T-73/17
WyrokTSUE2018-09-12CELEX: 62017TJ0073ECLI:EU:T:2018:532
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunek dopuszczenia do konkursu wewnętrznego Komisji Europejskiej, wymagający nieprzerwanego zatrudnienia przez 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu zgłaszania kandydatur, z wyłączeniem urlopu z przyczyn osobistych, jest zgodny z art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Komisja, wprowadzając sporny warunek, popełniła oczywisty błąd w ocenie, ponieważ wykluczał on z konkursu pracowników posiadających wymagany staż pracy, tylko z powodu skorzystania z urlopu z przyczyn osobistych, nawet jeśli był on krótkotrwały. Komisja nie przedstawiła żadnego szczególnego uzasadnienia, dlaczego tylko pracownicy pozostający w służbie nieprzerwanie przez 12 miesięcy byliby "natychmiast gotowi do wykonywania zadań", co jest celem konkursu. Takie wykluczenie nie jest uzasadnione ani zamierzonymi celami, ani art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, który wymaga rekrutacji urzędników spełniających najwyższe wymogi kwalifikacji, wydajności i uczciwości.Stan faktyczny
RS, były członek personelu tymczasowego Komisji Europejskiej, był zatrudniony od czerwca 2010 r. do czerwca 2016 r. W okresie od października do listopada 2015 r. skorzystał z dwumiesięcznego urlopu bezpłatnego z przyczyn osobistych. W lutym 2016 r. Komisja ogłosiła konkurs wewnętrzny COM/02/AST/16, który zawierał warunek dopuszczenia wymagający nieprzerwanego zatrudnienia przez 12 miesięcy poprzedzających termin zgłoszeń, z wyłączeniem urlopu z przyczyn osobistych. Kandydatura RS została odrzucona 11 kwietnia 2016 r. z powodu niespełnienia tego warunku. Jego zażalenie zostało oddalone 21 października 2016 r.Rozstrzygnięcie
1) Stwierdza się nieważność decyzji komisji konkursowej konkursu wewnętrznego COM/02/AST/16 (AST 2) dotyczącej odrzucenia kandydatury RS.
2) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
3) Komisja Europejska zostaje obciążona kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK SĄDU (dziewiąta izba)
z dnia 12 września 2018 r. (
*1
)
Służba publiczna – Personel tymczasowy – Zatrudnienie – Konkurs wewnętrzny – Stworzenie listy rezerwy kadrowej celem naboru asystentów – Warunek dopuszczenia dotyczący wymogu nieprzerwanego okresu zatrudnienia przez 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu zgłaszania kandydatur – Urlop z przyczyn osobistych – Niedopuszczenie do udziału w egzaminach konkursowych
W sprawie T‑73/17
RS, dawny członek personelu tymczasowego Komisji Europejskiej, reprezentowany przez adwokatów S. Orlandiego i T. Martina,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez G. Berscheida i L. Radu Bouyon, działających w charakterze pełnomocników,
strona pozwana,
mającej za przedmiot żądanie, na podstawie art. 270 TFUE, zmierzające, po pierwsze, do stwierdzenia nieważności decyzji komisji konkursowej konkursu wewnętrznego COM/02/AST/16 (AST 2) dotyczącej odrzucenia kandydatury skarżącego, i po drugie, do zadośćuczynienia krzywdzie, jakiej miał doznać skarżący,
SĄD (dziewiąta izba),
w składzie: S. Gervasoni, prezes, K. Kowalik-Bańczyk i C. Mac Eochaidh (sprawozdawca), sędziowie,
sekretarz: M. Marescaux, administrator,
uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 18 stycznia 2018 r.,
wydaje następujący
Wyrok
Okoliczności powstania sporu
W okresie od 16 czerwca 2010 r. do 15 czerwca 2013 r. skarżący, RS, był zatrudniony w Komisji Europejskiej w charakterze członka personelu kontraktowego w grupie funkcyjnej III. Od dnia 16 czerwca 2013 r. do dnia 15 czerwca 2016 r. pełnił swoje obowiązki w charakterze członka personelu tymczasowego, zgodnie z umową zawartą na mocy art. 2 lit. b) Warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (zwanych dalej „WZIP”).
W okresie od 1 października 2015 r. do 30 listopada 2015 r. organ upoważniony do zawierania umów o pracę zezwolił skarżącemu na skorzystanie z urlopu bezpłatnego na podstawie art. 17 WZIP.
W dniu 9 lutego 2016 r. Komisja opublikowała ogłoszenie o konkursie wewnętrznym przeprowadzanym w oparciu o egzaminy w celu sporządzenia listy rezerwy kadrowej na potrzeby naboru na stanowiska pracowników sekretariatu/pracowników biurowych w grupie zaszeregowania 2 (AST/SC 2), asystentów w grupie zaszeregowania 2 (AST 2) oraz administratorów w grupie zaszeregowania 6 (AD 6) (zwane dalej „ogłoszeniem o konkursie”). Te trzy konkursy zostały oznaczone, odpowiednio, w następujący sposób: COM/01/AST‑SC/16 (AST/SC 2) – Pracownicy sekretariatu/pracownicy biurowi, COM/02/AST/16 (AST 2) – Asystenci i COM/03/AD/16 (AD 6) – Administratorzy.
W tytule III, zatytułowanym „Kryteria dopuszczalności”, art. 2.1 ogłoszenia o konkursie przewidywał między innymi w odniesieniu do statusu administracyjnego kandydatów, co następuje:
„Kandydat powinien:
a)
posiadać staż pracy wynoszący co najmniej 42, niekoniecznie następujące po sobie, miesiące, w charakterze urzędnika, członka personelu tymczasowego lub członka personelu kontraktowego Komisji; okresy zatrudnienia przepracowane w agencjach lub innych instytucjach nie podlegają uwzględnieniu; okresy zatrudnienia przepracowane w Komisji w charakterze pracownika ad interim, członka personelu pomocniczego, pracownika miejscowego lub oddelegowanego eksperta krajowego (END) również nie podlegają uwzględnieniu;
b)
być zatrudniony przez co najmniej 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu zgłoszeń elektronicznych w charakterze urzędnika, członka personelu tymczasowego lub członka personelu kontraktowego Komisji; w ciągu tych 12 miesięcy powinien posiadać status kadrowy »czynnego zatrudnienia«, »urlopu na czas odbywania służby wojskowej«, »urlopu rodzicielskiego lub ze względów rodzinnych«, »oddelegowania w interesie służby« lub »oddelegowania na wniosek« (w ciągu pierwszych sześciu miesięcy oddelegowania na wniosek) w rozumieniu art. 37 i nast. [regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej]”.
W nieokreślonej dacie skarżący zgłosił swoją kandydaturę do konkursu wewnętrznego COM/02/AST/16 (AST 2).
W dniu 11 kwietnia 2016 r. komisja konkursowa konkursu wewnętrznego COM/02/AST/16 (AST 2) poinformowała skarżącego o swojej decyzji o odrzuceniu jego kandydatury (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”) z powodu niespełniania przez niego określonego w ogłoszeniu o konkursie warunku „[posiadania] przez co najmniej 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu zgłoszeń elektronicznych […] status[u] kadrowego »czynnego zatrudnienia«, »urlopu na czas odbywania służby wojskowej«, »urlopu rodzicielskiego lub ze względów rodzinnych«, »oddelegowania w interesie służby« lub»oddelegowania na wniosek« (w ciągu pierwszych sześciu miesięcy oddelegowania na wniosek) w rozumieniu art. 37 i nast. [regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej]” (zwanego dalej „spornym warunkiem”).
W dniu 11 lipca 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 21 października 2016 r., doręczoną skarżącemu w dniu 24 października 2016 r., organ powołujący oddalił zażalenie skarżącego i przekazał swoją decyzję jego pełnomocnikom.
Przebieg postępowania i żądania stron
Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 3 lutego 2017 r. skarżący wniósł niniejszą skargę.
Pismem z dnia 3 lutego 2017 r. skarżący wniósł, po pierwsze, o utajnienie tożsamości zgodnie z art. 66 regulaminu postępowania przed Sądem, a po drugie, o połączenie jego sprawy, na podstawie art. 68 regulaminu postępowania, ze sprawą T‑55/17, Healy/Komisja, z uwagi na ich ścisły związek.
Pismem z dnia 15 lutego 2017 r. skarżący i Komisja zostali wezwani do przedstawienia uwag w przedmiocie ewentualnego połączenia niniejszej sprawy ze sprawami T‑55/17, Healy/Komisja, i T‑79/17, Schoonjans/Komisja.
Pismem z dnia 23 lutego 2017 r. skarżący wyraził swoje poparcie dla połączenia niniejszej sprawy ze sprawami T‑55/17, Healy/Komisja, i T‑79/17, Schoonjans/Komisja, i nie wniósł o poufne traktowanie danych zawartych w pismach procesowych i w aktach postępowania.
W dniu 4 kwietnia 2017 r. Komisja złożyła odpowiedź na skargę.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2017 r. Sąd uwzględnił złożony przez skarżącego wniosek o utajnienie tożsamości.
W piśmie z dnia 18 maja 2017 r. skarżący wskazał, że odstępuje od złożenia repliki.
W piśmie z dnia 30 maja 2017 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Decyzją z dnia 14 listopada 2017 r. prezes dziewiątej izby Sądu zdecydował, że niniejsza sprawa nie zostanie połączona ze sprawami T‑55/17, Healy/Komisja i T‑79/17, Schoonjans/Komisja.
Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. wysłuchane zostały wystąpienia stron i ich odpowiedzi na pytania Sądu.
Skarżący wnosi do Sądu o:
–
stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;
–
zasądzenie od Komisji na jego rzecz zapłaty 5000 EUR tytułem zadośćuczynienia za doznaną w jego odczuciu krzywdę;
–
obciążenie Komisji kosztami postępowania.
Komisja wnosi do Sądu o:
–
oddalenie skargi;
–
obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
Co do prawa
W przedmiocie żądań stwierdzenia nieważności
Argumenty stron
Na poparcie skargi skarżący podnosi jeden zarzut, będący zasadniczo zarzutem niezgodności z prawem ogłoszenia o konkursie, oparty na tym, że sporny warunek będący podstawą zaskarżonej decyzji naruszał z jednej strony art. 24a i art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej (zwanego dalej „regulaminem pracowniczym”), a z drugiej strony – zasadę równego traktowania.
Zdaniem skarżącego z art. 29 regulaminu pracowniczego wynika, że organizowane przez instytucję konkursy wewnętrzne są otwarte dla wszystkich osób zatrudnionych w tej instytucji, w tym dla członków personelu, a każde odstępstwo od tej zasady musi znajdować należyte uzasadnienie w świetle interesu służby.
W przypadku skarżącego nie podlega dyskusji, że w momencie zgłoszenia i rozpatrywania jego kandydatury w ramach konkursu wewnętrznego COM/02/AST/16 (AST 2) pozostawał on w służbie Komisji. Uważa on także, że byłby to pierwszy raz, gdy Komisja interpretowałaby ustanowiony dla kandydatów warunek „pozostawania w służbie instytucji” w ten sposób, że wymaga on pozostawania czynnym zawodowo (lub przebywania na jednym z rodzajów urlopu wskazanych w ogłoszeniu o konkursie) przez okres 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu do dokonywania zgłoszeń do konkursu.
Wbrew temu, co stwierdził organ powołujący w decyzji z dnia 21 października 2016 r., sporny warunek nie pozwala zdaniem skarżącego na osiągnięcie założonego podwójnego celu, czyli po pierwsze, dysponowania wysoce wykwalifikowanym i natychmiast gotowym do wykonywania zadań personelem, a po drugie, uregulowania w interesie służby sytuacji członków personelu kontraktowego i tymczasowego, którzy pracują dla Komisji nieprzerwanie od dłuższego czasu.
W pierwszej kolejności skarżący uważa, że nie ma podstaw, by zakładać, że byłby on „mniej natychmiast gotowy do podjęcia pracy” niż inny pracownik, który skorzystał z dłuższego urlopu (na przykład urlopu wychowawczego lub urlopu na czas odbywania służby wojskowej), ale posiadał krótszy staż pracy w instytucji.
Sporny warunek narusza także zasadę równego traktowania, ponieważ bez uzasadnionego powodu kandydaci byli traktowani inaczej w zależności od rodzaju urlopu, na którym przebywali w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu do dokonywania zgłoszeń w konkursie wewnętrznym COM/02/AST/16 (AST 2). Zdaniem skarżącego organ powołujący myli się, gdy twierdzi, że zasada ta była przestrzegana, ponieważ wszyscy kandydaci, którzy przebywali na urlopie z przyczyn osobistych lub na urlopie bezpłatnym, zostali potraktowani w ten sam sposób. Jednocześnie tej różnicy w traktowaniu nie można wyjaśnić tym, że w przeciwieństwie do pracowników, którzy skorzystali z urlopu z przyczyn osobistych, pracownicy, którzy przebywali na urlopie wychowawczym lub ze względów rodzinnych, pozostawali objęci wspólnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego Unii Europejskiej i dalej nabywali prawa emerytalne.
Wreszcie skarżący nie zgadza się z twierdzeniem, że skorzystanie przez niego z urlopu stanowiło jego osobisty wybór, w żaden sposób niepowiązany z interesem służby. Po pierwsze, zgodnie z art. 17 WZIP taki urlop jest przyznawany wyłącznie wówczas, gdy jest on zgodny z interesem służby. Po drugie, ów urlop został mu przyznany w celu ułatwienia dalszego kształcenia zawodowego, które powinno zostać wzięte pod uwagę zgodnie z art. 24a regulaminu pracowniczego.
W drugiej kolejności skarżący uważa, że cel polegający na uregulowaniu sytuacji pracowników zatrudnionych w Komisji nie znajduje żadnego oparcia w ogłoszeniu o konkursie. Co więcej, owo ogłoszenie przewidywało w szczególności, że kandydaci powinni posiadać co najmniej 42, niekoniecznie następujące po sobie, miesiące stażu pracy.
Z powyższych względów sporny warunek narusza art. 24a i 27 regulaminu pracowniczego, ponieważ nie ma on związku z osiągnięciami członków personelu będących kandydatami w konkursie wewnętrznym COM/02/AST/16 (AST 2).
W każdym wypadku, zważywszy na krótki okres odbytego przez niego urlopu, skarżący podnosi, że sporny warunek wywołał nieproporcjonalne skutki w świetle zamierzonego celu ogłoszenia o konkursie.
Komisja nie zgadza się z argumentacją skarżącego.
Ocena Sądu
Zgodnie z art. 24a regulaminu pracowniczego:
„Unia ułatwia dalsze kształcenie zawodowe, w zakresie, w jakim jest to zgodne z niezakłóconym funkcjonowaniem służby oraz z ich własnymi interesami.
Dalsze kształcenie zawodowe jest brane pod uwagę przy awansowaniu w ramach kariery zawodowej”.
Artykuł 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego stanowi:
„Przy naborze dąży się do pozyskania do służby urzędników spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości, rekrutowanych spośród obywateli państw członkowskich Unii z uwzględnieniem jak najszerszego zasięgu geograficznego. Żadne stanowiska nie mogą być rezerwowane dla obywateli któregokolwiek państwa członkowskiego”.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć ustanowione przez orzecznictwo zasady dotyczące warunków oraz sposobu przeprowadzania konkursów.
Po pierwsze, zasadniczą rolą ogłoszenia o konkursie jest dostarczenie zainteresowanym osobom możliwie najdokładniejszych informacji o charakterze warunków wymaganych do objęcia wskazanego w nim stanowiska, tak aby umożliwić im dokonanie oceny, czy powinny zgłosić swą kandydaturę (zob. wyrok z dnia 31 stycznia 2006 r., Giulietti/Komisja, T‑293/03, EU:T:2006:37, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo).
Po drugie, instytucja dysponuje szerokim zakresem uznania w ustalaniu wymaganych do obsadzenia stanowiska kryteriów umiejętności oraz w określeniu – w zależności od tych kryteriów oraz od interesu służby – warunków oraz sposobu przeprowadzenia konkursu (zob. podobnie wyroki: z dnia 9 października 2008 r., Chetcuti/Komisja, C‑16/07 P, EU:C:2008:549, pkt 76, 77 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 31 stycznia 2006 r., Giulietti/Komisja, T‑293/03, EU:T:2006:37, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 13 grudnia 2006 r., Heus/Komisja, T‑173/05, EU:T:2006:392, pkt 36 i przytoczone tam orzecznictwo).
Niemniej korzystanie z przysługującego instytucjom uznania w zakresie organizowania konkursów, a w szczególności w zakresie ustalania warunków dopuszczenia, musi pozostawać w zgodzie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami art. 27 akapit pierwszy i art. 29 ust. 1 regulaminu pracowniczego. Artykuł 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego określa w sposób bezwzględnie wiążący cel wszystkich postępowań w zakresie naboru, a art. 29 ust. 1 regulaminu pracowniczego określa ramy dla procedur, których to ram należy przestrzegać przy obsadzeniu wakujących stanowisk. W konsekwencji wykonywanie tego uprawnienia powinno zawsze zależeć od wymogów, z jakimi wiąże się podlegające obsadzeniu stanowisko, a w ujęciu bardziej ogólnym – od interesu służby (zob. wyrok z dnia 13 grudnia 2006 r., Heus/Komisja, T‑173/05, EU:T:2006:392, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo; zob. także podobnie wyrok z dnia 17 listopada 2009 r., Di Prospero/Komisja, F‑99/08, EU:F:2009:153, pkt 28, 29 i przytoczone tam orzecznictwo).
Jeżeli chodzi konkretnie o warunki ograniczające możliwość zgłoszenia kandydatów do konkursu, to chociaż mogą one oczywiście ograniczać możliwości rekrutowania przez instytucję najlepszych kandydatów w rozumieniu art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, to z powyższego nie wynika jednak, że każdy warunek wiążący się z takim ograniczeniem jest sprzeczny ze wspomnianym artykułem. Uprawnienia dyskrecjonalne administracji w zakresie organizowania konkursów, a bardziej ogólnie interes służby dają bowiem instytucji prawo określenia warunków, jakie uzna za stosowne i które, ograniczając dostęp kandydatów do konkursu, a zatem siłą rzeczy liczbę zgłoszonych kandydatów, nie wiążą się jednak z ryzykiem nieosiągnięcia celu zapewnienia zgłoszenia kandydatów spełniających najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości w rozumieniu art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego (zob. podobnie wyrok z dnia 17 listopada 2009 r., Di Prospero/Komisja, F‑99/08, EU:F:2009:153, pkt 30).
W tym względzie, jak twierdzi też Komisja, w orzecznictwie stwierdzono już, że nie istnieje żaden obowiązek dopuszczenia do konkursu wewnętrznego danej instytucji wszystkich osób pozostających w jej służbie. Taki obowiązek naruszałby bowiem przyznany tej instytucji szeroki zakres uznania (zob. podobnie wyroki: z dnia 9 października 2008 r., Chetcuti/Komisja, C‑16/07 P, EU:C:2008:549, pkt 70–76; z dnia 24 września 2009 r., Brown/Komisja, F‑37/05, EU:F:2009:121, pkt 68). Pracownikom i urzędnikom danej instytucji nie przysługuje jakiekolwiek absolutne prawo do udziału w konkursie wewnętrznym organizowanym dla tej instytucji (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 marca 1997 r., de Kerros i Kohn-Berge/Komisja, T‑40/96 i T‑55/96, EU:T:1997:28, pkt 39; z dnia 8 listopada 2006 r., Chetcuti/Komisja, T‑357/04, EU:T:2006:339, pkt 42).
Za sprzeczne z art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego są zatem uważane jedynie te warunki ograniczające dostęp kandydatów do konkursów, które wiążą się z ryzykiem nieosiągnięcia celu zapewnienia zgłoszenia kandydatów spełniających najwyższe wymogi (zob. podobnie wyroki: z dnia 6 marca 1997 r., de Kerros i Kohn-Berge/Komisja, T‑40/96 i T‑55/96, EU:T:1997:28, pkt 40; z dnia 17 listopada 2009 r., Di Prospero/Komisja, F‑99/08, EU:F:2009:153, pkt 32).
Po trzecie, należy przypomnieć, że zważywszy na przyznany instytucjom szeroki zakres uznania w tej dziedzinie, sprawowana przez Sąd kontrola poszanowania interesu służby winna ograniczać się do zbadania, czy instytucja utrzymała się w rozsądnych, niepodlegających krytyce granicach i czy nie skorzystała ze swego uznania w sposób ewidentnie błędny (zob. podobnie wyrok z dnia 19 czerwca 2015 r., Z/Trybunał Sprawiedliwości, T‑88/13 P, EU:T:2015:393, pkt 106).
W drugiej kolejności należy także przypomnieć, w jakich okolicznościach instytucje mogą wymagać od kandydatów w konkursie wewnętrznym, by wykazali oni długość stażu pracy.
W tym względzie zostało już orzeczone, że wymóg określonej liczby lat stażu pracy w danej instytucji stanowi odpowiedni środek, aby upewnić się, że urzędnicy będą spełniać najwyższe wymogi, o których mowa w art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, a zatem aby zadbać o interes służby. Wykazanie się określonym stażem pracy, a tym samym również znaczącym doświadczeniem w instytucjach Unii Europejskiej, stanowi „pewną oznakę” posiadania wyżej wskazanych kwalifikacji (zob. podobnie wyrok z dnia 13 grudnia 2006 r., Heus/Komisja, T‑173/05, EU:T:2006:392, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo).
Taki warunek w zakresie stażu pracy umożliwia zapewnienie, że osoby dopuszczone do konkursu wewnętrznego podlegały przez określony czas systemowi mającemu zastosowanie do personelu administracyjnego instytucji, w szczególności przepisom dotyczącym oceny i przepisom dyscyplinarnym, oraz że wykazały się one pozytywnie na tym gruncie. Procedura naboru zapewnia zatem instytucji, że w konkursie będą brali udział urzędnicy spełniający najwyższe wymogi w zakresie kwalifikacji, wydajności i uczciwości, tak jak zostały one ocenione przez same instytucje (zob. podobnie wyrok z dnia 13 grudnia 2006 r., Heus/Komisja, T‑173/05, EU:T:2006:392, pkt 41).
Tak więc w orzecznictwie dopuszczono już warunek wykazania się stażem pracy w danej instytucji wynoszącym 3 lata (wyroki: z dnia 6 marca 1997 r., de Kerros i Kohn‑Berge/Komisja, T‑40/96 i T‑55/96, EU:T:1997:28, pkt 47; z dnia 17 listopada 2009 r., Di Prospero/Komisja, F‑99/08, EU:F:2009:153, pkt 31), 5 lat (wyrok z dnia 13 grudnia 2006 r., Heus/Komisja, T‑173/05, EU:T:2006:392, pkt 38, 40, 42) i 10 lat (wyrok z dnia 21 listopada 2000 r., Carrasco Benítez/Komisja, T‑214/99, EU:T:2000:272, pkt 56, 61), ponieważ w tych sprawach dana instytucja skorzystała z szerokiego zakresu uznania, przy jednoczesnym poszanowaniu interesu służby.
Natomiast dodatkowy warunek polegający na wymaganiu, poza określonym stażem pracy w danej instytucji, by kandydujący urzędnicy lub pracownicy pozostawali w służbie instytucji nieprzerwanie przez okres określony w tym warunku dotyczącym stażu pracy, może skutkować wyłączeniem z konkursu wewnętrznego urzędników lub pracowników wykazujących się stażem pracy w tej instytucji równym lub dłuższym stażowi pracy wymaganemu w ramach tego warunku. Wynika stąd, że w braku przedstawienia przez instytucję właściwego uzasadnienia, taki wymóg należy uznać za niezgodny z prawem (zob. podobnie wyrok z dnia 6 marca 1997 r., de Kerros i Kohn-Berge/Komisja, T‑40/96 i T‑55/96, EU:T:1997:28, pkt 48–54).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w tytule III, zatytułowanym „Kryteria dopuszczalności”, art. 2.1 lit. a) i b) ogłoszenia o konkursie w odniesieniu do statusu administracyjnego wymagał od kandydatów nie tylko, by posiadali oni co najmniej 42, niekoniecznie następujące po sobie, miesiące stażu pracy w instytucji, ale także by ostatnie 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu dokonywania zgłoszeń elektronicznych przepracowali oni w Komisji, przy czym w okresie tych 12 miesięcy posiadali status kadrowy czynnego zatrudnienia, urlopu na czas odbywania służby wojskowej, urlopu rodzicielskiego lub urlopu ze względów rodzinnych, oddelegowania w interesie służby lub oddelegowania na wniosek na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy.
Okazuje się zatem, że w ogłoszeniu o konkursie ustanowiono wymóg, by w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu dokonywania zgłoszeń elektronicznych kandydaci byli zatrudnieni w Komisji w sposób nieprzerwany i posiadali status kadrowy wskazany w pkt 47 powyżej, który nie obejmuje w szczególności urlopu z przyczyn osobistych.
Należy stwierdzić, że sporny warunek może skutkować wyłączeniem z konkursów wewnętrznych, których dotyczyło to ogłoszenie o konkursie, niektórych urzędników lub pracowników wykazujących się wymaganym w tym ogłoszeniu co najmniej 42‑miesięcznym stażem pracy w instytucji tylko z tego względu, że nie pozostawali oni w służbie Komisji w sposób nieprzerwany w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu do dokonywania zgłoszeń elektronicznych, na przykład z tego powodu, że skorzystali oni choćby z krótkotrwałego urlopu z przyczyn osobistych. W takiej sytuacji znajduje się zresztą skarżący, który wykazuje się 69‑miesięcznym stażem pracy w instytucji, jednak skorzystał z dwumiesięcznego urlopu z przyczyn osobistych w okresie 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu dokonywania zgłoszeń elektronicznych.
Tymczasem w uzasadnieniu spornego warunku Komisja ograniczyła się do wskazania, że ma on na celu zapewnienie naboru urzędników nie tylko wyróżniających się i wysoce wykwalifikowanych, ale także natychmiast gotowych do wykonywania zadań dzięki zdobytemu doświadczeniu. W tym względzie prawdą jest, że powyższy cel został wyraźnie wskazany w tytule „Ramy ogólne” ogłoszenia o konkursie. Niemniej jednak Komisja nie wskazała żadnej szczególnej okoliczności związanej z charakterystyką podlegających obsadzeniu stanowisk, która ukazywałaby, że wyłącznie pracownicy pozostający w służbie Komisji w sposób nieprzerwany przez okres 12 miesięcy poprzedzających termin dokonywania zgłoszeń elektronicznych byli natychmiast gotowi do wykonywania zadań, i uzasadniałaby w konsekwencji wykluczenie ze spornego konkursu wewnętrznego pracowników, którzy nie pozostawali w służbie Komisji w sposób nieprzerwany w tym okresie, w szczególności z tego powodu, że skorzystali z urlopu z przyczyn osobistych, mimo że wykazują się wymaganym co najmniej 42‑miesięcznym stażem pracy w instytucji.
W tych okolicznościach należy uznać, że wprowadzając do ogłoszenia o konkursie warunek, uzupełniający względem warunku dotyczącego stażu pracy w instytucji, zgodnie z którym kandydaci musieli pozostawać w służbie Komisji w sposób nieprzerwany przez okres 12 miesięcy poprzedzających upływ terminu dokonywania zgłoszeń elektronicznych, Komisja skorzystała z przysługującego jej uznania w sposób ewidentnie błędny.
W żadnym wypadku nie można wywodzić, że pracownik ma wyższe kwalifikacje lub jest bardziej gotów natychmiast przystąpić do wykonywania zadań niż inny pracownik tylko z tego, że pracownicy ci skorzystali z różnego rodzaju urlopu. Powyższy wniosek nasuwa się tym bardziej, że sporny warunek prowadzi paradoksalnie do wykluczenia niektórych pracowników, na przykład skarżącego, nawet jeśli ze względu na krótkotrwałość ich urlopu w okresie tych ostatnich 12 miesięcy pozostawali oni czynni w służbie Komisji przez czas dłuższy niż inni pracownicy, którzy jednak zostali dopuszczeni do zgłoszenia kandydatur w przedmiotowym konkursie wewnętrznym. Stwierdzenie to przeczy, co więcej, twierdzeniu Komisji, która w odpowiedzi na pytanie Sądu zadane na piśmie wskazała, że rzeczony warunek dawał szansę na mianowanie pracownikom, którzy wykazali, że na nie zasługują, poprzez swoją pracę i faktyczne wyniki, a którzy mogli zostać ocenieni niedawno, czyli w sposób możliwie najbardziej wiarygodny.
Wykluczenie pracowników, którzy skorzystali z urlopu z przyczyn osobistych, nie jest zatem uzasadnione ani w świetle zamierzonych celów, ani w świetle art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego.
Wniosku tego nie podważa podnoszone przez Komisję na rozprawie ryzyko, że do naruszenia zasady niedyskryminacji doszłoby wówczas, gdyby odmienne kryteria dopuszczalności określono w zależności od tego, czy dani pracownicy są członkami personelu kontraktowego, czy tymczasowego.
W tym względzie, wbrew temu, co utrzymywała Komisja w odpowiedzi na pytanie Sądu zadane na piśmie, nie ma znaczenia, że chodzi tu o pierwsze konkursy wewnętrzne otwarte dla członków personelu kontraktowego po zmianie regulaminu pracowniczego w 2013 r., a co za tym idzie – że nie istniała odmienna wcześniejsza praktyka. Wskazany element jest tym mniej istotny, że w niniejszej sprawie skarżący nie był członkiem personelu kontraktowego, tylko członkiem personelu tymczasowego. Ponadto i w każdym wypadku Komisja może zrównać kryteria dopuszczalności obowiązujące dla członków personelu kontraktowego z kryteriami obowiązującymi dla członków personelu tymczasowego, zgodnie z zasadami ustanowionymi w orzecznictwie.
Zważywszy na ogół powyższych elementów i bez potrzeby wypowiadania się w przedmiocie ewentualnego naruszenia art. 24a regulaminu pracowniczego lub zasady równego traktowania należy uwzględnić zarzut niezgodności z prawem w zakresie, w jakim sporny warunek narusza art. 27 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, a w konsekwencji stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.
W przedmiocie roszczeń odszkodowawczych
Ponieważ stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie może zdaniem skarżącego wystarczyć do naprawienia doznanej przez niego krzywdy, wnosi on do Sądu o zasądzenie od Komisji na jego rzecz zapłaty kwoty 5000 EUR. Komisja odpowiada, że wobec braku niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji powyższe żądanie, podniesione po raz pierwszy przed Sądem, podlega oddaleniu. W każdym wypadku, nawet gdyby decyzja ta była niezgodna z prawem, stwierdzenie jej nieważności będzie wystarczające do naprawienia wyrządzonej jakoby krzywdy.
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stwierdzenie nieważności aktu obciążonego wadą niezgodności z prawem może samo w sobie stanowić stosowne i co do zasady wystarczające naprawienie każdej krzywdy, jaką taki akt mógł spowodować (wyrok z dnia 9 listopada 2004 r., Montalto/Rada, T‑116/03, EU:T:2004:325, pkt 127; zob. również podobnie wyrok z dnia 9 lipca 1987 r., Hochbaum i Rawes/Komisja, 44/85, 77/85, 294/85 i 295/85, EU:C:1987:348, pkt 22).
Stwierdzenie nieważności aktu obciążonego wadą niezgodności z prawem nie może jednak stanowić samo w sobie stosownego naprawienia krzywdy, jeżeli po pierwsze, zaskarżony akt zawiera wyraźnie negatywną ocenę potencjału strony skarżącej, która może zostać zraniona (zob. podobnie wyroki z dnia 7 lutego 1990 r., Culin/Komisja, C‑343/87, EU:C:1990:49, pkt 27–29; z dnia 23 marca 2000 r., Rudolph/Komisja, T‑197/98, EU:T:2000:86, pkt 98; z dnia 13 grudnia 2005 r., Cwik/Komisja, T‑155/03, T‑157/03 i T‑331/03, EU:T:2005:447, pkt 205, 206), a po drugie, strona skarżąca wykaże, że doznała krzywdy dającej się oddzielić od niezgodności z prawem, której nie można w całości naprawić w drodze stwierdzenia nieważności aktu (wyroki: z dnia 6 czerwca 2006 r., Girardot/Komisja, T‑10/02, EU:T:2006:148, pkt 131; z dnia 19 listopada 2009 r., Michail/Komisja, T‑49/08 P, EU:T:2009:456, pkt 88).
W niniejszej sprawie skarżący twierdzi, że doznana przez niego krzywda wynika z niezdolności zapewnienia mu przez Komisję warunków identycznych z warunkami, w jakich powinien był zostać przeprowadzony sporny konkurs, aby mogły zostać zagwarantowane równość traktowania wszystkich kandydatów i obiektywizm oceny.
Należy stwierdzić, że po pierwsze, skarżący nie zarzuca Komisji dokonania negatywnej oceny jego potencjału, która mogłaby go zranić, a po drugie, nie wykazuje on, że doznał krzywdy dającej się oddzielić od niezgodności z prawem stanowiącej podstawę stwierdzenia nieważności.
W tych okolicznościach i na podstawie orzecznictwa przypomnianego w pkt 58 i 59 powyżej Sąd uważa, że wszelka krzywda, jakiej skarżący mógł doznać z powodu niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, zostaje w sposób stosowny i wystarczający naprawiona poprzez stwierdzenie nieważności tego aktu. Żądania odszkodowawcze podlegają zatem oddaleniu.
Z całości powyższych rozważań wynika, że skargę należy uwzględnić w zakresie, w jakim zmierza ona do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a w pozostałym zakresie – oddalić.
W przedmiocie kosztów
Zgodnie z art. 134 § 1 regulaminu postępowania kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja przegrała niniejszą sprawę, zgodnie z żądaniami skarżącego należy obciążyć ją kosztami postępowania.
Z powyższych względów
SĄD (dziewiąta izba),
orzeka, co następuje:
1)
Stwierdza się nieważność decyzji komisji konkursowej konkursu wewnętrznego COM/02/AST/16 (AST 2) dotyczącej odrzucenia kandydatury RS.
2)
W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.
3)
Komisja Europejska zostaje obciążona kosztami postępowania.
Gervasoni
Kowalik-Bańczyk
Mac Eochaidh
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 12 września 2018 r.
Podpisy
(
*1
) Język postępowania: francuski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło