§ 26
Dz.U. 2002 nr 155 poz. 1296NOT_IN_FORCE
Treść przepisu
§ 26. Rozporzàdzenie wchodzi w˝ycie po up∏ywie14 dni od dnia og∏oszenia.Minister Rolnictwa iRozwoju Wsi: J. KalinowskiDziennik Ustaw Nr 155—10056—Poz. 1296————————————1)Minister Rolnictwa iRozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rolnictwo na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozpo-rzàdzenia Prezesa Rady Ministrów zdnia 29 marca 2002 r. wsprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra RolnictwaiRozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).
Dziennik Ustaw Nr 155—10057—Poz. 1296Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i RozwojuWsi z dnia 11 wrzeÊnia 2002 r. (poz. 1296)Za∏àcznik nr 1WZÓR
Dziennik Ustaw Nr 155—10058—Poz. 1296
Dziennik Ustaw Nr 155—10059—Poz. 1296Za∏àcznik nr 2WZÓR
Dziennik Ustaw Nr 155—10060—Poz. 1296
1. Badanie byd∏a oraz jeleni idanieli utrzy-mywanych wwarunkach fermowych powy˝ejszeÊciu tygodni ˝ycia obejmuje:1) ogl´dziny tuszy ze szczególnym uwzgl´dnieniemwykrwawienia, ˝ó∏taczki, wodnicy, inwazji paso˝yt-niczych, zmian wyst´pujàcych przy syndromiemi´sa bladego, mi´kkiego, wodnistego (PSE)imi´sa czerwonego, twardego, suchego (DFD);wuzasadnionych przypadkach naci´cie dost´p-nych w´z∏ów ch∏onnych;2) ogl´dziny g∏owy oraz jamy gard∏owej, naci´cie w´-z∏ów ch∏onnych zagard∏owych, mi´Êni ˝waczy,mi´Êni skrzyd∏owych, wykonanie dwóch naci´çmi´Êni zewn´trznych ˝uchwy równolegle do skrzy-d∏a ˝uchwy oraz jednego naci´cia mi´Êni we-wn´trznych ˝uchwy wzd∏u˝ ich p∏aszczyzny, ogl´-dziny iomacywanie j´zyka po wczeÊniejszym jegouwolnieniu, pozwalajàcym na szczegó∏owe ogl´-dziny jamy ustnej igard∏a, usuni´cie migda∏ków;3) badanie tchawicy; ogl´dziny iomacywanie p∏uciprze∏yku, naci´cie w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno--oskrzelowych iÊródpiersiowych, przeci´cie tcha-wicy ig∏ównych pni oskrzelowych wzd∏u˝ ich prze-biegu, naci´cie ka˝dego p∏uca od strony grzbieto-wej poprzecznie do osi d∏ugiej wpo∏owie d∏ugoÊcip∏uca, awrazie potrzeby wjednej trzeciej dolnejp∏uca;4) ogl´dziny worka osierdziowego iserca, przeci´ciejednym pod∏u˝nym ci´ciem obydwu komór sercaiprzegrody mi´dzykomorowej;5) ogl´dziny przepony;6) ogl´dziny iomacywanie wàtroby oraz w´z∏ówch∏onnych wàtrobowych, naci´cie dwukrotne po-wierzchni trzewnej p∏ata lewego wàtroby prosto-padle do przewodów ˝ó∏ciowych oraz naci´cie pro-wadzone przez p∏at prawy obok p∏ata ogoniastegowzd∏u˝ przewodów ˝ó∏ciowych; wuzasadnionychprzypadkach naci´cie w´z∏ów ch∏onnych wàtrobo-wych;7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, trzustki, krezkiiw´z∏ów ch∏onnych znajdujàcych si´ wkrezce orazje˝eli to konieczne ich omacywanie inaci´cie;8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanieiprzeci´cie Êledziony;9) ogl´dziny nerek po wy∏uszczeniu ztorebki t∏uszczo-wej iotoczki, awrazie potrzeby naci´cie nerek iw´-z∏ów ch∏onnych nerkowych;10) ogl´dziny op∏ucnej iotrzewnej;11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych;12) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanieinaci´cie wymienia iprzynale˝nych w´z∏ów ch∏on-nych; ukrów obie po∏owy wymienia przecina si´d∏ugim ci´ciem poprowadzonym wtaki sposób,aby zatoki mleczne oraz w´z∏y ch∏onne wymieniazosta∏y naci´te, przy czym nie jest to konieczne, je-Êli wymi´ nie jest przeznaczone do spo˝ycia przezludzi;13) badanie laboratoryjne byd∏a powy˝ej 30 miesiàca˝ycia wkierunku gàbczastej encefalopatii byd∏a(BSE);14) ogl´dziny kana∏u kr´gowego byd∏a wwieku powy-˝ej 12 miesiàca ˝ycia wcelu stwierdzenia, czy usu-ni´to zniego rdzeƒ kr´gowy, opon´ twardà oraztkank´ t∏uszczowà.2. Badanie byd∏a oraz jeleni idanieli utrzy-mywanych wwarunkach fermowych poni˝ejszeÊciu tygodni ˝ycia obejmuje:1) ogl´dziny tuszy ze szczególnym uwzgl´dnieniemwykrwawienia, ˝ó∏taczki, wodnicy, inwazji paso˝yt-niczych iinnych;2) ogl´dziny g∏owy ijamy gard∏owej, naci´cie w´z∏ówch∏onnych pozagard∏owych, omacywanie j´zyka,usuni´cie migda∏ków;3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy iprze∏yku, omacywaniep∏uc, zbadanie inaci´cie w´z∏ów ch∏onnych tcha-wiczno-oskrzelowych iÊródpiersiowych;4) ogl´dziny worka osierdziowego iserca, przeci´cieserca pod∏u˝nym ci´ciem dla otwarcia komór orazprzeci´cie pod∏u˝nie przegrody mi´dzykomoro-wej;5) ogl´dziny przepony;6) ogl´dziny iomacywanie wàtroby oraz w´z∏ówch∏onnych wàtrobowych itrzustkowych oraz je˝elito konieczne, naci´cie wàtroby oraz przynale˝nychw´z∏ów ch∏onnych;7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ówch∏onnych ˝o∏àdkowych ikrezkowych oraz je˝eli tokonieczne, ich naci´cie;8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanieÊledziony;9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, naci´cienerek iw´z∏ów ch∏onnych nerkowych;10) ogl´dziny op∏ucnej iotrzewnej;11) ogl´dziny iomacywanie okolic p´powiny oraz sta-wów, awprzypadku wàtpliwoÊci naci´cie okolicp´powiny iotwarcie stawów;12) wprzypadku wàtpliwoÊci mo˝na dokonaç dalszychnaci´ç ibadaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´-Dziennik Ustaw Nr 155—10061—Poz. 1296Za∏àcznik nr 3SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB BADANIA POUBOJOWEGO BYD¸A, ÂWI¡, OWIEC, KÓZ, ZWIERZÑTJEDNOKOPYTNYCH ORAZ JELENI IDANIELI UTRZYMYWANYCH WWARUNKACH FERMOWYCH
cia, jeÊli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznejoceny;13) je˝eli wykonanie naci´ç w´z∏ów ch∏onnych (pla-sterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´çnie powinna byç mniejsza ni˝ 3.3. Badanie Êwiƒ obejmuje:1) ogl´dziny tuszy;2) ogl´dziny g∏owy ijamy gard∏owej, badanie inaci´-cie w´z∏ów ch∏onnych ˝uchwowych; ogl´dziny ja-my ustnej, gard∏a oraz j´zyka, usuni´cie migda∏-ków;3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy iprze∏yku, omacywaniep∏uc oraz nacinanie w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno--oskrzelowych iÊródpiersiowych, przeci´cie tcha-wicy ig∏ównych pni oskrzelowych wzd∏u˝ ich prze-biegu, naci´cie p∏uc poprzecznie do ich osi w1/3dolnej; naci´cia te nie sà konieczne, je˝eli p∏uca niesà przeznaczone do spo˝ycia przez ludzi;4) ogl´dziny worka osierdziowego iserca, przeci´cieserca pod∏u˝nym ci´ciem wcelu otworzenia komóroraz przeci´cie pod∏u˝nie przegrody mi´dzykomo-rowej;5) ogl´dziny przepony;6) ogl´dziny wàtroby oraz w´z∏ów ch∏onnych wàtro-bowych itrzustkowo-dwunastniczych, omacywa-nie wàtroby oraz jej w´z∏ów ch∏onnych;7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ówch∏onnych ˝o∏àdkowych ikrezkowych, omacywa-nie w´z∏ów ch∏onnych ˝o∏àdkowych ikrezkowychoraz, je˝eli to konieczne, ich naci´cie;8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanieÊledziony;9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, naci´cienerek iw´z∏ów ch∏onnych nerkowych;10) ogl´dziny op∏ucnej iotrzewnej;11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych;12) ogl´dziny iomacywanie wymienia iprzynale˝nychw´z∏ów ch∏onnych, naci´cie w´z∏ów ch∏onnychwymieniowych umacior;13) wprzypadku wàtpliwoÊci mo˝na dokonaç dalszychnaci´ç ibadaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´-cia, je˝eli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznejoceny;14) je˝eli wykonanie naci´ç w´z∏ów ch∏onnych (pla-sterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´ç(plasterkowanie) nie powinna byç mniejsza ni˝ 3.4. Badanie owiec ikóz obejmuje:1) ogl´dziny tuszy;2) ogl´dziny g∏owy po zdj´ciu skóry oraz wprzypad-ku wàtpliwoÊci badanie jamy ustnej, gard∏a, j´zykaiw´z∏ów ch∏onnych pozagard∏owych oraz przyusz-niczych; badanie to nie jest konieczne, je˝eli g∏owawraz zj´zykiem imózgiem nie b´dzie przeznaczo-na do spo˝ycia przez ludzi;3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy iprze∏yku, omacywaniep∏uc oraz w´z∏ów ch∏onnych tchawiczno-oskrzelo-wych iÊródpiersiowych oraz, je˝eli to konieczne,naci´cie tych narzàdów oraz przynale˝nych do nichw´z∏ów ch∏onnych;4) ogl´dziny worka osierdziowego iserca oraz, je˝elito konieczne, jego przeci´cie izbadanie;5) ogl´dziny przepony;6) ogl´dziny wàtroby oraz w´z∏ów ch∏onnych wàtro-bowych itrzustkowo-dwunastniczych, ogl´dzinyiomacywanie wàtroby oraz jej w´z∏ów ch∏onnychtrzustkowo-dwunastniczych, naci´cie ˝o∏àdkowejcz´Êci wàtroby wcelu zbadania przewodów wàtro-bowych;7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ówch∏onnych ˝o∏àdkowych ikrezkowych;8) ogl´dziny oraz, je˝eli to konieczne, omacywanieÊledziony;9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, naci´cienerek iw´z∏ów ch∏onnych nerkowych;10) ogl´dziny op∏ucnej iotrzewnej;11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych;12) ogl´dziny wymienia wraz zw´z∏ami ch∏onnymi;13) ogl´dziny iomacywanie okolic p´powiny oraz sta-wów um∏odych zwierzàt oraz, je˝eli to konieczne,naci´cie okolicy p´powiny iotwarcie stawów;14) ogl´dziny kana∏u kr´gowego owiec ikóz wwiekupowy˝ej 12 miesiàca ˝ycia wcelu stwierdzenia, czyusuni´to zniego rdzeƒ kr´gowy, opon´ twardàoraz tkank´ t∏uszczowà, je˝eli wtrakcie obróbki po-ubojowej dokonano przepo∏owienia tuszy;15) wprzypadku wàtpliwoÊci mo˝na dokonaç dalszychnaci´ç ibadaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´-cia, je˝eli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznejoceny;16) je˝eli wykonanie naci´cia w´z∏ów ch∏onnych (pla-sterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´çnie powinna byç mniejsza ni˝ 3.5. Badanie koni, os∏ów iich mieszaƒcówobejmuje:1) ogl´dziny tuszy;2) ogl´dziny g∏owy po uwolnieniu j´zyka iods∏oni´ciujamy gard∏owej oraz, je˝eli to konieczne, naci´ciew´z∏ów ch∏onnych zagard∏owych bocznych iprzy-Êrodkowych, ˝uchwowych oraz ogl´dziny b∏onyÊluzowej przegrody nosowej, usuni´cie migda∏-ków;Dziennik Ustaw Nr 155—10062—Poz. 1296
3) ogl´dziny p∏uc, tchawicy iprze∏yku, omacywaniep∏uc, naci´cie izbadanie w´z∏ów tchawiczno--oskrzelowych iÊródpiersiowych, przeci´cie tcha-wicy ig∏ównych pni oskrzelowych wzd∏u˝ ich prze-biegu, przeci´cie p∏uc poprzecznie do ich osi wdol-nej 1/3 d∏ugoÊci, przy czym naci´cia te nie sà ko-nieczne, je˝eli p∏uca nie sà przeznaczone do spo˝y-cia przez ludzi;4) ogl´dziny worka osierdziowego iserca, przeci´ciepod∏u˝nie mi´Ênia sercowego oraz przegrody mi´-dzykomorowej;5) ogl´dziny przepony;6) ogl´dziny iomacywanie wàtroby oraz w´z∏ówch∏onnych wàtrobowych itrzustkowo-dwunastni-czych oraz, je˝eli to konieczne, naci´cie wàtrobyiprzynale˝nych w´z∏ów ch∏onnych;7) ogl´dziny przewodu pokarmowego, krezki, w´z∏ówch∏onnych ˝o∏àdkowych ikrezkowych oraz, je˝eli tokonieczne, naci´cie tych w´z∏ów;8) ogl´dziny oraz je˝eli to konieczne omacywanie Êle-dziony;9) ogl´dziny nerek oraz, je˝eli to konieczne, ich naci´-cie wraz zw´z∏ami ch∏onnymi;10) ogl´dziny op∏ucnej iotrzewnej;11) ogl´dziny narzàdów p∏ciowych ogierów iklaczy;12) ogl´dziny iomacywanie wymienia iprzynale˝nychw´z∏ów ch∏onnych oraz, je˝eli to konieczne, naci´-cie w´z∏ów ch∏onnych pachwinowych powierz-chownych;13) ogl´dziny iomacywanie okolic p´powiny oraz sta-wów m∏odych zwierzàt oraz, je˝eli to konieczne,naci´cie okolicy p´powiny, otwarcie stawów;14) zbadanie wszystkich siwych ibia∏ych koni wkierun-ku wyst´powania czerniako-mi´saków wmi´-Êniach iw´z∏ach ch∏onnych, poprzez wykonanieg∏´bokich ci´ç pod ∏opatkami poni˝ej chrzàstki ∏o-patkowej, zbadanie wy∏uszczonych ztorebki nerekpoprzez wykonanie naci´cia przez ca∏y mià˝sz or-ganu;15) wprzypadku wàtpliwoÊci, mo˝na dokonaç dalszychnaci´ç ibadaƒ odpowiednich cz´Êci cia∏a zwierz´-cia, je˝eli sà one niezb´dne do podj´cia ostatecznejoceny;16) je˝eli wykonanie naci´ç w´z∏ów ch∏onnych (pla-sterkowanie) jest obowiàzkowe, to liczba naci´çnie powinna byç mniejsza ni˝ 3.Dziennik Ustaw Nr 155—10063—Poz. 1296Za∏àcznik nr 4METODY BADANIA NA W¸OÂNIEI. Badanie kompresorowe1. Sprz´t iodczynniki:1) trychinoskop opowi´kszeniu 50 x i 80—100 x;2) kompresor sk∏adajàcy si´ zdwóch p∏ytek szklanych,zktórych jedna jest podzielona na równe obszary;3) ma∏e zakrzywione no˝yczki;4) pinceta, nó˝ do wycinania próbek;5) ma∏e ponumerowane pojemniki do oddzielnegoprzechowywania próbek;6) zakraplacz;7) kwas octowy iroztwór wodorotlenku potasu do roz-jaÊniania zwapnieƒ lub zmi´kczania suszonegomi´sa.2. Pobieranie próbek:1) wprzypadku ca∏ych tusz pobiera si´ przynajmniejjednà próbk´ owielkoÊci orzecha laskowego zobuodnóg przepony na odcinku przejÊcia cz´Êci mi´-Êniowej wÊci´gnistà;2) je˝eli jest tylko jedna odnoga przepony, pobiera si´jednà próbk´ owielkoÊci orzecha laskowego;3) wprzypadku braku obu odnóg przepony, pobierasi´ dwie próbki oprzybli˝onej wielkoÊci orzecha la-skowego zcz´Êci ˝ebrowej lub mostkowej przepo-ny lub te˝ zmi´Êni oko∏oj´zykowych, ˝uchwowychlub brzusznych;4) wprzypadku cz´Êci tuszy pobiera si´ zka˝dej cz´-Êci zró˝nych miejsc, wmiar´ mo˝liwoÊci po∏o˝o-nych wokolicy koÊci iÊci´gien, trzy próbki mi´Êniszkieletowych, owielkoÊci orzecha laskowego.3. Metoda:1) je˝eli sà obie odnogi przepony, zka˝dej odnogi wy-cina si´ po 7 skrawków owielkoÊci ziarna owsa —∏àcznie 14 skrawków, aje˝eli jest jedna odnogaprzepony, wycina si´ zniej 14 skrawków zró˝nychmiejsc;2) wprzypadku ca∏ych tusz próbki pobiera si´ zcz´Êci˝ebrowej lub mostkowej przepony, mi´Êni oko∏oj´-zykowych, ˝uchwowych lub mi´Êni brzusznych;wycina si´ 14 skrawków owielkoÊci ziarna owsazka˝dej próbki, ∏àcznie 28;3) skrawki Êciska si´ mi´dzy p∏ytkami szklanymi wta-ki sposób, aby mo˝na by∏o przez przygotowanydiapozytyw odczytaç normalny druk;4) je˝eli mi´so próbek do badania jest suche istare,preparaty zmi´kcza si´ wmieszance osk∏adzie jed-na cz´Êç roztworu wodorotlenku potasu idwie cz´-Êci wody przez 10 do 20 minut przed rozpocz´ciembadania;
5) zka˝dej próbki pobranej zcz´Êci tuszy (elementumi´snego) wycina si´ po 8 skrawków owielkoÊciziarna owsa, ∏àcznie 24 skrawki;6) je˝eli uzyskane wyniki badania nie sà jednoznacz-ne, badanie kontynuuje si´ na wi´kszej liczbie pró-bek za pomocà wi´kszych powi´kszeƒ lub pod mi-kroskopem lub metodà wytrawiania;7) badanie przeprowadza si´ przy powi´kszeniu 30—40x, wczasie nie krótszym ni˝ 5 minut, przyczym wprzypadku próbek zast´pczych, pobranychzcz´Êci ˝ebrowej lub mostkowej przepony, mi´Ênioko∏oj´zykowych, ˝uchwowych lub mi´Êni brzusz-nych przeprowadza si´ je przez przynajmniej10minut; minimalny czas ustalony na badania niezawiera czasu koniecznego do pobierania próbekiprzygotowywania preparatów;8) badajàcy nie powinien sprawdziç wi´cej ni˝840skrawków dziennie; wwyjàtkowych przypad-kach dopuszcza si´ zbadanie do 1050 skrawkówdziennie.II. Metoda wytrawiania1. Sprz´t imateria∏:1) nó˝ do pobierania próbek;2) ma∏e ponumerowane pojemniki zzamkni´ciem, doprzechowywania próbek, wrazie koniecznoÊci dopowtórzenia badania;3) cieplarka;4) 2—3-litrowy rozdzielacz szklany ze statywem, gu-mowy przewód ∏àczàcy, klamry do mocowaniaprzewodu ∏àczàcego;5) sito plastikowe (oÊrednicy ok. 18 cm ioÊrednicyotworów ok. 1 mm);6) gaza;7) ma∏a sto˝kowa kolba ze szczelnym zamkni´ciem;8) zlewka szklana;9) rozdrabniacz mi´sa;10) stereomikroskop (powi´kszenie 15—40 x) zodpo-wiednim êród∏em Êwiat∏a;11) p∏yn wytrawiajàcy sporzàdzony wnast´pujàcy spo-sób: 10 gpepsyny (1 200 u/g; 80 u/gFIP), 5 ml HCI(przynajmniej 37%), dope∏niony do obj´toÊci1lwodà.2.Pobieranie próbek:1) wprzypadku ca∏ych tusz, pobiera si´ próbk´ owa-dze co najmniej 20 gzodnogi przepony wmiejscujej przejÊcia wcz´Êç Êci´gnistà;2) wprzypadku braku odnóg przepony, pobiera si´próbki owadze co najmniej 20 gzcz´Êci ˝ebrowejlub mostkowej przepony, zmi´Êni oko∏oj´zyko-wych, mi´Êni ˝uchwowych lub zmi´Êni brzusz-nych;3) wprzypadku cz´Êci tuszy pobiera si´ próbk´ owa-dze co najmniej 20 gzmi´Êni szkieletowych, je˝elito mo˝liwe bez t∏uszczu, zmiejsc po∏o˝onych bliskokoÊci lub Êci´gien.3. Metoda:1) dla badania ∏àcznej próbki mi´sa z10 Êwiƒ przygo-towuje si´ po 10 gzka˝dej pojedynczej próbki 20-gramowej, apozosta∏e 10 gzatrzymuje si´ nawypadek, gdyby dodatkowe badanie pojedynczejpróbki okaza∏o si´ konieczne;2) 10 próbek, ka˝da owadze 10 g, ∏àczy si´ wjednàpróbk´, którà si´ rozdrabnia wrozdrabniaczu mi´-sa (zotworami Êrednicy 2 mm) irozmieszcza si´luêno na sicie wyÊcielonym warstwà gazy, którenast´pnie umieszcza si´ na lejku na∏o˝onym narozdzielacz po∏àczony przewodem gumowymzma∏à sto˝kowà kolbà, rozdzielacz nape∏nia si´ dokraw´dzi p∏ynem wytrawiajàcym do momentu,wktórym materia∏ badany nie zostanie przykryty;proporcje materia∏u poddanego badaniu do p∏ynuwytrawiajàcego wynoszà wprzybli˝eniu 1:20 do1:30;3) po 18—20 godzinach inkubacji wtemperaturze37—39°Cod∏àcza si´ sto˝kowà kolb´, po czym, poostro˝nym odciàgni´ciu cieczy sklarowanej nadosadem, osad znajdujàcy si´ wkoƒcówce kolbyostro˝nie przenosi si´ na p∏ytk´, anast´pnie badana obecnoÊç w∏oÊni za pomocà stereomikroskopuopowi´kszeniu 20—40-krotnym;4) wprzypadku pozytywnego lub niepewnego wynikupróbki ∏àcznej bada si´ pozosta∏e pojedyncze prób-ki, ka˝dà zosobna po dodaniu do nich dalszych 20gpróbek zmi´sa ka˝dej Êwini, lub wwypadku cz´-Êci tusz, po dodaniu 20 gpróbki zmi´sa ka˝dej cz´-Êci, zgodnie zust. 2.III. Metoda wytrawiania prób zbiorczych1. Sprz´t iodczynniki:1) nó˝ ipinceta do pobierania próbek;2) rozdrabniacz mi´sa zotworami oÊrednicy od 2 do3 mm;3) kolba Erlenmeyera opojemnoÊci 3 ml zkorkiem gu-mowym lub bawe∏nianowe∏nianym;4) rozdzielacz sto˝kowy oddzielajàcy opojemnoÊci2000 ml;5) statyw od∏ugoÊci ok. 28 cm z80 cm korpusem;6) pierÊcieƒ oÊrednicy 10 lub 11 cm przymocowanydo statywu;7) uchwyt zp∏askimi zaciskami (23 x40 mm), przymo-cowany do statywu zpodwójnà z∏àczkà;Dziennik Ustaw Nr 155—10064—Poz. 1296
8) sito (ooczkach 177 mikronów) ozewn´trznej Êred-nicy 11 cm zsiatkà mosi´˝nà lub ze stali nierdzew-nej;9) plastikowy lejek zwewn´trznà Êrednicà nie mniej-szà ni˝ 12 cm;10) stereomikroskop (powi´kszenie 15—40x) zodpo-wiednim êród∏em Êwiat∏a lub trychinoskop ze sto-∏em poziomym;11) wprzypadku stosowania trychinoskopu: rynienkado liczenia larw opojemnoÊci ok. 60—65 cm3, wy-konana zakrylowych p∏ytek ogruboÊci 3 mm wtensposób, ˝e podzielone na pola dno rynienki ma wymiary 180 x 40 mm; boki majà wymiary 230 x 20mm, aszczyty — 40 x 20 mm; dno iszczy-ty rynienki umieszcza si´ pomi´dzy jej bokami, cotworzy dwa uchwyty na koƒcach; dno rynienki po-winno byç podwy˝szone 7—9 mm od podstawy ra-my utworzonej przez boki iszczyty;12) p∏ytki Petriego oÊrednicy 9 cm, wprzypadku u˝y-wania stereomikroskopu, podzielone od spodu napola 10 x10 mm;13) kalibrowane 100 ml szklane cylindry;14) kwas solny ost´˝eniu 37%;15) pepsyna omocy 1:10000 NF (Narodowy Recepta-riusz USA) odpowiadajàcej 1:12.500 BP (Farmako-pea Brytyjska) lub 2000 FIP (Mi´dzynarodowa Fe-deracja Farmacji);16)tace odpowiednie do zgromadzenia 50 lub 100prób;17) waga odok∏adnoÊci do 0,1 g.2. Pobieranie próbek:1) wprzypadku ca∏ych tusz pobiera si´ próbk´ owa-dze oko∏o 2 gzodnóg przepony wprzejÊciu wcz´ÊçÊci´gnistà;2) wprzypadku braku odnóg przepony pobiera si´próbk´ owadze oko∏o 2 gzcz´Êci ˝ebrowej lubmostkowej przepony, zmi´Êni oko∏oj´zykowychlub ˝uchwowych lub zmi´Êni brzusznych;3) wprzypadku kawa∏ków mi´sa pobiera si´ próbk´owadze oko∏o 2 gzmi´Êni szkieletowych, omo˝li-wie najmniejszej zawartoÊci t∏uszczu, wmiar´ mo˝-liwoÊci zmiejsca wpobli˝u koÊci lub Êci´gien.3. Metoda:1) tworzenie próby zbiorczej ze 100 próbek:a) próbk´ owadze oko∏o 1 gpobiera si´, zka˝dejzpojedynczych próbek pobranych zmi´sa100Êwiƒ, anast´pnie umieszcza si´ je wroz-drabniaczu mi´sa,b) rozdrobnione mi´so umieszcza si´ wtrzylitrowejkolbie Erlenmeyera razem z7 gpepsyny, 2 lwo-dy podgrzanej do temperatury 40—41°Ci25 mlst´˝onego kwasu solnego, anast´pnie wstrzàsasi´ tà mieszankà wcelu rozpuszczenia pepsyny;zasadowoÊç roztworu powinna wynosiç 1,5—2,0 pH,c) dla u∏atwienia wytrawiania kolb´ Erlenmeyeraumieszcza si´ wcieplarce otemperaturze 40—41°Cna oko∏o 4 godziny; wtym czasie kol-b´ regularnie wstrzàsa si´ co najmniej 2 razy nagodzin´,d) roztwór po wytrawieniu przefiltrowuje si´ przezsito do rozdzielacza opojemnoÊci 2 lipozosta-wia na stojaku przynajmniej przez 1 godzin´,e) uzyskany p∏yn oobj´toÊci oko∏o 45 ml przelewasi´ do kalibrowanego cylindra, anast´pnie roz-dziela si´ na trzy p∏ytki Petriego, po 15 ml na ka˝-dà p∏ytk´, której dno jest podzielone na kwadra-ciki 10 x10 mm,f) ka˝dà p∏ytk´ Petriego bada si´ przez 1 minut´ naobecnoÊç larw pod stereomikroskopem,g) przy stosowaniu rynienek do liczenia larw uzy-skany p∏yn równo rozdziela si´ na dwie rynienkiibada si´ pod trychinoskopem; p∏yn bada si´niezw∏ocznie,h) je˝eli p∏yn jest m´tny lub nie zosta∏ zbadanywczasie 30 minut od jego uzyskania, oczyszczasi´ go wnast´pujàcy sposób:— 45 ml pozyskanego p∏ynu przelewa si´ do ka-librowanego cylindra ipozostawia na 10 mi-nut,— po up∏ywie tego czasu poprzez zassanie odej-muje si´ 30 ml supernatantu, apozosta∏e15ml uzupe∏nia si´ do 45 ml wodà,— po up∏ywie kolejnych 10 minut ponownie30ml supernatantu usuwa si´, apozosta∏e15ml przelewa si´ na p∏ytk´ Petriego lub narynienk´ do liczenia larw,i) kalibrowany cylinder op∏ukuje si´ 10 ml wody,anast´pnie przelewa si´ jà na p∏ytk´ Petriegolub na rynienk´ do liczenia larw;2) tworzenie próby zbiorczej zmniej ni˝ 100 próbek:a) je˝eli jest 15 lub mniej ni˝ 15 pojedynczych pró-bek, mogà byç one dodane do próby zbiorczejibada si´ je razem,b) je˝eli bada si´ wi´cej ni˝ 15, amniej ni˝ 100 pró-bek, obj´toÊç p∏ynu wytrawiajàcego zmniejszasi´ proporcjonalnie;3) wprzypadku pozytywnego lub wàtpliwego wynikubadania próby zbiorczej:a) dalsze 20 gpróbki pobiera si´ od ka˝dej Êwini,zgodnie zust. 2,b) 20 gpróbki od ka˝dej Êwini ∏àczy si´ ibada me-todà okreÊlonà wpkt 1 i2,c) próbki z20 Êwiƒ po 5 Êwiƒ ka˝da bada si´ wspo-sób okreÊlony wlit. aib,d) je˝eli wpróbie zbiorczej od 5 Êwiƒ wykryto w∏o-Ênie, pobiera si´ próbki owadze 20 g, zgodniezust. 2.Dziennik Ustaw Nr 155—10065—Poz. 1296
IV. Metoda mechanicznie wspomaganego wytrawia-nia próby zbiorczej (technika sedymentacji)1. Sprz´t iodczynniki:1) nó˝ ino˝yczki;2) tace zponumerowanymi polami na 50 prób mi´sa,po 2 gka˝da;3) stomacher 3 500 thermomodel;4) plastikowe torebki do stomachera;5) sto˝kowe rozdzielacze opojemnoÊci 2 lzaopatrzo-ne wteflonowe zatyczki;6) statywy, pierÊcienie, zaciski;7) sito ootworach 177 mikronów, Êrednicy zewn´trz-nej 11 cm isiatka ze stali nierdzewnej;8) lejki owewn´trznej Êrednicy nie mniejszej ni˝ 12 cmdo stabilizacji sit;9) 100 ml szklane, kalibrowane cylindry;10) 25 ml rozdzielacz;11) zlewki opojemnoÊci 3 l;12) ∏y˝ka lub szklany pr´t do mieszania roztworuwzlewce;13) plastikowe: strzykawka iw´˝yk do odsysania;14) miarka opojemnoÊci 6 g;15) termometr odok∏adnoÊci ± 0,5°Ciozakresie od1do 100°C;16) elektryczny potrzàsacz zodejmowanà g∏owicà (wi-brator);17) minutnik pracujàcy wprzedzia∏ach 1 minuty;18) trychinoskop zpoziomym pulpitem lub stereomi-kroskop zodpowiednim êród∏em Êwiat∏a;19) rynienka do liczenia larw wykonana wsposób okre-Êlony wcz´Êci III ust. 1 pkt 11, je˝eli stosowany jesttrychinoskop;20) p∏ytki Petriego oÊrednicy 9 cm podzielone odspodu na pola badaƒ owymiarach 10 x10 mm;21) 17,5% roztwór kwasu solnego;22) pepsyna odpowiadajàca wymaganiom okreÊlonymwcz´Êci III ust. 1 pkt 15;23) 10 lpojemniki do dekontaminacji formalinà sprz´-tu ipozosta∏ego p∏ynu wytrawiajàcego;24) waga odok∏adnoÊci do 0,1 g.2. Próbki pobiera si´ wsposób okreÊlonywcz´ÊciIII ust. 2.3. Metoda:1) sposób wytrawiania:a) próba zbiorcza ze 100 próbek:— stomacher powinien byç zaopatrzony wpo-dwójnà plastikowà torebk´ iurzàdzenie doutrzymania temperatury 40—41°C,— 1,5 lwody podgrzanej do temperatury 32—35°Cprzelewa si´ do wewn´trznej toreb-ki plastikowej inast´pnie wod´ podgrzewasi´ do temperatury 40—41°C,— 25 ml 17,5% kwasu solnego dodaje si´ do wo-dy wstomacherze,— nast´pnie dodaje si´ 100 próbek owadze1gka˝da (otemperaturze 25—30°C), pobra-nych zka˝dej indywidualnej próby zgodniezust. 2,— na koƒcu dodaje si´ 6 gpepsyny,— zawartoÊç stomachera odstawia si´ na 25 mi-nut,— nast´pnie torebk´ wyjmuje si´ ze stomache-ra, ap∏yn wytrawiajàcy filtruje si´ przez sitodo 3 lzlewki,— plastikowà torebk´ przep∏ukuje si´ 100 ml wo-dy, anast´pnie przez sito przelewa si´ jà dofiltratu wzlewce,b) próba zbiorcza z∏o˝ona zmniej ni˝ 100 próbek:— stomacher powinien byç zaopatrzony wpo-dwójnà plastikowà torebk´ iurzàdzenie doutrzymania temperatury 40—41°C,— p∏yn wytrawiajàcy sporzàdza si´ przez wy-mieszanie ok. 1,5 lwody, 25 ml 17,5% kwasusolnego i6 gpepsyny przy zachowaniu tem-peratury 40—41°C,— zp∏ynu wytrawiajàcego odmierza si´ 15 ml na 1gpróbki it´ iloÊç p∏ynu zpróbkami1gotemperaturze 25—30°Cprzenosi si´ dowewn´trznej torebki,— wod´ otemperaturze 41°Cprzelewa si´ do ze-wn´trznej torebki, tak aby ca∏kowita obj´toÊçwobu torebkach wynosi∏a 1,5 l,— zawartoÊç stomachera odstawia si´ na 25 mi-nut,— nast´pnie torebk´ wyjmuje si´ ze stomache-ra, ap∏yn wytrawiajàcy filtruje si´ przez sitodo 3 lzlewki,— plastikowà torebk´ przep∏ukuje si´ w100 mlwody, którà nast´pnie przelewa si´ przez sitodo filtratu wzlewce;2) oddzielanie larw metodà sedymentacji:a) lód owadze 300—400 gwp∏atkach, ∏uskach lubpokruszony dodaje si´ do p∏ynu wytrawiajàce-go, doprowadzajàc jego obj´toÊç do 2 l, ana-st´pnie p∏yn ten miesza si´ do rozpuszczenia lo-du, przy czym wprzypadku mniejszej próbyzbiorczej, okreÊlonej wpkt 1 wlit. b, iloÊç loduodpowiednio zmniejsza si´,Dziennik Ustaw Nr 155—10066—Poz. 1296
b) wych∏odzony p∏yn wytrawiajàcy przenosi si´ do2 lrozdzielacza, wyposa˝onego wwibrator,c) sedymentacja trwa 30 minut, przy czym wirowa-nie odbywa si´ wsposób przerywany, tj. 1 minu-ta wirowania i1 minuta przerwy,d) po 30 minutach wirowania, 60 ml sedymentuprzenosi si´ niezw∏ocznie do 100 ml kalibrowa-nego cylindra,e) 60 ml sedymentu odstawia si´ na co najmniej10minut, anast´pnie supernatant odsysa si´,pozostawiajàc 15 ml do badania na obecnoÊçlarw,f) do odsysania stosuje si´ plastikowà strzykawk´po∏àczonà zplastikowym przewodem,g) pozosta∏e 15 ml przelewa si´ do rynienki do li-czenia larw lub dwu p∏ytek Petriego ibada si´pod trychinoskopem lub stereomikroskopem,h) p∏yn wytrawiajàcy bada si´ niezw∏ocznie,i) je˝eli p∏yn wytrawiajàcy jest m´tny lub nie zosta∏zbadany wczasie 30 minut, po jego sporzàdze-niu:— 60 ml próbk´ koƒcowà przelewa si´ do kali-browanego cylindra ipozostawia na 10 mi-nut,— po up∏ywie 10 minut odsysa si´ 45 ml super-natantu, apozosta∏e 15 ml uzupe∏nia si´ wo-dà do obj´toÊci 45 ml,— po up∏ywie nast´pnych 10 minut odsysa si´30 ml supernatantu, apozosta∏e 15 ml przele-wa si´ na p∏ytk´ Petriego lub rynienk´ doprzeprowadzania badania,j) kalibrowany cylinder przep∏ukuje si´ 10 ml wo-dy, którà nast´pnie dodaje si´ do rynienki lubp∏ytki Petriego;3) wprzypadkach pozytywnych lub wàtpliwych wyni-ków post´puje si´ wsposób okreÊlony wcz´Êci IIIust. 3 pkt 3.V. Metoda mechanicznie wspomaganego wytrawia-nia próbki zbiorczej (technika izolacji filtrowej)1. Oprócz sprz´tu iodczynników wymie-nionych wcz´Êci IV wust. 1 u˝ywa si´:1) litrowego rozdzielacza (Gelmana) wyposa˝onegowuchwyt filtru (Êrednica 45 mm);2) p∏ytek filtrów oÊrednicy 45 mm ka˝da sk∏adajàcychsi´ zokràg∏ej siatki ze stali nierdzewnej zoczkamioÊrednicy 35 mikronów;3) dwóch gumowych pierÊcieni gruboÊci 1 mm,oÊrednicy zewn´trznej 45 mm iwewn´trznej38mm, zumieszczonà pomi´dzy nimi okràg∏àsiatkà, umocowanà do nich dwusk∏adnikowym kle-jem odpowiednim dla tych materia∏ów;4) zlewki Erlenmeyera opojemnoÊci 3 lzaopatrzonejwboczny w´˝yk do odsysania;5) pompy filtrujàcej;6) plastikowych torebek opojemnoÊci co najmniej80ml ka˝da;7) sprz´tu do zgrzewania torebek;8) renniny omocy 1:1 500 000 jednostek Soxleta na 1g.2. Próbki pobiera si´ wsposób okreÊlonywcz´ÊciIII ust. 2.3. Metoda:1) do wytrawiania stosuje si´ metod´ okreÊlonàwcz´Êci IV ust. 3 pkt 1;2) odddzielanie larw przez filtrowanie:a) lód owadze 300—400 gwp∏atkach, ∏uskach lubpokruszony dodaje si´ do p∏ynu wytrawiajàce-go, doprowadzajàc jego obj´toÊç do 2 l, przyczym wprzypadku mniejszej próby zbiorczejiloÊç lodu odpowiednio zmniejsza si´,b) p∏yn wytrawiajàcy miesza si´ do czasu rozpusz-czenia lodu,c) nast´pnie p∏yn ten pozostawia si´ co najmniej na3 minuty,d) rozdzielacz (Gelmana) zaopatrzony wuchwytip∏ytk´ filtrujàcà umieszcza si´ wzlewce Erlen-meyera po∏àczonej zpompà filtrujàcà,e) p∏yn wytrawiajàcy przelewa si´ do rozdzielacza(Gelmana), anast´pnie filtruje; pod koniec filtro-wania przechodzenie p∏ynu wytrawiajàcegoprzez filtr mo˝e byç wspomagane zasysaniemzpompy filtrujàcej, przy czym zasysanie przery-wa si´, zanim filtr stanie si´ suchy, tj. kiedy 2 do5 ml p∏ynu pozostaje wrozdzielaczu,f) po zakoƒczeniu filtrowania p∏ynu wytrawiajàce-go dysk filtru wyjmuje si´ iumieszcza si´ wto-rebce opojemnoÊci 80 ml razem z15—20 ml roz-tworu renniny, który sporzàdza si´ przez doda-nie 2 grenniny do 100 ml wody; filtry nie mogàbyç u˝ywane, jeÊli nie sà zupe∏nie czyste, filtrównieoczyszczonych nie suszy si´, oczyszcza si´ jeprzez pozostawienie wroztworze renniny nanoc; przed u˝yciem filtry myje si´ wÊwie˝ymroztworze renniny zu˝yciem stomachera,g) torebk´ plastikowà zgrzewa si´ dwukrotnieiumieszcza wstomacherze pomi´dzy wewn´trz-nà izewn´trznà torebkà,h) stomacher pozostawia si´ na 3 minuty niezale˝-nie od tego, czy pracuje na pe∏nej, czy niepe∏nejpróbie zbiorczej,i) po 3 minutach torebk´ plastikowà zdyskiem fil-tru iroztworem renniny wyjmuje si´ ze stoma-chera iotwiera no˝yczkami, p∏yn przelewa si´ dorynienki do liczenia larw lub na p∏ytki Petriego,atorebk´ przep∏ukuje si´ 5—10 ml wody, któràprzelewa si´ do rynienki do badania pod trychi-noskopem lub na py∏ki Petriego do badania podstereomikroskopem,j) p∏yn bada si´ niezw∏ocznie;3) wprzypadku pozytywnych lub wàtpliwych wyni-ków post´puje si´ wsposób okreÊlony wcz´Êci IIIust. 3 pkt 3.Dziennik Ustaw Nr 155—10067—Poz. 1296
VI. Metoda wytrawiania próby zbiorczej zzastosowa-niem metody magnetycznego mieszania1. Sprz´t iodczynniki:1) nó˝ ino˝yczki do sporzàdzania próbek;2) tace zoznaczonymi 50 polami do przetrzymywaniapróbek owadze 2 gka˝da;3) rozdrabniacz mi´Êni;4) mieszad∏a magnetyczne, zp∏ytkà otemperaturzeregulowanej termostatem ipokrytymi teflonempr´tami mieszajàcymi, od∏ugoÊci ok. 5 cm;5) rozdzielacze sto˝kowe opojemnoÊci 2 l;6) statywy, pierÊcienie, uchwyty;7) sito osiatce ze stali nierdzewnej zoczkami 177 mi-kronów oÊrednicy zewn´trznej 11 cm;8) lejki oÊrednicy wewn´trznej nie mniejszej ni˝12cm, do umieszczenia sit;9) zlewka opojemnoÊci 3 l;10) kalibrowane cylindry opojemnoÊci ok. 50 ml lubcylindry wirówkowe;11) trychinoskop zpoziomym pulpitem lub stereomi-kroskop zodpowiednim êród∏em Êwiat∏a,12) rynienka do liczenia larw, wykonana wsposóbokreÊlony wcz´Êci III ust. 1 pkt 11, je˝eli stosowa-ny jest trychinoskop;13) p∏ytki Petriego oÊrednicy 9 cm, podzielone odspodu na pola 10 x10 mm, je˝eli stosowany jeststereomikroskop;14) folia aluminiowa;15) kwas solny 25%;16) pepsyna odpowiadajàca wymaganiom okreÊlonymwcz´Êci III ust. 1 pkt 15;17) woda podgrzana do temperatury 46—48°C;18) 10 lpojemniki do dekontaminacji formalinà sprz´-tu ipozosta∏ego p∏ynu wytrawiajàcego;19) waga zdok∏adnoÊcià do 0,1 g.2. Próbki pobiera si´ wsposób okreÊlonywcz´ÊciIII ust. 2.3. Metoda:1) tworzenie próby zbiorczej ze 100 próbek:a) zpojedynczych 100 próbek pobiera si´ próbkiowielkoÊci 1 g,rozdrabnia si´ je wrozdrabnia-czu,b) rozdrobnione mi´so przenosi si´ do 3-litrowejzlewki, dodaje si´ 10 gpepsyny, 2 lwody pod-grzanej do temperatury 46—48°Coraz 16 mlkwasu solnego,c) wcelu oddzielenia przyczepionych skrawkówmi´Êni wk∏adk´ mieszajàcà rozdrabniacza nie-zw∏ocznie wk∏ada si´ do zlewki zp∏ynem wytra-wiajàcym,d) pr´cik mieszajàcy umieszcza si´ wzlewce, któràprzykrywa si´ folià aluminiowà,e) po umieszczeniu zlewki na podgrzanej p∏ytcegrzewczej mieszad∏a magnetycznego rozpoczy-na si´ proces mieszania, przed jego rozpocz´-ciem sprawdza si´, czy mieszad∏o utrzymuje sta-∏à temperatur´ 44—46°Coraz uzyskuje maksy-malne wirowanie p∏ynu,f) p∏yn wytrawiajàcy miesza si´ 30 minut, po czymwy∏àcza si´ mieszad∏o, ap∏yn przelewa si´ przezsito do rozdzielacza sedymentacyjnego,g) p∏yn wrozdzielaczu odstawia si´ na 30 minut,h) po 30 minutach p∏yn zosadem wiloÊci 40 mlszybko przelewa si´ do kalibrowanego cylindralub cylindra wirówki,i) próbk´ 40 ml pozostawia si´ na 10 minut, ana-st´pnie odsysa si´ 30 ml supernatantu, pozosta-wiajàc 10 ml,j) pozosta∏e 10 ml osadu przelewa si´ do rynienkilub p∏ytki Petriego,k) nast´pnie cylinder przep∏ukuje si´ 10 ml wody,którà dodaje si´ do rynienki lub p∏ytki Petriegoiniezw∏ocznie bada si´ pod trychinoskopem lubstereomikroskopem,l) je˝eli badanie nie zosta∏o przeprowadzonewczasie 30 minut, supernatant oczyszcza si´wsposób nast´pujàcy:— koƒcowà prób´ 40 ml przelewa si´ do kalibro-wanego cylindra ipozostawia na 10 minut,— 30 ml supernatantu usuwa si´ pozostawiajàc10 ml, który uzupe∏nia si´ wodà do 40 ml,— po up∏ywie kolejnych 10 minut 30 ml super-natantu odsysa si´ pozostawiajàc 10 ml dobadania na p∏ytce Petriego lub rynience,— cylinder przep∏ukuje si´ 10 ml wody, którà do-daje si´ do p∏ytki Petriego lub rynienki ipod-daje badaniu,m) je˝eli osad wczasie badania jest m´tny, prób´przelewa si´ do kalibrowanego cylindra, uzu-pe∏nia si´ do 40 ml wodà; nast´pnie post´pujesi´ wsposób okreÊlony wlit. k;2) próba zbiorcza sk∏adajàca si´ zmniej ni˝ 100 pró-bek:a) wrazie potrzeby nie wi´cej ni˝ 15 próbek 1-gra-mowych dodaje si´ do próby zbiorczej z∏o˝onejze 100 próbek ibada si´ razem, zgodnie zpkt 1,b) wi´cej ni˝ 15 próbek bada si´ jako oddzielnà pró-b´ zbiorczà,c) dla prób z∏o˝onych znie wi´cej ni˝ 50 próbek, ob-j´toÊç p∏ynu wytrawiajàcego redukuje si´ do 1 l;3) wprzypadku pozytywnych lub wàtpliwych wyni-ków post´puje si´ wsposób okreÊlony wcz´Êci IIIust. 3 pkt 3.Dziennik Ustaw Nr 155—10068—Poz. 1296
Dziennik Ustaw Nr 155—10069—Poz. 1296Za∏àcznik nr 5WZÓR
I. Ocena mi´sa byd∏a, Êwiƒ, owiec, kóz, zwierzàt jed-nokopytnych oraz jeleni, danieli utrzymywanychwwarunkach fermowych1. Za niezdatne do spo˝ycia uznaje si´:1) mi´so, pochodzàce od zwierz´cia, uktórego stwier-dzono jednà znast´pujàcych chorób:a) pryszczyc´,b) p´cherzykowe zapalenie jamy ustnej,c) chorob´ p´cherzykowà Êwiƒ,d) ksi´gosusz,e) pomór ma∏ych prze˝uwaczy,f) zaraz´ p∏ucnà byd∏a,g) guzowatà chorob´ skóry byd∏a albo klinicznà po-staç bia∏aczki byd∏a,h) goràczk´ doliny Rift albo goràczk´ Q,i) chorob´ niebieskiego j´zyka,j) osp´ owiec ikóz,k) afrykaƒski pomór koni,l) afrykaƒski pomór Êwiƒ,m) klasyczny pomór Êwiƒ,n) wàglik,o) gàbczastà encefalopati´ byd∏a,p) ogólnà actinobaciloz´, promienic´, gruêlic´ albouogólnione zapalenie w´z∏ów ch∏onnych,r) szelestnic´,s) nosacizn´,t) wÊcieklizn´,u) t´˝ec albo botulizm,w) klinicznà postaç salmonellozy,z) klinicznà postaç brucelozy,za) ró˝yc´ Êwiƒ,zb) klinicznà postaç leptospirozy Êwiƒ, byd∏a, owiecikóz,zc) posocznic´, ropnic´, toksemi´ albo wiremi´,zd) w∏oÊnic´, sarkocystoz´, wàgrzyc´ wywo∏anàprzez C. cellulosae lub C. bovis (powy˝ej 10 wà-grów wtuszy ijej narzàdach);2) mi´so ze zwierzàt wykazujàcych ostre zmiany cho-robowe przy zapaleniu oskrzeli ip∏uc, zapaleniuop∏ucnej, zapaleniu otrzewnej, zapaleniu macicy,zapaleniu wymienia, zapaleniu stawów, zapaleniuosierdzia, zapaleniu jelit oraz zapaleniu mózguiopon mózgowych, potwierdzone szczegó∏owymbadaniem, aje˝eli to mo˝liwe — uzupe∏nione ba-daniem mikrobiologicznym oraz badaniem pozo-sta∏oÊci Êrodków farmaceutycznych, przy czym, je-˝eli wyniki tych badaƒ b´dà ujemne, tusza mo˝ebyç uznana za zdatnà do spo˝ycia po wczeÊniej-szym usuni´ciu cz´Êci niezdatnych do spo˝ycia;3) mi´so ze zwierzàt:a) nienarodzonych,b) m∏odych, je˝eli jest zbyt wodniste,c) wykazujàcych objawy wychudzenia lub zaawan-sowanej anemii,d) wykazujàcych liczne guzy, ropnie lub rany wró˝-nych miejscach tuszy lub narzàdów wewn´trz-nych,e) które reagowa∏y dodatnio lub wàtpliwie wteÊcienabruceloz´, tak˝e wprzypadku, gdy nie zosta-∏y stwierdzone zmiany wwymieniu, uk∏adzierozrodczym oraz we krwi;4) cz´Êci tuszy zwylewami krwotocznymi, ograniczo-nymi ropniami lub zlokalizowanymi zanieczyszcze-niami;5) narzàdy wewn´trzne ze zmianami chorobowymipochodzenia zakaênego, paso˝ytniczego lub urazo-wego;6) mi´so wykazujàce cechy zaparzenia (kwaÊna prze-nikliwa fermentacja);7) cz´Êci tuszy iposzczególne narzàdy wewn´trznezprzynale˝nymi do nich w´z∏ami ch∏onnymi, je˝elizawierajà ogniska zapalne serowaciejàce lub rop-ne, przy czym zmiany te nie sà uogólnione albozwiàzane zwychudzeniem iznajdujà si´ na po-wierzchni tuszy, narzàdu wewn´trznego lub ww´ê-le ch∏onnym;8) mi´so pochodzàce zwyci´cia okolicy k∏ucia po-wsta∏ego wcelu wykrwawienia zwierz´cia; po wy-ci´ciu okolicy rany;9)tusze, których narzàdy wewn´trzne nie zosta∏ypoddane badaniu poubojowemu;10) mi´so ze zwierzàt, którym podawano substancjeniedozwolone, produkty, które mogà spowodo-waç, ˝e mi´so b´dzie szkodliwe dla zdrowia ludzi,substancje przyspieszajàce dojrzewanie mi´sa;11) mi´so zawierajàce pozosta∏oÊci substancji dodat-kowych dozwolonych, pozosta∏oÊci Êrodków far-maceutycznych, wtym antybiotyków, pestycydówlub innych substancji szkodliwych dla zdrowia lu-dzi, wprzypadku gdy przekraczajà one dozwolonypoziom okreÊlony odr´bnymi przepisami;12) p∏uca Êwiƒ zanieczyszczone treÊcià pokarmowà lubzalane wodà do oparzania;13) mi´so, które wydziela zapach p∏ciowy, moczowy,rybny, tranowy lub inny spowodowany ÊrodkamiDziennik Ustaw Nr 155—10070—Poz. 1296Za∏àcznik nr 6SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB OCENY MI¢SA
leczniczymi lub odka˝ajàcymi, je˝eli smak lub za-pach wyst´puje przy próbie gotowania lub piecze-nia wykonanej po up∏ywie 24 godzin od chwili ubo-ju zwierz´cia;14) mi´so wykazujàce cechy rozk∏adu gnilnego;15) mi´so wprzypadku stwierdzenia Êmierci naturalnejzwierz´cia lub wprzypadku uboju upozorowanegoalbo na skutek dobicia wagonii;16) mi´so wprzypadku wodnicy ogólnej widocznej poup∏ywie 24 godzin od chwili dokonania uboju;17) mi´so wprzypadku ogólnej ˝ó∏taczki widocznej poup∏ywie 24 godzin od chwili dokonania uboju lubje˝eli próba gotowania lub pieczenia mi´sa wyko-nana po up∏ywie tego czasu wyka˝e odchyleniasmaku lub zapachu;18) narzàdy wewn´trzne lub cz´Êci tuszy ze zmianamigruêliczymi, pochodzàce od zwierzàt, które wyka-zywa∏y wynik dodatni lub wàtpliwy wprzeprowa-dzonej przed ubojem Êródskórnej próbie tuberkuli-nowej, ztym ˝e je˝eli zmiany gruêlicze sà stwier-dzone wy∏àcznie ww´z∏ach ch∏onnych, za niezdat-ne do spo˝ycia nale˝y uznaç narzàd lub cz´Êç tuszy,do których przynale˝à t´ w´z∏y ch∏onne;19) poszczególne narzàdy wewn´trzne zprzynale˝ny-mi do nich w´z∏ami ch∏onnymi, je˝eli tusza lub na-rzàdy wewn´trzne zawierajà ogniska zapalne sero-waciejàce lub ropne, przy czym zmiany te nie sàuogólnione albo zwiàzane zwychudzeniem iznaj-dujà si´ na powierzchni tuszy, narzàdu wewn´trz-nego lub ww´êle ch∏onnym;20) wàtrob´ inerki zwierzàt starszych ni˝ dwa lata, po-chodzàcych zobszarów, naktórych, wwyniku ba-daƒ kontrolnych, stwierdzono ponadnormatywnàzawartoÊç metali ci´˝kich wÊrodowisku;21) p´cherzyk ˝ó∏ciowy;22) krew zwierz´cia, którego mi´so uznane zosta∏o zaniezdatne do spo˝ycia, oraz krew zanieczyszczona,krew techniczna;23) mózg, rdzeƒ przed∏u˝ony irdzeƒ kr´gowy byd∏a,owiec, kóz;24) Êledzion´ byd∏a, owiec ikóz;25) mi´so mechanicznie oddzielone zkr´gos∏upa by-d∏a, owiec, kóz;26) narzàdy p∏ciowe samic isamców;27) oczy, chrzàstkowe cz´Êci przewodu usznego ze-wn´trznego, migda∏ki, tchawic´;28) wymi´ umacior ikrów, jeÊli nie zdj´to znich skóry;29) jelita grube jednokopytnych;30) nieoczyszczone ztreÊci ˝o∏àdki, jelita, prze∏yki ip´-cherze moczowe zzawartoÊcià moczu;31) miejsca iniekcji;32) dolne odcinki koƒczyn, jeÊli nie zdj´to znich skóryiracic;33) zbliznowacone cz´Êci tuszy inarzàdów wewn´trz-nych po wyleczonych procesach zapalnych lubokaleczeniach;34) ca∏à sztuk´ wprzypadku dodatniego wyniku bada-nia laboratoryjnego wkierunku gàbczastej encefa-lopatii byd∏a (BSE);35) ocen´ okreÊlonà wpkt 34 stosuje si´ odpowiedniodo zwierz´cia poddanego ubojowi bezpoÊrednioprzed zwierz´ciem, uktórego badaniem laborato-ryjnym stwierdzono dodatni wynik, oraz do dwóchzwierzàt ubitych po zwierz´ciu zdodatnim wyni-kiem badania laboratoryjnego;36) ca∏à sztuk´ wprzypadku, gdy wykonanie badaƒ la-boratoryjnych wkierunku gàbczastej encefalopatiibyd∏a (BSE) jest niemo˝liwe, azwierz´ wykazywa-∏o objawy wskazujàce na t´ chorob´;37) ca∏à sztuk´ wprzypadku, gdy wykonanie badaƒ la-boratoryjnych wkierunku gàbczastej encefalopatiibyd∏a (BSE) jest niemo˝liwe, azwierz´ nie wykazy-wa∏o objawów chorobowych wskazujàcych na t´chorob´, lecz podlega∏o obowiàzkowi badania la-boratoryjnego (byd∏o powy˝ej 30 miesiàca ˝ycia);38) próbki mi´sa pobrane do badania na w∏oÊnie.2. Za warunkowo zdatne do spo˝ycia uznaje si´mi´so pochodzàce:1) zbyd∏a iÊwiƒ wprzypadku stwierdzenia inwazji wà-grów Cysticercus cellulosae iCysticercus boviswnieznacznym stopniu, tj. do 10 wàgrów wtuszy,g∏owie inarzàdach;2) zniekastrowanych knurów, obojnaków, wn´trówipóênych kastratów Êwiƒ;3) ze zwierzàt poddanych ubojowi na podstawie naka-zu wydanego przez powiatowego lekarza wetery-narii, pochodzàcych zobszaru, na którym stwier-dzono pryszczyc´, chorob´ p´cherzykowà lub kla-syczny pomór Êwiƒ.3. Je˝eli mi´sa warunkowo zdatnego do spo˝ycianie mo˝na poddaç zabiegom uzdatniajàcym, okreÊlo-nym wprzepisach odr´bnych, ocenia si´ je iznakuje ja-ko mi´so niezdatne do spo˝ycia.II. Ocena mi´sa drobiu1. Za niezdatne do spo˝ycia uznaje si´:1) mi´so pochodzàce od zwierz´cia, uktórego stwier-dzono jednà znast´pujàcych chorób:a) influenz´ drobiu (pomór drobiu),b) rzekomy pomór drobiu,c) salmonelloz´,d) choler´,Dziennik Ustaw Nr 155—10071—Poz. 1296
e) ornitoz´,f) char∏actwo,g) wodobrzusze,h) ˝ó∏taczk´,i) aspergiloz´,j) toksoplazmoz´,k) nowotwory z∏oÊliwe;2) mi´so pochodzàce od zwierzàt, których Êmierç na-stàpi∏a zinnych przyczyn ni˝ ubój;3) mi´so ogólnie zanieczyszczone;4) mi´so wykazujàce:a) rozleg∏e uszkodzenia mechaniczne ikrwawe wy-broczyny,b) nieprawid∏owoÊci dotyczàce zapachu, barwy,smaku lub konsystencji,c) zmiany gnilne,d) paso˝yty podskórne lub mi´Êniowe,e) objawy zatrucia,f) bia∏aczk´;5) cz´Êci ubitego zwierz´cia, zmiejscowymi uszkodze-niami mechanicznymi, niewp∏ywajàcymi na jakoÊçzdrowotnà pozosta∏ej cz´Êci tuszy;6) tchawic´, p∏uca, prze∏yk, wole, jelito ip´cherzyk ˝ó∏-ciowy;7) mi´so zawierajàce pozosta∏oÊci substancji biolo-gicznych, chemicznych ileków weterynaryjnych,wprzypadku gdy przekraczajà dozwolony poziomokreÊlony innymi przepisami.2. Za warunkowo zdatne uznaje si´ mi´so pocho-dzàce ze zwierzàt, uktórych podczas badania poubojo-wego stwierdzono zmiany wskazujàce na salmonello-z´, potwierdzone badaniem bakteriologicznym.III. Ocena mi´sa królików inutriiZa mi´so niezdatne do spo˝ycia uznaje si´:1) mi´so, je˝eli badanie potwierdzi, ˝e zwierz´, od któ-rego pochodzi, by∏o dotkni´te chorobà zakaênàprzenoszàcà si´ na ludzi izwierz´ta;2) mi´so wykazujàce:a) ogniska zapalne lub liczne ropnie,b) paso˝yty podskórne lub mi´Êniowe,c) zmiany wskazujàce na zatrucie,d) rozleg∏e uszkodzenia mechaniczne lub krwawewybroczyny,e) nieprawid∏owoÊci dotyczàce zapachu, barwy,smaku lub konsystencji,f) zmiany gnilne;3) mi´so zawierajàce pozosta∏oÊci substancji biolo-gicznych, chemicznych iÊrodków farmaceutycz-nych, wprzypadku gdy przekraczajà dozwolonypoziom okreÊlony innymi przepisami;4) cz´Êci zwierz´cia poddanego ubojowi, wktórychstwierdzono miejscowe urazy mechaniczne niema-jàce wp∏ywu na jakoÊç zdrowotnà tuszy.IV. Ocena mi´sa zwierzàt ∏ownychZa niezdatne do spo˝ycia uznaje si´ mi´so:1) pochodzàce od zwierzàt ∏ownych, których zacho-wanie odbiega∏o od naturalnego, lub ze zwierzàtpochodzàcych zobszarów obj´tych czasowym za-kazem polowaƒ iod∏owów zwierzàt ∏ownych;2) je˝eli badanie po odstrzeleniu zwierz´cia wykaza∏o:a) obecnoÊç w∏oÊni,b) zapalenie stawów, jàder lub jelit,c) liczne guzy lub ropnie,d) zmiany wwàtrobie lub Êledzionie,e) obecnoÊç cia∏ obcych wjamach cia∏a, zw∏aszczaw˝o∏àdku ijelitach lub wp´cherzu moczowym,f) znaczne iloÊci gazu w˝o∏àdku ijelitach, wrazzodbarwieniem narzàdów wewn´trznych,g) zmiany dotyczàce barwy, zapachu, smaku lubkonsystencji,h) zmiany gnilne,i) z∏amania otwarte, je˝eli nie sà bezpoÊredniozwiàzane zpolowaniem,j) wychudzenie,k) ogólny lub umiejscowiony obrz´k,l) inne zmiany chorobowe.Dziennik Ustaw Nr 155—10072—Poz. 1296
Dziennik Ustaw Nr 155—10073—Poz. 1296Za∏àcznik nr 7WZÓR
Dziennik Ustaw Nr 155—10074—Poz. 1296
Dziennik Ustaw Nr 155—10075—Poz. 1296WZÓR
Dziennik Ustaw Nr 155—10076—Poz. 1296
Dziennik Ustaw Nr 155—10077—Poz. 1296
Źródło: Internetowy System Aktów Prawnych — ISAP (isap.sejm.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy