art. 5

Artykuł 5 Zadania 1.   Urząd wykonuje następujące zadania w odniesieniu do ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, na jakie narażony jest rynek wewnętrzny: a) monitorowanie rozwoju sytuacji na rynku wewnętrznym oraz ocena zagrożeń, podatności na zagrożenia oraz ocena ryzyka w odniesieniu do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu; b) monitorowanie rozwoju sytuacji w państwach trzecich i ocena zagrożeń, podatności na zagrożenia oraz ocena ryzyka w odniesieniu do ich systemów przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, które mają lub mogą mieć wpływ na rynek wewnętrzny; c) gromadzenie i analizowanie informacji pochodzących z własnych działań nadzorczych oraz działań podmiotów sprawujących nadzór i organów nadzorczych na temat niedociągnięć stwierdzonych w stosowaniu przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu przez podmioty zobowiązane, ekspozycji podmiotów zobowiązanych na ryzyko, nałożonych kar i działań zaradczych; d) utworzenie i aktualizowanie centralnej bazy danych dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zawierającej informacje zebrane od organów nadzorczych lub uzyskane w ramach działalności Urzędu; e) analizowanie informacji zgromadzonych w centralnej bazie danych i udostępnianie tych analiz podmiotom sprawującym nadzór, organom nadzorczym oraz organom spoza obszaru przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na zasadzie ograniczonego dostępu i poufności; f) wspieranie analizy ryzyka prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz niewdrażania ukierunkowanych sankcji finansowych i uchylania się od nich, mających wpływ na rynek wewnętrzny, o których mowa w art. 7 dyrektywy (UE) 2024/1640; g) wspieranie, ułatwianie i wzmacnianie współpracy i wymiany informacji między podmiotami zobowiązanymi a podmiotami sprawującymi nadzór, organami nadzorczymi i organami spoza obszaru przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w celu wypracowania wspólnego rozumienia ryzyka i zagrożeń związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, przed którymi stoi rynek wewnętrzny, w tym przez udział w partnerstwach na rzecz wymiany informacji w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; h) wydawanie publikacji oraz zapewnianie szkoleń i innych usług na żądanie w celu podnoszenia świadomości na temat ryzyka prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz przeciwdziałania temu ryzyku; i) zgłaszanie Komisji przypadków, w których Urząd, wykonując swoje zadania, odkrył, że państwo członkowskie dokonało nieprawidłowej lub niepełnej transpozycji dyrektywy (UE) 2024/1640; j) podejmowanie innych szczególnych zadań określonych w niniejszym rozporządzeniu oraz w innych aktach ustawodawczych, o których mowa w art. 1 ust. 2. 2.   Urząd wykonuje następujące zadania w odniesieniu do wybranych podmiotów zobowiązanych: a) zapewnienie przestrzegania przez wybrane podmioty zobowiązane wymogów mających do nich zastosowanie na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1624 i rozporządzenia (UE) 2023/1113, w tym obowiązków związanych z wdrażaniem ukierunkowanych sankcji finansowych; b) przeprowadzanie przeglądów i ocen nadzorczych na poziomie poszczególnych podmiotów i całej grupy w celu ustalenia, czy wewnętrzne zasady, procedury i mechanizmy kontroli wdrożone przez wybrane podmioty zobowiązane są odpowiednie do spełnienia wymogów mających do nich zastosowanie, oraz nakładanie na podstawie tych przeglądów i ocen nadzorczych szczególnych wymogów, stosowanie środków administracyjnych, oraz nakładanie kar pieniężnych i okresowych kar pieniężnych zgodnie z art. 21, 22 i 23; c) uczestniczenie w nadzorze na poziomie grupy, w szczególności w kolegiach organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, na przykład kiedy wybrany podmiot zobowiązany jest częścią grupy, której siedziba główna, jednostki zależne lub oddziały znajdują się poza Unią; d) opracowanie i aktualizowanie systemu oceny ryzyka i podatności na zagrożenia wybranych podmiotów zobowiązanych w celu wsparcia działań nadzorczych Urzędu i organów nadzorczych, na przykład poprzez zbieranie danych od tych podmiotów za pomocą ustrukturyzowanych kwestionariuszy i innych narzędzi dostępnych online lub offline. 3.   Urząd wykonuje następujące zadania w odniesieniu do podmiotów sprawujących nadzór finansowy: a) prowadzenie aktualnego wykazu podmiotów sprawujących nadzór finansowy w Unii; b) przeprowadzanie okresowych ocen w celu zapewnienia, by wszystkie podmioty sprawujące nadzór finansowy posiadały odpowiednie zasoby, uprawnienia i strategie niezbędne do wykonywania zadań w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, oraz udostępnianie wyników takich ocen; c) podejmowanie – w odpowiedzi na wniosek podmiotów sprawujących nadzór finansowy o przejęcie przez Urząd bezpośredniego nadzoru lub z inicjatywy własnej Urzędu – odpowiednich środków w wyjątkowych okolicznościach wymagających interwencji Urzędu i związanych z przestrzeganiem przepisów przez niewybrane podmioty zobowiązane lub z ich narażeniem na ryzyko; d) ułatwianie funkcjonowania kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w sektorze finansowym; e) przyczynianie się, we współpracy z podmiotami sprawującymi nadzór finansowy, do konwergencji praktyk nadzorczych i promowania wysokich standardów nadzoru w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym w odniesieniu do weryfikacji zgodności z wymogami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu związanymi z ukierunkowanymi sankcjami finansowymi; f) koordynowanie wymiany personelu i informacji między podmiotami sprawującymi nadzór finansowy w Unii w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; g) udzielanie pomocy w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu podmiotom sprawującym nadzór finansowy na ich konkretny wniosek, w tym w odpowiedzi na wniosek o mediację między podmiotami sprawującymi nadzór finansowy; h) rozstrzyganie ze skutkiem wiążącym sporów między podmiotami sprawującymi nadzór finansowy dotyczących środków, które należy podjąć w odniesieniu do podmiotu zobowiązanego, na przykład w kontekście kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, na konkretny wniosek, o którym mowa w lit. g); 4.   Urząd wykonuje następujące zadania w odniesieniu do podmiotów sprawujących nadzór niefinansowy: a) prowadzenie aktualnego wykazu podmiotów sprawujących nadzór niefinansowy w Unii; b) koordynowanie wzajemnych ocen standardów i praktyk nadzorczych w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; c) w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – badanie potencjalnych naruszeń lub niestosowania prawa Unii przez podmioty sprawujące nadzór niefinansowy i organy publiczne nadzorujące organy samorządu zawodowego, wydawanie zaleceń dotyczących sposobu zaradzenia stwierdzonym naruszeniom oraz, w przypadku gdy podmioty sprawujące nadzór lub organy publiczne nie stosują się do tych zaleceń, wydawanie ostrzeżeń określających środki, które należy wdrożyć, by złagodzić skutki naruszenia; d) przeprowadzanie okresowych przeglądów w celu zapewnienia, by wszystkie podmioty sprawujące nadzór niefinansowy posiadały odpowiednie zasoby i uprawnienia niezbędne do wykonywania swoich zadań w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; e) przyczynianie się do konwergencji praktyk nadzorczych i promowanie wysokich standardów nadzoru w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; f) ułatwianie funkcjonowania kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w sektorze niefinansowym; g) udzielanie pomocy podmiotom sprawującym nadzór niefinansowy na ich konkretny wniosek, taki jak wniosek o mediację między podmiotami sprawującymi nadzór niefinansowy w sporach dotyczących środków, które należy zastosować w odniesieniu do podmiotu zobowiązanego, w tym w kontekście kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W przypadku przekazania nadzoru nad określonymi sektorami organom samorządu zawodowego na szczeblu krajowym Urząd wykonuje zadania określone w akapicie pierwszym w odniesieniu do organów nadzorczych nadzorujących działalność organów samorządu zawodowego. 5.   Urząd wykonuje następujące zadania w odniesieniu do jednostek analityki finansowej i ich działalności w państwach członkowskich: a) prowadzenie aktualnego wykazu jednostek analityki finansowej w Unii; b) monitorowanie zmian w ramach prawnych i organizacji jednostek analityki finansowej ze szczególnym uwzględnieniem zasobów niezbędnych do wykonywania ich zadań; c) wspieranie prac jednostek analityki finansowej oraz przyczynianie się do poprawy współpracy i koordynacji działań między nimi; d) przyczynianie się do identyfikacji i wyboru odpowiednich przypadków, które mogłyby być przedmiotem wspólnych analiz prowadzonych przez jednostki analityki finansowej; e) opracowanie odpowiednich metod i procedur przeprowadzania przez jednostki analityki finansowej wspólnych analiz przypadków transgranicznych; f) tworzenie, koordynacja, organizacja i ułatwianie wspólnych analiz prowadzonych przez jednostki analityki finansowej; g) udzielanie pomocy jednostkom analityki finansowej na ich konkretny wniosek, taki jak wniosek o mediację w sporze między jednostkami analityki finansowej; h) przeprowadzanie wzajemnych ocen działań jednostek analityki finansowej w celu zwiększenia ich spójności i skuteczności oraz wskazania najlepszych praktyk; i) opracowywanie i udostępnianie jednostkom analityki finansowej narzędzi i usług służących zwiększaniu ich zdolności analitycznych, a także usług i narzędzi informatycznych oraz usług i narzędzi w zakresie sztucznej inteligencji służących bezpiecznej wymianie informacji, w tym poprzez hosting systemu FIU.net; j) opracowywanie, udostępnianie i promowanie wiedzy eksperckiej na temat metod wykrywania, analizy i rozpowszechniania informacji o podejrzanych transakcjach; k) na wniosek jednostek analityki finansowej, zapewnianie im specjalistycznych szkoleń i pomocy, w tym poprzez udzielanie wsparcia finansowego, w zakresie celów Urzędu oraz zgodnie z dostępnymi zasobami kadrowymi i budżetowymi; l) wspieranie na wniosek jednostek analityki finansowej ich kontaktów z podmiotami zobowiązanymi poprzez zapewnianie podmiotom zobowiązanym wiedzy eksperckiej, w tym poprzez podnoszenie ich świadomości i usprawnianie procedur wykrywania podejrzanych działań i transakcji oraz ich zgłaszania jednostkom analityki finansowej; m) przygotowywanie i koordynowanie ocen zagrożeń oraz analiz strategicznych dotyczących zagrożeń, ryzyka i metod związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, zidentyfikowanych przez jednostki analityki finansowej. 6.   Na potrzeby wykonywania zadań powierzonych na mocy niniejszego rozporządzenia Urząd stosuje wszelkie odpowiednie przepisy prawa Unii, a w przypadku gdy takie przepisy prawa Unii ustanowiono w dyrektywach – przepisy krajowe transponujące te dyrektywy. W przypadku gdy mające zastosowanie przepisy prawa ustanowiono w rozporządzeniach, a w rozporządzeniach tych w obecnym ich brzmieniu wyraźnie przyznano państwom członkowskim możliwość wyboru opcji, Urząd stosuje również przepisy krajowe realizujące tę możliwość wyboru.