Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
UstawaDz.U. 1991 nr 7 poz. 24ELI: DU/1991/24
Powołania w orzecznictwie i interpretacjach: 333 (sądy administracyjne: 285 · Sąd Najwyższy: 43 · interpretacje podatkowe: 5)
Spis przepisów
art. 1 ust. 1–2art. 1 ust. 1–2: 1. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem", obejmu…art. 11. Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach o…art. 2art. 2: 1. Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej…art. 3art. 3: 1. Ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek. 1a. Objęcie ubezpiecze…art. 3aart. 3a: 1. Ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okolicznoś…art. 4art. 4: 1. Składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działa…art. 5art. 5: Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnik…art. 5aart. 5a: 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy u…art. 5bart. 5b: 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy u…art. 5cart. 5c: 1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy u…art. 6art. 6: Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną…art. 7art. 7: 1. Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:…art. 8art. 8: 1. Za każdego ubezpieczonego opłaca się miesięczną składkę w równej wysokości, z z…art. 9art. 9: Świadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego są: 1) je…art. 10art. 10: 1. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje: 1) ubezpieczonemu, który doznał stałego…art. 11art. 11: 1. Za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną z…art. 12art. 12: Za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę, która powstała w związku z pracą…art. 13art. 13: 1. Jednorazowe odszkodowanie ustala się dla ubezpieczonego w wysokości proporcjon…art. 14art. 14: 1. Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek choroby jest niezd…art. 15aart. 15a: 1. Osobie, która została objęta ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzy…art. 16art. 16: 1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego g…art. 16aart. 16a: 1. Za rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z m…art. 16b1. Przepisy art. 16a stosuje się także do rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeni…art. 16c1. Rolnik albo domownik, który nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, albo osoba…art. 16dSkładka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe osób, o których mowa w art. 16a oraz art. 16c,…art. 16eart. 16e: Prawo do skorzystania z uprawnień określonych w art. 16a, art. 16b ust. 1 lub ar…art. 16fZa osobę sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem, o której mowa w art. 16a, art. 16b ust.…art. 17art. 17: 1. Składka miesięczna za każdego ubezpieczonego wynosi 10 % emerytury podstawowej…art. 18art. 18: Świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są: 1) emerytura rolnicza lub…art. 19art. 19: 1. Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następują…art. 19a(uchylony)art. 20art. 20: 1. Do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pk…art. 21art. 21: 1. Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, któr…art. 21aPrzy ustalaniu liczby lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu dodaje się poszcze…art. 21bart. 21b: 1. Ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania renty rolniczej z tytułu ni…art. 22art. 22: 1. Rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy przyznaje się jako rentę stałą,…art. 24art. 24: Emerytura rolnicza, renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy, oraz renta rol…art. 25art. 25: 1. Część składkową ustala się przyjmując po 1 % emerytury podstawowej za każdy ro…art. 26art. 26: 1. Część uzupełniająca wynosi 95 % emerytury podstawowej, jeżeli liczba lat przyj…art. 27art. 27: 1. Do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia przysługuje dodatek pielęgnac…art. 27aart. 27a: 1. Do emerytury rolniczej przysługuje dodatek z tytułu opłacania składki, o któr…art. 28art. 28: 1. Wypłata renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasad…art. 28aart. 28a: 1. Wypłata renty rolniczej szkoleniowej ulega zawieszeniu w części uzupełniające…art. 29art. 29: 1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny zmarłego: 1) emeryta l…art. 30art. 30: 1. Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna renta rodzinna. 2. Je…art. 311. Do renty rodzinnej przysługuje dodatek przewidziany w art. 27 ust. 1 oraz dodatek dla s…art. 32art. 32: Wypłata renty rodzinnej, przysługującej osobie pełnoletniej, ulega zawieszeniu, j…art. 33art. 33: 1. W razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, upraw…art. 33aart. 33a: 1. Osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 3,…art. 34art. 34: 1. Prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu lub z…art. 35art. 35: 1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która poniosła koszty pogrzebu po śmier…art. 35aart. 35a: 1. Zasiłek macierzyński przysługuje osobie ubezpieczonej, która: 1) jest matką a…art. 35bart. 35b: 1. Zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości świadczenia rodzicielskiego, o k…art. 36art. 36: 1. Prezes Kasy wydaje decyzje w sprawach: 1) podlegania ubezpieczeniu oraz ustani…art. 37art. 37: 1. Rolnik jest obowiązany, nie czekając na wezwanie, w ciągu 14 dni zgłaszać Kasi…art. 37a1. Kasa pozyskuje za pośrednictwem systemu, o którym mowa w art. 68aa ust. 1 ustawy z dnia…art. 38art. 38: Przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu domniemywa się, że: 1) właściciel gruntów…art. 391. Decyzją ustalającą podleganie ubezpieczeniu można objąć wszystkich ubezpieczonych, za k…art. 39a1. Odbierający oświadczenie, o którym mowa w art. 5a, pracownik Kasy poucza rolnika o skut…art. 40art. 40: 1. Składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał. Termin płatności przypada osta…art. 40aart. 40a: 1. Od składek nieopłaconych w terminie przez rolnika pobiera się od rolnika odse…art. 411. Kasa dokonuje poboru składek na ubezpieczenie. 2. Jeżeli pobór składki następuje w gotó…art. 41aart. 41a: 1. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadn…art. 41bart. 41b: 1. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od…art. 42Kasa prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu i opłacania składek za każdego ub…art. 431. Kasa wydaje legitymacje dla emerytów, rencistów oraz członków ich rodzin. 2. Prezes Kas…art. 44art. 44: 1. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia ustala się na wniosek osoby zainteresowanej…art. 45art. 45: 1. O zaistnieniu wypadku przy pracy rolniczej poszkodowany, rolnik, domownik lub…art. 46art. 46: 1. Orzeczenia dotyczące: 1) trwałej i okresowej całkowitej niezdolności do pracy…art. 471. Okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 7, ustala się na podstawie zaświadczenia wł…art. 48art. 48: 1. Wysokość świadczenia lub jego określonej części ustala się za pomocą wskaźnika…art. 48a(uchylony)art. 491. Wypłata świadczenia z ubezpieczenia następuje na zasadach określonych w przepisach emer…art. 501. Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń z ubezpieczenia zaległe składki na ubezpiecz…art. 51Egzekucję należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne…art. 521. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemi…art. 52aDo składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, wymierzania odsetek za zwłokę…art. 54(uchylony) Dziennik Ustaw – 29 – Poz. 197art. 55art. 55: 1. Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do p…art. 55aW sprawach nieuregulowanych w art. 55 stosuje się odpowiednio przepisy o przyznawaniu i wy…art. 56Jeżeli przyczyną wypadku przy pracy rolniczej albo rolniczej choroby zawodowej była wadliw…art. 581. Na wniosek właściciela gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, który ma ustal…art. 591. Prezesa Kasy powołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw ro…art. 59a1. Nabór kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska pracy w Kasie, z wyłączeniem stano…art. 59bInformacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną w z…art. 59cTermin do składania dokumentów, określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż…art. 59d1. Po upływie terminu do składania dokumentów określonego w ogłoszeniu o naborze niezwłocz…art. 59e1. Sporządza się protokół przeprowadzonego naboru kandydatów do zatrudnienia na wolne stan…art. 59f1. Informację o wyniku naboru upowszechnia się w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia wybr…art. 59gJeżeli stosunek pracy osoby wyłonionej w drodze naboru ustał w ciągu 3 miesięcy od dnia na…art. 601. Prezes Kasy powołuje i odwołuje kierowników komórek organizacyjnych i ich zastępców w c…art. 611. W ramach Kasy wyodrębnia się: 1) centralę; 2) oddziały regionalne; 3) placówki terenowe…art. 621. Kasa prowadzi działalność w zakresie: 1) obsługi ubezpieczonych i świadczeniobiorców w…art. 62a1. Prezes Kasy wydaje interpretacje indywidualne, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 6…art. 631. Kasa prowadzi działalność na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i rolnicz…art. 641. Kasa podejmuje działania na rzecz osób wykazujących całkowitą niezdolność do pracy w go…art. 65Kasa udziela rolnikom informacji o umowach, jakie mogą być zawierane w związku z zamiarem…art. 661. Kasa może inicjować i wspierać rozwój ubezpieczeń dla rolników i członków ich rodzin, p…art. 671. Radę Rolników w liczbie 25 członków powołuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi spo…art. 681. Strukturę organizacyjną i tryb prac Rady Rolników określa uchwalany przez nią regulamin…art. 691. Rada Rolników ma prawo kontrolować i oceniać działalność Kasy. W tym celu Rada może żąd…art. 70W sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 5, art. 11 ust. 2, art. 13 ust. 4, art. 14 ust. 8…art. 71Rada Rolników opiniuje projekty: 1) aktów prawnych regulujących ubezpieczenie, w szczególn…art. 73Rada Rolników może występować do organów administracji państwowej, instytucji państwowych…art. 741. Prezes Kasy, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, przedstawia Radzie Rolników spra…art. 75Kasa prowadzi samodzielną gospodarkę finansową.art. 76art. 76: 1. Tworzy się Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zwany dalej „…art. 76a1. Nadzór nad funduszem składkowym pełni Rada Nadzorcza Funduszu Składkowego. 2. W skład R…art. 76b1. Fundusz składkowy działa na podstawie planu finansowego. 2. Projekt planu finansowego o…art. 77art. 77: 1. Fundusz składkowy jest przeznaczony na finansowanie: 1) świadczeń z ubezpiecze…art. 77a1. Ze środków funduszu składkowego mogą być wspierane działania ze sfery zadań publicznych…art. 78art. 78: 1. Fundusz emerytalno-rentowy jest przeznaczony na finansowanie: 1) świadczeń z u…art. 791. Fundusz administracyjny jest przeznaczony na finansowanie kosztów obsługi ubezpieczenia…art. 801. Fundusz prewencji i rehabilitacji jest przeznaczony na finansowanie kosztów rzeczowych…art. 81a1. Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników może tworzyć fundusz motywacyjny w ramach od…art. 81b1. Fundusz motywacyjny działa na podstawie planu finansowego. 2. Projekt planu finansowego…art. 821. Kasa podejmuje działania na rzecz obniżania kosztów poboru składek na ubezpieczenie ora…art. 83Minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finan…art. 84art. 84: Przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstw…art. 85art. 85: Umowa z następcą, a także umowa w celu wykonania umowy z następcą (przenosząca wł…art. 86Warunek pracy następcy w gospodarstwie rolnym uważa się za spełniony także w przypadku usp…art. 87art. 87: Na żądanie rolnika sąd może rozwiązać umowę z następcą, jeżeli następca bez uspra…art. 881. Jeżeli w umowie z następcą albo w umowie zawartej w celu wykonania tej umowy nie postan…art. 89art. 89: Na żądanie rolnika sąd, po rozważeniu interesów stron zgodnie z zasadami współżyc…art. 90Jeżeli rolnik zmarł przed wykonaniem umowy z następcą, który pracował w jego gospodarstwie…art. 91Jeżeli z umowy z następcą nie wynika co innego, do umowy tej stosuje się odpowiednio przep…art. 91aart. 91a: 1. Przez umowę o pomocy przy zbiorach pomocnik rolnika zobowiązuje się do świadc…art. 91bart. 91b: 1. Umowę o pomocy przy zbiorach zawiera się na piśmie przed rozpoczęciem świadcz…art. 91cart. 91c: 1. Łączny czas świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu…art. 91dRolnik jest obowiązany do zapewnienia pomocnikowi rolnika odpowiednich narzędzi niezbędnyc…art. 91ePomocnik rolnika jest obowiązany do osobistego świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, o…art. 91fW zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do umowy o pomocy przy zbiorach stosuje…art. 99zawierał zmiany do ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o niektórych warunkach funkcjonowania u…art. 1001. Rolnik lub domownik dobrowolnie kontynuujący ubezpieczenie w myśl przepisów o ubezpiecz…art. 101Wydanie decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu przez osobę, która ukończyła lub do d…art. 1021. Składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, o której mowa w art. 7 u…art. 1031. Emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich ro…art. 1041. Emerytury i renty inwalidzkie przysługujące na podstawie art. 23a ustawy powołanej w ar…art. 104a1. Osobom pobierającym emerytury i renty, o których mowa w art. 103 i 104, oraz przyznane…art. 1051. Jeżeli wypłata emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych…art. 1061. Okresowe renty inwalidzkie, przyznane na podstawie dotychczasowych przepisów, przysługu…art. 1071. Do zbiegu prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualn…art. 108Tracą moc decyzje ustalające warunkowo prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego roln…art. 109Sprawy o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i człon…art. 117(uchylony)art. 1181. Osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospod…art. 1191. Skutki prawne umowy o nieodpłatne przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zawartej w…art. 120Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy stosuje się odpowiednio przepisy dotychc…art. 121(pominięty)art. 122Traci moc ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualn…Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 28.10.2026.