art. 22

Artykuł 22 Przesłuchanie 1.   Aby ułatwić procedurę ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego, właściwe organy państwa członkowskiego dokonującego ustalenia, o których mowa w art. 38 ust. 1, przeprowadzają przesłuchanie osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do celów stosowania art. 39. Przesłuchanie umożliwia również osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową właściwe zrozumienie informacji otrzymanych zgodnie z art. 19. Właściwe organy zbierają informacje o konkretnej sytuacji osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową poprzez proaktywne zadawanie pytań, które pomogą ustalić odpowiedzialne państwo członkowskie do celów stosowania art. 39. W przypadku gdy istnieją przesłanki wskazujące, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową ma członków rodziny lub krewnych w państwie członkowskim, osoba ta otrzymuje szablon, który ma zostać opracowany przez Agencję ds. Azylu. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową wpisuje w tym szablonie dostępne jej informacje w celu ułatwienia stosowania art. 39. W miarę możliwości osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową wypełnia ten szablon przed przesłuchaniem określonym w niniejszym artykule. Agencja ds. Azylu opracowuje szablon, o którym mowa w akapicie trzecim niniejszego ustępu, do dnia 12 kwietnia 2025 r. Agencja ds. Azylu opracowuje również wytyczne dotyczące identyfikacji i poszukiwania członków rodziny w celu wsparcia stosowania art. 25–28 i art. 34 przez wnioskujące państwo członkowskie i państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek, zgodnie z art. 39 i 40. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową musi mieć możliwość przedstawienia należycie uzasadnionych powodów uzasadniających rozważenie przez właściwe organy zastosowania art. 35 ust. 1. 2.   Od przeprowadzania przesłuchania można odstąpić, w przypadku gdy: a) osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową uciekła; b) osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie stawiła się na przesłuchanie i nie przedstawiła uzasadnionej przyczyny swojej nieobecności; c) po otrzymaniu informacji, o których mowa w art. 19, osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową przekazała już w inny sposób informacje istotne dla ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Do celów lit. c) akapitu pierwszego niniejszego ustępu państwo członkowskie, które odstępuje od przeprowadzenia przesłuchania, umożliwia osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową przedstawienie wszystkich dodatkowych informacji istotnych dla prawidłowego ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego w terminie, o którym mowa w art. 39 ust. 1, w tym należycie uzasadnionych powodów uzasadniających rozważenie przez dany organ potrzeby -przeprowadzenia przesłuchania. 3.   Przesłuchanie przeprowadza się w odpowiednim czasie, a w każdym przypadku przed złożeniem jakiegokolwiek wniosku o przejęcie na podstawie art. 39. 4.   Przesłuchanie przeprowadza się w języku preferowanym przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, chyba że jest inny język, który ta osoba rozumie i w którym jest w stanie jasno się porozumiewać. Przesłuchania małoletnich bez opieki, a w stosownych przypadkach – małoletnich pod opieką, muszą być przeprowadzane przez osobę posiadającą niezbędną wiedzę o prawach i szczególnych potrzebach małoletnich, w sposób dostosowany do dziecka i odpowiedni dla kontekstu, z uwzględnieniem wieku i stopnia dojrzałości małoletniego, w obecności przedstawiciela, a w stosownych przypadkach także doradcy prawnego małoletniego. W razie potrzeby zapewniane są usługi tłumacza ustnego, który jest w stanie zapewnić odpowiednią komunikację pomiędzy osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową a osobą prowadzącą przesłuchanie. Podczas przesłuchania można zapewnić obecność mediatora kulturowego. Na wniosek osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową i jeżeli to możliwe, osoba prowadząca przesłuchanie oraz, w stosownych przypadkach, tłumacz ustny są płci preferowanej przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową. 5.   W przypadku gdy jest to należycie uzasadnione okolicznościami, państwa członkowskie mogą przeprowadzić przesłuchanie za pośrednictwem wideokonferencji. W takim przypadku państwo członkowskie zapewnia niezbędne ustalenia dotyczące odpowiednich udogodnień, standardów proceduralnych i technicznych, pomocy prawnej i tłumaczenia ustnego, uwzględniając wytyczne Agencji ds. Azylu. 6.   Przesłuchanie przeprowadza się w warunkach zapewniających odpowiedni poziom poufności. Przesłuchanie musi przeprowadzać osoba, która zgodnie z prawem krajowym ma odpowiednie kwalifikacje. Osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, w przypadku których stwierdzono potrzebę szczególnych gwarancji proceduralnych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/1348, zapewnia się odpowiednie wsparcie w celu stworzenia warunków niezbędnych do skutecznego przedstawienia wszystkich elementów pozwalających na ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Personel prowadzący przesłuchania z osobami ubiegającymi się o ochronę międzynarodową musi również posiadać ogólną wiedzę o czynnikach, które mogłyby negatywnie wpłynąć na zdolność osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do uczestnictwa w przesłuchaniu, takich jak oznaki, że dana osoba była w przeszłości poddawana torturom lub była ofiarą handlu ludźmi. 7.   Państwo członkowskie przeprowadzające przesłuchanie dokonuje jego nagrania oraz sporządza jej pisemne podsumowanie zawierające co najmniej najważniejsze informacje udzielone przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową podczas rozmowy. Osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową informuje się z wyprzedzeniem o fakcie dokonywania takiego nagrania i o jego celu. W przypadku gdy istnieją wątpliwości co do oświadczeń złożonych przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową podczas przesłuchania, pierwszeństwo ma nagranie dźwiękowe. Podsumowanie może zostać sporządzone w formie protokołu albo przy użyciu standardowego formularza. Państwo członkowskie zapewnia, aby osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową lub doradca prawny lub inny doradca dopuszczony lub uprawniony na podstawie prawa krajowego do udzielania porad prawnych, który zgodnie z prawem reprezentuje osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, miał w odpowiednim czasie dostęp do tego podsumowania, jak najszybciej po przeprowadzeniu przesłuchania, a w każdym przypadku przed podjęciem przez właściwe organy decyzji w sprawie odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową zapewnia się możliwość przedstawienia uwag lub wyjaśnień, ustnie lub pisemnie, w odniesieniu do błędów w tłumaczeniu, nieporozumień lub innych błędów faktycznych pojawiających się w pisemnym podsumowaniu pod koniec przesłuchania lub w określonym terminie.