T-727/20

WYROK SĄDU (druga izba w składzie powiększonym) z dnia 25 września 2024 r. ( *1 ) Rynek wewnętrzny – Reprezentacja przed EUIPO – Wpis na listę zawodowych pełnomocników – Odrzucenie wniosku – Wnioskodawca niebędący obywatelem państwa członkowskiego EOG – Odstępstwo od wymogu obywatelstwa – Artykuł 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia (UE) 2017/1001 – Pojęcie wysoko wykwalifikowanego specjalisty – Zasada pewności prawa – Prawo do bycia wysłuchanym – Zmiana – Brak właściwości Sądu W sprawie T‑727/20 RENV Nigar Kirimova, zamieszkała w Monachium (Niemcy), którą reprezentowali A. Parassina i A. García López, adwokaci, strona skarżąca, przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który reprezentowała A. Söder, w charakterze pełnomocnika, strona pozwana, SĄD (druga izba w składzie powiększonym), w składzie: A. Marcoulli (sprawozdawczyni), prezes, V. Tomljenović, R. Norkus, W. Valasidis i L. Spangsberg Grønfeldt, sędziowie, sekretarz: I. Kurme, administratorka, uwzględniając pisemny etap postępowania, uwzględniając postanowienie z dnia 21 kwietnia 2023 r., Kirimova/EUIPO (C‑306/22 P, niepublikowane, EU:C:2023:338), po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 23 lutego 2024 r., wydaje następujący Wyrok W skardze opartej na art. 263 TFUE skarżąca, Nigar Kirimova, wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora wykonawczego Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) nr ER 93419–2020 z dnia 30 września 2020 r. w przedmiocie wniosku o przyznanie odstępstwa, złożonego przez nią na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2017, L 154, s. 1) (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”). Okoliczności powstania sporu W dniu 10 października 2019 r. skarżąca złożyła do EUIPO wniosek o wpisanie jej zgodnie z art. 120 rozporządzenia 2017/1001 na listę zawodowych pełnomocników mogących działać przed tym urzędem. Będąc obywatelką Republiki Azerbejdżanu, wniosła ona jednocześnie, na podstawie ust. 4 lit. b) tego artykułu, o przyznanie jej odstępstwa od wymogu posiadania obywatelstwa jednego z państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), o którym mowa w art. 120 ust. 2 lit. a) tego rozporządzenia. Pismem z dnia 30 stycznia 2020 r. EUIPO poinformowało skarżącą, że jej wniosek o przyznanie odstępstwa jest niedopuszczalny. Pismami z dnia 9 i 13 marca 2020 r. o zasadniczo identycznej treści skarżąca przedstawiła uwagi w odpowiedzi na pismo EUIPO z dnia 30 stycznia 2020 r. W dniu 30 września 2020 r. zaskarżoną decyzją dyrektor wykonawczy EUIPO odmówił uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie odstępstwa. Żądania stron Skarżąca wnosi do Sądu w istocie o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; – nakazanie EUIPO przyznania jej odstępstwa od wymogu obywatelstwa; – nakazanie EUIPO wpisania jej na listę zawodowych pełnomocników; – obciążenie EUIPO kosztami postępowania. EUIPO wnosi do Sądu o: – oddalenie skargi jako bezzasadnej; – obciążenie skarżącej kosztami postępowania. Co do prawa W przedmiocie żądań drugiego i trzeciego skarżącej EUIPO podnosi, że Sąd nie jest właściwy do kierowania nakazów do instytucji lub organów Unii Europejskiej i że w związku z tym żądania drugie i trzecie skarżącej są niedopuszczalne. EUIPO dodaje, że Sąd nie jest uprawniony do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ takie uprawnienie istnieje wyłącznie w odniesieniu do decyzji izb odwoławczych. Zdaniem EUIPO właściwe ramy prawne nie przewidują możliwości wniesienia do izby odwoławczej odwołania od decyzji takiej jak zaskarżona decyzja. Skarżąca odpowiada, że wnosi do Sądu o zmianę zaskarżonej decyzji i że Sąd jest uprawniony do zmiany decyzji EUIPO na podstawie art. 72 rozporządzenia 2017/1001, który to przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie przez analogię, podobnie jak w sprawie, w której zapadł wyrok z dnia 13 lipca 2017 r., Rosenich/EUIPO (T‑527/14, EU:T:2017:487). W konsekwencji, jeżeli Sąd uzna, że należy stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, powinien ją zmienić. Powyższe wynika także z art. 103 rozporządzenia 2017/1001. Ponadto dyrektor wykonawczy naruszył „istotny wymóg proceduralny”, odmawiając skarżącej możliwości wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji do izby odwoławczej EUIPO. W skardze w ramach żądań drugiego i trzeciego skarżąca wniosła do Sądu o „nakazanie EUIPO” przyznania jej odstępstwa od wymogu obywatelstwa i wpisania jej na listę zawodowych pełnomocników. W replice i w uwagach po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w tych samych żądaniach zwróciła się do Sądu o „zmianę [zaskarżonej] decyzji” poprzez przyznanie jej odstępstwa od wymogu obywatelstwa i wpisanie jej na listę zawodowych pełnomocników. Tymczasem, niezależnie nawet od kwestii, czy postępując w ten sposób, skarżąca zmieniła zakres tych żądań, oraz od kwestii dopuszczalności takiej zmiany w niniejszej sprawie, wystarczy zauważyć, że w obu przypadkach żądania te należy odrzucić ze względu na brak właściwości Sądu do ich rozpoznania. W pierwszej kolejności, w zakresie, w jakim należy uznać, że żądania te mają na celu nakazanie EUIPO przez Sąd podjęcia określonych działań, należy przypomnieć, że w ramach kontroli zgodności z prawem opartej na art. 263 TFUE Sąd nie jest właściwy do wydawania nakazów wobec instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, nawet dotyczących zasad wykonywania jego wyroków (zob. postanowienie z dnia 26 października 1995 r., Pevasa i Inpesca/Komisja, C‑199/94 P i C‑200/94 P, EU:C:1995:360, pkt 24 i przytoczone tam orzecznictwo). Na podstawie art. 266 TFUE w przypadku orzeczenia o nieważności aktu instytucja, organ lub jednostka organizacyjna, która wydała ten akt, są zobowiązane do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku. W drugiej kolejności, w zakresie, w jakim należy uznać, że żądania te mają na celu zmianę przez Sąd zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że Sąd nie jest właściwy do zmiany decyzji dyrektora wykonawczego, takiej jak decyzja wydana przez niego na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001. Prawdą jest, że art. 72 ust. 3 rozporządzenia 2017/1001 przewiduje, iż „Sąd jest właściwy do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji”. Należy jednak stwierdzić, że wspomniany przepis dotyczy jedynie skarg na decyzje izb odwoławczych, a nie skarg na decyzje dyrektora wykonawczego. Taka wykładnia wynika z brzmienia art. 72 wspomnianego rozporządzenia, który zgodnie z jego ust. 1 dotyczy jedynie „[d]ecyzj[i] izb odwoławczych w sprawie odwołań”, a także z systematyki rozdziału VII (art. 66–73) tego rozporządzenia, który dotyczy wyłącznie postępowań odwoławczych przed izbami odwoławczymi i wyniku tych postępowań. Tym samym art. 72 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia nie można interpretować w ten sposób, że przyznaje on Sądowi kompetencję do zmiany decyzji dyrektora wykonawczego. Argumenty skarżącej wywodzone z wyroku z dnia 13 lipca 2017 r., Rosenich/EUIPO (T‑527/14, EU:T:2017:487) i z art. 103 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia 2017/1001 nie mogą prowadzić do odmiennej wykładni. Po pierwsze, przedmiotem sprawy, w której zapadł wyrok z dnia 13 lipca 2017 r., Rosenich/EUIPO (T‑527/14, EU:T:2017:487), była skarga o stwierdzenie nieważności decyzji izby odwoławczej odmawiającej wpisania osoby fizycznej na listę zawodowych pełnomocników ze względu na to, że nie spełniała ona wymogu przewidzianego w art. 93 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz.U. 2009, L 78, s. 1) [obecnie art. 120 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 2017/1001]. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast skarga o stwierdzenie nieważności decyzji dyrektora wykonawczego odmawiającej przyznania skarżącej odstępstwa od wymogu przewidzianego w art. 120 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 2017/1001 na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) tego rozporządzenia, który wyraźnie przyznaje dyrektorowi wykonawczemu uprawnienie do wydania takiej decyzji. Tak więc zmieniona przez Sąd decyzja w sprawie, na którą powołuje się skarżąca, była decyzją izby odwoławczej, podczas gdy zaskarżona decyzja jest decyzją dyrektora wykonawczego, co potwierdza wykładnię przyjętą w pkt 13 powyżej. Ponadto wbrew temu, co twierdzi skarżąca, nie miała ona możliwości wniesienia do izby odwoławczej odwołania od zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 rozporządzenia 2017/1001 w związku z art. 159 lit. a)–d) i f) tego rozporządzenia odwołanie do izby odwoławczej przysługuje jedynie od decyzji ekspertów, wydziałów sprzeciwów, departamentu odpowiedzialnego za prowadzenie rejestru, wydziałów unieważnień oraz, w stosownych przypadkach, innych jednostek lub osób wyznaczonych w tym celu przez dyrektora wykonawczego. Podobnie zgodnie z art. 165 ust. 1 tego rozporządzenia w związku z jego art. 160–164 izby odwoławcze są odpowiedzialne za decyzje w sprawach odwołań od decyzji wydanych przez ekspertów, wydziały sprzeciwów, departament odpowiedzialny za prowadzenie rejestru, wydziały unieważnień oraz, w stosownych przypadkach, inne zatrudnione w urzędzie osoby lub jednostki wyznaczone w tym celu przez dyrektora wykonawczego. Z przepisów tych wynika zatem, że od decyzji dyrektora wykonawczego nie przysługuje odwołanie do izb odwoławczych oraz że izby odwoławcze nie mają właściwości do rozpatrywania odwołań od takich decyzji. Stwierdzeniu temu nie przeczą okoliczności sprawy, w której zapadł wyrok z dnia 13 lipca 2017 r., Rosenich/EUIPO (T‑527/14, EU:T:2017:487), ponieważ we wspomnianej sprawie decyzja izby odwoławczej zakwestionowana przed Sądem dotyczyła nie odwołania od decyzji dyrektora wykonawczego, lecz – jak wynika z pkt 14 wspomnianego wyroku – skargi na decyzję „dyrektora departamentu ds. wsparcia operacyjnego EUIPO, działającego w charakterze członka wydziału administracji znaków towarowych i wzorów oraz zagadnień prawnych”. Po drugie, art. 103 rozporządzenia 2017/1001 reguluje uchylenie decyzji EUIPO, a w ust. 1 zdanie pierwsze przewiduje, że „[w] przypadku gdy [EUIPO] dokonał wpisu do rejestru lub podjął decyzję dotknięte oczywistym błędem popełnionym przez [EUIPO], wykreśla dany wpis lub uchyla daną decyzję”. Należy stwierdzić, że wspomniany przepis nie odnosi się do kompetencji o charakterze reformatoryjnym Sądu i nie może zatem przyznawać mu kompetencji do zmiany decyzji dyrektora wykonawczego. W związku z tym żądania drugie i trzecie skarżącej należy odrzucić ze względu na brak właściwości Sądu do ich rozpoznania. Co do istoty Na poparcie skargi skarżąca podnosi pięć zarzutów, z których pierwszy dotyczy naruszenia zasady pewności prawa, drugi – naruszenia art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001, trzeci – naruszenia zasady dobrej administracji, czwarty – naruszenia prawa do bycia wysłuchanym, a piąty – błędu w ocenie dowodów. W niniejszej sprawie Sąd uważa za właściwe rozpocząć od zbadania zarzutu drugiego skargi. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego naruszenia art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 Skarżąca podnosi w istocie, że dyrektor wykonawczy naruszył art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wspomnianego przepisu w zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim jej zdaniem wymóg dotyczący konieczności zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji narusza podstawowe zasady Unii. Następnie taki wymóg jest dyskryminujący i nieracjonalny z punktu widzenia celu przepisu, ponieważ doświadczenie zdobyte w poszczególnych państwach członkowskich powinno mieć taką samą wartość. Wreszcie podejście dyrektora wykonawczego pozbawia art. 120 ust. 2 lit. c) wspomnianego rozporządzenia jego istoty, ponieważ jego druga część przewiduje możliwość uzyskania uprawnień do reprezentacji bez wykonywania zawodu. EUIPO odpowiada przede wszystkim, że fakt posiadania kwalifikacji w rozumieniu art. 120 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 nie jest równoznaczne z tym, że osoba jest „wysoko wykwalifikowana” w rozumieniu art. 120 ust. 4 lit. b) tego rozporządzenia. Następnie zdaniem EUIPO wymóg zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji nie ogranicza swobody świadczenia usług, ponieważ wnioskodawca nie musi wykonywać działalności z tego terytorium, jednak powinien opierać się na swoim uprawnieniu krajowym w rozumieniu art. 120 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 2017/1001. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że oparła się na swoich uprawnieniach do reprezentacji posiadanych w Irlandii ani że z nich skorzystała. Ponadto według EUIPO ze względu na to, że zasady dotyczące uzyskania uprawnień do reprezentacji nie są jednolite w EOG, podejście dyrektora wykonawczego pozwala upewnić się co do wysokich kwalifikacji wnioskodawców. Wreszcie, niezależnie od powyższego, nawet gdyby podejście dyrektora wykonawczego było nieprawidłowe, w niniejszej sprawie nie wykazano żadnego doświadczenia zawodowego w celu dowiedzenia wysokiego poziomu kwalifikacji. W zakresie, w jakim niniejszy zarzut porusza kwestię, czy dyrektor wykonawczy naruszył art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001, warto zacząć od przypomnienia, że przepis ten znajduje się w rozdziale IX wspomnianego rozporządzenia, dotyczącym „procedury”, a dokładniej w jego sekcji 4, regulującej „pełnomocnictwo”. W tym ostatnim względzie zgodnie z art. 120 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia 2017/1001 osoby fizyczne lub prawne mogą być reprezentowane przed EUIPO wyłącznie przez osobę wykonującą zawód prawnika mającą odpowiednie kwalifikacje lub przez zawodowych pełnomocników wpisanych na listę prowadzoną przez EUIPO. Warunki wpisu na prowadzoną przez EUIPO listę zawodowych pełnomocników są określone w ust. 2 lit. a), b) i c) tego artykułu. Chodzi tu o trzy kumulatywne wymogi. A mianowicie na tę listę może być wpisana każda osoba fizyczna, która, po pierwsze, ma obywatelstwo jednego z państw członkowskich EOG (wymóg obywatelstwa), po drugie, ma miejsce prowadzenia działalności lub zatrudnienia w EOG (wymóg siedziby), a po trzecie, jest uprawniona do reprezentowania osób fizycznych lub prawnych w sprawach dotyczących znaków towarowych przed Urzędem Własności Intelektualnej Państw Beneluksu lub przed centralnym urzędem zajmującym się ochroną własności przemysłowej w państwie członkowskim EOG (wymóg posiadania uprawnień do reprezentacji). Ustęp 4 tego artykułu przewiduje, że dyrektor wykonawczy EUIPO może przyznać odstępstwo od pierwszego i trzeciego ze wspomnianych wymogów. Co się tyczy konkretnie wymogu obywatelstwa, art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001, będący przepisem, na którego naruszenie skarżąca powołuje się w niniejszej sprawie, przewiduje, że dyrektor wykonawczy „może przyznać” odstępstwo „w przypadku wysoko wykwalifikowanych specjalistów”, pod warunkiem spełniania dwóch pozostałych wymogów. Ponadto, co się tyczy wymogu posiadania uprawnień do reprezentacji, w zakresie, w jakim wymaga on „regularnego działania przez co najmniej pięć lat”, dyrektor wykonawczy może na podstawie art. 120 ust. 4 lit. a) tego rozporządzenia przyznać odstępstwo w odniesieniu do tego regularnego działania, „jeżeli wnioskodawca udowodni, że zdobył wymagane kwalifikacje w inny sposób”. Należy zatem ustalić, czy – jak przyjął dyrektor wykonawczy w pkt 21 zaskarżonej decyzji – uznanie statusu „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” przewidzianego w art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 wymaga zdobycia znacznego doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji. W tym względzie należy zacząć od wskazania, że ani rozporządzenie 2017/1001, ani nawet rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/625 z dnia 5 marca 2018 r. uzupełniające rozporządzenie 2017/1001 oraz uchylające rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1430 (Dz.U. 2018, L 104, s. 1) czy rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/626 z dnia 5 marca 2018 r. określające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia 2017/1001 oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/1431 (Dz.U. 2018, L 104, s. 37) nie definiują pojęcia „wysoko wykwalifikowanego specjalisty”. Ponadto definicji tego pojęcia nie zawarto też we wcześniejszym rozporządzeniu nr 207/2009, w którym zostało ono wprowadzone do art. 93 ust. 4 lit. b) przez art. 1 pkt 87 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2424 z dnia 16 grudnia 2015 r. zmieniającego rozporządzenie nr 207/2009 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 2868/95 wykonujące rozporządzenie nr 40/94 oraz uchylającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 2869/95 w sprawie opłat na rzecz Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (Dz.U. 2015, L 341, s. 21). W takiej sytuacji dokonanie wykładni pojęcia z prawa Unii wymaga wzięcia pod uwagę nie tylko brzmienia odpowiedniego przepisu, w którym pojęcie to figuruje, lecz również kontekstu, w jaki się on wpisuje, oraz celów regulacji, której część stanowi (wyrok z dnia 24 listopada 2011 r., Circul Globus Bucureşti, C‑283/10, EU:C:2011:772, pkt 32). Co się tyczy brzmienia i kontekstu rozpatrywanego przepisu, po pierwsze, należy zauważyć, że pojęcie „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” składa się z trzech słów. W zwykłym znaczeniu tych słów określenie „specjalista” oznacza osobę wykwalifikowaną w określonej dziedzinie lub zajmującej się w sposób szczególny określoną dziedziną, przymiotnik „wykwalifikowany” oznacza, że osoba ta posiada cechy, kompetencje, umiejętności lub wiedzę pozwalające prowadzić jakąś działalność, a przysłówek „wysoko” oznacza szczególnie wysoki poziom tych kwalifikacji. Pojęcie to rozpatrywane jako całość wydaje się zatem odnosić do specjalisty posiadającego cechy, kompetencje, umiejętności lub wiedzę na szczególnie wysokim poziomie, i to – w niniejszym przypadku, także biorąc pod uwagę kontekst, w jakim owo pojęcie jest używane – w dziedzinie znaków towarowych. A zatem z dosłownego punktu widzenia pojęcie „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” nie wydaje się samo w sobie nieść za sobą ograniczenia co do sposobu uzyskania przez danego specjalistę cech, kompetencji, umiejętności lub wiedzy w dziedzinie znaków towarowych, w szczególności w odniesieniu do określonego miejsca lub rodzaju działalności. Po drugie, wspomniany przepis wskazuje, że dwa pozostałe wymogi przewidziane w art. 120 ust. 2 lit. b) i c) rozporządzenia 2017/1001, a mianowicie wymóg siedziby i wymóg posiadania uprawnień do reprezentacji, muszą zostać w każdym wypadku spełnione, aby można było przyznać odstępstwo od wymogu obywatelstwa. To uściślenie zawarte w omawianym przepisie podkreśla zatem nie tylko kumulatywny charakter trzech wymogów przewidzianych w art. 120 ust. 2 rozporządzenia 2017/1001, lecz również ich autonomiczny charakter. Wymóg posiadania uprawnień do reprezentacji powinien bowiem zostać spełniony, na warunkach przewidzianych w art. 120 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 2017/1001, zarówno przez osoby fizyczne, które mają obywatelstwo państwa członkowskiego EOG, a zatem spełniają wymóg obywatelstwa, jak i przez osoby fizyczne, które nie są obywatelami państwa członkowskiego EOG i wnoszą o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa ze względu na swój status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty”. Z brzmienia rozpatrywanego przepisu oraz z kontekstu, w jaki się on wpisuje, wynika zatem, że status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” jest niezależny i dodatkowy w stosunku do wymogu posiadania uprawnień do reprezentacji i nie wykazuje związku z warunkami koniecznymi do spełnienia tego wymogu (lub uzyskania odstępstwa dotyczącego wspomnianego wymogu), ani bardziej konkretnie z państwem członkowskim, w którym wspomniane uprawnienia zostały uzyskane zgodnie z uregulowaniem krajowym tego państwa. Tym samym cechy, kompetencje, umiejętności i wiedza na szczególnie wysokim poziomie w dziedzinie znaków towarowych pozwalające dowieść statusu „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” mogą zostać nabyte przez osobę spoza EOG zarówno w państwie członkowskim EOG, jak i w państwie trzecim, przed uzyskaniem uprawnień krajowych w EOG w rozumieniu art. 120 ust. 2 lit. c) rozporządzenia 2017/1001 lub po uzyskaniu takich uprawnień. Co się tyczy celów uregulowania, którego część stanowi rozpatrywany przepis, z motywu 43 rozporządzenia 2017/1001 wynika, że zasady dotyczące reprezentacji przed EUIPO powinny zapewniać sprawne, skuteczne i efektywne funkcjonowanie systemu unijnego znaku towarowego. Podobnie w motywie 18 rozporządzenia delegowanego 2018/625 przypomniano, że wspomniane zasady powinny zapewniać sprawne, skuteczne i efektywne funkcjonowanie tego systemu. Tymczasem realizacja takich celów w dziedzinie reprezentacji w ramach systemu unijnego znaku towarowego nie zakłada, że status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” jest uzależniony od określonego doświadczenia zawodowego w danym państwie członkowskim lub mającego związek z danym państwem członkowskim. Przeciwnie, z punktu widzenia celów, których realizacji służą zasady dotyczące reprezentacji, nie ma znaczenia, czy posiadane przez ubiegającego się o przyznanie odstępstwa specjalistę cechy, kompetencje, umiejętności i wiedza na szczególnie wysokim poziomie zostały nabyte w tym, a nie w innym państwie członkowskim, a nawet w państwie trzecim, ponieważ w każdym wypadku wnioskodawca niemający obywatelstwa państwa członkowskiego EOG musi również spełniać wymogi dotyczące siedziby i uprawnień do reprezentacji, które wymagają z kolei związku z jednym z państw członkowskich EOG. Z powyższego wynika, że zastosowany przez dyrektora wykonawczego w zaskarżonej decyzji wymóg dotyczący konieczności zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji wynika z nadmiernie zawężającej i nieprawidłowej wykładni pojęcia „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” w rozumieniu art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 dokonanej poprzez ustanowienie koniecznej korelacji między tym pojęciem a państwem posiadania uprawnień do reprezentacji w rozumieniu art. 120 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia. Taka wykładnia nie jest zgodna z zakresem wspomnianego pojęcia, który wynika z jego brzmienia, kontekstu i celów. Żadne z tych kryteriów wykładni nie pozwala bowiem na wyciągnięcie wniosku, że status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” wymaga, jako warunku koniecznego, zdobycia doświadczenia zawodowego – i to w dodatku znacznego – w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji. W związku z tym, ponieważ dyrektor wykonawczy naruszył art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 przez nadmiernie zawężającą i nieprawidłową wykładnię pojęcia „wysoko wykwalifikowanego specjalisty”, należy uwzględnić zarzut drugi skargi. Należy jednak zauważyć, że – jak podnosi EUIPO przed Sądem – zaskarżona decyzja nie opiera się wyłącznie na podnoszonym braku doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji, o którym mowa w pkt 21 wspomnianej decyzji. Jak wynika bowiem z pkt 20 i 22 tej decyzji, opiera się ona również na podnoszonym, ogólnie zbyt niskim poziomie przedstawionych przez skarżącą dowodów, które nie pozwalają uznać, że jest ona „wysoko” wykwalifikowaną specjalistką, przy czym dyrektor wykonawczy przyznaje, że jest ona wykwalifikowaną specjalistką. Zaskarżona decyzja oparta jest zatem w istocie na dwóch odrębnych i niezależnych podstawach dotyczących z jednej strony miejsca zdobycia doświadczenia zawodowego, a z drugiej strony poziomu kwalifikacji zawodowych wykazanych za pomocą dowodów. Wynika z tego, że naruszenie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001, którego dopuścił się dyrektor wykonawczy jeśli chodzi o miejsce zdobycia doświadczenia zawodowego, nie może samo w sobie prowadzić do stwierdzenia niezgodności z prawem tej decyzji w całości, ponieważ naruszenie to nie ma wpływu na podstawę zaskarżonej decyzji dotyczącą poziomu kwalifikacji zawodowych. Sąd uważa zatem za właściwe zbadanie pierwszego zarzutu skargi. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego naruszenia zasady pewności prawa Skarżąca podnosi, że dyrektor wykonawczy naruszył zasadę pewności prawa, gdyż zastosował z mocą wsteczną w stosunku do jej wniosku o przyznanie odstępstwa wytyczne dotyczące rozpatrywania spraw przez EUIPO, o których mowa w art. 153 ust. 1 lit. l) rozporządzenia 2017/1001 (zwane dalej „wytycznymi EUIPO”), z 2020 r., które nie obowiązywały w chwili złożenia tego wniosku. Odpowiedź skarżącej z dnia 9 i 13 marca 2020 r. nie była nowym wnioskiem, ponieważ jedynym wnioskiem skarżącej był wniosek z dnia 10 października 2019 r. Mającymi zastosowanie wytycznymi EUIPO były zatem wytyczne obowiązujące w chwili złożenia tego wniosku, a mianowicie wytyczne z 2017 r., które nie wymagały zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji. Nie można twierdzić, że wytyczne EUIPO z 2020 r. zawierają jedynie dodatkowe szczegóły w stosunku do wytycznych z 2017 r. i że nie zmieniły one interpretacji wymogów prawnych, przy czym dyrektor wykonawczy zastosował podejście, które nie jest zawarte w przepisach. EUIPO odpowiada, że nie uznało odpowiedzi skarżącej z dni 9 i 13 marca 2020 r. za nowy wniosek. Podkreśla, że wymóg dotyczący „wysoko wykwalifikowanych specjalistów” został „wprowadzony do [rozporządzenia 2017/1001] w ramach ostatniej reformy prawodawczej w 2017 r.”, przy okazji której „[p]rawodawca wprowadził zatem bardziej rygorystyczne kryterium” w kontekście przyznania odstępstwa od wymogu obywatelstwa, aniżeli kryterium przewidziane w rozporządzeniu nr 207/2009, które odnosiło się wyłącznie do „szczególnych okoliczności”. W wytycznych EUIPO z 2020 r. ograniczono się do uregulowania dodatkowych szczegółów i nie zmieniono w nich wymogów prawnych. EUIPO wskazuje, że wszystkie wnioski złożone na podstawie rozporządzenia 2017/1001 zostały rozpatrzone w taki sam sposób. Wreszcie, zdaniem EUIPO, jeżeli skarżąca miała wątpliwości co do dokumentów, jakie należy dostarczyć, powinna była się skontaktować z tym urzędem. – Uwagi wstępne w przedmiocie mających zastosowanie zasad prawnych Zasada pewności prawa, która należy do zasad ogólnych prawa Unii i której dopełnienie stanowi zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań, wymaga, aby przepisy prawne były jasne, precyzyjne i przewidywalne co do ich skutków, tak aby zainteresowane podmioty miały orientację w stanie prawnym i stosunkach prawnych wynikających z porządku prawnego Unii (wyroki: z dnia 8 grudnia 2011 r., France Télécom/Komisja, C‑81/10 P, EU:C:2011:811, pkt 100; z dnia 9 października 2014 r., Traum, C‑492/13, EU:C:2014:2267, pkt 28). Zasada pewności prawa nie wiąże się z wymogiem niedokonywania zmiany przepisów prawa. A zatem jednostka nie może oczekiwać całkowitego braku zmian tych przepisów, może natomiast jedynie zakwestionować sposób wprowadzenia takiej zmiany (wyrok z dnia 7 czerwca 2005 r., VEMW i in., C‑17/03, EU:C:2005:362, pkt 81). W tym ostatnim względzie, co się tyczy w szczególności stosowania przepisów prawa w czasie, zgodnie z orzecznictwem, o ile podstawa prawna aktu oraz mające zastosowanie przepisy proceduralne powinny obowiązywać w momencie przyjęcia tego aktu, o tyle poszanowanie zasad dotyczących stosowania aktu prawnego w czasie oraz wymogi związane z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań nakazują stosowanie norm prawa materialnego obowiązujących w momencie wystąpienia rozpatrywanego stanu faktycznego, choćby normy te nie obowiązywały już w momencie wydania danego aktu przez instytucję Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 czerwca 2016 r., Komisja/McBride i in., C‑361/14 P, EU:C:2016:434, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 15 marca 2018 r., Deichmann, C‑256/16, EU:C:2018:187, pkt 76). Co się tyczy wytycznych EUIPO, z ich części wprowadzającej wynika, że jest to dokument przyjmowany decyzją dyrektora wykonawczego, którego celem jest odzwierciedlenie, poprzez jej skodyfikowanie, praktyki EUIPO w dziedzinie znaków towarowych. Z decyzji dyrektora wykonawczego przyjmujących wytyczne EUIPO wynika, że są one podejmowane na podstawie art. 157 ust. 4 lit. a) rozporządzenia 2017/1001, który przyznaje dyrektorowi wykonawczemu uprawnienie do „podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, obejmujących przyjmowanie wewnętrznych instrukcji administracyjnych oraz publikację powiadomień, w celu zapewnienia funkcjonowania [EUIPO]”, oraz zgodnie z art. 153 ust. 1 lit. l) tego rozporządzenia, który wyraźnie stanowi, że zarząd EUIPO „jest konsultowany przed przyjęciem wytycznych [EUIPO]”. Ponadto wspomniane decyzje są publikowane w Dzienniku Urzędowym EUIPO, o którym mowa w art. 116 ust. 1 lit. b) wspomnianego rozporządzenia, i określają datę „wejścia w życie” wytycznych EUIPO. Z orzecznictwa wynika, że wytyczne EUIPO, choć nie mają mocy wiążącej, stanowią źródło odniesienia do praktyki EUIPO. Wytyczne te stanowią zbiór wzorców postępowania, do których EUIPO samo pragnie się stosować, w związku z czym przy założeniu, że są one zgodne z przepisami prawnymi wyższej rangi, stanowią one formę samoograniczenia się EUIPO poprzez dostosowanie się do reguł, które samo sobie narzuciło [zob. wyrok z dnia 8 czerwca 2022 r., Muschaweck/EUIPO – Conze (UM), T‑293/21, EU:T:2022:345, pkt 38, 39 i przytoczone tam orzecznictwo]. W tym ostatnim względzie należy przypomnieć, iż Trybunał orzekł już odnośnie do środków wewnętrznych przyjmowanych przez administrację Unii, że nie można uznać ich za „normy prawne”, których w każdym wypadku musi przestrzegać administracja, lecz za normy postępowania, które stanowią pewną wskazówkę dla praktyki administracyjnej i od których administracja nie może odstąpić w konkretnym przypadku bez przedstawienia uzasadnienia, które byłoby zgodne z zasadą równego traktowania. Przyjmując takie normy postępowania i ogłaszając poprzez publikację, że będzie je stosować od tej pory do przypadków w nich przewidzianych, dana administracja sama sobie wyznacza granice uznania i nie może co do zasady odejść od tych norm bez narażania się w stosownym przypadku na sankcję z tytułu naruszenia ogólnych zasad prawa, takich jak zasada równego traktowania lub zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań (zob. podobnie wyrok z dnia 28 czerwca 2005 r., Dansk Rørindustri i in./Komisja, C‑189/02 P, C‑202/02 P, od C‑205/02 P do C‑208/02 P i C‑213/02 P, EU:C:2005:408, pkt 209, 211). Z powyższego wynika, że w przypadku takim jak rozpatrywany w niniejszej sprawie dyrektor wykonawczy powinien stosować się do ewentualnych właściwych norm postępowania zawartych w wytycznych EUIPO do celów stosowania art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 i w tym celu przestrzegać zasad rządzących stosowaniem tych norm postępowania w czasie, zgodnie z zasadą pewności prawa. Skoro bowiem normy postępowania takie jak normy zawarte w wytycznych EUIPO, choć nie są wiążące, mogą przyczynić się do zagwarantowania przejrzystości, przewidywalności i pewności prawa w zakresie działań podejmowanych przez EUIPO (zob. analogicznie wyroki: z dnia 7 marca 2002 r., Włochy/Komisja, C‑310/99, EU:C:2002:143, pkt 52; z dnia 12 lutego 2014 r., Beco/Komisja, T‑81/12, EU:T:2014:71, pkt 70), nie można dopuścić, by ich stosowanie odbywało się z naruszeniem zasad ogólnych prawa, takich jak właśnie zasada pewności prawa, w szczególności co się tyczy ich stosowania w czasie. Prawdą jest, że zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 49 powyżej nie można wykluczyć, że w konkretnym przypadku dyrektor wykonawczy będzie mógł odstąpić od wspomnianych norm postępowania, przedstawiając uzasadnienie uwzględniające zasadę równego traktowania. Podobnie, ponieważ te normy postępowania samoograniczają wyłącznie administrację, która je przyjęła, nie mogą one uniemożliwić w danym przypadku wnioskodawcy wykazania statusu „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” w oparciu o okoliczności inne niż te, które mogą wynikać z praktyki dyrektora wykonawczego przedstawionej w wytycznych EUIPO. To w świetle powyższych zasad należy zatem zbadać, czy w zaskarżonej decyzji dyrektor wykonawczy z naruszeniem zasady pewności prawa, po pierwsze, błędnie określił datę złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie odstępstwa, a po drugie, niewłaściwie zastosował do tego wniosku wytyczne EUIPO, które nie obowiązywały w tym dniu. – Zastosowanie w niniejszej sprawie W pierwszej kolejności, co się tyczy daty, w której skarżąca złożyła wniosek o przyznanie odstępstwa, z pkt 1 zaskarżonej decyzji wynika, że dyrektor wykonawczy uznał, iż skarżąca złożyła kompletny wniosek o przyznanie odstępstwa w dniu 9 marca 2020 r. W szczególności z pkt 4 zaskarżonej decyzji wynika, że zdaniem dyrektora wykonawczego w następstwie pisma EUIPO z dnia 30 stycznia 2020 r., które stanowiło odpowiedź na wniosek o przyznanie odstępstwa złożony pierwotnie w dniu 10 października 2019 r., skarżąca złożyła „nowy wniosek” w dniu 9 marca 2020 r. i że to zatem ten ostatni dzień był datą złożenia wniosku. Tymczasem należy stwierdzić, że wspomniane informacje dotyczące postępowania zawarte w zaskarżonej decyzji są częściowo nieprawidłowe. Z dokumentów przedstawionych przed Sądem wynika bowiem, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie odstępstwa w dniu 10 października 2019 r. i że w pismach z dnia 9 i 13 marca 2020 r. nie złożyła nowego wniosku o przyznanie odstępstwa, lecz jedynie odpowiedziała na pismo EUIPO z dnia 30 stycznia 2020 r. Jedynym wnioskiem o przyznanie odstępstwa złożonym przez skarżącą był zatem wniosek z dnia 10 października 2019 r., a dowody na poparcie tego wniosku zostały przedstawione zarówno w załączeniu do wspomnianego wniosku, jak i w załączeniu do pism z dnia 9 i 13 marca 2020 r. Wynika stąd, że jak słusznie podnosi skarżąca, dyrektor wykonawczy błędnie uznał, iż jej wniosek o przyznanie odstępstwa został złożony w dniu 9 marca 2020 r., ponieważ został on złożony w dniu 10 października 2019 r. W drugiej kolejności, co się tyczy wytycznych EUIPO mających zastosowanie do wniosku skarżącej, należy zauważyć, co następuje. Po pierwsze, należy zauważyć, że w chwili złożenia wspomnianego wniosku w dniu 10 października 2019 r. obowiązywały wytyczne EUIPO z 2017 r., przyjęte w dniu 22 września 2017 r., które weszły w życie z dniem 1 października 2017 r., będącym również dniem, od którego stosuje się rozporządzenie 2017/1001, zgodnie z jego art. 212 akapit drugi. Natomiast wytyczne EUIPO z 2020 r. zostały przyjęte przez dyrektora wykonawczego w dniu 12 grudnia 2019 r. i weszły w życie w dniu 1 lutego 2020 r. Te ostatnie obowiązywały zatem w chwili wydania zaskarżonej decyzji przez dyrektora wykonawczego w dniu 20 września 2020 r. Po drugie, należy zauważyć, że wskazówki zawarte w wytycznych EUIPO z 2017 r. i w wytycznych z 2020 r. dotyczących praktyki dyrektora wykonawczego w zakresie oceny wniosków o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 znacznie się różnią. Z jednej strony część A dział 5 pkt 2.3.4 wytycznych EUIPO z 2017 r., dotycząca odstępstwa od wymogu przynależności państwowej, ogranicza się do wskazania, że wspomniane odstępstwo może zostać przyznane w „szczególnych okolicznościach”. Z drugiej strony część A dział 5 pkt 2.3.4 wytycznych EUIPO z 2020 r., wskazawszy natomiast również, że wspomniane odstępstwo może zostać przyznane w „szczególnych okolicznościach” i że chodzi o „wyjątkowe okoliczności”, uściśla, odnosząc się konkretnie do odstępstwa od wymogu obywatelstwa: „Ten warunek prawny dotyczący posiadania »wysokich kwalifikacji zawodowych« – niekoniecznie wystarczający sam w sobie – wymagałby co najmniej wykazania przez wnioskującego (wraz z dowodami potwierdzającymi), że jego doświadczenie zawodowe: – jest szczególnie związane z kwestiami dotyczącymi znaków towarowych […], – zostało w sposób wyraźny zdobyte »działając jako pełnomocnik« w sprawach dotyczących znaków towarowych […], – można przypisać konkretnemu zestawowi znaków towarowych […], – zostało zdobyte na jego własną odpowiedzialność i z jego upoważnienia, – zostało nabyte w państwie członkowskim EOG, w którym wnioskujący jest obecnie uprawniony do reprezentowania innych osób […] w rozumieniu art. 120 ust. 2 lit. c) [rozporządzenia 2017/1001], – przekracza minimalny wymóg pięciu lat […], jeżeli prawo do reprezentowania danej osoby wynika z doświadczenia, a nie z kwalifikacji. Następujące okoliczności same w sobie nie stanowiłyby dowodu na to, że wnioskujący jest osobą posiadającą »wysokie kwalifikacje zawodowe« do celów zwolnienia z wymogu posiadania obywatelstwa EOG. Jednakże pod warunkiem spełnienia wyżej wymienionych wymogów, można je uwzględnić w ogólnej ocenie wszystkich istotnych czynników: – doświadczenie w dziedzinie prawa związanego z własnością intelektualną dotyczące zagadnień innych niż znaki towarowe i wzory […]; – formalne kwalifikacje […]; – doświadczenie zdobyte pod opieką, z pomocą innych, w zespole itp.; – publikacje, badania lub artykuły w uznanych czasopismach recenzowanych przez niezależnych ekspertów lub w publikacjach specjalistycznych, autorstwo książek, doświadczenie w zakresie edukacji związanej z własnością intelektualną”. Innymi słowy, wytyczne EUIPO z 2020 r. wymieniają sześć minimalnych kumulatywnych wymogów w zakresie doświadczenia zawodowego, których wykazanie jest weryfikowane przez dyrektora wykonawczego w ramach jego oceny, a także cztery okoliczności, które same w sobie nie zostały uznane przez dyrektora wykonawczego za wystarczające, lecz które, jeśli wspomniane wymogi są spełnione, mogą zostać uwzględnione. I tak wytyczne EUIPO z 2020 r. wprowadzają elementy oceny wniosków o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa, które nie były zawarte w wytycznych EUIPO z 2017 r., a zatem przedstawiają nową, bardziej restrykcyjną praktykę dyrektora wykonawczego w porównaniu z praktyką przedstawioną w wytycznych EUIPO z 2017 r. Co się tyczy argumentu EUIPO, zgodnie z którym wytyczne EUIPO z 2020 r. nie zmieniły praktyki dyrektora wykonawczego, która była identyczna pod rządami dawnych wytycznych EUIPO z 2017 r., wystarczy zauważyć, że taki argument nie został niczym poparty, podobnie jak nie został w żaden sposób poparty argument, zgodnie z którym wszystkie wnioski złożone na podstawie rozporządzenia 2017/1001 zostały ocenione w taki sam sposób. Należy zatem stwierdzić, że odmienne wskazówki zawarte w wytycznych EUIPO z 2017 r. i 2020 r. a dotyczące praktyki dyrektora wykonawczego w zakresie oceny wniosków o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa mogą mieć istotny wpływ nie tylko na dokonaną przez dyrektora wykonawczego ocenę wniosku o przyznanie odstępstwa, lecz również, na wcześniejszym etapie, na treść takiego wniosku, a nawet na decyzję o wystąpieniu ze wspomnianym wnioskiem. Bez uszczerbku bowiem dla możliwości wykazania przez wnioskodawcę, że posiada on status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty”, w oparciu o okoliczności inne niż te wymienione w rzeczonych wytycznych zgodnie z pkt 51 powyżej, wspomniane wskazówki umożliwiają wnioskodawcom przewidzieć, w stosownym przypadku, na podstawie jakich elementów wniosek o przyznanie odstępstwa będzie mógł zostać oceniony przez dyrektora wykonawczego. Tymczasem w tym kontekście wykazanie, że dana osoba ma status „wysoko wykwalifikowanego specjalisty” w świetle „wyjątkowych okoliczności” oznaczających spełnienie sześciu kumulatywnych wymogów minimalnych dotyczących doświadczenia zawodowego w rozumieniu wytycznych EUIPO z 2020 r., ma zakres oczywiście odmienny od wykazania tego statusu wyłącznie w świetle „szczególnych okoliczności” istotnych w rozumieniu wytycznych EUIPO z 2017 r. Po trzecie, w zaskarżonej decyzji, mimo że dyrektor wykonawczy formalnie nie wskazał zastosowanych wytycznych EUIPO, w pkt 14 wspomnianej decyzji wyraźnie powtórzył wymogi i okoliczności określone w wytycznych EUIPO z 2020 r. (przytoczone w pkt 60 powyżej) i wskazał w pkt 15 tej decyzji, że wniosek skarżącej i dowody należy rozpatrzyć w świetle tych uwag. I tak w pkt 20 zaskarżonej decyzji dyrektor wykonawczy zwrócił uwagę, że skarżącej nie można było przyznać odstępstwa w rozumieniu wyjaśnień zawartych we wspomnianym pkt 14. Ponadto w pkt 23 zaskarżonej decyzji dyrektor wykonawczy przypomniał, że w pkt 14 tej decyzji zdefiniowano wymogi i okoliczności konieczne do uzyskania odstępstwa i wskazał, że nowe wytyczne EUIPO z 2020 r. nie zmieniły praktyki stosowanej w okresie obowiązywania wytycznych EUIPO z 2017 r., a jedyną różnicą było to, że nowe wytyczne zawierały dodatkowe szczegóły, aby lepiej ukierunkować zarówno wnioskodawców, jak i EUIPO. Z zaskarżonej decyzji wynika zatem, że dyrektor wykonawczy rozpatrzył złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie odstępstwa w świetle wskazówek zawartych w wytycznych EUIPO z 2020 r. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 44 i 46 powyżej przy ocenie tego wniosku należy stosować normy postępowania obowiązujące w chwili zaistnienia rozpatrywanych okoliczności faktycznych, czyli w dniu złożenia wniosku o przyznanie odstępstwa, a nie normy obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie w dniu złożenia wspomnianego wniosku wytyczne EUIPO z 2020 r. nie obowiązywały, a nawet nie zostały jeszcze przyjęte, a zatem wytycznymi obowiązującymi w tym dniu były wytyczne z 2017 r. Ponadto w żaden sposób nie wykazano, że nowe wytyczne EUIPO z 2020 r. nie zmieniły praktyki dyrektora wykonawczego stosowanej w czasie obowiązywania wytycznych EUIPO z 2017 r. Wynika z tego, w świetle okoliczności zbadanych w pkt 57–66 powyżej, że dyrektor wykonawczy, z naruszeniem zasady pewności prawa, dokonał oceny wniosku skarżącej o przyznanie odstępstwa w świetle norm postępowania zawartych w wytycznych EUIPO z 2020 r., które nie obowiązywały w dniu złożenia wspomnianego wniosku, w związku z czym skarżąca nie mogła przewidzieć, że jej wniosek zostanie rozpatrzony w świetle tych norm – nowych i bardziej restrykcyjnych w porównaniu z tymi zawartymi w wytycznych EUIPO z 2017 r. W związku z tym, ponieważ dyrektor wykonawczy naruszył zasadę pewności prawa, oceniając złożony przez skarżącą na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia 2017/1001 wniosek o przyznanie odstępstwa w świetle norm postępowania, które nie obowiązywały w dniu złożenia tego wniosku, należy uwzględnić zarzut pierwszy skargi i na tej podstawie stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji. Niemniej Sąd uważa za właściwe zbadanie również zarzutu czwartego skargi. W przedmiocie zarzutu czwartego, dotyczącego naruszenia prawa do bycia wysłuchanym Skarżąca, opierając się na art. 94 i 97 rozporządzenia 2017/1001, podnosi, że w załączniku do wniosku o przyznanie odstępstwa z dnia 10 października 2019 r. przedstawiła dokumenty potwierdzające mające na celu wykazanie, że jest wysoko wykwalifikowaną specjalistką oraz że w odpowiedzi z dnia 30 stycznia 2020 r. EUIPO wskazało, iż odstępstwo nie zostanie jej przyznane z tego tylko powodu, że prowadzi ona działalność w innym państwie członkowskim (Niemcy) niż państwo, w którym posiada uprawnienia do reprezentacji (Irlandia). I tak, w odpowiedziach z dnia 9 i 13 marca 2020 r. ustosunkowała się ona jedynie do zastrzeżenia dotyczącego „miejsca” prowadzenia przez nią działalności. Skarżąca dodaje, że na pismo z dnia 30 stycznia 2020 r. odpowiedziała z własnej inicjatywy. W piśmie tym EUIPO powołało się na niedopuszczalność wniosku opartą na jednym tylko zastrzeżeniu dotyczącym miejsca prowadzenia działalności, natomiast nie podniosło żadnego innego zastrzeżenia ani pytania, w tym co do dowodu na to, że skarżąca jest wysoko wykwalifikowaną specjalistką. Skarżąca zauważa, że w odpowiedzi z dnia 9 i 13 marca 2020 r. ograniczyła się do przedstawienia swojego stanowiska co do tego, co wydawało się stanowić problem dopuszczalności jej wniosku, ale gdyby została poproszona o przedstawienie bardziej szczegółowych informacji na temat swoich kwalifikacji, dostarczyłaby je. EUIPO odpowiada, że skarżąca miała możliwość przedstawienia uwag i dowodów, które zostały wzięte pod uwagę. Ponadto, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana na podstawie jej wniosku i przedstawionych przez nią dowodów, skarżąca nie może twierdzić, że nie została wysłuchana przed wydaniem decyzji, które sama zainicjowała. EUIPO dodaje, że trudno jest zrozumieć, co uniemożliwiło skarżącej przedstawienie wszystkich dowodów, którymi dysponowała, aby wykazać, że jest wysoko wykwalifikowaną specjalistką. – Uwagi wstępne w przedmiocie mających zastosowanie zasad prawnych Na wstępie należy zauważyć, że przywołany przez skarżącą art. 97 rozporządzenia 2017/1001 jest pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia w odniesieniu do jej prawa do bycia wysłuchaną, ponieważ reguluje on uprawnienia instancji EUIPO w zakresie przeprowadzania postępowania dowodowego. Natomiast na podstawie art. 94 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia 2017/1001 decyzje EUIPO wydawane są wyłącznie w oparciu o przyczyny lub dowody, co do których strony zainteresowane strony miały możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Przepis ten stanowi szczególne zastosowanie ogólnej zasady ochrony prawa do obrony, ustanowionej ponadto w art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym adresaci decyzji organów publicznych, które oddziałują na ich interesy, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko [wyrok z dnia 21 kwietnia 2021 r., Hasbro/EUIPO – Kreativni Dogadaji (MONOPOLY), T‑663/19, EU:T:2021:211, pkt 119]. Przewidziane w art. 94 rozporządzenia 2017/1001 prawo do bycia wysłuchanym rozciąga się na wszystkie okoliczności stanu faktycznego lub prawnego, które stanowią podstawę decyzji, ale nie na ostateczne stanowisko, które organ administracji ma zamiar zająć (wyrok z dnia 21 kwietnia 2021 r., MONOPOLY, T‑663/19, EU:T:2021:211, pkt 120). Wspomniane prawo to gwarantuje każdemu możliwość użytecznego i skutecznego przedstawienia swojego stanowiska w trakcie postępowania administracyjnego przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji, która mogłaby negatywnie wpłynąć na jego interesy (wyrok z dnia 4 kwietnia 2019 r., OZ/EBI, C‑558/17 P, EU:C:2019:289, pkt 53). Poszanowanie tego prawa jest niezbędne niezależnie od charakteru postępowania administracyjnego prowadzącego do przyjęcia środka indywidualnego, nawet jeśli mające zastosowanie uregulowanie tego nie przewiduje. Jest tak w szczególności, w przypadku gdy organ administracji zamierza wydać decyzję w odpowiedzi na wniosek złożony przez osobę z jej własnej inicjatywy (wyrok z dnia 23 września 2020 r., UE/Komisja,T‑338/19, EU:T:2020:430, pkt 48, 50). Zgodnie z orzecznictwem naruszenie prawa do bycia wysłuchanym prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej po zakończeniu danego postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdy w braku tego naruszenia postępowanie mogłoby doprowadzić do odmiennego rezultatu. W tym względzie nie można zobowiązać strony skarżącej, która powołuje się na naruszenie przysługującego jej prawa do bycia wysłuchaną, do wykazania, że dany akt miałby inną treść, lecz powinna ona być zobowiązana jedynie do wykazania, że taka ewentualność nie jest całkowicie wykluczona (wyroki: z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/RQ, C‑831/18 P, EU:C:2020:481, pkt 105, 106; z dnia 12 lipca 2023 r., IFIC Holding/Komisja, T‑8/21, EU:T:2023:387, pkt 123, 124). Oceny tej kwestii należy ponadto dokonać na podstawie szczególnych okoliczności faktycznych i prawnych każdej sprawy (wyroki: z dnia 18 czerwca 2020 r., Komisja/RQ, C‑831/18 P, EU:C:2020:481, pkt 107; z dnia 12 lipca 2023 r., IFIC Holding/Komisja, T‑8/21, EU:T:2023:387, pkt 125). – Przypomnienie kontekstu We wniosku z dnia 10 października 2019 r. skarżąca wniosła o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa, oświadczając, że jest wysoko wykwalifikowaną specjalistką. Jak wynika z rubryk zaznaczonych w sekcji 2 lit. d), g) i h) formularza wniosku, skarżąca powołała się na swoje „doświadczenie zawodowe zdobyte pod nadzorem, z pomocą innych osób, jako członek zespołu itp.”, na swoje „formalne kwalifikacje” oraz na „publikacje, badania lub artykuły w czasopismach lub publikacjach specjalistycznych uznawanych w jej środowisku zawodowym, [jej] status autora książek, [jej] doświadczenie w dziedzinie nauczania o własności intelektualnej itp.”. W tym celu w załączniku do wniosku o przyznanie odstępstwa skarżąca przedstawiła trzy dowody: wyciąg z umowy o pracę, dyplom studiów i fragment wydanego w 2015 r. trzeciego wydania pozycji z dziedziny własności intelektualnej. W piśmie z dnia 30 stycznia 2020 r. EUIPO wskazało przede wszystkim, że skarżąca powinna udowodnić swoje doświadczenie zawodowe w państwie członkowskim, w którym posiada uprawnienia do reprezentacji, czyli w Irlandii; następnie, że z wyjątkiem zaświadczenia wydanego przez irlandzki urząd ds. własności intelektualnej wskazującego, iż widnieje ona w rejestrze pełnomocników w dziedzinie znaków towarowych, skarżąca nie przedstawiła dodatkowego dowodu na to, że była ona wysoko wykwalifikowaną specjalistką w Irlandii, ponieważ pozostałe dowody dotyczyły Niemiec i Niderlandów (nazwy wszystkich tych trzech państw zostały zapisane pogrubioną czcionką); wreszcie, że wniosek o przyznanie odstępstwa był w związku z tym niedopuszczalny, ponieważ nie zawierał wymaganych dowodów. Ponadto w piśmie tym wskazano, że skarżąca może w każdej chwili złożyć nowy wniosek, i do informacji załączono wyciąg z tekstu przyszłych wytycznych EUIPO z 2020 r. (w tym część przytoczoną w pkt 60 powyżej). W pismach z dnia 9 i 13 marca 2020 r. skarżąca podniosła, że wytyczne EUIPO z 2017 r. nie wymagają, aby doświadczenie zawodowe zostało nabyte w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji, że nowe wytyczne EUIPO z 2020 r. nie powinny były być stosowane do jej sytuacji, że nie zgadza się ona z zawartym w tych ostatnich wytycznych wymogiem zdobycia doświadczenia zawodowego w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji oraz że poza sprawami poruszającymi kwestie prawa Unii pracowała ona nad sprawami dotyczącymi znaków towarowych mającymi związek z Irlandią. W tym celu, w załączniku do pism z dnia 9 i 13 marca 2020 r., skarżąca przedstawiła trzy dowody: zrzut ekranu z irlandzkiego rejestru pełnomocników w dziedzinie znaków towarowych, a także zaświadczenie o wpisie do tego rejestru, pismo od byłego pracodawcy oraz pismo od niemieckiej instytucji akademickiej dotyczące jej działalności dydaktycznej. W zaskarżonej decyzji, po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dowodów (pkt 17–19), dyrektor wykonawczy wskazał przede wszystkim, że o ile dowody te jako całość pozwalają uznać, iż skarżąca jest wykwalifikowaną specjalistką, o tyle nie pozwalają one na stwierdzenie, że jest ona „wysoko” wykwalifikowana (pkt 20). Następnie dyrektor wykonawczy zauważył, że skarżąca nie dowiodła znacznego doświadczenia zawodowego w Irlandii i że w żadnym razie przedstawione dowody nie pozwalały też na wykazanie, iż jest ona wysoko wykwalifikowana w Niemczech lub w Niderlandach (pkt 21). Wreszcie dyrektor wykonawczy zwrócił uwagę, że o ile dowody wykazują, iż skarżąca jest uprawniona do występowania przed irlandzkim urzędem ds. własności intelektualnej w dziedzinie znaków towarowych, o tyle nie dowodzą one, że skarżąca wykroczyła poza ten minimalny wymóg, a zatem nie pozwalają uznać, że jest ona wysoko wykwalifikowaną specjalistką w Irlandii lub w jakimkolwiek innym państwie (pkt 22). – W przedmiocie istnienia nieprawidłowości proceduralnej W pierwszej kolejności, w zakresie, w jakim zaskarżoną decyzją oddalono wniosek o przyznanie odstępstwa od wymogu obywatelstwa złożony przez skarżącą w celu wpisania jej na listę zawodowych pełnomocników, należy stwierdzić, że decyzja ta jest aktem o charakterze indywidualnym naruszającym interesy skarżącej. W konsekwencji zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 76 i 77 powyżej, dyrektor wykonawczy był zobowiązany do wysłuchania skarżącej przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Argumenty EUIPO mające sugerować, że dyrektor wykonawczy nie miał takiego obowiązku ze względu na to, że zaskarżona decyzja była następstwem wniosku samej skarżącej, należy zatem oddalić (zob. podobnie wyrok z dnia 23 września 2020 r., UE/Komisja, T‑338/19, EU:T:2020:430, pkt 50). W drugiej kolejności należy stwierdzić, że w następstwie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie odstępstwa EUIPO wystosowało do skarżącej pismo z dnia 30 stycznia 2020 r., na które skarżąca odpowiedziała pismami z dnia 9 i 13 marca 2020 r. Nie oznacza to jednak koniecznie, że skarżącej umożliwiono przedstawienie jej stanowiska „w sposób użyteczny i skuteczny”, jak wymaga tego orzecznictwo przypomniane w pkt 76 powyżej. Po pierwsze bowiem, jak wynika z dokumentów przedstawionych przed Sądem, pismo EUIPO z dnia 30 stycznia 2020 r. nie dostarczało skarżącej żadnej wskazówki co do samego charakteru tego pisma ani co do przebiegu procedury rozpatrywania jej wniosku o przyznanie odstępstwa i nie wzywało również skarżącej do przedstawienia ewentualnych uwag w przedmiocie zastrzeżeń podniesionych przez EUIPO. Bezsporne jest zresztą, że skarżąca odpowiedziała na to pismo z własnej inicjatywy w pismach z dnia 9 i 13 marca 2020 r. Po drugie, jak wynika z pkt 82 powyżej i z dokumentów przedstawionych przed Sądem, w piśmie z dnia 30 stycznia 2020 r. stwierdzono, że wniosek skarżącej o przyznanie odstępstwa jest „niedopuszczalny” ze względu na brak dowodów przedstawionych na jego poparcie. W szczególności w piśmie tym uściślono, że skarżąca powinna była zdobyć doświadczenie zawodowe w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji, w tym przypadku w Irlandii, oraz że poza zaświadczeniem wydanym przez irlandzki urząd ds. własności intelektualnej nie przedstawiono żadnego innego dowodu w celu wykazania, że była ona wysoko wykwalifikowaną specjalistką „w Irlandii”, zważywszy, że pozostałe z przedstawionych dowodów dotyczyły Niemiec i Niderlandów. Dodatkowo nazwy tych trzech państw zostały zapisane we wspomnianym piśmie pogrubioną czcionką, co przyczyniło się do podkreślenia centralnego dla EUIPO znaczenia państwa, którego dotyczyły dowody skarżącej. W pismach z dnia 9 i 13 marca 2020 r. skarżąca odpowiedziała zatem na zastrzeżenie podniesione przez EUIPO, kwestionując znaczenie wymogu dotyczącego konieczności zdobycia doświadczenia w państwie członkowskim posiadania uprawnień do reprezentacji i przedstawiając dowody dotyczące jej działalności związanej z Irlandią. Tymczasem zaskarżona decyzja nie odnosi się już w żaden sposób do „niedopuszczalności” wniosku, lecz odmawia co do istoty przyznania skarżącej wnioskowanego odstępstwa, opierając się, w pkt 21, nie tylko na braku dowodów mających związek z Irlandią, lecz również, w pkt 20 i 22, na braku dowodów pozwalających uznać, że skarżąca jest „wysoko” wykwalifikowana, przy czym dyrektor wykonawczy przyznaje, że skarżąca jest wykwalifikowaną specjalistką. Jak wynika bowiem z pkt 20–22 zaskarżonej decyzji, zastrzeżenie związane z miejscem zdobycia doświadczenia zawodowego stanowiło w tamtym momencie jedynie część uzasadnienia dyrektora wykonawczego zawartego w zaskarżonej decyzji, które również opiera się, i to głównie, na ogólnie zbyt niskim poziomie przedstawionych dowodów, które zdaniem dyrektora wykonawczego nie dają podstaw do stwierdzenia, że skarżąca, choć jest wykwalifikowana, jest też „wysoko” wykwalifikowana. Należy zatem stwierdzić, że z uwagi na różnicę między zastrzeżeniami przedstawionymi w piśmie z dnia 30 stycznia 2020 r. a zastrzeżeniami wskazanymi przez dyrektora wykonawczego w zaskarżonej decyzji, dyrektor wykonawczy nie umożliwił skarżącej w toku postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania tej decyzji, użytecznego i skutecznego zajęcia stanowiska w przedmiocie ogólnie zbyt niskiego poziomu przedstawionych dowodów i w razie potrzeby wyjaśnienia, w jaki sposób dowody te wykazywały, że była ona nie tylko wykwalifikowana, lecz również wysoko wykwalifikowana. Przeciwnie, zamiast umożliwić skarżącej zajęcie stanowiska w sposób użyteczny i skuteczny w tym względzie, pismo z dnia 30 stycznia 2020 r. skłoniło skarżącą do skupienia się na jednym tylko aspekcie, jakim jest państwo zdobycia doświadczenia zawodowego, który to aspekt miał ograniczone znaczenie w zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika, że dyrektor wykonawczy nie wysłuchał należycie skarżącej w toku postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji naruszył jej prawo do bycia wysłuchaną. – W przedmiocie skutków nieprawidłowości proceduralnej Jeśli chodzi o konsekwencje, jakie należy wyciągnąć ze stwierdzenia dokonanego w pkt 93 powyżej, zgodnie z orzecznictwem przypomnianym w pkt 78 i 79 powyżej należy ustalić, czy biorąc pod uwagę szczególne okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy, skarżąca wykazała w sposób wystarczający, że w braku wspomnianej nieprawidłowości proceduralnej możliwość, iż zaskarżona decyzja mogła mieć inną treść, nie jest całkowicie wykluczona. W tym względzie należy zauważyć, że w pismach złożonych przed Sądem skarżąca wielokrotnie powoływała się na dowody, które mogłaby przedstawić przed dyrektorem wykonawczym, gdyby została wysłuchana w toku postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto ze względu na to, że nie miała możliwości przedstawienia takich dowodów dyrektorowi wykonawczemu, skarżąca przedstawiła takie dowody przed Sądem w załączeniu do skargi, repliki i uwag po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Na wstępie należy zbadać podważaną przez EUIPO dopuszczalność dowodów przedstawionych przez skarżącą przed Sądem. W istocie EUIPO twierdzi, że dowody przedstawione przez skarżącą w załącznikach A.11, A.15, A.18–A.22 i A.24–A.28 do skargi, w załącznikach C.1–C.5 do repliki oraz w załącznikach E.1–E.3 do uwag po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania są niedopuszczalne, ponieważ zostały przedstawione po raz pierwszy przed Sądem. Skarżąca odpowiada natomiast, że wspomniane dowody są dopuszczalne, gdyż nie miała ona możliwości bycia wysłuchaną i że dopiero przed Sądem mogła je przedstawić po raz pierwszy. Otóż w zakresie, w jakim wspomniane załączniki mają na celu wskazanie dowodów, które skarżąca mogłaby przedstawić przed dyrektorem wykonawczym, gdyby została wysłuchana, zastrzeżenie EUIPO należy oddalić. Załączniki te nie zmierzają bowiem do tego, aby Sąd, zastępując dyrektora wykonawczego, dokonał nowej oceny wniosku skarżącej na podstawie dowodów, które nie znajdowały się w jego posiadaniu, lecz mają jedynie na celu poparcie zarzutu skarżącej opartego na naruszeniu jej prawa do bycia wysłuchaną. A zatem z tego punktu widzenia dowody, których dopuszczalność jest kwestionowana przez EUIPO, wskazane w pkt 96 powyżej, należy uznać za dopuszczalne. Co więcej, to samo dotyczy załączników A.17 i A.29 do skargi, co do których EUIPO nie podnosi zastrzeżeń. Należy zatem zbadać, czy argumenty skarżącej oparte na wspomnianych dowodach pozwalają wykazać, że gdyby została wysłuchana, to nie jest całkowicie wykluczone, że postępowanie mogłoby mieć inny wynik. W tym względzie na wstępie należy zauważyć, że na pierwszy rzut oka niektóre z tych dowodów wydają się pozbawione znaczenia w ramach takiego badania, ponieważ sprawiają wrażenie, że dotyczą działalności skarżącej po wydaniu zaskarżonej decyzji (załączniki C.1–C.3 i C.5 do repliki oraz załączniki E.1–E.3 do uwag po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania), nie dotyczą bezpośrednio skarżącej (załączniki A.18, A.22 i A.24 do skargi i załącznik C.4 do repliki) lub nie odnoszą się do prawa znaków towarowych (załączniki A.25 i A.29 do repliki). Nie można natomiast całkowicie wykluczyć, że pozostałe dowody, do których skarżąca odwołuje się w załącznikach A.11, A.15, A.17, A.19–A.21 i A.26–A.28 do skargi, umożliwiłyby jej, gdyby została wysłuchana w toku postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, przedstawienie większej liczby dowodów na posiadanie kwalifikacji, o których mowa w pkt 80 powyżej, które według niej wynikały z pracy wykonywanej u jej byłego pracodawcy, ze studiów oraz z działalności badawczej, publikacyjnej i dydaktycznej. O ile bowiem niektóre z tych dowodów stanowią wprawdzie pisma sporządzone po wydaniu zaskarżonej decyzji (załączniki A.15, A.20 i A.21) i nieopatrzone datą curriculum vitae (załącznik A.11), o tyle na pierwszy rzut oka wydają się one dotyczyć działalności skarżącej poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji nie można wykluczyć, że gdyby została wysłuchana w toku postępowania, które doprowadziło do wydania tej decyzji, skarżąca mogłaby również przedstawić takie dowody dyrektorowi wykonawczemu, uzyskując je wcześniej. Należy zatem zauważyć, że argumenty i dowody przedstawione przed Sądem pozwalają uznać, iż gdyby skarżąca została wysłuchana w toku postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji, nie można całkowicie wykluczyć, że wynik tego postępowania mógłby być odmienny, w szczególności co się tyczy oceny poziomu jej kwalifikacji zawodowych, przy czym należy pamiętać, że dokonanie takiej oceny należy nie do Sądu, lecz wyłącznie do dyrektora wykonawczego. Należy zatem uwzględnić zarzut czwarty skargi i również na tej podstawie stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, bez konieczności badania zarzutów trzeciego i piątego skargi. W przedmiocie kosztów W myśl art. 219 regulaminu postępowania przed Sądem w orzeczeniach wydanych po uchyleniu jego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sąd orzeka o kosztach postępowania przed Sądem oraz postępowania odwoławczego przed Trybunałem. Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ EUIPO przegrało sprawę co do istoty, należy – zgodnie z żądaniem skarżącej – nakazać mu pokrycie własnych kosztów oraz kosztów poniesionych przez skarżącą w związku z postępowaniami przed Sądem i postępowaniem odwoławczym przed Trybunałem.   Z powyższych względów SĄD (druga izba w składzie powiększonym) orzeka, co następuje:   1) Stwierdza się nieważność decyzji dyrektora wykonawczego Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) nr ER 93419-2020 z dnia 30 września 2020 r. w przedmiocie wniosku o przyznanie odstępstwa, złożonego przez Nigar Kirimovą na podstawie art. 120 ust. 4 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej.   2) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.   3) EUIPO zostaje obciążone kosztami postępowań przed Sądem i przed Trybunałem.   Marcoulli Tomljenović Norkus Valasidis Spangsberg Grønfeldt Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 25 września 2024 r. Podpisy ( *1 ) Język postępowania: angielski.