T-693/13

WyrokTSUE2016-05-10CELEX: 62013TJ0693ECLI:EU:T:2016:283

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Unii Europejskiej popełniła błąd w ocenie, utrzymując nazwisko białoruskiego dziennikarza na liście osób objętych środkami ograniczającymi, pomimo braku wystarczających dowodów na jego aktualne aktywne wspieranie reżimu białoruskiego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych aktów, uznając, że Rada popełniła błąd w ocenie, utrzymując nazwisko skarżącego na liście osób objętych środkami ograniczającymi. Rada nie wykazała w sposób wystarczający, że w okresie objętym zaskarżonymi aktami skarżący nadal aktywnie wspierał reżim białoruski poprzez propagandę. Sąd podkreślił, że sama przynależność do państwowych mediów nie jest wystarczająca do uzasadnienia sankcji, a Rada musi przedstawić konkretne, aktualne dowody na działania uzasadniające dalsze stosowanie środków ograniczających. Zarzut naruszenia prawa do obrony został oddalony, ponieważ przyczyny utrzymania skarżącego na liście nie były nowe i zostały mu wcześniej zakomunikowane.
Stan faktyczny
Skarżący, Alaksiej Michalczanka, jest białoruskim dziennikarzem państwowego kanału telewizyjnego ONT. W 2011 r. jego nazwisko zostało umieszczone na liście osób objętych środkami ograniczającymi UE (zamrożenie funduszy, zakaz wjazdu) w związku z fałszowaniem wyborów prezydenckich w 2010 r. i prześladowaniem opozycji. Uzasadnienie wpisu wskazywało go jako wpływowego dziennikarza państwowego, a później jako moderatora programu telewizyjnego "Jak jest", będącego instrumentem propagandy państwowej. Środki ograniczające były wielokrotnie przedłużane. Skarżący zaskarżył decyzje Rady z 2013 r. (decyzję 2013/534/WPZiB i rozporządzenie wykonawcze nr 1054/2013), które utrzymywały go na liście.
Rozstrzygnięcie
1) Wniosek Rady Unii Europejskiej o umorzenie postępowania zostaje oddalony. 2) Stwierdza się nieważność: — decyzji 2013/534/WPZiB Rady z dnia 29 października 2013 r. zmieniającej decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi; — rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1054/2013 z dnia 29 października 2013 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających wobec Białorusi. — w zakresie, w jakim te akty dotyczą Alaksieja Michalczanki. 3) Rada pokrywa, oprócz własnych kosztów, koszty poniesione przez A. Michalczankę.

Pełny tekst orzeczenia

T‑693/1362013TJ0693EU:T:2016:28300011199T WYROK SĄDU (pierwsza izba) z dnia 10 maja 2016°r. ( *1 ) „Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa — Środki ograniczające podjęte wobec Białorusi — Zamrożenie funduszy i zasobów gospodarczych — Ograniczenia wjazdu na terytorium Unii i przejazdu przez nie — Pozostawienie nazwiska skarżącego w wykazie osób objętych tymi środkami — Dziennikarz — Prawo do obrony — Obowiązek uzasadnienia — Błąd w ocenie” W sprawie T‑693/13 Alaksiej Michalczanka, zamieszkały w Mińsku (Białoruś), reprezentowany przez adwokata M. Michalauskasa strona skarżąca, przeciwko Radzie Unii Europejskiej, reprezentowanej przez J.P. Hixa oraz F. Naerta, działających w charakterze pełnomocników, strona pozwana, mającej za przedmiot żądanie na podstawie art. 263 TFUE dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Rady 2013/534/WPZiB z dnia 29 października 2013 r., zmieniającej decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających wobec Białorusi (Dz.U. 2013, L 288, s. 69) i rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1054/2013 z dnia 29 października 2013 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) dotyczącego środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi (Dz.U. 2013, L 288, s. 1), SĄD (pierwsza izba), w składzie: H. Kanninen (sprawozdawca), prezes, I. Pelikánová i E. Buttigieg, sędziowie, sekretarz: G. Predonzani, administrator, uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 12 listopada 2015 r., wydaje następujący Wyrok ( ) Okoliczności powstania sporu Skarżący, Alaksiej Michalczanka, jest obywatelem białoruskim, dziennikarzem państwowego kanału telewizji Obszczenacyonalnoje Tielewidienije (ONT). Ze wspólnego stanowiska Rady 2006/276/WPZiB z dnia 10 kwietnia 2006 r. dotyczącego środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi i uchylającego wspólne stanowisko 2004/661/WPZiB (Dz.U. 2006, L 101, s. 5) wynika, że w związku z zaginięciem znanych osób na Białorusi, sfałszowaniem wyborów i referendum, jak również poważnymi naruszeniami praw człowieka poprzez prześladowanie uczestników demonstracji pokojowych odbywających się w następstwie wyborów i referendum, podjęto decyzję o zastosowaniu środków ograniczających, takich jak zapobieżenie wjazdowi lub przejazdowi przez terytorium Unii Europejskiej, jak również zezwolenie na zamrożenie środków finansowych i zasobów gospodarczych, wobec różnych osób pochodzących z Białorusi. Stosowne środki wykonawcze na szczeblu Unii zostały przyjęte rozporządzeniem Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącym środków ograniczających skierowanych przeciwko [prezydentowi Aleksandrowi Łukaszence i niektórym urzędnikom z] Białorusi (Dz.U. 2006, L 134, s. 1). Przepisy tego rozporządzenia były kilkakrotnie zmieniane, skutkiem czego w obecnym brzmieniu jego art. 8a ust. 1 stanowi, że w przypadku podjęcia przez Radę Unii Europejskiej decyzji o objęciu osoby fizycznej lub prawnej, podmiotu lub organu środkami, o których mowa w art. 2 ust. 1, wprowadzane są stosowne zmiany w wykazie osób objętych tymi środkami ujętym w załączniku do tego aktu. Środki ograniczające przewidziane we wspólnym stanowisku 2006/276 zostały przedłużone do dnia 15 marca 2010 r. na mocy wspólnego stanowiska Rady 2009/314/WPZiB z dnia 6 kwietnia 2009 r. zmieniającego wspólne stanowisko 2006/276 i uchylającego wspólne stanowisko 2008/844/WPZiB (Dz.U. 2009, L 93, s. 21). Jednakże, obowiązywanie zakazów pobytu nałożonych na niektórych przywódców z Białorusi, z wyjątkiem zakazów dotyczących osób zamieszanych w przypadki zaginięcia, które miały miejsce w latach 1999 i 2000, oraz przewodniczącej Centralnej Komisji Wyborczej, zostało zawieszone do dnia 15 grudnia 2009 r. W dniu 15 grudnia 2009 r. Rada przyjęła decyzję 2009/969/WPZiB przedłużającą obowiązywanie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi określonych we wspólnym stanowisku 2006/276 i uchylającą wspólne stanowisko 2009/314 (Dz.U. 2009, L 332, s. 76). Na mocy tej decyzji obowiązywanie środków ograniczających przewidzianych we wspólnym stanowisku 2006/276, jak też zawieszenie obowiązywania zakazów pobytu nałożonych na niektórych przywódców z Białorusi przedłużono do dnia 31 października 2010 r. W następstwie przeglądu wspólnego stanowiska 2006/276 Rada, na mocy decyzji 2010/639/WPZiB z dnia 25 października 2010 r. dotyczącej środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi (Dz.U. 2010, L 280, s. 18), postanowiła przedłużyć obowiązywanie środków ograniczających przewidzianych we wspólnym stanowisku 2006/276, jak też zawieszenie obowiązywania zakazów pobytu nałożonych na niektórych przywódców z Białorusi do dnia 31 października 2011 r. Decyzją Rady 2011/69/WPZiB z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie zmiany decyzji Rady 2010/639/WPZiB (Dz.U. 2011, L 28, s. 40), postanowiono, w związku ze sfałszowaniem wyborów prezydenckich przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2010 r. oraz brutalnym prześladowaniem opozycji, społeczeństwa obywatelskiego i przedstawicieli niezależnych środków masowego przekazu na Białorusi, że należy zakończyć obowiązywanie zawieszenia ograniczeń pobytowych, jak również wprowadzić inne środki ograniczające. Do art. 1 ust. 1 decyzji 2010/639 dodano następujący przepis: „d) naruszenie międzynarodowych standardów wyborczych podczas wyborów prezydenckich na Białorusi dnia 19 grudnia 2010 r. oraz za prześladowanie społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, a także osób z nimi powiązanych, według wykazu z załącznika IIIA.”; Na mocy decyzji 2011/69 art. 2 decyzji 2010/639 nadano następujące brzmienie: Artykuł 2 1.   Zamraża się wszelkie fundusze i zasoby gospodarcze będące własnością, pozostające w posiadaniu, w faktycznym władaniu lub pod kontrolą osób odpowiedzialnych: […] b) za łamanie międzynarodowych standardów wyborczych podczas wyborów prezydenckich na Białorusi dnia 19 marca 2006 r. i za prześladowanie społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, oraz związanych z nimi osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, według wykazu z załącznika IIIA; […]”. Nazwisko skarżącego zostało umieszczone w załączniku V do decyzji 2011/69, dodającym do decyzji 2010/639 załącznik IIIA. Przy nazwisku skarżącego, które zostało wpisane na pozycji 77, widnieje następujący opis: „Dziennikarz państwowego kanału telewizyjnego ONT zajmujący wysokie i wpływowe stanowisko”. Na mocy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 84/2011 z dnia 31 stycznia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie nr 765/2006 (Dz.U. 2011, L 28, s. 17; sprostowanie Dz.U. 2011, L 102, s. 44) między innymi art. 2 rozporządzenia nr 765/2006 nadano następujące brzmienie: Artykuł 2 1.   Zamraża się wszystkie fundusze i zasoby gospodarcze będące własnością, pozostające w posiadaniu, w faktycznym władaniu lub pod kontrolą osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów wymienionych w załączniku I lub w załączniku IA. 2.   Nie udostępnia się bezpośrednio lub pośrednio żadnych funduszy ani zasobów gospodarczych osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom wymienionym w załączniku I lub w załączniku IA ani na rzecz tych osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów. […] 5.   Załącznik IA obejmuje osoby fizyczne lub prawne, podmioty i organy, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. b) zmienionej decyzji Rady 2010/639/WPZiB”. Na mocy rozporządzenia wykonawczego nr 84/2011 w załączniku II do niego (załącznik IA do rozporządzenia nr 765/2006, zawierający wykaz osób fizycznych i prawnych, podmiotów i organów, o których mowa w art. 2 ust. 1, 2 i 5) umieszczono nazwisko skarżącego wraz z takim samym opisem, jak ten, który został wskazany w pkt 9 powyżej. W dniu 2 lutego 2011 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano ogłoszenie skierowane do osób, do których zastosowanie mają środki przewidziane w decyzji 2011/69 i w rozporządzeniu wykonawczym nr 84/2011 (Dz.U. 2011, C 33, s. 17). Mocą decyzji wykonawczej Rady 2011/174/WPZiB z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie wykonania decyzji 2010/639 (Dz.U. 2011, L 76, s. 72) załączniki I-III, IIIA i IV decyzji 2010/639 zostały zastąpione tekstem zamieszczonym w załącznikach I–V do tej decyzji wykonawczej. Nazwisko skarżącego widnieje w załączniku IV wraz z opisem zajmowanego przez niego stanowiska, który to opis jest identyczny z opisem wskazanym w pkt 9 powyżej. Rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 271/2011 z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 (Dz.U. 2011, L 76, s. 13) załączniki I i IA do rozporządzenia nr 765/2006 zostały zastąpione tekstem znajdującym się w załącznikach I i II do tego rozporządzenia wykonawczego. Nazwisko skarżącego widnieje w załączniku II wraz z opisem zajmowanego przez niego stanowiska, który to opis jest identyczny z opisem wskazanym w pkt 9 powyżej. Decyzją 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotyczącej środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi (Dz.U. 2012, L 285, s. 1), Rada przedłużyła obowiązywanie środków ograniczających do dnia 31 października 2013 r. i połączyła środki nałożone decyzją 2010/639 w jednym akcie prawnym. Artykuł 3 ust. 1 owej decyzji stanowi, co następuje: „Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki, by zapobiec wjazdowi na ich terytorium lub przejazdowi przez nie osób wymienionych w załączniku: a) odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, lub których działania w inny sposób poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi, lub jakichkolwiek osób z nimi związanych; b) którym reżim prezydenta Łukaszenki przynosi korzyści lub które go wspierają”. Zgodnie z art. 4 ust. 1 decyzji 2012/642: Zamrożone zostają wszelkie środki finansowe i zasoby gospodarcze należące do osób i podmiotów lub przez nie posiadane, przechowywane lub kontrolowane: a) osób, podmiotów lub organów odpowiedzialnych za poważne naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej, lub których działania w inny sposób poważnie naruszyły demokrację lub praworządność na Białorusi, lub jakichkolwiek osób fizycznych lub prawnych, podmiotów i organów z nimi związanych, a także osób prawnych, podmiotów lub organów należących do nich lub przez nie kontrolowanych; b) osób fizycznych lub prawnych, podmiotów lub organów, którym reżim prezydenta Łukaszenki przynosi korzyści lub które go wspierają, a także osób prawnych, podmiotów lub organów należących do nich lub przez nie kontrolowanych, wymienionych w załączniku”. W załączniku do decyzji 2012/642 nazwisko skarżącego, które figuruje w pozycji 138, zostało umieszczone wraz z następującym opisem: „Dziennikarz państwowego kanału telewizyjnego ONT zajmujący wpływowe stanowisko. Jest moderatorem programu telewizyjnego »Jak jest«. Program ten jest instrumentem propagandy państwowej, która popiera i usprawiedliwia represje wobec opozycji demokratycznej i społeczeństwa obywatelskiego. Opozycja demokratyczna i społeczeństwo obywatelskie są systematycznie przedstawiane w sposób negatywny i oczerniający, z wykorzystaniem sfałszowanych informacji. Był w tym względzie szczególnie aktywny po represjach wobec pokojowych demonstracji z 19 grudnia 2010 r. i protestów, jakie nastąpiły później”. Rozporządzeniem Rady (UE) nr 1014/2012 (Dz.U. 2012, L 307, s. 1) Rada zmieniła rozporządzenie nr 765/2006. Artykułowi 2 tego rozporządzenia nadano następujące brzmienie: „1.   Zamraża się wszystkie fundusze i zasoby gospodarcze będące własnością, pozostające w posiadaniu, we faktycznym władaniu lub pod kontrolą osób fizycznych lub prawnych, podmiotów i organów określonych w załączniku I. 2.   Nie udostępnia się, bezpośrednio ani pośrednio żadnych funduszy ani zasobów gospodarczych wymienionym w załączniku I osobom fizycznym lub prawnym, podmiotom lub organom ani na ich rzecz. 3.   Zakazuje się świadomego i umyślnego udziału w działaniach, których celem lub skutkiem jest bezpośrednie lub pośrednie obejście środków, o których mowa w ust. 1 i 2. 4.   Załącznik I zawiera wykaz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów oraz organów, które zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) decyzji 2012/645/WPZiB zostały uznane przez Radę za odpowiedzialne za przypadki poważnego naruszenia praw człowieka lub represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i opozycji demokratycznej lub których działalność stanowi inne poważne zagrożenie dla demokracji lub praworządności na Białorusi, lub też innych osób fizycznych lub prawnych, podmiotów i organów stowarzyszonych z nimi, jak również osób prawnych, podmiotów lub organów pozostających w ich posiadaniu lub pod ich kontrolą. 5.   Załącznik I zawiera również wykaz osób fizycznych lub prawnych, podmiotów oraz organów, które zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. b) decyzji Rady 2012/642/WPZiB zostały uznane przez Radę za czerpiące korzyści z reżimu Aleksandra Łukaszenki lub wspierające ten reżim, a także osób prawnych, podmiotów i organów pozostających w ich posiadaniu lub pod ich kontrolą”. Ponadto na mocy rozporządzenia nr 1014/2012 wszelkie odesłania do „załączników I, IA i IB” lub do „załączników I lub IA” ujętych w rozporządzeniu nr 765/2006, ze zmianami, zastąpiono odesłaniem do „załącznika I”. Mocą rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 1017/2012 z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 (Dz.U. 2012, L 307, s. 7) Rada zastąpiła załączniki I, IA i IB do rozporządzenia nr 765/2006 jednym załącznikiem. W załączniku tym nazwisko skarżącego widnieje wraz z tym samym opisem, jak opis wskazany w pkt 17 powyżej. Pismami z dnia 7 listopada 2012 r. Rada notyfikowała skarżącemu i jego pełnomocnikowi decyzję 2012/642, rozporządzenie nr 1014/2012 i rozporządzenie wykonawcze nr 1017/2012. Tego samego dnia w Dzienniku Urzędowym zostało opublikowane ogłoszenie skierowane do osób i podmiotów, do których mają zastosowanie środki ograniczające przewidziane w trzech aktach wskazanych w pkt 21 powyżej (Dz.U. 2012, C 339, s. 9) Decyzją 2013/534/WPZiB z dnia 29 października 2013 r. zmieniającą decyzję 2012/642 (Dz.U. 2013, L 288, s. 69) Rada utrzymała w mocy, do dnia 31 października 2014 r., obowiązujące środki ograniczające i zastąpiła załącznik do decyzji 2012/642. Nazwisko skarżącego, które widnieje w pozycji 132 załącznika do decyzji 2013/534, zostało wpisane wraz z tym samym opisem, jak opis wskazany w pkt 17 powyżej. Rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1054/2013 z dnia 29 października 2013 r. dotyczącym wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia nr 765/2006 (Dz.U. 2013, L 288, s. 1) Rada zmieniła załącznik do rozporządzenia nr 765/2006. Nazwisko skarżącego, które widnieje w pozycji 132 tego załącznika, również opatrzone jest takim samym opisem, jak wskazany w pkt 17 powyżej. Wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑196/11 i T‑542/12, niepublikowany, EU:T:2014:801), Sąd unieważnił, w zakresie dotyczącym skarżącego, decyzję 2011/69, decyzję wykonawczą 2011/174, rozporządzenie wykonawcze nr 271/2011, decyzję 2012/642 oraz rozporządzenie wykonawcze nr 1017/2012. Przebieg postępowania i żądania stron Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 31 grudnia 2013 r. wnoszący odwołanie złożył skargę, w której wnosił do Sądu o: — stwierdzenie nieważności decyzji 2013/534 w zakresie, w jakim dotyczy ona skarżącego; — stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego nr 1054/2013 w zakresie, w jakim dotyczy ono skarżącego; — obciążenie Rady kosztami postępowania. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu również w dniu 31 grudnia 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy sądowej zgodnie z art. 94 i 95 regulaminu postępowania przed Sądem z dnia 2 maja 1991 r. Rada, w dniu 18 marca 2014 r., złożyła odpowiedź na skargę w sekretariacie Sądu, w której wniosła do Sądu o: — oddalenie skargi; — obciążenie skarżącego kosztami postępowania. Skarżący w dniu 6 maja 2014 r. złożył replikę, a Rada w dniu 18 czerwca 2014 r. złożyła duplikę. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑693/13, niepublikowane, EU:T:2014:1098), skarżącemu przyznano pomoc sądową. Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniach 8 i 16 czerwca 2015 r. Rada i skarżący odpowiedzieli na pytanie Sądu, zadane im tytułem środka organizacji postępowania, dotyczące skutków dla niniejszej sprawy rozważań Sądu zawartych w wyroku z dnia 23 września 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑196/11 i T‑542/12 niepublikowany, EU:T:2014:801). W odpowiedzi na te pisma Rada złożyła wniosek o umorzenie postępowania. Posiłkowo Rada stwierdziła, że ze wspomnianego wyroku nie wynika, jeśli chodzi o niniejszą sprawę, iż decyzja 2013/534 i rozporządzenie wykonawcze nr 1054/2013 są niezgodne z prawem. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 24 lipca 2015 r. skarżący przedstawił swoje uwagi w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania złożonego przez Radę. Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniach 16 i 22 października 2015 r. skarżący i Rada odpowiedzieli na pytanie Sądu, przedstawione tytułem środka organizacji postępowania, mające na celu ustalenie, czy skarżący znał przyczyny wskazane w decyzji 2013/534 i rozporządzeniu wykonawczym nr 1054/2013 przed przyjęciem tych aktów, mając na względzie unieważnienie, wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑196/11 i T‑542/12, niepublikowany, EU:T:2014:801), decyzji 2012/642 i rozporządzenia wykonawczego nr 1017/2012, w zakresie dotyczącym skarżącego. Co do prawa Na poparcie skargi skarżący podniósł cztery zarzuty, z których pierwszy dotyczy naruszenia prawa do obrony, drugi niewystarczającego uzasadnienia, trzeci błędu w ocenie i czwarty nieproporcjonalnego charakteru zastosowanego wobec niego środka. Ze względu na fakt, że Rada złożyła wniosek o umorzenie postępowania, należy w pierwszej kolejności zbadać ten wniosek. […] W przedmiocie zarzutu pierwszego skarżącego, opartego na naruszeniu prawa do obrony Skarżący podnosi w istocie, że nie został poinformowany o przedłużeniu obowiązywania środków ograniczających na mocy decyzji 2013/534 i rozporządzenia nr 1054/2013. Jego zdaniem, mimo że Radzie znany był jego adres, wspomniane akty zostały podane do jego wiadomości dopiero w dniu 30 października 2013 r., czyli po dacie ich przyjęcia. Zaoferowanej mu przez Radę możliwości złożenia późniejszego wniosku o ponowne rozpatrzenie jego sytuacji nie można utożsamiać z postępowaniem kontradyktoryjnym, które powinno poprzedzać każdą decyzję o zastosowaniu sankcji. Na rozprawie skarżący uściślił, że debata o charakterze kontradyktoryjnym przed przyjęciem wspomnianych aktów mogłaby być przydatna dla oceny rzeczywistego charakteru przedmiotowych okoliczności faktycznych, które zresztą uległy zmianie po dacie przyjęcia pierwszych środków ograniczających dotyczących skarżącego. […] W tym zakresie z orzecznictwa wynika, że w ramach postępowania dotyczącego przyjęcia decyzji o umieszczeniu lub pozostawieniu nazwiska osoby w wykazie ujętym w załączniku do aktu ustanawiającego środki ograniczające poszanowanie prawa do obrony i prawa do skutecznej ochrony sądowej wymaga, by właściwy organ Unii poinformował zainteresowaną osobę o materiałach, którymi organ ten dysponuje przeciwko wspomnianej osobie dla celów uzasadnienia swojej decyzji, po to, aby osoba ta mogła bronić swoich praw w najlepszych możliwych warunkach oraz w pełni świadomie podjąć decyzję, czy celowe jest wniesienie sprawy do sądu Unii (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 111). Dokonując tego poinformowania, właściwy organ Unii powinien umożliwić tej osobie skuteczne przedstawienie jej stanowiska w odniesieniu do wysuniętych przeciw niej motywów (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 112). Co się tyczy decyzji obejmującej utrzymanie nazwiska zainteresowanej osoby w wykazie ujętym w załączniku do aktu ustanawiającego środki ograniczające, poszanowanie tego podwójnego obowiązku proceduralnego powinno – w przeciwieństwie do tego, jak to jest w przypadku pierwotnego umieszczenia w wykazie – poprzedzać przyjęcie tej decyzji (zob. podobnie wyrok z dnia 18 lipca 2013 r., Komisja i in./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P i C‑595/10 P, EU:C:2013:518, pkt 113). Trybunał orzekł, że w wypadku kolejnej decyzji o zamrożeniu funduszy, na podstawie której nazwisko osoby lub nazwa podmiotu figurujących już w wykazie, są w tym wykazie pozostawione, ten efekt zaskoczenia nie jest już konieczny dla zapewnienia skuteczności środka, a zatem taka decyzja co do zasady powinna być poprzedzona powiadomieniem o materiałach zgromadzonych przeciwko tej osobie lub podmiotowi, a także umożliwieniem im bycia wysłuchanym (wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r., Francja/People’s Mojahedin Organization of Iran, C‑27/09 P, EU:C:2011:853, pkt 62). Prawo do bycia uprzednio wysłuchanym powinno być przestrzegane w wypadku, gdy Rada zebrała nowe materiały przeciwko osobie objętej środkiem ograniczającym, której nazwisko postanowiono pozostawić w danym wykazie (wyrok z dnia 13 września 2013 r.Makhlouf/Rada, T‑383/11, EU:T:2013:431, pkt 43; zob. także podobnie wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r.Francja/People’s Mojahedin Organization of Iran, C‑27/09 P, EU:C:2011:853, pkt 63). W niniejszej sprawie, jeśli chodzi o przyczyny dotyczące skarżącego, należy zauważyć, że mocą decyzji 2013/534 i rozporządzenia wykonawczego nr 1054/2013 nazwisko skarżącego zostało pozostawione w wykazie osób objętych danymi środkami ograniczającymi. Należy stwierdzić, że – jak wskazano w pkt 23–24 powyżej – wspomniane przyczyny są takie same, jak przyczyny przedstawione w decyzji 2012/642 i w rozporządzeniu wykonawczym nr 1017/2012. Ponadto z pkt 21 powyżej wynika, że skarżący został powiadomiony o decyzji 2012/642 i rozporządzeniu wykonawczym nr 1017/2012, a zatem miał on możliwość przedstawienia swojego stanowiska na temat wskazanych tam przyczyn. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że Rada nie oparła się na nowych materiałach przemawiających na niekorzyść skarżącego w celu przyjęcia decyzji 2013/534 i rozporządzenia wykonawczego nr 1054/2013, skutkiem czego w świetle orzecznictwa przytoczonego w pkt 46–50 powyżej Rada nie była zobowiązana przed przyjęciem tych aktów do podania wspomnianych przyczyn do wiadomości skarżącemu. Na to stwierdzenie nie ma wpływu okoliczność, że w wyroku z dnia 23 września 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑196/11 i T‑542/12, niepublikowany, EU:T:2014:801, pkt 74, 75), Sąd stwierdził nieważność decyzji 2012/642 i rozporządzenia wykonawczego nr 1017/2012 w zakresie dotyczącym skarżącego na tej podstawie, że wspomniane akty nie były podane do wiadomości skarżącemu przed ich przyjęciem i że skarżący nie był więc w stanie przedstawić w sposób skuteczny swojego stanowiska przed przyjęciem wskazanych aktów. Z jednej strony należy zauważyć, że ani skarżący, ani Rada nie podnieśli, iż stwierdzenie nieważności decyzji 2012/642 oraz rozporządzenia wykonawczego nr 1017/2012 miało wpływ na datę, w której skarżący dowiedział się o przyczynach wskazanych we wspomnianych aktach i które zostały powtórzone w decyzji 2013/534 i rozporządzeniu wykonawczym nr 1054/2013. Z drugiej strony i przede wszystkim należy wskazać, że chociaż w przypadku zasadności skargi o stwierdzenie nieważności sąd Unii – na podstawie art. 264 akapit TFUE – stwierdza nieważność zaskarżonego aktu oraz chociaż – w świetle utrwalonego orzecznictwa – orzeczenie sądu Unii stwierdzające nieważność zaskarżonego aktu prowadzi do usunięcia go z systemu prawnego ze skutkiem wstecznym i w stosunku do wszystkich jednostek [wyroki: z dnia 1 czerwca 2006 r., P&O European Ferries (Vizcaya) i Diputación Foral de Vizcaya/Komisja, C‑442/03 P i C‑471/03 P, EU:C:2006:356, pkt 43; z dnia 12 lutego 2008 r., CELF i ministre de la Culture et de la Communication, C‑199/06, EU:C:2008:79, pkt 61], to jednak w chwili wydania wyroku z dnia 23 września 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑196/11 i T‑542/12, niepublikowany, EU:T:2014:801) unieważnienie z mocą wsteczną decyzji 2012/642 i rozporządzenia wykonawczego nr 1017/2012 w zakresie dotyczącym skarżącego nie miało wpływu na datę powzięcia przez niego wiadomości o przyczynach wydania wspomnianych aktów. Jak bowiem podnosi Rada, unieważnienie decyzji 2012/642 i rozporządzenia wykonawczego nr 1017/2012 nie spowodowało unieważnienia publikacji tych aktów, ogłoszenia dotyczącego tych aktów ani indywidualnego powiadomienia, które nastąpiło pismem wysłanym skarżącemu i jego pełnomocnikowi. Wyrok z dnia 23 września 2014 r., Michalczanka/Rada (T‑196/11 i T‑542/12, niepublikowany, EU:T:2014:801) nie miał więc wpływu na okoliczności faktyczne, w których skarżący powziął wiadomość o przyczynach wskazanych we wspomnianych aktach. Wynika z tego, że skarżący został powiadomiony o wspomnianych przyczynach przed przyjęciem decyzji 2013/534 i rozporządzenia wykonawczego nr 1054/2013, a zatem mógł przedstawić Radzie swoje stanowisko w tym zakresie. Zarzut pierwszy należy w konsekwencji oddalić jako bezzasadny. […] W przedmiocie zarzutu trzeciego opartego na błędzie w ocenie […] Z przedstawionych uwag wynika, że zarzut trzeci należy uznać za zasadny i stwierdzić nieważność decyzji 2013/534 i rozporządzenia wykonawczego nr 1054/2013 w zakresie dotyczącym skarżącego, wobec czego badanie czwartego zarzutu skarżącego staje się bezprzedmiotowe. […]   Z powyższych względów SĄD (pierwsza izba) orzeka, co następuje:   1) Wniosek Rady Unii Europejskiej o umorzenie postępowania zostaje oddalony.   2) Stwierdza się nieważność: — decyzji 2013/534/WPZiB Rady z dnia 29 października 2013 r. zmieniającej decyzję 2012/642/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi; — rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1054/2013 z dnia 29 października 2013 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających wobec Białorusi. — w zakresie, w jakim te akty dotyczą Alaksieja Michalczanki.   3) Rada pokrywa, oprócz własnych kosztów, koszty poniesione przez A. Michalczankę.   Kanninen Pelikánová Buttigieg Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 10 maja 2016°r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: francuski. ( ) Poniżej zostały odtworzone jedynie te punkty wyroku, których publikację Sąd uznał za wskazaną.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło