art. 23

Artykuł 23 Gwarancje dla małoletnich 1.   Najlepszy interes dziecka musi być dla państw członkowskich kwestią nadrzędną w odniesieniu do wszystkich procedur przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. Procedury obejmujące małoletnich traktuje się priorytetowo. 2.   Każde z państw członkowskich, w których przebywa małoletni bez opieki, zapewnia mu reprezentację i pomoc ze strony przedstawiciela w odniesieniu do odpowiednich procedur przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. Przedstawiciel musi posiadać zasoby, kwalifikacje, przeszkolenie, wiedzę specjalistyczną oraz niezależność, aby zapewnić jak najlepsze uwzględnienie najlepszego interesu dziecka w ramach postępowań prowadzonych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Przedstawiciel musi mieć dostęp do treści odpowiednich dokumentów w aktach osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, w tym do specjalnych materiałów informacyjnych dla małoletnich bez opieki, oraz musi informować małoletniego bez opieki o postępach procedur na podstawie niniejszego rozporządzenia. W przypadku gdy z wnioskiem występuje osoba, która twierdzi, że jest małoletnia, lub w odniesieniu do której istnieją obiektywne podstawy, by sądzić, że jest małoletnia, oraz gdy jest ona bez opieki, właściwe organy: a) wyznaczają – jak najszybciej, a w każdym razie w odpowiednim czasie, oraz w celu udzielenia pomocy małoletniemu w procedurze ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego – osobę posiadającą niezbędne umiejętności i wiedzę specjalistyczną, aby tymczasowo pomagać małoletniemu w celu zabezpieczenia jego najlepszych interesów i ogólnego dobrostanu, co umożliwi małoletniemu korzystanie z praw wynikających z niniejszego rozporządzenia, oraz, w stosownych przypadkach, występować w charakterze przedstawiciela do czasu jego ustanowienia; b) ustanawiają przedstawiciela jak najszybciej i nie później niż piętnaście dni roboczych od dnia wystąpienia z wnioskiem. W przypadku nieproporcjonalnej liczby wniosków, z którymi występują małoletni bez opieki, lub w innych wyjątkowych sytuacjach, termin ustanowienia przedstawiciela zgodnie z akapitem drugim lit. b) może zostać przedłużony o dziesięć dni roboczych. W przypadku gdy właściwy organ stwierdzi, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową, która twierdzi, że jest małoletnia, bez żadnych wątpliwości ma więcej niż osiemnaście lat, nie jest on zobowiązany do ustanowienia przedstawiciela zgodnie z niniejszym ustępem. Obowiązki przedstawiciela lub osoby, o której mowa w akapicie drugim lit. a), ustają w przypadku gdy właściwe organy w następstwie oceny wieku, o której mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1348, nie uznają, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową jest małoletnia, lub stwierdzą, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie jest małoletnia, lub w przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie jest już małoletnim bez opieki. W przypadku gdy przedstawicielem ustanowiono organizację, wskazuje ona osobę odpowiedzialną za wypełnianie jej obowiązków wobec danego małoletniego. Akapit pierwszy stosuje się do tej osoby. Przedstawicielem przewidzianym w akapicie pierwszym może być ta sama osoba lub organizacja, o której mowa w art. 23 rozporządzenia (UE) 2024/1348. 3.   Państwa członkowskie włączają przedstawiciela małoletniego bez opieki przez cały czas trwania procedury ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego na podstawie niniejszego rozporządzenia. Przedstawiciel pomaga małoletniemu bez opieki w przekazywaniu informacji istotnych dla oceny najlepszego interesu dziecka zgodnie z ust. 4, w tym wykonania prawa do bycia wysłuchanym, oraz wspiera go podczas kontaktów z innymi podmiotami, takimi jak organizacje poszukujące członków rodziny, jeśli jest to właściwe dla tego celu, z należytym poszanowaniem obowiązków zachowania poufności wobec małoletniego. 4.   W ramach oceny najlepszego interesu dziecka, państwa członkowskie ściśle ze sobą współpracują i w szczególności należycie uwzględniają następujące czynniki: a) możliwości związane z łączeniem rodzin; b) dobrostan małoletniego i jego rozwój społeczny w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, w tym dodatkowe trudności, takie jak trauma, szczególne potrzeby zdrowotne lub niepełnosprawność, ze szczególnym uwzględnieniem jego pochodzenia etnicznego, religijnego, kulturowego i językowego, oraz uwzględniając potrzebę stabilności i ciągłości opieki społecznej i edukacyjnej; c) aspekty związane z bezpieczeństwem i ochroną, w szczególności w przypadku gdy istnieje ryzyko, że małoletni stanie się ofiarą przemocy lub wykorzystania w jakiejkolwiek formie, w tym handlu ludźmi; d) opinie małoletniego, stosownie do jego wieku i stopnia dojrzałości; e) w przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową jest małoletnim bez opieki – informacje przekazane przez przedstawiciela w państwie członkowskim, w którym przebywa małoletni bez opieki; f) wszelkie inne powody istotne dla oceny najlepszego interesu dziecka. 5.   Przed przekazaniem małoletniego bez opieki, przekazujące państwo członkowskie powiadamia odpowiedzialne państwo członkowskie lub państwo członkowskie relokacji, które potwierdza, że niezwłocznie zostaną podjęte wszystkie odpowiednie środki, o których mowa w art. 16 i 27 dyrektywy (UE) 2024/1346 oraz w art. 23 rozporządzenia (UE) 2024/1348, w tym ustanowienie przedstawiciela w odpowiedzialnym państwie członkowskim lub państwie członkowskim relokacji. Wszelkie decyzje o przekazaniu małoletniego bez opieki musi poprzedzać indywidualna ocena najlepszego interesu dziecka. Ocena ta opiera się na odpowiednich czynnikach wymienionych w ust. 4 niniejszego artykułu, a wnioski z oceny tych czynników wyraźnie wskazuje się w decyzji o przekazaniu. Ocena przeprowadzana jest niezwłocznie przez odpowiednio przeszkolony personel posiadający niezbędne kwalifikacje i wiedzę specjalistyczną konieczne do zapewnienia, aby uwzględniony został najlepszy interes dziecka. 6.   Do celów stosowania art. 25 państwo członkowskie, w którym po raz pierwszy zarejestrowano wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej małoletniego bez opieki, natychmiast podejmuje odpowiednie działania w celu zidentyfikowania jakichkolwiek członków rodziny, rodzeństwa lub krewnych małoletniego bez opieki na terytorium państw członkowskich, chroniąc jednocześnie najlepszy interes dziecka. W tym celu to państwo członkowskie może zwrócić się o pomoc do organizacji międzynarodowych lub innych odpowiednich organizacji oraz może ułatwić małoletniemu dostęp do usług ustalania ich miejsca pobytu oferowanych przez takie organizacje. Personel właściwych organów, o których mowa w art. 52, zajmujący się wnioskami dotyczącymi małoletnich bez opieki musi otrzymać odpowiednie przeszkolenie w zakresie szczególnych potrzeb małoletnich istotne dla stosowania niniejszego rozporządzenia. 7.   Aby ułatwić podejmowanie odpowiednich działań zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu w celu zidentyfikowania członków rodziny lub krewnych małoletniego bez opieki przebywających na terytorium innego państwa członkowskiego, Komisja przyjmuje akty wykonawcze, w tym standardowy formularz do wymiany odpowiednich informacji między państwami członkowskimi. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 77 ust. 2. ROZDZIAŁ II Kryteria ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego