Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

UstawaDz.U. 1991 nr 7 poz. 24ELI: DU/1991/24

Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 333 (sądy administracyjne: 285 · Sąd Najwyższy: 43 · interpretacje podatkowe: 5)

Spis przepisów

  • art. 1 ust. 1–2art. 1 ust. 1–2: 1. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem", obejmu…
  • art. 11. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach o…
  • art. 2art. 2: 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej…
  • art. 3art. 3: 1. Ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek. 1a. Objęcie ubezpiecze…
  • art. 3aart. 3a: 1. Ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okolicznoś…
  • art. 4art. 4: 1. Składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działa…
  • art. 5art. 5: Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnik…
  • art. 5aart. 5a: 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy u…
  • art. 5bart. 5b: 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy u…
  • art. 5cart. 5c: 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy u…
  • art. 6art. 6: Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną…
  • art. 7art. 7: 1. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:…
  • art. 8art. 8: 1. Za każdego ubezpieczonego opłaca się miesięczną składkę w równej wysokości, z z…
  • art. 9art. 9: Świadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego są: 1) je…
  • art. 10art. 10: 1. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje: 1) ubezpieczonemu, który doznał stałego…
  • art. 11art. 11: 1. Za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną z…
  • art. 12art. 12: Za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę, która powstała w związku z pracą…
  • art. 13art. 13: 1. Jednorazowe odszkodowanie ustala się dla ubezpieczonego w wysokości proporcjon…
  • art. 14art. 14: 1. Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek choroby jest niezd…
  • art. 15aart. 15a: 1. Osobie, która została objęta ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzy…
  • art. 16art. 16: 1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego g…
  • art. 16aart. 16a: 1. Za rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z m…
  • art. 16b1. Przepisy art. 16a stosuje się także do rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeni…
  • art. 16c1. Rolnik albo domownik, który nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, albo osoba…
  • art. 16dSkładka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe osób, o których mowa w art. 16a oraz art. 16c,…
  • art. 16eart. 16e: Prawo do skorzystania z uprawnień określonych w art. 16a, art. 16b ust. 1 lub ar…
  • art. 16fZa osobę sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem, o której mowa w art. 16a, art. 16b ust.…
  • art. 17art. 17: 1. Składka miesięczna za każdego ubezpieczonego wynosi 10 % emerytury podstawowej…
  • art. 18art. 18: Świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są: 1) emerytura rolnicza lub…
  • art. 19art. 19: 1. Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następują…
  • art. 19a(uchylony)
  • art. 20art. 20: 1. Do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pk…
  • art. 21art. 21: 1. Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, któr…
  • art. 21aPrzy ustalaniu liczby lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu dodaje się poszcze…
  • art. 21bart. 21b: 1. Ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania renty rolniczej z tytułu ni…
  • art. 22art. 22: 1. Rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy przyznaje się jako rentę stałą,…
  • art. 24art. 24: Emerytura rolnicza, renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy, oraz renta rol…
  • art. 25art. 25: 1. Część składkową ustala się przyjmując po 1 % emerytury podstawowej za każdy ro…
  • art. 26art. 26: 1. Część uzupełniająca wynosi 95 % emerytury podstawowej, jeżeli liczba lat przyj…
  • art. 27art. 27: 1. Do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia przysługuje dodatek pielęgnac…
  • art. 27aart. 27a: 1. Do emerytury rolniczej przysługuje dodatek z tytułu opłacania składki, o któr…
  • art. 28art. 28: 1. Wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasad…
  • art. 28aart. 28a: 1. Wypłata renty rolniczej szkoleniowej ulega zawieszeniu w części uzupełniające…
  • art. 29art. 29: 1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego: 1) emeryta l…
  • art. 30art. 30: 1. Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna renta rodzinna. 2. Je…
  • art. 311. Do renty rodzinnej przysługuje dodatek przewidziany w art. 27 ust. 1 oraz dodatek dla s…
  • art. 32art. 32: Wypłata renty rodzinnej, przysługującej osobie pełnoletniej, ulega zawieszeniu, j…
  • art. 33art. 33: 1. W razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, upraw…
  • art. 33aart. 33a: 1. Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 3,…
  • art. 34art. 34: 1. Prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu lub z…
  • art. 35art. 35: 1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty pogrzebu po śmier…
  • art. 35aart. 35a: 1. Zasiłek macierzyński przysługuje osobie ubezpieczonej, która: 1) jest matką a…
  • art. 35bart. 35b: 1. Zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości świadczenia rodzicielskiego, o k…
  • art. 36art. 36: 1. Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach: 1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustani…
  • art. 37art. 37: 1. Rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasi…
  • art. 37a1. Kasa pozyskuje za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 68aa ust. 1 ustawy z dnia…
  • art. 38art. 38: Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że: 1) właściciel gruntów…
  • art. 391. Decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniu można objąć wszystkich ubezpieczonych, za k…
  • art. 39a1. Odbierający oświadczenie, o którym mowa w art. 5a, pracownik Kasy poucza rolnika o skut…
  • art. 40art. 40: 1. Składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał. Termin płatności przypada osta…
  • art. 40aart. 40a: 1. Od składek nieopłaconych w terminie przez rolnika pobiera się od rolnika odse…
  • art. 411. Kasa dokonuje poboru składek na ubezpieczenie. 2. Jeżeli pobór składki następuje w gotó…
  • art. 41aart. 41a: 1. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadn…
  • art. 41bart. 41b: 1. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od…
  • art. 42Kasa prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu i opłacania składek za każdego ub…
  • art. 431. Kasa wydaje legitymacje dla emerytów, rencistów oraz członków ich rodzin. 2. Prezes Kas…
  • art. 44art. 44: 1. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia ustala się na wniosek osoby zainteresowanej…
  • art. 45art. 45: 1. O zaistnieniu wypadku przy pracy rolniczej poszkodowany, rolnik, domownik lub…
  • art. 46art. 46: 1. Orzeczenia dotyczące: 1) trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy…
  • art. 471. Okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 7, ustala się na podstawie zaświadczenia wł…
  • art. 48art. 48: 1. Wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika…
  • art. 48a(uchylony)
  • art. 491. Wypłata świadczenia z ubezpieczenia następuje na zasadach określonych w przepisach emer…
  • art. 501. Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń z ubezpieczenia zaległe składki na ubezpiecz…
  • art. 51Egzekucję należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne…
  • art. 521. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemi…
  • art. 52aDo składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, wymierzania odsetek za zwłokę…
  • art. 54(uchylony) Dziennik Ustaw – 29 – Poz. 197
  • art. 55art. 55: 1. Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do p…
  • art. 55aW sprawach nieuregulowanych w art. 55 stosuje się odpowiednio przepisy o przyznawaniu i wy…
  • art. 56Jeżeli przyczyną wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej była wadliw…
  • art. 581. Na wniosek właściciela gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, który ma ustal…
  • art. 591. Prezesa Kasy powołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw ro…
  • art. 59a1. Nabór kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Kasie, z wyłączeniem stano…
  • art. 59bInformacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną w z…
  • art. 59cTermin do składania dokumentów, określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż…
  • art. 59d1. Po upływie terminu do składania dokumentów określonego w ogłoszeniu o naborze niezwłocz…
  • art. 59e1. Sporządza się protokół przeprowadzonego naboru kandydatów do zatrudnienia na wolne stan…
  • art. 59f1. Informację o wyniku naboru upowszechnia się w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia wybr…
  • art. 59gJeżeli stosunek pracy osoby wyłonionej w drodze naboru ustał w ciągu 3 miesięcy od dnia na…
  • art. 601. Prezes Kasy powołuje i odwołuje kierowników komórek organizacyjnych i ich zastępców w c…
  • art. 611. W ramach Kasy wyodrębnia się: 1) centralę; 2) oddziały regionalne; 3) placówki terenowe…
  • art. 621. Kasa prowadzi działalność w zakresie: 1) obsługi ubezpieczonych i świadczeniobiorców w…
  • art. 62a1. Prezes Kasy wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6…
  • art. 631. Kasa prowadzi działalność na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolnicz…
  • art. 641. Kasa podejmuje działania na rzecz osób wykazujących całkowitą niezdolność do pracy w go…
  • art. 65Kasa udziela rolnikom informacji o umowach, jakie mogą być zawierane w związku z zamiarem…
  • art. 661. Kasa może inicjować i wspierać rozwój ubezpieczeń dla rolników i członków ich rodzin, p…
  • art. 671. Radę Rolników w liczbie 25 członków powołuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi spo…
  • art. 681. Strukturę organizacyjną i tryb prac Rady Rolników określa uchwalany przez nią regulamin…
  • art. 691. Rada Rolników ma prawo kontrolować i oceniać działalność Kasy. W tym celu Rada może żąd…
  • art. 70W sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 5, art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 4, art. 14 ust. 8…
  • art. 71Rada Rolników opiniuje projekty: 1) aktów prawnych regulujących ubezpieczenie, w szczególn…
  • art. 73Rada Rolników może występować do organów administracji państwowej, instytucji państwowych…
  • art. 741. Prezes Kasy, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, przedstawia Radzie Rolników spra…
  • art. 75Kasa prowadzi samodzielną gospodarkę finansową.
  • art. 76art. 76: 1. Tworzy się Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zwany dalej „…
  • art. 76a1. Nadzór nad funduszem składkowym pełni Rada Nadzorcza Funduszu Składkowego. 2. W skład R…
  • art. 76b1. Fundusz składkowy działa na podstawie planu finansowego. 2. Projekt planu finansowego o…
  • art. 77art. 77: 1. Fundusz składkowy jest przeznaczony na finansowanie: 1) świadczeń z ubezpiecze…
  • art. 77a1. Ze środków funduszu składkowego mogą być wspierane działania ze sfery zadań publicznych…
  • art. 78art. 78: 1. Fundusz emerytalno-rentowy jest przeznaczony na finansowanie: 1) świadczeń z u…
  • art. 791. Fundusz administracyjny jest przeznaczony na finansowanie kosztów obsługi ubezpieczenia…
  • art. 801. Fundusz prewencji i rehabilitacji jest przeznaczony na finansowanie kosztów rzeczowych…
  • art. 81a1. Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników może tworzyć fundusz motywacyjny w ramach od…
  • art. 81b1. Fundusz motywacyjny działa na podstawie planu finansowego. 2. Projekt planu finansowego…
  • art. 821. Kasa podejmuje działania na rzecz obniżania kosztów poboru składek na ubezpieczenie ora…
  • art. 83Minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finan…
  • art. 84art. 84: Przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstw…
  • art. 85art. 85: Umowa z następcą, a także umowa w celu wykonania umowy z następcą (przenosząca wł…
  • art. 86Warunek pracy następcy w gospodarstwie rolnym uważa się za spełniony także w przypadku usp…
  • art. 87art. 87: Na żądanie rolnika sąd może rozwiązać umowę z następcą, jeżeli następca bez uspra…
  • art. 881. Jeżeli w umowie z następcą albo w umowie zawartej w celu wykonania tej umowy nie postan…
  • art. 89art. 89: Na żądanie rolnika sąd, po rozważeniu interesów stron zgodnie z zasadami współżyc…
  • art. 90Jeżeli rolnik zmarł przed wykonaniem umowy z następcą, który pracował w jego gospodarstwie…
  • art. 91Jeżeli z umowy z następcą nie wynika co innego, do umowy tej stosuje się odpowiednio przep…
  • art. 91aart. 91a: 1. Przez umowę o pomocy przy zbiorach pomocnik rolnika zobowiązuje się do świadc…
  • art. 91bart. 91b: 1. Umowę o pomocy przy zbiorach zawiera się na piśmie przed rozpoczęciem świadcz…
  • art. 91cart. 91c: 1. Łączny czas świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu…
  • art. 91dRolnik jest obowiązany do zapewnienia pomocnikowi rolnika odpowiednich narzędzi niezbędnyc…
  • art. 91ePomocnik rolnika jest obowiązany do osobistego świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, o…
  • art. 91fW zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do umowy o pomocy przy zbiorach stosuje…
  • art. 99zawierał zmiany do ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o niektórych warunkach funkcjonowania u…
  • art. 1001. Rolnik lub domownik dobrowolnie kontynuujący ubezpieczenie w myśl przepisów o ubezpiecz…
  • art. 101Wydanie decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu przez osobę, która ukończyła lub do d…
  • art. 1021. Składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, o której mowa w art. 7 u…
  • art. 1031. Emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich ro…
  • art. 1041. Emerytury i renty inwalidzkie przysługujące na podstawie art. 23a ustawy powołanej w ar…
  • art. 104a1. Osobom pobierającym emerytury i renty, o których mowa w art. 103 i 104, oraz przyznane…
  • art. 1051. Jeżeli wypłata emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych…
  • art. 1061. Okresowe renty inwalidzkie, przyznane na podstawie dotychczasowych przepisów, przysługu…
  • art. 1071. Do zbiegu prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualn…
  • art. 108Tracą moc decyzje ustalające warunkowo prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego roln…
  • art. 109Sprawy o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i człon…
  • art. 117(uchylony)
  • art. 1181. Osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospod…
  • art. 1191. Skutki prawne umowy o nieodpłatne przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zawartej w…
  • art. 120Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotychc…
  • art. 121(pominięty)
  • art. 122Traci moc ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualn…
  • Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 28.10.2026.