art. 1 pkt 12 (art. 9 ust. 5–7 rozporządzenia 261/2004)

Artykuł 1 W rozporządzeniu (WE) nr 261/2004 wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 1 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie ustanawia, na warunkach określonych poniżej, minimalne prawa dla pasażerów lotniczych, w przypadku gdy: a) odmówiono im przyjęcia na pokład; b) ich lot został odwołany, opóźniony lub przełożony; c) utracili lot łączący; d) zostali umieszczeni w klasie wyższej lub niższej.”; 2) w art. 2 wprowadza się następujące zmiany: a) lit. b)–f) otrzymują brzmienie: „b) »obsługujący przewoźnik lotniczy« oznacza przewoźnika lotniczego wykonującego lub zamierzającego wykonać lot zgodnie z umową transportu lotniczego zawartą z pasażerem lub działającego w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę z tym pasażerem, w tym przewoźnika lotniczego, który wykorzystuje statek powietrzny innego przewoźnika lotniczego, z załogą lub bez załogi tego drugiego przewoźnika lotniczego, do wykonywania swoich lotów; c) »unijny przewoźnik lotniczy« oznacza przewoźnika lotniczego z ważną koncesją przyznaną przez państwo członkowskie zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 (*1); ca) »organ zarządzający portem lotniczym« oznacza zarządzającego portem lotniczym zdefiniowanego w art. 2 pkt 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE (*2); d) »organizator« oznacza organizatora zdefiniowanego w art. 3 pkt 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 (*3); e) »impreza turystyczna« oznacza połączenie usług turystycznych zdefiniowane w art. 3 pkt 2 dyrektywy (UE) 2015/2302; f) »bilet« oznacza, niezależnie od jego formy, ważny dowód zawarcia umowy transportu lotniczego; (*1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 z dnia 24 września 2008 r. w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty (Dz.U. L 293 z 31.10.2008, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/1008/oj)." (*2)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12/WE z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie opłat lotniskowych (Dz.U. L 70 z 14.3.2009, s. 11, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/12/oj)." (*3)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniająca rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylająca dyrektywę Rady 90/314/EWG (Dz.U. L 326 z 11.12.2015, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2015/2302/oj).”;" b) uchyla się lit. g); c) lit. h)–l) otrzymują brzmienie: „h) »ostateczne miejsce docelowe« oznacza miejsce docelowe lotu lub ostatniego lotu łączącego będącego częścią podróży; i) »osoba z niepełnosprawnościami« lub »osoba o ograniczonej możliwości poruszania się« oznacza osobę, której mobilność przy korzystaniu z transportu jest ograniczona na skutek jakiejkolwiek niesprawności fizycznej (sensorycznej lub ruchowej, trwałej lub przejściowej), upośledzenia lub niesprawności umysłowej, lub każdej innej przyczyny niepełnosprawności, lub wieku, i której sytuacja wymaga odpowiedniej uwagi oraz dostosowania usług dostępnych dla wszystkich pasażerów do szczególnych potrzeb takiej osoby; j) »odmowa przyjęcia na pokład« oznacza odmowę przewozu pasażerów danym lotem, pomimo że stawili się oni do wejścia na pokład zgodnie z warunkami określonymi w art. 4 ust. 1 lub w przypadku gdy zostali uprzednio poinformowani o odmowie przyjęcia na pokład wbrew ich woli, z wyjątkiem przypadków, gdy odmowa przyjęcia na pokład jest racjonalnie uzasadniona przyczynami takimi jak związane ze zdrowiem, z wymogami bezpieczeństwa, ochrony lub niewłaściwymi dokumentami podróżnymi; k) »ochotnik« oznacza pasażera, który stawił się do wejścia na pokład zgodnie z warunkami określonymi w art. 4 ust. 1 i który zgłasza, na prośbę przewoźnika lotniczego, gotowość do niewchodzenia na pokład statku powietrznego w związku ze swoim lotem w zamian za pewne korzyści; l) »odwołanie« oznacza nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który została zawarta umowa transportu lotniczego, i obejmuje sytuacje, w których: (i) statek powietrzny wystartował, ale z jakiegokolwiek powodu został przekierowany do innego portu lotniczego niż port lotniczy przylotu wskazany na bilecie, albo powrócił do portu lotniczego odlotu i nie mógł kontynuować lotu do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie; lub (ii) pasażerowi wystawiono bilet na lot, a czas odlotu wskazany na bilecie pasażera został przyśpieszony o ponad godzinę;” ; d) dodaje się litery w brzmieniu: „m) »państwo trzecie« oznacza każde państwo lub część terytorium państwa członkowskiego, do których nie mają zastosowania Traktaty; n) »opóźnienie odlotu« oznacza różnicę czasu między planowanym czasem odlotu wskazanym na bilecie pasażera wystawionym w momencie rezerwacji a faktycznym czasem odlotu, z wyjątkiem przypadków, gdy: (i) termin lotu został zmieniony co najmniej 14 dni kalendarzowych przed datą odlotu wskazaną na bilecie pasażera wystawionym w momencie rezerwacji lub, po upływie tego czasu, został przełożony na wcześniejszy czas – w którym to przypadku »opóźnienie odlotu« oznacza różnicę czasu między planowanym czasem odlotu wskazanym na bilecie pasażera wystawionym w momencie przełożenia lotu a faktycznym czasem odlotu przełożonego lotu; (ii) pasażer jest przekierowywany w następstwie zakłócenia, w odniesieniu do lotu zastępczego – w którym to przypadku »opóźnienie odlotu« oznacza różnicę czasu między planowanym czasem odlotu wskazanym na biletach wystawionych na lot zastępczy a faktycznym czasem odlotu lotu zastępczego; o) »opóźnienie przylotu« oznacza różnicę czasu między planowanym czasem przylotu wskazanym na bilecie pasażera wystawionym w momencie rezerwacji a faktycznym czasem przylotu, z wyjątkiem sytuacji, gdy: (i) termin lotu został zmieniony co najmniej 14 dni kalendarzowych przed datą odlotu wskazaną na bilecie pasażera wystawionym w momencie rezerwacji lub, po upływie tego czasu, w przypadku gdy pasażer skorzystał z lotu, który został przełożony na wcześniejszy czas – w którym to przypadku »opóźnienie przylotu« oznacza różnicę czasu między planowanym czasem przylotu wskazanym na bilecie pasażera wystawionym w momencie zmiany terminu lotu a faktycznym czasem przylotu przełożonego lotu; (ii) pasażer jest przekierowywany w następstwie zakłócenia, w odniesieniu do lotu zastępczego – w którym to przypadku »opóźnienie przylotu« oznacza różnicę czasu między planowanym czasem przylotu wskazanym na biletach wystawionych na lot zastępczy a faktycznym czasem przylotu lotu zastępczego; p) »klasa podróży« oznacza część kabiny pasażerskiej statku powietrznego cechującą się określonym kodem wskazanym w umowie transportu lotniczego albo kombinacją elementów takich jak odmienne siedzenia, odmienny rozkład siedzeń i inne różnice w usługach, takie jak specjalny catering, oferowanych pasażerom w porównaniu do usług oferowanych pasażerom w innych części kabiny; q) »umowa transportu lotniczego« oznacza umowę przewozu zawartą między przewoźnikiem lotniczym lub jego upoważnionym agentem a pasażerem lub pasażerami, dotyczącą zapewnienia jednego lub większej liczby lotów; r) »nadzwyczajne okoliczności« oznaczają zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub źródło nie wpisują się w ramy zwykłego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza jego faktyczną kontrolą; s) »lot« oznacza operację transportu lotniczego prowadzoną przez jeden statek powietrzny między dwoma portami lotniczymi, jak określono na bilecie na z góry określonej trasie, według rozkładu i z jednym numerem identyfikacyjnym niezależnie od tego, czy są postoje pośrednie dokonywane wyłącznie w celach technicznych i operacyjnych; t) »lot łączący« oznacza lot, który – jako część podróży – ma umożliwić pasażerowi rozpoczęcie lotu z pierwszego miejsca odlotu i przybycie do punktu przesiadkowego w celu rozpoczęcia kolejnego lotu, lub ma umożliwić pasażerowi rozpoczęcie lotu z punktu przesiadkowego, aby umożliwić pasażerowi dotarcie do innego punktu przesiadkowego lub ostatecznego miejsca docelowego pasażera; u) »międzylądowanie« oznacza celowe przerwanie podróży przez pasażera w ramach jednej umowy transportu lotniczego, na które przewoźnik lotniczy lub jego autoryzowany agent wyraził wcześniej zgodę i które odbywa się między miejscem rozpoczęcia podróży a ostatecznym miejscem docelowym, na okres wykraczający poza czas niezbędny do bezpośredniego tranzytu lub, w przypadku zmiany lotu, na okres zwykle rozciągający się do czasu odlotu następnego lotu łączącego i często obejmujący nocleg; v) »podróż« oznacza lot lub loty łączące zapewniające pasażerowi transport z pierwszego miejsca odlotu do ostatecznego miejsca docelowego pasażera zgodnie z jedną umową transportu lotniczego, przy czym lot do miejsca docelowego i lot powrotny są odrębnymi podróżami; w) »czas odlotu« oznacza moment, w którym statek powietrzny opuszcza stanowisko odlotu, zostając wypchniętym albo poruszając się na własnych silnikach (czas odblokowania); x) »czas przylotu« oznacza moment, w którym statek powietrzny osiąga stanowisko przylotu i uruchomione zostają hamulce postojowe (czas zablokowania); y) »przestój na płycie« oznacza okres powyżej 30 minut, w którym statek powietrzny pozostaje na ziemi, między zamknięciem drzwi statku powietrznego a czasem startu statku powietrznego, przy odlocie, lub okres powyżej 30 minut między lądowaniem statku powietrznego a otwarciem drzwi statku powietrznego, przy przylocie; z) »zakłócenie« oznacza odmowę przyjęcia na pokład, odwołanie, opóźnienie odlotu, opóźnienie przylotu lub przestój na płycie; aa) »noc« oznacza okres między północą a 06:00; ab) »dziecko« oznacza osobę w wieku poniżej 14 lat w dniu rozpoczęcia lotu lub pierwszego lotu łączącego w ramach umowy transportu lotniczego; ac) »małoletni bez opieki« oznacza osobę w wieku poniżej 18 lat w dniu rozpoczęcia lotu lub pierwszego lotu łączącego w ramach umowy transportu lotniczego, podróżującą bez dorosłego opiekuna, w przypadku gdy przewoźnik lotniczy wziął na siebie odpowiedzialność za opiekę nad tą osobą zgodnie ze swoim opublikowanym regulaminem; ad) »niemowlę« oznacza osobę w wieku poniżej dwóch lat w dniu rozpoczęcia lotu lub pierwszego lotu łączącego w ramach umowy transportu lotniczego; ae) »trwały nośnik« oznacza każde urządzenie umożliwiające pasażerowi przechowywanie informacji w sposób, który daje mu do nich dostęp w przyszłości przez okres odpowiedni do celów, jakim te informacje służą, i który pozwala na zwielokrotnianie przechowywanych informacji w niezmienionej postaci; af) »format spełniający wymogi dostępności« oznacza format, który daje osobie z niepełnosprawnościami lub osobie o ograniczonej możliwości poruszania się dostęp do wszelkich istotnych informacji, w tym poprzez umożliwienie takiej osobie dostępu tak łatwego i wygodnego jak ten, z którego korzysta osoba bez upośledzenia lub niepełnosprawności, i który spełnia wymogi dostępności określone zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem, w szczególności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 (*4); ag) »pierwsze miejsce odlotu« oznacza miejsce odlotu w przypadku lotu lub pierwszego lotu łączącego będącego częścią podróży; ah) »przedmiot osobisty« oznacza sztukę nieodprawionego bagażu, spełniającą wymogi ochrony i bezpieczeństwa, o maksymalnych wymiarach 40x30x15 cm albo mieszczącą się pod siedzeniem przed siedzeniem, na którym siedzi pasażer; ai) »bagaż podręczny« oznacza sztukę nieodprawionego bagażu niebędącą przedmiotem osobistym i spełniającą wymogi ochrony i bezpieczeństwa. (*4)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług (Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 70, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj).”;" 3) art. 3 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 3 Zakres stosowania 1.   Niniejsze rozporządzenie stosuje się: a) do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty; b) do pasażerów odlatujących z lotniska znajdującego się w państwie trzecim i lądujących na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty, chyba że otrzymali oni korzyści, odszkodowanie oraz udzielono im opieki w tym państwie trzecim, które są równoważne i odpowiadają celom niniejszego rozporządzenia, jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy obsługujący dany lot jest unijnym przewoźnikiem lotniczym. 2.   Ust. 1 stosuje się pod warunkiem że pasażerowie: a) mają bilet na dany lot; lub b) bez względu na przyczynę zostali przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika przeniesieni z lotu, na który mieli bilet, na inny lot. 3.   Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do pasażerów podróżujących bezpłatnie lub na podstawie taryfy zniżkowej, która nie jest bezpośrednio lub pośrednio dostępna powszechnie, z wyjątkiem: a) pasażerów posiadających bilety wydane przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika w ramach programu lojalnościowego lub innego programu komercyjnego, do których niniejsze rozporządzenie stosuje się w całości; oraz b) niemowląt podróżujących bezpłatnie lub na podstawie taryfy zniżkowej, która nie jest bezpośrednio lub pośrednio dostępna powszechnie, oraz osób podróżujących bezpłatnie lub na podstawie taryfy zniżkowej, która nie jest bezpośrednio lub pośrednio dostępna powszechnie, jeśli towarzyszą osobie niepełnosprawnej lub osobie o ograniczonej sprawności ruchowej, zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2006 (*5), do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, z wyjątkiem art. 7 niniejszego rozporządzenia. 4.   Bez uszczerbku dla art. 8 ust. 2 akapit pierwszy lit. d) niniejsze rozporządzenie stosuje się tylko do pasażerów przewożonych statkiem powietrznym sklasyfikowanym jako stałopłat o napędzie silnikowym. 5.   O ile nie określono inaczej, obsługujący przewoźnik lotniczy jest odpowiedzialny za wypełnianie obowiązków na podstawie niniejszego rozporządzenia. 6.   Bez uszczerbku dla art. 12 niniejszego rozporządzenia niniejsze rozporządzenie stosuje się również do pasażerów przewożonych lotem objętym umową o udział w imprezie turystycznej zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 dyrektywy (UE) 2015/2302, chyba że ta umowa o udział w imprezie turystycznej zostanie rozwiązana lub na jej wykonanie wpływ będą miały okoliczności inne niż zakłócenie tego lotu. 7.   Art. 7 niniejszego rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli zakłócenie następuje podczas lotu łączącego, który rozpoczyna się i kończy w porcie lotniczym na Grenlandii. (*5)  Rozporządzenie (WE) nr 1107/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą (Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1107/oj).”;" 4) dodaje się artykuł w brzmieniu: „Artykuł 3a Unijna etykieta praw pasażerów lotniczych 1.   Niniejszym ustanawia się dobrowolną »unijną etykietę praw pasażerów lotniczych« (zwaną dalej »etykietą«). 2.   Etykieta umożliwia szybkie poinformowanie pasażerów o stosowaniu niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do podróży w celu ułatwienia porównania i wyboru między ofertami biletów. 3.   Etykietą mogą posługiwać się przewoźnicy lotniczy lub pośrednicy, oferując pasażerom bilety na podróże objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia realizowane przez unijnych przewoźników lotniczych. 4.   Posługiwanie się etykietą przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika jest dobrowolne, z wyjątkiem sytuacji, gdy obsługujący przewoźnik lotniczy zobowiązuje przewoźnika lotniczego lub pośrednika do posługiwania się etykietą na podstawie umowy handlowej. 5.   Etykietę uwidacznia się wyłącznie podczas działań w zakresie sprzedaży i marketingu towarzyszących ofercie podróży objętej zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia lub bezpośrednio z nią związanych, realizowanej przez unijnego przewoźnika lotniczego. Przy wyświetlaniu wielu ofert podróży musi być jasne, do której podróży odnosi się etykieta. 6.   Wszelkie nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd reklamy oraz używanie etykiet lub logotypów, które prowadzą do mylenia ich z tą etykietą, są zabronione. 7.   Komisja promuje stosowanie etykiety przez przewoźników lotniczych lub pośredników. 8.   W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego artykułu, Komisja przyjmuje, do dnia 23 października 2027 r., akty wykonawcze ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące projektu, treści i wzoru etykiety udostępnianej na podstawie niniejszego artykułu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą doradczą, o której mowa w art. 16h ust. 2.”; 5) art. 4 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 4 Odmowa przyjęcia na pokład 1.   Niniejszy artykuł stosuje się do pasażerów, którzy stawiają się w celu wejścia na pokład przy punkcie przyjęć pasażerów, po dokonaniu przez nich odprawy on-line lub odprawy w porcie lotniczym, zgodnie z ustaleniami i w czasie określonym z wyprzedzeniem i na piśmie (w tym za pomocą środków elektronicznych) przez przewoźnika lotniczego lub pośrednika lub, jeżeli nie wskazano czasu wejścia na pokład, nie później niż 45 minut przed czasem odlotu wskazanym na bilecie pasażera. Niniejszy artykuł stosuje się również do pasażerów, którzy nie stawiają się do wejścia na pokład, gdy zostali uprzednio poinformowani o odmowie przyjęcia na pokład wbrew ich woli. 2.   W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy ma uzasadnione powody, by przewidywać odmowę przyjęcia na pokład, natychmiast informuje o tym zainteresowanych pasażerów. Obsługujący przewoźnik lotniczy przedstawia jednocześnie zainteresowanym pasażerom ich szczególne prawa na podstawie niniejszego rozporządzenia mające zastosowanie w danym przypadku, w szczególności w odniesieniu do prawa do odszkodowania określonego w art. 7, prawa do zwrotu należności lub do zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 oraz prawa do pomocy zgodnie z art. 9. Obsługujący przewoźnik lotniczy wzywa do zgłoszenia się ochotników do niewchodzenia na pokład statku powietrznego w zamian za korzyści na warunkach uzgodnionych między każdym ochotnikiem a obsługującym przewoźnikiem lotniczym. Obsługujący przewoźnik lotniczy informuje ochotników o przysługujących im prawach zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Uzgodnienie z każdym ochotnikiem dotyczące korzyści zastępuje prawo ochotnika do odszkodowania określone w art. 7 ust. 1 tylko wówczas, gdy ochotnik wyraźnie je zatwierdzi na trwałym nośniku. W przypadku braku takiego zatwierdzenia ochotnik otrzymuje zgodnie z art. 7 ust. 1, bez zbędnej zwłoki i nie później niż w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od odmowy przyjęcia na pokład, odszkodowanie od obsługującego przewoźnika lotniczego odmawiającego przyjęcia na pokład. 3.   Jeżeli liczba zgłaszających się ochotników jest niewystarczająca do tego, aby umożliwić wejście na pokład pozostałym pasażerom posiadającym bilety, obsługujący przewoźnik lotniczy może, wbrew woli pasażerów, odmówić przyjęcia ich na pokład, z wyjątkiem pasażerów, o których mowa w art. 11. 4.   Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia na pokład natychmiast przekazuje zainteresowanym pasażerom informacje dotyczące rozpatrywania skarg zgodnie z art. 15a. Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia na pokład bez zbędnej zwłoki oferuje zainteresowanym pasażerom wybór między zwrotem należności a zmianą planu podróży zgodnie z art. 8. Na zasadzie odstępstwa od art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), w przypadku gdy pasażerowie, którym odmówiono przyjęcia na pokład, są uprawnieni do zwrotu należności, przyznaje się go bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od odmowy przyjęcia na pokład. Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia na pokład oferuje zainteresowanym pasażerom pomoc zgodnie z art. 9. Na zasadzie odstępstwa od art. 9 ust. 1 lit. a) napoje i przekąski oferowane są natychmiast. Obsługujący przewoźnik lotniczy odmawiający przyjęcia pasażerów na pokład wbrew ich woli wypłaca zainteresowanym pasażerom odszkodowanie zgodnie z art. 7 ust. 1, bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od odmowy przyjęcia na pokład. 5.   Pasażerom nie można odmówić przyjęcia na pokład ani pobierać od nich jakichkolwiek opłat w odniesieniu do podróży z powrotem, w tym podróży obejmującej loty łączące, ze względu na to, że nie odbyli oni podróży do miejsca docelowego w ramach tej samej umowy transportu lotniczego.”; 6) art. 5 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 5 Odwołanie 1.   W przypadku odwołania lotu obsługujący przewoźnik lotniczy odwołanego lotu natychmiast informuje o tym zainteresowanych pasażerów. Obsługujący przewoźnik lotniczy przedstawia jednocześnie zainteresowanym pasażerom ich szczególne prawa na podstawie niniejszego rozporządzenia mające zastosowanie w danym przypadku, w szczególności w odniesieniu do zwrotu należności lub zmiany planu podróży na podstawie art. 8 oraz w odniesieniu do pomocy na podstawie art. 9, a także informacje na temat procedury ubiegania się o odszkodowanie określonej w art. 7 oraz na temat rozpatrywania skarg na podstawie art. 15a. Obsługujący przewoźnik lotniczy bez zbędnej zwłoki podaje zainteresowanym pasażerom powody odwołania. 2.   Obsługujący przewoźnik lotniczy odwołanego lotu bez zbędnej zwłoki oferuje zainteresowanym pasażerom wybór między zwrotem należności a zmianą planu podróży zgodnie z art. 8. 3.   Obsługujący przewoźnik lotniczy oferuje zainteresowanym pasażerom pomoc zgodnie z art. 9. 4.   Pasażerowie mają prawo do otrzymania, na wniosek, odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego obsługującego odwołany lot zgodnie z art. 7. 5.   Prawo do otrzymania odszkodowania na podstawie ust. 4 nie ma zastosowania, jeżeli pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu co najmniej 14 dni kalendarzowych przed datą odlotu wskazaną na bilecie pasażera lub jeżeli zostali poinformowani o odwołaniu na mniej niż 14 dni kalendarzowych przed planowym czasem odlotu i zaoferowano im zmianę planu podróży, umożliwiającą im wylot nie więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu i dotarcie do ich ostatecznego miejsca docelowego najwyżej dwie godziny po planowym czasie przylotu. Ciężar dowodu w zakresie ustalenia czy i kiedy pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym. 6.   Prawo do zwrotu należności i zmiany planu podróży określone w ust. 2 oraz do odszkodowania określone w ust. 4 nie ma zastosowania w przypadku, gdy samolot wystartował, ale został przekierowany do innego portu lotniczego niż port lotniczy przylotu wskazany na bilecie, jeżeli faktyczny port lotniczy przylotu oraz port lotniczy przylotu wskazany na bilecie obsługują tę samą miejscowość, miasto lub region, a przewoźnik lotniczy zapewnił pasażerowi transport do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie, pod warunkiem że opóźnienie przylotu do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie nie przekracza trzech godzin. W tym celu ciężar dowodu w zakresie ustalenia czasu przybycia przy użyciu alternatywnych środków transportu do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym. Akapit pierwszy niniejszego ustępu nie ma zastosowania w przypadkach, gdy pasażerom mającym szczególne potrzeby, o których mowa w art. 11 ust. 3, lub wszelkim osobom im towarzyszącym odmówiono biletu na alternatywny środek transportu lub wejścia na pokład alternatywnego środka transportu ze względu na jakiekolwiek mające zastosowanie wymogi bezpieczeństwa lub fizyczną niemożność wejścia na pokład, albo gdy nie są oni w stanie skorzystać z tej usługi transportowej z powodu braku dostępnej pomocy. Obsługujący przewoźnik lotniczy dokłada racjonalnych starań, aby zapewnić takim pasażerom dostęp do alternatywnych środków transportu. Opóźnienie przylotu do portu lotniczego przylotu wskazanego na bilecie oblicza się na podstawie czasu przybycia środka transportu zapewnionego przez obsługującego przewoźnika lotniczego, z którego pasażerowie o specjalnych potrzebach lub, w stosownych przypadkach, osoby im towarzyszące faktycznie skorzystali lub mogli skorzystać w celu dotarcia do tego portu lotniczego.”; 7) art. 6 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 6 Opóźnienie 1.   W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy spodziewa się opóźnienia odlotu lub opóźnienia przylotu danego lotu, informuje o tym zainteresowanych pasażerów natychmiast, gdy jest to możliwe, a najpóźniej do czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera. W miarę możliwości pasażerowie otrzymują regularnie aktualne informacje w czasie rzeczywistym. Obsługujący przewoźnik lotniczy przedstawia jednocześnie zainteresowanym pasażerom ich szczególne prawa na podstawie niniejszego rozporządzenia mające zastosowanie w danym przypadku, w szczególności w odniesieniu do pomocy na podstawie art. 9, oraz podaje informacje na temat procedury ubiegania się o odszkodowanie określonej w art. 7 i na temat rozpatrywania skarg na podstawie art. 15a. Obsługujący przewoźnik lotniczy bez zbędnej zwłoki podaje zainteresowanym pasażerom powody opóźnienia odlotu lub opóźnienia przylotu danego lotu. 2.   Obsługujący przewoźnik lotniczy oferuje zainteresowanym pasażerom pomoc zgodnie z art. 9. 3.   Jeżeli opóźnienie odlotu osiągnie pięć godzin, obsługujący przewoźnik lotniczy bez zbędnej zwłoki oferuje zainteresowanym pasażerom zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a). 4.   Pasażerowie mają prawo do otrzymania, na wniosek, odszkodowania od przewoźnika lotniczego obsługującego opóźniony lot zgodnie z art. 7, gdy dotrą do ostatecznego miejsca docelowego z opóźnieniem przekraczającym trzy godziny.”; 8) dodaje się artykuły w brzmieniu: „Artykuł 6a Przestój na płycie 1.   W przypadku przestoju na płycie obsługujący przewoźnik lotniczy w miarę możliwości regularnie przekazuje pasażerom aktualne informacje w czasie rzeczywistym. 2.   Z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących bezpieczeństwa lub ochrony, w przypadku przestoju na płycie, obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia odpowiednie ogrzewanie lub chłodzenie kabiny pasażerskiej oraz bezpłatny dostęp do toalet na pokładzie, a także zapewnia, aby pasażerowie, o których mowa w art. 11, otrzymywali niezbędną opiekę. Obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia bezpłatnie wodę pitną na pokładzie, chyba że wydłużyłoby to przestój na płycie lub nie dałoby się pogodzić tego z wymogami w zakresie bezpieczeństwa lotniczego lub ochrony lotnictwa. 3.   W przypadku gdy przestój na płycie osiąga długość dwóch godzin w porcie lotniczym obsługującym komercyjny ruch pasażerski, znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, do którego mają zastosowanie Traktaty, statek powietrzny powraca do punktu przyjęć pasażerów na pokład lub do innego odpowiedniego miejsca, w którym możliwe będzie opuszczenie pokładu przez pasażerów. Po upływie tego okresu przestój na płycie może zostać przedłużony tylko wówczas, gdy istnieją powody związane z bezpieczeństwem, imigracją, kontrolą ruchu lotniczego lub ochroną, w związku z którymi statek powietrzny nie może opuścić swojego stanowiska na płycie. 4.   Pasażerowie, którzy opuścili pokład zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, są uprawnieni do korzystania z praw przewidzianych w art. 6 oraz, w stosownych przypadkach, art. 11, z uwzględnieniem przestoju na płycie i czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera.