T-715/19
PostanowienieTSUE2020-07-17CELEX: 62019TO0715ECLI:EU:T:2020:340
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Rady Europejskiej, która odmówiła wykluczenia premiera państwa członkowskiego z posiedzeń z powodu konfliktu interesów, jest dopuszczalna na podstawie art. 265 TFUE, jeśli Rada zajęła stanowisko w odpowiedzi na wezwanie do działania i nie posiada kompetencji do decydowania o składzie delegacji krajowych?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ Rada Europejska zajęła stanowisko w odpowiedzi na wezwanie do działania skarżącego, odmawiając podjęcia wnioskowanych środków. Taka uzasadniona odmowa stanowi akt zaskarżalny w drodze skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE, a nie skargi na bezczynność. Ponadto, skarżący nie wykazał interesu prawnego, gdyż akt, którego się domagał, nie byłby skierowany do niego, lecz do osoby trzeciej. Sąd dodał, że nawet gdyby skarga była dopuszczalna, byłaby oczywiście bezzasadna, ponieważ Rada Europejska nie ma kompetencji do decydowania o tym, kto reprezentuje państwa członkowskie na jej posiedzeniach, gdyż kwestia ta należy do wyłącznej kompetencji państw członkowskich zgodnie z ich wewnętrznymi normami konstytucyjnymi i art. 15 ust. 2 TUE.Stan faktyczny
Lukáš Wagenknecht, członek Senatu Republiki Czeskiej, zwrócił się do Rady Europejskiej z wnioskiem o wykluczenie premiera Republiki Czeskiej, Andreja Babiša, z posiedzeń Rady Europejskiej poświęconych negocjacjom w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027. Skarżący argumentował, że premier Babiš znajduje się w sytuacji konfliktu interesów z powodu posiadania udziałów w grupie Agrofert. Rada Europejska odpowiedziała, że nie ma kompetencji do wykluczenia premiera, ponieważ art. 15 ust. 2 TUE określa skład Rady, a decyzja o reprezentacji państwa należy do jego wewnętrznych uregulowań. Skarżący, niezadowolony z odpowiedzi, wniósł skargę na bezczynność Rady Europejskiej.Rozstrzygnięcie
1. Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna, a w każdym wypadku jako prawnie oczywiście bezzasadna.
2. Lukáš Wagenknecht zostaje obciążony kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE SĄDU (ósma izba)
z dnia 17 lipca 2020 r. (
*1
)
Skarga na bezczynność – Ochrona interesów finansowych Unii – Zwalczanie nadużyć finansowych – Posiedzenie Rady Europejskiej – Wieloletnie ramy finansowe – Rozporządzenie finansowe – Sytuacja konfliktu interesów, w jakiej miał się znajdować przedstawiciel Republiki Czeskiej uczestniczący w posiedzeniu Rady Europejskiej – Niepodjęcie działań zarzucane Radzie Europejskiej – Artykuł 130 regulaminu postępowania – Interes prawny – Legitymacja procesowa – Zajęcie stanowiska przez Radę Europejską – Położenie kresu bezczynności – Niedopuszczalność – Artykuł 15 ust 2 TUE – Skarga prawnie oczywiście bezzasadna
W sprawie T‑715/19
Lukáš Wagenknecht, zamieszkały w Pardubicach (Republika Czeska), którego reprezentowała A. Dolejská, adwokat,
strona skarżąca,
przeciwko
Radzie Europejskiej, którą reprezentowały A. Westerhof Löfflerová, A. Jensen i M.J. Bauerschmidt, w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot oparte na art. 265 TFUE żądanie stwierdzenia, że Rada Europejska bezprawnie zaniechała działania w sprawie wniosku skarżącego o wykluczenie premiera Republiki Czeskiej, Andreja Babiša, z posiedzenia Rady Europejskiej z dnia 20 czerwca 2019 r. oraz przyszłych posiedzeń poświęconych negocjacjom w sprawie perspektyw finansowych z uwagi na sytuację konfliktu interesów, do jakiej ma dochodzić w świetle wymogów określonych w art. 325 ust. 1 TFUE oraz art. 61 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. 2018, L 193, s. 1),
SĄD (ósma izba),
w składzie: J. Svenningsen (sprawozdawca), prezes, C. Mac Eochaidh i J. Laitenberger, sędziowie,
sekretarz: E. Coulon,
wydaje następujące
Postanowienie
Okoliczności powstania sporu
Pismem z dnia 5 czerwca 2019 r., które wpłynęło do Rady Europejskiej w dniu 10 czerwca 2019 r., skarżący, Lukáš Wagenknecht, członek Senát Parlamentu České republiky (senatu Republiki Czeskiej), zwrócił się do Rady Europejskiej z wnioskiem o wykluczenie premiera Republiki Czeskiej, Andreja Babiša, z posiedzenia Rady Europejski z dnia 20 czerwca 2019 r. oraz przyszłych posiedzeń poświęconych negocjacjom w sprawie perspektyw finansowych [wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2021–2027] (zwanym dalej „wezwaniem do działania”) z uwagi na sytuację konfliktu interesów, w jakiej miał się znajdować ów przedstawiciel Republiki Czeskiej, wynikającą z posiadania przez niego i jego rodzinę udziałów w przedsiębiorstwach należących do grupy Agrofert, działającej między innymi w branży rolno-spożywczej.
W dniu 24 czerwca 2019 r. Rada Europejska, uściśliwszy, że nie wnika w istotę zarzutów skarżącego, oraz zapewniwszy, że zwalczanie nadużyć finansowych i innych nielegalnych działań naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej ma dla niej zasadnicze znaczenie, odpowiedziała na wezwanie do działania, wyjaśniając skarżącemu w istocie, że art. 15 ust. 2 TUE, będący normą prawa pierwotnego, w sposób wiążący ustala skład Rady Europejskiej, stanowiąc, że w jej „skład wchodzą szefowie państw lub rządów państw członkowskich, jak również jej przewodniczący oraz przewodniczący Komisji [Europejskiej]”. Skład ten nie mógł zostać zmieniony, gdyż rzeczone postanowienie nie przewiduje takiej możliwości. Rada Europejska wyjaśniła też, że kwestię tego, która osoba, w relacji między głową państwa a szefem rządu, powinna reprezentować dane państwo członkowskie Unii, rozstrzygają wyłącznie krajowe unormowania rangi konstytucyjnej. W związku z tym ani Rada Europejska, ani jej przewodniczący nie mieli prawa decydować, kto powinien reprezentować dane państwo członkowskie w tej instytucji, ani też kto, w relacji między głową państwa a szefem rządu, powinien być zapraszany na poszczególne posiedzenia Rady Europejskiej. Wspomniane zasady mają też zastosowanie do posiedzeń Rady Unii Europejskiej. W tych okolicznościach Rada Europejska odpowiedziała skarżącemu na jego wezwanie do działania, że nie może wykluczyć premiera Republiki Czeskiej ze wspomnianych posiedzeń.
W dniu 2 lipca 2019 r. pismem wysłanym pocztą elektroniczną do sekretarza generalnego Rady Europejskiej skarżący ponownie zwrócił się do tej instytucji o udzielenie wyjaśnień dotyczących odpowiedzi udzielonej mu w dniu 24 czerwca tego samego roku. Jego pismo pozostało bez odpowiedzi.
Przebieg postępowania i żądania stron
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 21 października 2019 r. za pośrednictwem tymczasowego konta e-Curia utworzonego przez jego pełnomocnika skarżący wniósł na podstawie art. 265 TFUE skargę o stwierdzenie bezczynności Rady Europejskiej, która miała przejawiać się w tym, że owa instytucja bezprawnie nie podjęła działań w odpowiedzi na wezwanie do działania.
Odrębnym pismem, złożonym w sekretariacie Sądu w tym samym dniu, skarżący złożył jednocześnie, na podstawie art. 151 regulaminu postępowania przed Sądem, wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym.
Ponieważ dokumenty wymagane w celu zatwierdzenia konta dostępu do e-Curia wpłynęły do sekretariatu Sądu w dniu 4 listopada 2019 r., mimo że zgodnie z art. 56a § 4 regulaminu postępowania przed Sądem powinny były wpłynąć w terminie 10 dni od złożenia danego pisma, w niniejszej sprawie pisma wszczynającego postępowanie, skarżący został wezwany do przedstawienia uwag w tym zakresie.
W dniu 21 listopada 2019 r. skarżący przedstawił swoje uwagi, w których jego pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu 24 października 2019 r. wysłał dokumenty potwierdzające wymagane do założenia konta e-Curia przesyłką międzynarodową za pośrednictwem czeskiej poczty, która miała dostarczyć owe dokumenty do Luksemburga (Luksemburg) w terminie dwóch–trzech dni roboczych. Ostatecznie jednak termin doręczenia przesyłki przekroczył ponad 11 dni ze względu na opóźnienia leżące po stronie poczty czeskiej i luksemburskiej. Skarżący dodał, że mimo działania z należytą starannością nie mógł spodziewać się naruszenia zobowiązań umownych przez dostawców usług pocztowych, przy czym nie mógł w stosownym czasie zareagować na to naruszenie ze względu na swój pobyt w szpitalu w związku z narodzinami pierwszego dziecka, które nastąpiły w dniu 31 października 2019 r.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2019 r. Sąd zdecydował, że doszło do wystąpienia nieprzewidywalnych okoliczności w rozumieniu art. 45 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, i w konsekwencji odstąpił od uznania skargi za niedopuszczalną na podstawie art. 56a ust. 4 regulaminu postępowania.
Skarżący wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że „Rada Europejska zaniechała działania, ponieważ z naruszeniem art. 325 ust. 1 [TFUE] i art. 61 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1046 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii nie przyjęła żadnych wiążących środków w celu zapobieżenia sytuacji konfliktu interesów po stronie Andreja Babiša, premiera Republiki Czeskiej, lub jej rozwiązania, przez co, naruszając zakaz konfliktu interesów ustanowiony w art. 61 ust. 1 rozporządzenia 2018/1046, nie wykluczyła Andreja Babiša, premiera Republiki Czeskiej, z obrad, które zakończyły się przyjęciem wieloletnich ram finansowych Unii na lata 2021/2027”.
W dniu 23 stycznia 2020 r. Rada Europejska przedłożyła swoje uwagi w przedmiocie wniosku o zastosowanie trybu przyspieszonego.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2020 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie przyśpieszonym.
W dniu 19 marca 2020 r. Rada Europejska podniosła na podstawie art. 130 ust. 1 regulaminu postępowania zarzut niedopuszczalności, w którym wniosła do Sądu o:
–
odrzucenie skargi jako oczywiście niedopuszczalnej;
–
obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
W dniu 27 maja 2020 r. skarżący przedstawił swoje uwagi w przedmiocie podniesionego przez Radę zarzutu niedopuszczalności, które ze względu na ich objętość zostały streszczone. We wspomnianych uwagach zwraca się on do Sądu o uznanie skargi za dopuszczalną i zasadną oraz o obciążenie Rady Europejskiej kosztami postępowania.
Odrębnym pismem złożonym w sekretariacie Sądu również w dniu 27 maja 2020 r. skarżący zwrócił się na podstawie art. 279 TFUE do prezesa Sądu o przyjęcie środka tymczasowego polegającego na opublikowaniu oświadczenia ogólnego. W dniu 12 czerwca 2020 r. Rada Europejska przedłożyła swoje uwagi w przedmiocie tego wniosku.
Co do prawa
Zgodnie z art. 130 regulaminu postępowania, jeżeli pozwany wnosi w odrębnym piśmie o wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności skargi lub niewłaściwości Sądu bez rozpatrywania sprawy co do istoty, Sąd rozstrzyga w przedmiocie wniosku w możliwie najkrótszym czasie, a w odpowiednim przypadku – po wszczęciu ustnego etapu postępowania. Ponadto zgodnie z art. 126 regulaminu postępowania, jeżeli Sąd jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi lub jeżeli skarga jest oczywiście niedopuszczalna albo prawnie oczywiście bezzasadna, Sąd może, na wniosek sędziego sprawozdawcy, w każdej chwili orzec postanowieniem z uzasadnieniem, bez dalszych czynności procesowych.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że akta sprawy dostarczają mu wystarczających informacji, i na podstawie wyżej wymienionych przepisów postanawia orzec bez dokonywania dalszych czynności procesowych.
Rada Europejska podnosi w zarzucie niedopuszczalności, że skarga jest oczywiście niedopuszczalna z kilku powodów. Po pierwsze bowiem, jako instytucja, Rada Europejska zgodnie z art. 265 TFUE zajęła stanowisko w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania wezwania do działania. Tym samym odpowiedź z dnia 24 czerwca 2019 r., jaką Rada Europejska skierowała do skarżącego w odpowiedzi na jego wezwanie do działania, położyła kres zarzucanej przez niego bezczynności.
Po drugie, w ocenie Rady Europejskiej nie była ona zobowiązana do przyjęcia w odpowiedzi na wezwanie do działania środka polegającego na wykluczeniu premiera Republiki Czeskiej z negocjacji w sprawie WRF na lata 2021–2027, gdyż traktaty UE i FUE nie przewidują dla niej żadnych kompetencji w tym zakresie.
Po trzecie, Rada Europejska twierdzi, że skarżący nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego ani legitymacji procesowej stosownie do art. 265 akapit trzeci TFUE.
Skarżący uważa, że niniejsza skarga jest dopuszczalna.
Otóż Rada Europejska zaniechała działań, co spowodowało, że premier Republiki Czeskiej, mimo sytuacji potencjalnego konfliktu interesów, uczestniczył w posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 20 czerwca 2019 r., na którym, jak wynika z pkt 4 porządku obrad tego posiedzenia, zajmowano się budżetem Unii. Tymczasem skarżący twierdzi przede wszystkim, że Rada Europejska była zobowiązana do podjęcia działań ze względu na sytuację konfliktu interesów, w której miał znajdować się premier Republiki Czeskiej, na podstawie art. 325 ust. 1 TFUE oraz art. 61 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylającego rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. 2018, L 193, s. 1).
Następnie skarżący, uznając, że akt, którego przyjęcia domagał się od Rady Europejskiej i który miał położyć kres bezczynności, jaką zarzuca on tej instytucji w związku z sytuacją konfliktu interesów, w której miał znajdować się premier Republiki Czeskiej, dotyczy go bezpośrednio i indywidualnie, twierdzi, że odpowiedź Rady Europejskiej na wezwanie do działania nie była jednoznaczna ze względu na jej wewnętrzną sprzeczność i niezajęcie stanowiska przez tę instytucję. Skarżący ubolewa ponadto nad brakiem odpowiedzi sekretarza generalnego na jego wniosek z dnia 2 lipca 2019 r., mimo że jego zdaniem stanowisko Rady Europejskiej wymagało wyjaśnienia.
Wreszcie w uwagach dotyczących zarzutu niedopuszczalności skarżący zwraca uwagę na nową okoliczność faktyczną, która jego zdaniem ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi, a mianowicie wydanie w dniu 11 lutego 2020 r. przez Ústavní soud (trybunał konstytucyjny, Republika Czeska), obradujący w pełnym składzie, wyroku w sprawie Pl. ÚS 4/2017, dotyczącego sytuacji konfliktu interesów analogicznej do tej, którą skarżący ujawnił w niniejszej sprawie. Ponadto uznanie przez Sąd jego legitymacji procesowej w niniejszej sprawie jest istotne, po pierwsze, ze względu na posiadany przez niego mandat przedstawiciela senatu Republiki Czeskiej, dający mu prawo sprawowania kontroli nad premierem jego państwa członkowskiego, a po drugie, ze względu na groźby śmierci, jakie zaczął otrzymywać po wniesieniu niniejszej skargi, a które były też kierowane do posłów do Parlamentu Europejskiego, oraz na kampanię pomówień, jakiej padł ofiarą.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 265 akapit pierwszy TFUE, jeśli Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja, Europejski Bank Centralny, organ lub jednostka organizacyjna Unii, z naruszeniem traktatów, zaniechają działania, państwa członkowskie i inne instytucje Unii mogą wnieść skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w celu stwierdzenia tego naruszenia.
Artykuł 265 akapit trzeci TFUE przewiduje ponadto, że każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, na warunkach określonych w poprzednich akapitach, stawiając zarzut jednej z instytucji lub jednemu z organów, lub jednej z jednostek organizacyjnych Unii, iż ta zaniechała wydania aktu skierowanego do niej, innego niż zalecenie lub opinia. Z treści tego ostatniego postanowienia wynika jednak, że aby skarga na bezczynność została uznana za dopuszczalną, osoba fizyczna lub prawna musi wykazać, że znajduje się w takiej samej lub podobnej sytuacji prawnej co potencjalny adresat aktu prawnego, który dana instytucja była winna w stosunku do niej wydać (zob. podobnie wyrok z dnia 10 czerwca 1982 r., Bethell/Komisja, 246/81, EU:C:1982:224, pkt 15, 16; postanowienia: z dnia 23 maja 1990 r., Asia Motor France/Komisja, C‑72/90, EU:C:1990:230, pkt 10–12; z dnia 23 stycznia 1991 r., Prodifarma/Komisja, T‑3/90, EU:T:1991:2, pkt 35). Innymi słowy, wspomniana osoba fizyczna lub prawna musi wykazać, albo że byłaby ona adresatem aktu, który dana instytucja winna była w stosunku do niej wydać, albo że wspomniany akt dotyczyłby jej bezpośrednio i indywidualnie tak jak adresata tego aktu (zob. podobnie wyroki: z dnia 26 listopada 1996 r., T. Port, C‑68/95, EU:C:1996:452, pkt 59; z dnia 15 września 1998 r., Gestevisión Telecinco/Komisja, T‑95/96, EU:T:1998:206, pkt 58).
Taka osoba fizyczna lub prawna musi ponadto wykazać interes prawny na podstawie art. 265 TFUE, którego istnienie oznacza, że rozstrzygnięcie skargi po jej myśli przyniosłoby jej osobistą korzyść (wyroki: z dnia 7 czerwca 2007 r., Wunenburger/Komisja, C‑362/05 P, EU:C:2007:322, pkt 42; z dnia 17 kwietnia 2008 r., Flaherty i in./Komisja, C‑373/06 P, C‑379/06 P i C‑382/06 P, EU:C:2008:230, pkt 25; z dnia 4 czerwca 2015 r., Andechser Molkerei Scheitz/Komisja, C‑682/13 P, niepublikowany, EU:C:2015:356, pkt 25). Natomiast interes prawny nie występuje, gdy rozpatrzenie skargi po myśli strony skarżącej nie może w żadnym wypadku przynieść jej korzyści (zob. wyrok z dnia 23 listopada 2017 r., Bionorica i Diapharm/Komisja, C‑596/15 P i C‑597/15 P, EU:C:2017:886, pkt 85 i przytoczone tam orzecznictwo).
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, po pierwsze, że aktem, którego przyjęcia skarżący domaga się od Rady Europejskiej, a mianowicie wykluczenie premiera Republiki Czeskiej z posiedzeń tej instytucji poświęconych negocjacjom w sprawie perspektyw finansowych, nie byłby akt skierowany przez Radę Europejską do skarżącego, lecz decyzja tej instytucji, której adresatem byłby wspomniany premier. W związku z tym, mimo posiadania przez skarżącego statusu członka parlamentu krajowego, w tym przypadku senatu Republiki Czeskiej, który uprawnia go do działania w interesie ogólnym, to w myśl orzecznictwa przytoczonego w pkt 25 i 26 powyżej musi on jednak wykazać istnienie interesu prawnego poprzez udowodnienie, że stwierdzenie bezczynności Rady Europejskiej, którego się domaga, leży w jego osobistym, rzeczywistym i aktualnym interesie. Co więcej, w każdym wypadku określona w art. 265 akapit trzeci TFUE przesłanka dotycząca interesu prawnego, zgodnie którą osoba fizyczna lub prawna musi zarzucić danej instytucji nieskierowanie do niej aktu, innego niż zalecenie lub opinia, którego byłaby adresatem lub który dotyczyłby jej bezpośrednio i indywidualnie, w sposób oczywisty nie została spełniona w przypadku skarżącego, gdyż adresatem środków, o podjęcie których zwrócił się on do Rady Europejskiej, byłaby jednak osoba trzecia (zob. podobnie postanowienia: z dnia 23 stycznia 1991 r., Prodifarma/Komisja, T‑3/90, EU:T:1991:2, pkt 37; z dnia 26 listopada 1996 r., Kuchlenz-Winter/Rada, T‑167/95, EU:T:1996:172, pkt 20).
Po drugie, zgodnie z art. 265 akapit drugi TFUE skarga na bezczynność jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy dana instytucja, organ lub jednostka organizacyjna zostały uprzednio wezwane do działania. Jednakże z tego samego akapitu wynika, że skarga może zostać wniesiona w nowym terminie tylko wówczas, gdy w terminie dwóch miesięcy od wezwania do działania instytucja, organ lub jednostka organizacyjna nie zajęły stanowiska.
W tym względzie należy przypomnieć, że rozpatrywane postanowienie dotyczy bezczynności z racji zaniechania działania lub zajęcia stanowiska przez daną instytucję (wyroki: z dnia 13 lipca 1971 r., Deutscher Komponistenverband/Komisja, 8/71, EU:C:1971:82, pkt 2; z dnia 19 listopada 2013 r., Komisja/Rada, C‑196/12, EU:C:2013:753, pkt 22; z dnia 23 listopada 2017 r., Bionorica i Diapharm/Komisja, C‑596/15 P i C‑597/15 P, EU:C:2017:886, pkt 52). W związku z tym określone w art. 265 TFUE przesłanki dopuszczalności skargi na bezczynność są co do zasady niespełnione, jeżeli przed złożeniem skargi instytucja wezwana do działania zajęła stanowisko w przedmiocie tego wezwania (wyroki: z dnia 1 kwietnia 1993 r., Pesqueras Echebastar/Komisja, C‑25/91, EU:C:1993:131, pkt 11; z dnia 21 lipca 2016 r.Nutria/Komisja, T‑832/14, niepublikowany, EU:T:2016:428, pkt 45).
Z orzecznictwa wynika ponadto, że art. 265 TFUE dotyczy bezczynności z racji zaniechania działania lub zajęcia stanowiska, a nie wydania aktu innego niż ten, którego przyjęcie zainteresowani uznali za pożądane lub niezbędne (wyrok z dnia 21 lipca 2016 r.Nutria/Komisja, T‑832/14, niepublikowany, EU:T:2016:428, pkt 46; zob. także podobnie wyrok z dnia 1 kwietnia 1993 r., Pesqueras Echebastar/Komisja, C‑25/91, EU:C:1993:131, pkt 12 i przytoczone tam orzecznictwo).
W konsekwencji sytuacja, w której – po wyjaśnieniach – instytucja odmawia podjęcia działań zgodnie z takim wezwaniem, jest równoznaczna z zajęciem przez nią stanowiska kładącego kres bezczynności, przy czym wyrażona w ten sposób uzasadniona odmowa stanowi akt zaskarżalny na podstawie art. 263 TFUE (zob. podobnie wyrok z dnia 26 kwietnia 1988 r., Asteris i in./Komisja, 97/86, 99/86, 193/86 i 215/86, EU:C:1988:199, pkt 32, 33; postanowienie z dnia 7 grudnia 2017 r., Techniplan/Komisja, T‑853/16, niepublikowane, EU:T:2017:928, pkt 20).
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że mimo iż w dniu 24 czerwca 2019 r. Rada Europejska jednoznacznie wyjaśniła skarżącemu powody, dla których nie mogła ona podjąć wnioskowanego przez niego działania, skarżący nie wniósł niniejszej skargi na podstawie art. 263 TFUE w celu stwierdzenia nieważności decyzji Rady Europejskiej zawartej we wspomnianym piśmie z dnia 24 czerwca 2019 r. o odmowie podjęcia działań, o które wnioskował w wezwaniu do działania. Tymczasem właśnie w ramach takiej skargi o stwierdzenie nieważności miałby on możliwość, w stosownym wypadku, pod warunkiem wykazania legitymacji procesowej do zaskarżenia takiej decyzji, zakwestionować powody wskazane przez Radę Europejską w celu uzasadnienia jej decyzji o niewykluczeniu premiera Republiki Czeskiej ze spornych posiedzeń tej instytucji.
W tym względzie okoliczność, że w piśmie z dnia 2 lipca 2019 r. skarżący zwrócił się do Rady Europejskiej o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące treści jej pisma z dnia 24 czerwca 2019 r., wystosowanego w odpowiedzi na wezwanie do działania, z którą się nie zgadzał, nie ma wpływu na kwestię dopuszczalności niniejszej skargi, rozpatrzoną w pkt 28–32 powyżej. O ile bowiem krytyczne uwagi skarżącego wyrażone w piśmie z dnia 2 lipca 2019 r. mogły zostać ewentualnie przedstawione w ramach skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE, o tyle należy stwierdzić, że skarżący nie wezwał jednak ponownie w tym piśmie Rady Europejskiej do podjęcia określonych działań w rozumieniu art. 265 akapit drugi TFUE. W konsekwencji wspomnianego pisma nie można uznać za nowe wezwanie do działania, wobec którego Rada Europejska nie podjęła następnie działań.
Jednocześnie w każdym wypadku, odnosząc się do kwestii, czy w niniejszej sprawie, jak podnosi Rada Europejska w zarzucie niedopuszczalności, instytucja ta nie była zobowiązana do podjęcia środków, o które wnioskował skarżący w wezwaniu do działania, ze względu na brak stosownych kompetencji, należy przypomnieć, że kwestia ta nie dotyczy jednej z przesłanek dopuszczalności skargi na bezczynność, lecz stanowi kwestię podlegającą rozpatrzeniu pod względem merytorycznym. Aby rozstrzygnąć w przedmiocie zasadności żądania stwierdzenia bezczynności, Sąd powinien bowiem zbadać, czy w momencie wezwania do działania danej instytucji w rozumieniu art. 265 akapit drugi TFUE na owej instytucji spoczywał obowiązek działania w sposób wnioskowany przez skarżącego w wezwaniu do działania (zob. podobnie wyrok z dnia 29 września 2011 r., Ryanair/Komisja, T‑442/07, niepublikowany, EU:T:2011:547, pkt 27, 28).
Tymczasem w niniejszej sprawie, niezależnie od zasadności zarzutów korupcyjnych wysuwanych przez skarżącego przeciwko szefowi rządu Republiki Czeskiej oraz wyroku Ústavní soud (trybunału konstytucyjnego), należy stwierdzić, że – jak twierdzi Rada Europejska – zapraszając głowy państw lub szefów rządów państw członkowskich na posiedzenia Rady Europejskiej, instytucja ta nie dysponuje żadnym zakresem uznania przy stosowaniu art. 15 ust. 2 TUE. Ponieważ wspomniany przepis milczy w tym zakresie, należy przyjąć, że wychodzi on z założenia, że to państwa członkowskie odpowiadają za przyjęcie przepisów krajowych, w tym rangi konstytucyjnej, pozwalających na ustalenie, czy na posiedzeniach tej instytucji winny być reprezentowane przez głowy państw, czy też szefów rządów, oraz, w stosownym wypadku, określenie przyczyn, które mogą uniemożliwiać reprezentowanie przez nich swoich państw członkowskich w Radzie Europejskiej.
Wniosek ten jest tym bardziej słuszny, że bez uszczerbku w stosownym wypadku dla procedury określonej w art. 7 TUE w przypadku braku środków krajowych mających zapobiegać wszelkim oczywistym konfliktom interesów w ramach reprezentacji państwa członkowskiego lub procedur określonych w art. 258 i 259 TFUE dotyczących spornych płatności z zakresu polityki sektorowej realizowanych w imieniu i na rachunek Unii, podział kompetencji w ramach państwa członkowskiego jest chroniony na mocy art. 4 ust. 2 TUE, zgodnie z którym Unia ma obowiązek poszanowania tożsamości narodowej państw członkowskich nierozerwalnie związanej z ich podstawowymi strukturami politycznymi i konstytucyjnymi (zob. wyrok z dnia 18 czerwca 2020 r., Porin kaupunki, C‑328/19, EU:C:2020:483, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).
W związku z tym do celów art. 15 ust. 2 UE wyłącznie do państw członkowskich należy określenie, zgodnie z ich wewnętrznymi normami konstytucyjnymi, czy w ramach poszczególnych prac Rady Europejskiej powinny być one reprezentowane przez głowy państwa, czy też przez szefów rządów. W konsekwencji jest oczywiste, że odmawiając uwzględnienia wezwania do działania, i niezależnie od tego, czy w świetle art. 325 ust. 1 TFUE i art. 61 ust. 1 rozporządzenia 2018/1046 przedstawiciel Republiki Czeskiej w tej instytucji znajduje się w sytuacji konfliktu interesów, Rada Europejska w każdym razie nie naruszyła art. 265 akapit trzeci TFUE.
Co więcej, co się tyczy twierdzeń dotyczących sytuacji konfliktu interesów, w jakiej miał się znajdować premier Republiki Czeskiej, należy przypomnieć, że prawidłowość płatności dokonywanych przez Unię w ramach funduszy wypłacanych w państwach członkowskich w jej imieniu i na jej rachunek jest objęta uregulowaniami Unii mającymi zastosowanie do tych funduszy i podlega przewidzianymi w nich warunkami, takimi jak rozpatrywane na przykład w zawisłej przed Sądem sprawie T‑76/20, Republika Czeska/Komisja.
W świetle wszystkich powyższych rozważań podniesiony przez Radę Europejską zarzut niedopuszczalności należy uwzględnić, a w konsekwencji skargę należy odrzucić jako niedopuszczalną, a w każdym razie jako prawnie oczywiście bezzasadną, przy czym w odpowiedzi na argumentację skarżącego, który twierdzi, że w przypadku odrzucenia jego skargi jako niedopuszczalnej dojdzie do pozbawienia go ochrony prawnej, mimo że jest on członkiem parlamentu krajowego i mimo skierowania pod jego adresatem gróźb naruszenia jego integralności cielesnej, należy podkreślić, że celem art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej nie jest zmiana systemu kontroli sądowej ustanowionego w traktatach (wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada, C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 97; postanowienie z dnia 28 lutego 2017 r., NF/Rada Europejska, T‑192/16, EU:T:2017:128, pkt 74).
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ skarżący przegrał sprawę, zostaje obciążony kosztami postępowania zgodnie z żądaniem Rady Europejskiej.
Z powyższych względów
SĄD (ósma izba)
postanawia, co następuje:
1)
Skarga zostaje odrzucona jako niedopuszczalna, a w każdym wypadku jako prawnie oczywiście bezzasadna.
2)
Lukáš Wagenknecht zostaje obciążony kosztami postępowania.
Sporządzono w Luksemburgu w dniu 17 lipca 2020 r.
Sekretarz
E. Coulon
Prezes
J. Svenningsen
(
*1
) Język postępowania: angielski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 15.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło