu nieodpłatnego przekazania ich innej osobie prywatnej, niezależnie od ilości tych wyrobów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie „na użytek własny” w art. 32 dyrektyw 2008/118/WE i 2020/262 jest autonomicznym pojęciem prawa Unii i należy je interpretować ściśle. Wykładnia literalna nie jest jednoznaczna we wszystkich wersjach językowych, ale kontekst i cele dyrektyw wskazują na ścisłą interpretację. Przepisy te stanowią wyjątek od ogólnego systemu opodatkowania i mają na celu zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania oraz ochronę zdrowia publicznego. Szeroka wykładnia, obejmująca nieodpłatne przekazywanie wyrobów, niosłaby ze sobą istotne ryzyko unikania opodatkowania i podważałaby cele polityki podatkowej i zdrowotnej państw członkowskich, które dążą do ograniczenia konsumpcji wyrobów tytoniowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy dwóch osób fizycznych, A i B, skontrolowanych przez niemieckich urzędników celnych po przybyciu z Polski z wyrobami tytoniowymi opatrzonymi polskim znakiem akcyzy. A przewoził 800 papierosów, które, jak oświadczył, nabył dla swojego ojca. B przewoził 400 papierosów (na własny użytek) i 200 sztuk podgrzewanego tytoniu, które, jak wskazał, były przeznaczone dla jego córki. W obu przypadkach niemiecki główny urząd celny uznał, że wyroby przeznaczone na podarunek nie są zwolnione z niemieckiego podatku od wyrobów tytoniowych, co doprowadziło do konfiskaty i nałożenia zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Artykuł 32 dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG i art. 32 dyrektywy Rady (UE) 2020/262 z dnia 19 grudnia 2019 r. ustanawiającej ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego, należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „na użytek własny” w odniesieniu do danej osoby prywatnej, o którym mowa w tych przepisach, nie obejmuje sytuacji, w której dana osoba prywatna nabywa i przewozi wyroby akcyzowe w celu przekazania ich innej osobie prywatnej nieodpłatnie, i to niezależnie od ilości tych wyrobów, które mają zostać przekazane.Pełny tekst orzeczenia
Wydanie tymczasowe
WYROK SĄDU (druga izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów)
z dnia 20 maja 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Podatek akcyzowy – Artykuł 32 dyrektywy 2008/118/WE – Artykuł 32 dyrektywy (UE) 2020/262 – Pojęcie „na użytek własny” – Nabycie i przewożenie wyrobów przez osobę prywatną w celu nieodpłatnego przekazania ich innej osobie prywatnej
W sprawach połączonych T‑685/24 [Jelgratz]i i T‑686/24 [Buchgint](i)
mających za przedmiot dwa wnioski o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożone przez Finanzgericht Berlin-Brandenburg (sąd ds. finansowych dla Berlina‑Brandenburgii, Niemcy) postanowieniami z dnia 17 lipca 2024 r., które wpłynęły do Trybunału w dniu 5 grudnia 2024 r., w postępowaniach:
A (T‑685/24),
B (T‑686/24)
przeciwko
Hauptzollamt
SĄD (druga izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów),
w składzie: S. Papasavvas, prezes, N. Półtorak, G. Hesse (sprawozdawca), D. Petrlík i I. Dimitrakopoulos, sędziowie,
rzeczniczka generalna: M. Brkan,
sekretarz: V. Di Bucci,
uwzględniając przekazanie Sądowi przez Trybunał w dniu 6 stycznia 2025 r. wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym na podstawie art. 50b akapit trzeci statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
zważywszy na dziedzinę, o której mowa w art. 50b akapit pierwszy lit. c) statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oraz niewystępowanie niezależnej kwestii dotyczącej wykładni w rozumieniu art. 50b akapit drugi statutu,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
– w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller oraz N. Scheffel, w charakterze pełnomocników,
– w imieniu rządu szwedzkiego – H. Eklinder, F.‑L. Göransson, C. Meyer‑Seitz oraz J. Olsson, w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Komisji Europejskiej – M. Björkland oraz B. Martenczuk, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzeczniczki generalnej na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2026 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczą wykładni art. 32 dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz.U. 2009, L 9, s. 12) i art. 32 dyrektywy Rady (UE) 2020/262/WE z dnia 19 grudnia 2019 r. ustanawiającej ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego (Dz.U. 2020, L 58, s. 4).
2 Wnioski te zostały złożone w ramach odrębnych sporów pomiędzy dwiema osobami fizycznymi, A i B, a Hauptzollamt (głównym urzędem celnym, Niemcy) w przedmiocie opodatkowania, w przypadku pierwszej z nich – papierosów, a w przypadku drugiej – podgrzewanego tytoniu, niemieckim podatkiem od wyrobów tytoniowych.
Ramy prawne
Prawo Unii
Dyrektywa 2008/118
3 Motywy 8 i 31 dyrektywy 2008/118 miały następujące brzmienie:
„(8) W związku z tym, że dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego konieczne jest, aby pojęcie i warunki wymagalności akcyzy były takie same we wszystkich państwach członkowskich, należy doprecyzować na poziomie Wspólnoty, kiedy wyroby akcyzowe zostają dopuszczone do konsumpcji i kto jest zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego.
[…]
(31) Państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzenia oznaczeń podatkowych lub krajowych znaków identyfikacyjnych dla wyrobów dopuszczonych do konsumpcji. Stosowanie takich oznaczeń lub znaków nie może stwarzać przeszkód w handlu wewnątrzwspólnotowym.
Z uwagi na fakt, że stosowanie tych oznaczeń lub znaków nie powinno prowadzić do podwójnego opodatkowania, należy wyraźnie stwierdzić, że państwa członkowskie wprowadzające oznaczenia muszą zwrócić, umorzyć lub zwolnić wszelkie kwoty zapłacone lub wniesione tytułem gwarancji w celu otrzymania takich oznaczeń lub znaków, jeśli podatek akcyzowy stał się wymagalny w innym państwie członkowskim i został tam pobrany.
Niemniej jednak aby uniknąć jakichkolwiek nadużyć, państwa członkowskie, które wydały takie oznaczenia lub znaki, powinny móc uzależnić zwrot, umorzenie lub zwolnienie przedmiotowych kwot od przedstawienia dowodu, że te oznaczenia lub znaki zostały usunięte lub zniszczone”.
4 Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 2008/118 stanowił, co następuje:
„Podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji w państwie członkowskim dopuszczenia do konsumpcji”.
5 Artykuł 11 dyrektywy 2008/118 przewidywał:
„[W]łaściwe organy państwa członkowskiego, w którym dane wyroby akcyzowe zostały dopuszczone do konsumpcji, mogą na wniosek zainteresowanej osoby zwrócić lub umorzyć podatek akcyzowy od tych wyrobów w sytuacjach i na warunkach określonych przez państwa członkowskie w celu zapobiegania wszelkim przypadkom uchylania się od opodatkowania lub nadużyciom.
[…]”.
6 Rozdział V dyrektywy 2008/118, zatytułowany „Przemieszczanie i opodatkowanie wyrobów akcyzowych dopuszczonych do konsumpcji”, obejmował jej art. 32–38. Zgodnie z art. 32, który znajdował się w sekcji 1, zatytułowanej „Nabywanie przez osoby prywatne”, rozdziału V tej dyrektywy:
„1. Podatek akcyzowy od wyrobów akcyzowych nabywanych przez osoby prywatne na użytek własny i przewożonych przez nie z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego jest wymagalny tylko w państwie członkowskim, w którym wyroby akcyzowe zostały nabyte.
2. W celu ustalenia, czy wyroby akcyzowe, o których mowa w ust. 1, są przeznaczone na użytek własny danej osoby prywatnej, państwa członkowskie biorą pod uwagę w szczególności następujące okoliczności:
a) status handlowy posiadacza wyrobów akcyzowych i przyczyny ich posiadania;
b) miejsce umieszczenia wyrobów akcyzowych lub, w razie potrzeby, środek transportu;
c) wszelkie dokumenty odnoszące się do wyrobów akcyzowych;
d) rodzaj wyrobów akcyzowych;
e) ilość wyrobów akcyzowych.
3. Na użytek stosowania ust. 2 lit. e) państwa członkowskie mogą ustalić orientacyjne poziomy wyłącznie jako formę dowodu. Te poziomy orientacyjne nie mogą być niższe niż:
a) dla wyrobów tytoniowych:
– papierosy: 800 sztuk,
[…]”.
7 Artykuł 33, który znajdował się w sekcji 2, zatytułowanej „Przechowywanie w innym państwie członkowskim”, rozdziału V dyrektywy 2008/118, stanowił w szczególności:
„1. Bez uszczerbku dla art. 36 ust. 1, w przypadku gdy wyroby akcyzowe dopuszczone już do konsumpcji w jednym państwie członkowskim są przechowywane do celów handlowych w innym państwie członkowskim w celu ich dostawy lub wykorzystania w tym państwie, podlegają one podatkowi akcyzowemu, a podatek ten staje się wymagalny w tym drugim państwie członkowskim.
Na użytek niniejszego artykułu »przechowywanie do celów handlowych« oznacza przechowywanie wyrobów akcyzowych przez osobę inną niż osoba prywatna lub przez osobę prywatną do celów innych niż na użytek własny i przewożenie tych wyrobów przez tę osobę, zgodnie z art. 32.
[…]”.
8 Artykuł 34, który znajdował się w sekcji 2 rozdziału V dyrektywy 2008/118, przewidywał:
„1. W sytuacjach, o których mowa w art. 33 ust. 1, wyroby akcyzowe przemieszczane są między terytoriami różnych państw członkowskich na podstawie dokumentu towarzyszącego zawierającego główne dane z dokumentu, o którym mowa w art. 21 ust. 1.
[…]”.
9 Zgodnie z art. 39 ust. 3 akapit pierwszy dyrektywy 2008/118:
„Nie naruszając przepisów przyjmowanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia właściwego wdrożenia niniejszego artykułu oraz zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, unikania opodatkowania lub nadużyciom, państwa członkowskie zapewniają, aby takie oznaczenia podatkowe lub krajowe znaki identyfikacyjne określone w ust. 1 nie stanowiły przeszkód dla swobodnego przemieszczania wyrobów akcyzowych”.
10 Artykuł 48 ust. 1 dyrektywy 2008/118 stanowił:
„Państwa członkowskie przyjmują i publikują nie później niż dnia 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy ze skutkiem od dnia 1 kwietnia 2010 r. […].
[…]”.
Dyrektywa 2020/262
11 Dyrektywa 2008/118 została uchylona ze skutkiem od dnia 13 lutego 2023 r. dyrektywą 2020/262. Motywy 7 i 41 dyrektywy 2008/118 mają następujące brzmienie:
„(7) W związku z tym, że dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego konieczne jest, aby pojęcie i warunki wymagalności akcyzy były takie same we wszystkich państwach członkowskich, należy doprecyzować na poziomie Unii, kiedy wyroby akcyzowe zostają dopuszczone do konsumpcji i kto jest zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego.
[…]
(41) Stosowane przez państwa członkowskie poziomy podatku akcyzowego na wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe różnią się od siebie ze względu na szereg czynników, takich jak polityka fiskalna oraz polityka w zakresie zdrowia publicznego, i w niektórych przypadkach różnice te są znaczące. W tym kontekście państwa członkowskie powinny być w stanie ograniczać czynniki ryzyka, które sprzyjają oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom podatkowym, oraz które zagrażają polityce publicznej i ochronie zdrowia i życia ludzkiego lub je podważają. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość podejmowania odpowiednich i proporcjonalnych środków umożliwiających im stwierdzenie, czy wyroby akcyzowe przewożone z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego przez osobę prywatną zostały nabyte przez tę osobę na jej własny użytek”.
12 Zgodnie z art. 6 ust. 2 dyrektywy 2020/262:
„Podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji w państwie członkowskim dopuszczenia do konsumpcji”.
13 Rozdział V dyrektywy 2020/262, zatytułowany „Przemieszczanie i opodatkowanie wyrobów akcyzowych dopuszczonych do konsumpcji”, obejmuje jej art. 32–46. Artykuł 32 tej dyrektywy, znajdujący się w sekcji 1 tego rozdziału V, zatytułowanej „Nabywanie przez osoby prywatne”, stanowi w szczególności:
„1. Podatek akcyzowy od wyrobów akcyzowych nabywanych przez osoby prywatne na użytek własny i przewożonych przez te osoby prywatne z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego jest wymagalny tylko w państwie członkowskim, w którym wyroby akcyzowe zostały nabyte.
2. W celu ustalenia, czy wyroby akcyzowe, o których mowa w ust. 1, są przeznaczone na użytek własny danej osoby prywatnej, państwa członkowskie biorą pod uwagę w szczególności następujące okoliczności:
a) status handlowy posiadacza wyrobów akcyzowych i przyczyny ich posiadania;
b) miejsce umieszczenia wyrobów akcyzowych lub, w razie potrzeby, środek transportu;
c) wszelkie dokumenty odnoszące się do wyrobów akcyzowych;
d) rodzaj wyrobów akcyzowych;
e) ilość wyrobów akcyzowych.
3. Na użytek stosowania ust. 2 lit. e) państwa członkowskie mogą ustalić orientacyjne poziomy wyłącznie jako formę dowodu. Te poziomy orientacyjne nie mogą być niższe niż:
a) dla wyrobów tytoniowych:
– papierosy: 800 sztuk,
[…]
– tytoń do palenia 1,0 kg;
[…]”.
14 Zgodnie z art. 33, który znajduje się w sekcji 2, zatytułowanej „Procedura, którą należy stosować przy przemieszczaniu wyrobów akcyzowych dopuszczonych do konsumpcji na terytorium jednego państwa członkowskiego i przemieszczanych na terytorium innego państwa członkowskiego w celu dostarczenia ich tam do celów handlowych”, rozdziału V dyrektywy 2020/262:
„1. W przypadku gdy wyroby akcyzowe dopuszczone do konsumpcji na terytorium jednego państwa członkowskiego są przemieszczane na terytorium innego państwa członkowskiego w celu dostarczenia ich tam do celów handlowych lub zużycia, podlegają one podatkowi akcyzowemu w państwie członkowskim przeznaczenia.
[…]
2. Na użytek niniejszego artykułu wyroby akcyzowe są uważane za »dostarczone do celów handlowych«, gdy zostały one dopuszczone do konsumpcji na terytorium jednego państwa członkowskiego, przemieszczone z tego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego i dostarczone albo osobie innej niż osoba prywatna, albo osobie prywatnej, jeżeli przemieszczenie to nie jest objęte art. 32 lub 44 [(dotyczącym sprzedaży na odległość)]. Wyroby akcyzowe nie są jednak uważane za dostarczone do celów handlowych, jeśli są przewożone przez tę osobę prywatną na użytek własny, gdy są przemieszczane z terytorium tego drugiego państwa członkowskiego.
[…]”.
15 Artykuł 35, który znajduje się w sekcji 2 rozdziału V dyrektywy 2020/262, głosi:
„1. Przemieszczanie wyrobów akcyzowych jest uznawane za spełniające wymogi niniejszej sekcji tylko wówczas, gdy dokonywane jest na podstawie elektronicznego uproszczonego dokumentu administracyjnego stosowanego zgodnie z art. 36.
[…]”.
16 Artykuł 54 dyrektywy 2020/262 przewiduje:
„Państwa członkowskie zezwalają na odbiór wyrobów akcyzowych zgodnie z procedurami określonymi w art. 33, 34 i 35 dyrektywy [2008/118] do dnia 31 grudnia 2023 r.
[…]”.
17 Artykuł 55 ust. 1 dyrektywy 2020/262 stanowi:
„Państwa członkowskie przyjmują i publikują do dnia 31 grudnia 2021 r. przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 2, 3, 6, 12, 16, 17, 19–22, 25–29, 33–46 oraz art. 54, 55 i 57. Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji [Europejskiej] tekst tych przepisów.
Z zastrzeżeniem art. 54 stosują one wspomniane przepisy od dnia 13 lutego 2023 r.
[…]”.
18 Zgodnie z art. 57 dyrektywy 2020/262:
„Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Artykuły 1, 4, 5, 7–11, 13–15, 18, 23, 24, 30–32, 47–53, 56 i 58 stosuje się od dnia 13 lutego 2023 r.”.
Prawo niemieckie
Ustawa o podatku od wyrobów tytoniowych (TabStG)
19 Zgodnie z § 1 zdanie pierwsze Tabaksteuergesetz (ustawy o podatku od wyrobów tytoniowych) z dnia 15 lipca 2009 r. (BGBl. 2009 I, s. 1870) (zwanej dalej „TabStG”), w brzmieniu z dnia 10 sierpnia 2021 r., obowiązującym od dnia 1 lipca 2022 r.:
„Wyroby tytoniowe, tytoń podgrzewany, tytoń do fajki wodnej oraz substytuty wyrobów tytoniowych podlegają opodatkowaniu podatkiem od wyrobów tytoniowych na terytorium podatkowym”.
20 Paragraf 1 ust. 2a TabStG w brzmieniu z dnia 10 sierpnia 2021 r., obowiązującym od dnia 1 stycznia 2022 r., stanowi, że tytoń podgrzewany to tytoń do palenia w kawałkach, indywidualnie porcjowany, który nadaje się do spożycia poprzez wdychanie aerozolu lub dymu wytwarzanego w urządzeniu.
21 Paragraf 22 TabStG w brzmieniu z dnia 25 lipca 2014 r., obowiązującym od dnia 31 lipca 2014 r. do dnia 12 lutego 2023 r., stanowił:
„(1) Wyroby tytoniowe, które osoba prywatna nabywa na użytek własny w innych państwach członkowskich w wolnym od opodatkowania obrocie i przewozi na terytorium podatkowe (do celów prywatnych), są zwolnione z podatku.
(2) Przy ocenie, czy wyroby tytoniowe są przeznaczone na użytek własny zgodnie z ust. 1, bierze się pod uwagę następujące okoliczności:
1. status handlowy posiadacza wyrobów tytoniowych i przyczyny ich posiadania,
2. miejsce umieszczenia wyrobów tytoniowych lub wykorzystany środek transportu,
3. dokumenty dotyczące wyrobów tytoniowych,
4. rodzaj lub ilość wyrobów tytoniowych.
(3) […]
(4) W celu zapewnienia wpływów podatkowych Bundesministerium der Finanzen (federalne ministerstwo finansów) jest upoważnione do określenia w drodze rozporządzenia, bez uzyskiwania zgody Bundesrat (rady federalnej), ilości wyrobów tytoniowych zgodnie z ust. 1, w odniesieniu do których istnieje wzruszalne domniemanie, że nie są one przeznaczone na użytek własny osoby prywatnej”.
22 Paragraf 22 TabStG w brzmieniu z dnia 30 marca 2021 r., obowiązującym od dnia 13 lutego 2023 r., stanowi:
„(1) Wyroby tytoniowe, które osoba prywatna nabywa na użytek własny w innych państwach członkowskich w wolnym od opodatkowania obrocie i przewozi na terytorium podatkowe (do celów prywatnych), są zwolnione z podatku.
(2) Przy ocenie, czy wyroby tytoniowe są przeznaczone na użytek własny zgodnie z ust. 1, bierze się pod uwagę następujące okoliczności:
1. status handlowy posiadacza wyrobów tytoniowych i przyczyny ich posiadania,
2. miejsce umieszczenia wyrobów tytoniowych lub wykorzystany środek transportu,
3. dokumenty dotyczące wyrobów tytoniowych,
4. rodzaj lub ilość wyrobów tytoniowych.
(3) W celu zapewnienia wpływów podatkowych Bundesministerium der Finanzen (federalne ministerstwo finansów) jest upoważnione do określenia w drodze rozporządzenia, bez uzyskiwania zgody Bundesrat (rady federalnej), ilości wyrobów tytoniowych zgodnie z ust. 1, w odniesieniu do których istnieje wzruszalne domniemanie, że nie są one przeznaczone na użytek własny osoby prywatnej”.
23 Paragraf 23 ust. 1 TabStG w brzmieniu z dnia 15 lipca 2009 r., obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 12 lutego 2023 r., głosił:
„Jeżeli wyroby tytoniowe są, w przypadkach innych niż określone w § 22 ust. 1, przywiezione na terytorium podatkowe z wolnego od opodatkowania obrotu w innym państwie członkowskim lub jeżeli są tam wysyłane (do celów handlowych) z naruszeniem § 17 ust. 1, podatek staje się wymagalny w momencie, gdy wyroby tytoniowe są po raz pierwszy przechowywane do celów handlowych. Zobowiązaną do zapłaty podatku jest osoba, która dokonuje dostawy lub przechowuje wyroby tytoniowe, oraz odbiorca, gdy tylko wejdzie w posiadanie wyrobów tytoniowych […]”.
24 Paragraf 23f ust. 1 TabStG w brzmieniu z dnia 30 marca 2021 r., obowiązującym od dnia 13 lutego 2023 r., przewiduje:
„Podatek staje się wymagalny z zastrzeżeniem ust. 2
[…]
4. jeżeli wyroby tytoniowe, w przypadkach innych niż określone w § 22 ust. 1 i § 23 ust. 1, są przywiezione na terytorium podatkowe z wolnego od opodatkowania obrotu w innym państwie członkowskim lub są tam wysyłane z naruszeniem § 17 ust. 1: przy pierwszym wejściu w posiadanie na terytorium podatkowym; w każdym innym wypadku: przy wejściu w posiadanie wyrobów tytoniowych znajdujących się w wolnym od opodatkowania obrocie, jeżeli podatek nie został jeszcze pobrany na terytorium podatkowym”.
Rozporządzenie w sprawie podatku od wyrobów tytoniowych (TabStV)
25 Zgodnie z § 39 Tabaksteuerverordnung (rozporządzenia w sprawie podatku od wyrobów tytoniowych) z dnia 5 października 2009 r. (BGBl. 2009 I, s. 3262, zwanego dalej „TabStV”), w brzmieniu z dnia 1 lipca 2021 r., obowiązującym od dnia 28 października 2022 r.:
„(1) Jeżeli więcej niż 800 papierosów […] jest przewożone na terytorium podatkowe do celów prywatnych zgodnie z § 22 [TabStG], istnieje wzruszalne domniemanie, że wyroby tytoniowe są przewożone na terytorium podatkowe do celów handlowych (§ 23 TabStG).
(2) Przekazywanie wyrobów tytoniowych, nawet jeśli jest nieodpłatne, nie jest uważane za użytek własny zgodnie z § 22 [TabStG], niezależnie od przywiezionej ilości”.
26 Zgodnie z § 39 TabStV, w brzmieniu mającym zastosowanie do ust. 1 od dnia 13 lutego 2023 r., a w odniesieniu do ust. 2 – od dnia 1 lipca 2021 r.:
„(1) Jeżeli więcej niż 800 papierosów, 800 sztuk podgrzewanego tytoniu, 200 cygar, 400 cygaretek lub kilogram tytoniu do palenia jest przewożone na terytorium podatkowe do celów prywatnych zgodnie z § 22 [TabStG], istnieje wzruszalne domniemanie, że wyroby tytoniowe są dostarczane na terytorium podatkowe do celów handlowych [§§ 23–23c (TabStG)].
(2) Przekazywanie wyrobów tytoniowych, nawet jeśli jest nieodpłatne, nie jest uważane za użytek własny zgodnie z § 22 [TabStG], niezależnie od przywiezionej ilości”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
27 A i B, skarżący w postępowaniach głównych, są dwiema osobami fizycznymi, które zostały skontrolowane przez niemieckich urzędników celnych po przybyciu z Polski, podczas gdy przewozili wyroby tytoniowe opatrzone polskim znakiem akcyzy.
28 A został skontrolowany w dniu 6 sierpnia 2022 r., gdy przewoził 800 papierosów. Oświadczył on funkcjonariuszom celnym, że nie jest palący i że przewozi te papierosy dla znajomego. Odnośne papierosy zostały skonfiskowane i A został zobowiązany do uiszczenia niemieckiego podatku od wyrobów tytoniowych. Następnie w toku postępowania odwoławczego wyjaśnił on, że nabył te papierosy, aby podarować je swojemu ojcu zamieszkałemu w Niemczech.
29 B natomiast został skontrolowany w dniu 27 kwietnia 2023 r., gdy przewoził 400 papierosów i 200 sztuk podgrzewanego tytoniu. Zapytany przez urzędników celnych wskazał on, że papierosy są przeznaczone do osobistego użytku, podczas gdy podgrzewany tytoń jest przeznaczony dla jego córki. Mógł on zachować swoje papierosy bez uiszczenia podatku, natomiast podgrzewany tytoń przeznaczony dla córki został mu skonfiskowany i A został zobowiązany do uiszczenia niemieckiego podatku od wyrobów tytoniowych.
30 W obu przypadkach główny urząd celny uznał, że takie wyroby nie są zwolnione z niemieckiego podatku od wyrobów tytoniowych, gdy osoba prywatna nabywa je, a następnie wprowadza na obszar podatkowy w celu przekazania ich na tym terytorium jako podarunku, zgodnie z § 39 ust. 2 TabStV, obowiązującym od dnia 1 lipca 2021 r.
31 W następstwie środków odwoławczych, które nie zostały uwzględnione, każdy ze skarżących w postępowaniach głównych wniósł skargę do Finanzgericht Berlin‑Brandenburg (sądu ds. finansowych dla Berlina‑Brandenburgii, Niemcy), który jest sądem odsyłającym, na wydane wobec nich decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu niemieckiego podatku od wyrobów tytoniowych oraz na zajęcie rozpatrywanych wyrobów.
32 W tym kontekście sąd odsyłający zastanawia się nad kwestią, czy może dojść do nabycia wyrobów tytoniowych na własny użytek w rozumieniu art. 32 dyrektywy 2008/118, mającego zastosowanie do okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym w sprawie T‑685/24, i art. 32 dyrektywy 2020/262, mającego zastosowanie do okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym w sprawie T‑686/24, jeżeli owe wyroby tytoniowe zostały nabyte przez osobę prywatną w celu przekazania ich innej osobie, czy też należy uznać, że jakikolwiek zamiar przekazania, nawet nieodpłatnie, wyklucza uznanie ich za nabyte na użytek własny danej osoby prywatnej. Ponadto sąd odsyłający ma wątpliwości co do kryteriów, jakie należałoby przyjąć w celu zakwalifikowania takiego nabycia jako podarunku, gdyby przyjąć, że podarunek ten może wchodzić w zakres pojęcia „na użytek własny” w rozumieniu tych przepisów. Sąd ten zastanawia się w tym względzie nad tym, czy krąg beneficjentów takiego podarunku może być z definicji ograniczony do bliskich krewnych, wobec których istnieje obowiązek utrzymania, czy też powinien on również obejmować inne osoby, którym przekazano taki podarunek.
33 W tych okolicznościach Finanzgericht Berlin‑Brandenburg (sąd ds. finansowych dla Berlina‑Brandenburgii) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy [art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262] należy interpretować w ten sposób, że sto[ją] on[e] na przeszkodzie wykładni krajowej, zgodnie z którą »użytek własny« jest wykluczony w przypadku nabycia wyrobów tytoniowych w celu przekazania ich innej osobie, choćby nieodpłatnie i niezależnie od przywiezionej ilości?
2) W razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie prejudycjalne:
Czy [art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262] należy interpretować w ten sposób, że pojęcie »na użytek własny«, przy uwzględnieniu dalszych kryteriów – w szczególności kryterium ilościowego, obejmuje upominki dla bliskich krewnych, ale nie obejmuje upominków dla innych osób?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
34 Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „na użytek własny danej osoby prywatnej”, o którym mowa w tych przepisach, nie obejmuje sytuacji, w której dana osoba prywatna nabywa i przewozi wyroby akcyzowe w celu przekazania ich innej osobie prywatnej nieodpłatnie, i to niezależnie od ilości tych wyrobów.
35 Na wstępie należy przypomnieć, po pierwsze, że zgodnie z art. 48 ust. 1 dyrektywy 2008/118 i art. 57 dyrektywy 2020/262 art. 32 dyrektywy 2008/118 miał zastosowanie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do dnia 12 lutego 2023 r. Ma on zatem zastosowanie ratione temporis do okoliczności faktycznych sporu w postępowaniu głównym w sprawie T‑685/24, ponieważ kontrola graniczna miała miejsce w dniu 6 sierpnia 2022 r. Po drugie, art. 32 dyrektywy 2020/262, który ma zastosowanie od dnia 13 lutego 2023 r., reguluje ratione temporis okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu głównym w sprawie T‑686/24, ponieważ w tej sprawie kontrola graniczna została przeprowadzona w dniu 27 kwietnia 2023 r.
36 Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem z wymogów dotyczących zarówno jednolitego stosowania prawa Unii Europejskiej, jak i z zasady równego traktowania wynika, że brzmienie przepisu prawa Unii, w którym nie zawarto żadnego wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich w celu określenia znaczenia i zakresu tego przepisu, powinno co do zasady być interpretowane w całej Unii w sposób autonomiczny i jednolity [zob. podobnie wyrok z dnia 10 czerwca 2021 r., Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (Nieponoszący winy pośrednik), C‑279/19, EU:C:2021:473, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo].
37 Artykuł 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262 nie zawierają żadnego wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich w celu określenia znaczenia i zakresu pojęcia „na użytek własny”. Owo pojęcie należy zatem uznać, do celów stosowania tych dyrektyw, za autonomiczne pojęcie prawa Unii, które podlega jednolitej wykładni na terytorium wszystkich państw członkowskich.
38 Chociaż brzmienie art. 32 ust. 1 dyrektywy 2020/262 nie jest w pełni takie jak brzmienie art. 32 ust. 1 dyrektywy 2008/118, to treść tych przepisów jest zasadniczo identyczna.
39 Zgodnie z tymi przepisami w przypadku gdy wyroby akcyzowe zostały nabyte przez osoby prywatne na użytek własny i przewiezione przez nie z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego, podatek akcyzowy jest wymagalny tylko w państwie członkowskim, w którym wyroby te zostały nabyte.
40 W związku z tym, aby art. 32 dyrektywy 2008/118 lub art. 32 dyrektywy 2020/262 miały zastosowanie, muszą być spełnione trzy warunki: wyroby akcyzowe muszą zostać nabyte przez osoby prywatne, do ich użytku własnego, a osoby te same powinny przewozić je z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (zob. analogicznie wyrok z dnia 23 listopada 2006 r., Joustra, C‑5/05, EU:C:2006:733, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W niniejszych sprawach pierwsze pytanie zadane przez sąd odsyłający dotyczy wyłącznie drugiego z tych warunków, przy czym pozostałe dwa, jak wynika z wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, są spełnione.
41 Przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględnić brzmienie tego przepisu, kontekst, w który się on wpisuje, oraz zamierzony w nim cel [wyrok z dnia 14 listopada 2019 r., State Street Bank International, C‑255/18, EU:C:2019:967, pkt 34; zob. także podobnie wyrok z dnia 27 maja 2019 r., PF (Prokurator generalny Litwy), C‑509/18, EU:C:2019:457, pkt 28].
42 Co się tyczy w pierwszej kolejności wykładni literalnej pojęcia „na użytek własny” w rozumieniu art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262, należy zauważyć, że w niektórych wersjach językowych tych przepisów, takich jak wersja hiszpańska (uso propio), angielska (own use), chorwacka (vlastitu uporabu), grecka (diki tou chrisi), włoska (uso personale), portugalska (uso pessoal), słowacka (vlastné použitie) oraz słoweńska (lastno uporabo), wyrażenie to odnosi się wyraźnie do użytku osobistego lub własnego. Natomiast inne wersje językowe tych przepisów nie są tak jasne, ponieważ nie można całkowicie wykluczyć, że mogą one obejmować pewne rodzaje nabycia towarów dokonane w celu nieodpłatnego przekazania na rzecz osoby trzeciej. Jest tak w szczególności w przypadku wersji francuskiej (besoins propres), niderlandzkiej (eigen behoeften), czeskiej (vlastní potřebu) oraz, jak wskazuje sąd odsyłający, niemieckiej (Eigenbedarf).
43 W związku z tym brzmienie art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262 nie wystarcza do usunięcia niejasności co do wykładni, jaką należy nadać tym przepisom. W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że sformułowania użytego w jednej z wersji językowych przepisu prawa Unii nie można traktować jako jedynej podstawy jego wykładni lub przyznawać mu w tym zakresie pierwszeństwa względem innych wersji językowych. Przepisy prawa Unii należy bowiem interpretować i stosować w sposób jednolity w świetle wersji sporządzonych we wszystkich językach Unii. W przypadku różnicy między różnymi wersjami językowymi tekstu prawa Unii sporny przepis należy interpretować z uwzględnieniem ogólnej systematyki i celu uregulowań, których stanowi on część (zob. wyrok z dnia 18 września 2019 r., VIPA, C‑222/18, EU:C:2019:751, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).
44 Co się tyczy w drugiej kolejności kontekstu, w jaki wpisują się art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262, należy przypomnieć, że dyrektywy te ustanawiają zasady dotyczące przechowywania, przepływu i kontroli wyrobów akcyzowych, w szczególności w celu zagwarantowania jednakowej wymagalności podatku akcyzowego we wszystkich państwach członkowskich (zob. analogicznie wyrok z dnia 23 listopada 2006 r., Joustra, C‑5/05, EU:C:2006:733, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo).
45 Zgodnie z celem polegającym na harmonizacji momentu, w którym podatek akcyzowy staje się wymagalny, określonym w motywie 8 dyrektywy 2008/118 i w motywie 7 dyrektywy 2020/262, dyrektywy te stanowią, odpowiednio w art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 2, że podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji wyrobów akcyzowych w państwie członkowskim dopuszczenia do konsumpcji.
46 Pomimo tych przepisów nie jest jednak wykluczone, że podatek akcyzowy zostanie następnie pobrany w innym państwie członkowskim. Taki jest zresztą przedmiot rozdziału V dyrektyw 2008/118 i 2020/262, który reguluje przepływ i opodatkowanie wyrobów akcyzowych po ich dopuszczeniu do konsumpcji.
47 Z uwagi na okoliczność, że akcyza jest podatkiem nakładanym na konsumpcję, a nie na sprzedaż, moment powstania obowiązku podatkowego powinien zasadniczo mieścić się jak najbliżej konsumenta (zob. podobnie wyrok z dnia 2 czerwca 2016 r., Polihim‑SS, C‑355/14, EU:C:2016:403, pkt 50, 51). W tym celu art. 33 dyrektywy 2008/118 i art. 33 dyrektywy 2020/262 stanowią w szczególności, że wyroby akcyzowe podlegają podatkowi akcyzowemu w państwie członkowskim przeznaczenia, gdy są dopuszczone do konsumpcji na terytorium jednego państwa członkowskiego, a następnie przemieszczane na terytorium innego państwa członkowskiego „do celów ich wykorzystania”.
48 Natomiast w odniesieniu do wyrobów nabytych i przewożonych przez osoby prywatne na użytek własny podatek akcyzowy jest uiszczany w państwie członkowskim nabycia wyrobów akcyzowych, zgodnie z art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262.
49 W ogólnej systematyce rozdziału V tych dyrektyw art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262 stanowią wyjątki od ogólnego systemu opodatkowania ustanowionego w art. 33 tych dyrektyw i w związku z tym należy je interpretować w sposób ścisły. Taka wykładnia jest spójna z wersjami językowymi tych przepisów, które odnoszą się do pojęcia użytku osobistego lub własnego.
50 Co się tyczy w trzeciej kolejności celów realizowanych przez dyrektywy 2008/118 i 2020/262, należy wyjaśnić, że w systematyce tych dyrektyw podatek akcyzowy stanowi podatek konsumpcyjny, którego pobór przez państwa członkowskie odpowiada w szczególności wymogom polityki budżetowej, a także wymogom ochrony zdrowia publicznego poprzez ograniczenie konsumpcji wyrobów stanowiących zagrożenie dla zdrowia, takich jak tytoń lub napoje alkoholowe. Kwestie te wynikają z różnic w poziomach opodatkowania stosowanych przez poszczególne państwa członkowskie. W tym kontekście dyrektywy 2008/118 i 2020/262 mają na celu ustanowienie powszechnego zharmonizowanego systemu podatku akcyzowego w celu zagwarantowania swobodnego przepływu danych wyrobów, a tym samym prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego (wyrok z dnia 13 stycznia 2022 r., MONO (C‑326/20, EU:C:2022:7, pkt 28).
51 Jak podkreśla rzeczniczka generalna w pkt 40 opinii, wśród celów realizowanych przez dyrektywę 2008/118 znajduje się zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć, jak wynika z motywu 31, art. 11 i art. 39 ust. 3 akapit pierwszy tej dyrektywy (wyrok z dnia 9 czerwca 2022 r., IMPERIAL TOBACCO BULGARIA, C‑55/21, EU:C:2022:459, pkt 55). Jest to również jeden z celów realizowanych przez dyrektywę 2020/262. W motywie 41 tej dyrektywy wyjaśniono w tym względzie, że z powodu utrzymujących się w niektórych istotnych przypadkach rozbieżności między poziomami podatku akcyzowego nakładanego w szczególności na wyroby tytoniowe, stosowanego przez państwa członkowskie, państwa te powinny być w stanie ograniczać czynniki ryzyka, które sprzyjają oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom podatkowym, oraz które zagrażają polityce publicznej i ochronie zdrowia i życia ludzkiego.
52 Aby osiągnąć ten cel, państwa członkowskie powinny być w stanie, jak stanowi motyw 41 dyrektywy 2020/262, ograniczać czynniki tego ryzyka, w szczególności za pomocą odpowiednich i proporcjonalnych środków umożliwiających im ustalenie, czy wyroby akcyzowe przewożone z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego przez osobę prywatną zostały nabyte przez tę osobę na użytek własny.
53 W tym względzie, o ile zgodnie z art. 34 dyrektywy 2008/118 i art. 35 dyrektywy 2020/262 przemieszczanie wyrobów akcyzowych do celów handlowych podlega ścisłej identyfikowalności cyfrowej za pomocą elektronicznych dokumentów administracyjnych, o tyle przewożenie tych wyrobów przez osoby prywatne charakteryzuje się zwolnieniem z wszelkich formalności administracyjnych. Aby zaradzić temu brakowi kontroli dokumentów, art. 32 ust. 2 dyrektywy 2008/118 i art. 32 ust. 2 dyrektywy 2020/262 określają elementy, które państwa członkowskie uwzględniają przy ustalaniu, czy wyroby akcyzowe, nabyte i przewożone przez osobę prywatną, są przeznaczone na użytek własny tej osoby prywatnej. Wśród tych elementów znajdują się ilość przewożonych wyrobów (tj. w przypadku papierosów 800 sztuk) oraz przyczyny posiadania.
54 Wynika z tego, że w ramach niezapowiedzianych kontroli opartych w szczególności na orientacyjnych poziomach przewidzianych w dyrektywie 2008/118 i dyrektywie 2020/262, biorąc pod uwagę brak kontroli dokumentów i punktowy charakter kontroli na granicach wewnętrznych, istnieje strukturalne ryzyko oszustwa ze względu na obchodzenie pojęcia „na użytek własny”.
55 Potwierdza to niedawne badanie Komisji Europejskiej, na które powołuje się rzeczniczka generalna w pkt 47 opinii, zgodnie z którym ze względu na niewielkie prawdopodobieństwo, że osoby prywatne zostaną poddane kontroli podczas podróży, stwierdzono nadużycie systemu przewidzianego w art. 32 ust. 1 dyrektywy 2008/118 i art. 32 ust. 1 dyrektywy 2020/262, w szczególności w odniesieniu do ilości tytoniu przemieszczanego przez osoby prywatne z państwa członkowskiego nabycia stosującego niski podatek akcyzowy do państw członkowskich przeznaczenia stosujących wyższe stawki.
56 W związku z tym szeroka wykładnia pojęcia „na użytek własny” w ten sposób, że obejmuje ono nieodpłatne przekazanie wyrobów między osobami prywatnymi, niosłaby ze sobą istotne ryzyko unikania opodatkowania, ponieważ niektóre przypadki przekazania mogłyby prowadzić do powstania bezpośredniego lub pośredniego świadczenia wzajemnego, którego organy podatkowe nie mogłyby zweryfikować lub wykryć, a przynajmniej napotkałyby przy tym znaczne trudności. Tak więc szeroka wykładnia pojęcia „na użytek własny” stworzyłaby sprzyjające warunki dla obejścia systemu przewidzianego w art. 32 dyrektywy 2008/118 i w art. 32 dyrektywy 2020/262, podważając w ten sposób cele wymienione w pkt 51 powyżej.
57 Natomiast ścisła wykładnia pojęcia „na użytek własny” w połączeniu z dozorem celnym powtarzającego się przewożenia produktów przez osoby prywatne mogłaby skutecznie przyczynić się do zwalczania uchylania się od opodatkowania. W takim bowiem przypadku administracja celna byłaby w stanie zwalczać nadużycia, opierając się w szczególności na oświadczeniach osób fizycznych i dokonując oceny zgodności całkowitych ilości przewożonych w danym okresie z potrzebami na użytek osobisty, które można by racjonalnie przewidzieć.
58 W związku z tym konieczność zapobiegania unikaniu opodatkowania i nadużyciom podatkowym oraz zwalczania tych zjawisk przemawia za ścisłą wykładnią pojęcia „na użytek własny” przewidzianego w art. 32 ust. 1 dyrektywy 2008/118 i w art. 32 ust. 1 dyrektywy 2020/262, wykluczającym w szczególności sytuację, w której osoba prywatna nabywa i przewozi wyroby akcyzowe w celu przekazania ich innej osobie prywatnej nieodpłatnie, i to niezależnie od ilości tych wyrobów, które mają zostać przekazane.
59 Jest tak tym bardziej, że szeroka wykładnia pojęcia „na użytek własny”, która obejmowałaby również przekazanie na rzecz innych osób prywatnych, mogłaby osłabić politykę podatkową i politykę zdrowia publicznego państw członkowskich, umożliwiając konsumentowi końcowemu uniknięcie obciążenia podatkowego mającego na celu zniechęcenie do konsumpcji danych produktów. Jak bowiem podkreśla rzeczniczka generalna w pkt 49 opinii, Trybunał orzekł już, że w odniesieniu do wyrobów tytoniowych podatek akcyzowy jest ważnym i skutecznym instrumentem zwalczania konsumpcji tych wyrobów, a tym samym instrumentem ochrony zdrowia publicznego (zob. wyrok z dnia 29 czerwca 2017 r., Komisja/Portugalia, C‑126/15, EU:C:2017:504, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).
60 W tych okolicznościach pojęcie „na użytek własny” należy interpretować w ten sposób, że ogranicza się ono do nabycia i przewożenia wyrobów akcyzowych, takich jak wyroby tytoniowe, przeznaczonych do ściśle osobistego użytku przez osobę fizyczną, która je nabyła.
61 Wykładni tej nie może podważyć przywołane przez sąd odsyłający orzecznictwo Trybunału dotyczące pojęcia „mienia osobistego lub mienia gospodarstwa domowego” w rozumieniu art. 7 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. 1997, L 61, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1320/2014 z dnia 1 grudnia 2014 r. (Dz.U. 2014, L 361, s. 1).
62 W wyroku z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych) (C‑87/20, EU:C:2021:382) Trybunał stwierdził bowiem, że zarówno z kontekstu, w jaki wpisuje się rozporządzenie nr 338/97, jak i z jego celów wynika, że martwy okaz, część okazu lub produkt wobec niego pochodny, taki jak kawior jesiotra, nie może zostać zakwalifikowany jako składnik „mienia osobistego lub mienia gospodarstwa domowego”, jeżeli importer realizuje cel handlowy, podczas gdy kwalifikacja ta jest dopuszczalna, gdy kawior jest posiadany do użytku osobistego i do celów niehandlowych, bez względu na to że jest przeznaczony dla osoby trzeciej.
63 Jednakże wyrażenie „mienie osobiste lub mienie gospodarstwa domowego”, o którym mowa w pkt 61 powyżej, nie odpowiada wyrażeniu „na użytek własny” zawartemu w art. 32 dyrektywy 2008/118 i w art. 32 dyrektywy 2020/262. Ponadto, jak zauważyła rzeczniczka generalna w pkt 54 opinii, rozporządzenie nr 338/97 nie realizuje celu dyrektywy 2008/118 i dyrektywy 2020/262, jakim jest zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć, lecz ma na celu zapewnienie możliwie najszerszej ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi, zgodnie z celami, zasadami i postanowieniami Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, podpisanej w Waszyngtonie dnia 3 marca 1973 r. (Recueil des traités des Nations unies, vol. 993, nr I‑14537), [wyrok z dnia 12 maja 2021 r., Hauptzollamt B (Kawior gatunków ryb jesiotrokształtnych), C‑87/20, EU:C:2021:382, pkt 34].
64 W świetle powyższego odpowiedź na pytanie pierwsze brzmi następująco: art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „na użytek własny” w odniesieniu do danej osoby prywatnej nie obejmuje sytuacji, w której dana osoba prywatna nabywa i przewozi wyroby akcyzowe w celu przekazania ich innej osobie prywatnej nieodpłatnie, i to niezależnie od ilości tych wyrobów, które mają zostać przekazane.
W przedmiocie pytania drugiego
65 Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 32 dyrektywy 2008/118 i art. 32 dyrektywy 2020/262 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „na użytek własny” ma zastosowanie do podarunków dla bliskich krewnych, ale nie obejmuje podarunków dla innych osób.
66 Ponieważ pytanie to zostało zadane jedynie na wypadek odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, nie ma potrzeby udzielania na nie odpowiedzi.
W przedmiocie kosztów
67 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Sądowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów
SĄD (druga izba rozpoznająca sprawy w składzie pięciu sędziów)
orzeka, co następuje:
Artykuł 32 dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG i art. 32 dyrektywy Rady (UE) 2020/262 z dnia 19 grudnia 2019 r. ustanawiającej ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego, należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „na użytek własny” w odniesieniu do danej osoby prywatnej, o którym mowa w tych przepisach, nie obejmuje sytuacji, w której dana osoba prywatna nabywa i przewozi wyroby akcyzowe w celu przekazania ich innej osobie prywatnej nieodpłatnie, i to niezależnie od ilości tych wyrobów, które mają zostać przekazane.
Papasavvas
Półtorak
Hesse
Petrlík
Dimitrakopoulos
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 20 maja 2026 r.
Podpisy
* Język postępowania: niemiecki.
i Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło