art. 6c

Artykuł 6c Nadzwyczajne okoliczności 1.   Do celu niniejszego rozporządzenia nadzwyczajne okoliczności obejmują między innymi zdarzenia ujęte w wykazie nadzwyczajnych okoliczności określonym w załączniku. 2.   Obsługujący przewoźnik lotniczy ma obowiązek wypłaty odszkodowania zgodnie z art. 7, chyba że może dowieść, że odwołanie lotu, opóźnienie lub utrata lotu łączącego były spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności oraz że odwołania lotu, opóźnienia lub utraty lotu łączącego nie można było uniknąć nawet w przypadku podjęcia przez przewoźnika lotniczego wszystkich racjonalnych środków. Na nadzwyczajne okoliczności można powołać się wyłącznie pod warunkiem że istnieje bezpośredni związek przyczynowy między wystąpieniem takiej okoliczności a zakłóceniem lotu. Ciężar dowodu w zakresie ustalenia istnienia bezpośredniego związku przyczynowego i ustalenia, że przewoźnik lotniczy podjął wszelkie racjonalne środki, aby uniknąć zakłócenia, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym.”; 9) art. 7 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 7 Prawo do odszkodowania 1.   W przypadku odesłania do niniejszego artykułu pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości: a) 250 EUR w przypadku podróży o długości do 1 500 kilometrów; b) 400 EUR w przypadku wszystkich podróży wewnątrzunijnych dłuższych niż 1 500 kilometrów i wszystkich innych podróży o długości od 1 500 do 3 500 kilometrów; c) 600 EUR w przypadku wszystkich podróży nieobjętych lit. a) lub b). 2.   Obsługujący przewoźnicy lotniczy mogą obniżyć odszkodowanie określone w ust. 1 lit. c) o 50 % jeżeli czas przylotu nie przekracza planowego czasu przylotu pierwotnie zarezerwowanej podróży o cztery godziny oraz w przypadku gdy: a) pasażerom oferuje się zmianę planu podróży do ich miejsca docelowego w późniejszym terminie alternatywnym lotem zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. b); lub b) w przypadku opóźnienia przylotu pierwotnie zarezerwowanej podróży. 3.   W przypadku zmiany planu podróży zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) po odwołaniu lotu, jeżeli po zmianie podróż ma rozpocząć się więcej niż godzinę przed planowym czasem odlotu pierwotnej podróży lub lotu, obsługujący przewoźnik lotniczy może zmniejszyć odszkodowanie przewidziane w art. 5: a) o 50 %, jeżeli planowany czas odlotu został przyśpieszony o mniej niż dwie godziny, a pasażer zdecydował się na lot; b) o 25 %, jeżeli planowany czas odlotu został przyśpieszony o mniej niż trzy godziny, a pasażer zdecydował się na lot. 4.   W przypadku gdy pasażerowi może przysługiwać prawo do odszkodowania zgodnie z art. 5 ust. 4, art. 6 ust. 4 lub art. 6b ust. 3, obsługujący przewoźnik lotniczy w ciągu 96 godzin od zakończenia podróży przekazuje pasażerowi drogą elektroniczną na trwałym nośniku informacje o przysługującym pasażerowi prawie do odszkodowania oraz jasne instrukcje dotyczące sposobu złożenia wniosku o odszkodowanie. 5.   Podczas określania odległości do celów niniejszego rozporządzenia podstawą obliczeń jest odległość między pierwszym miejscem odlotu a ostatecznym miejscem docelowym. W przypadku lotu łączącego uwzględnia się jedynie początkowe miejsce odlotu i ostateczne miejsce docelowe. Odległości te mierzy się metodą trasy po ortodromie. 6.   W przypadku gdy pasażer zdecydował się na kontynuację swojej podróży na podstawie art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), b) lub c), a w trakcie podróży według zmienionego planu doszło do kolejnego zakłócenia, pasażer zachowuje prawo do uzyskania kolejnego odszkodowania w trakcie przekierowania do pierwszego miejsca odlotu lub do ostatecznego miejsca docelowego. 7.   Odszkodowanie wypłaca się elektronicznym przelewem bankowym lub, jeżeli pasażer wyraźnie wyraził na to zgodę na trwałym nośniku, w inny sposób. 8.   Ciężar dowodu w zakresie ustalenia, kiedy i jak pasażer zaakceptował porozumienie dotyczące formy płatności odszkodowania określone w ust. 7, spoczywa na obsługującym przewoźniku lotniczym. 9.   Wniosek o odszkodowanie na podstawie niniejszego artykułu składa pasażer w terminie dziewięciu miesięcy od faktycznej daty odlotu wskazanej na bilecie pasażera. W przypadku gdy wniosek składa osoba trzecia w imieniu pasażera, obsługujący przewoźnik lotniczy może zażądać dowodu ważnego upoważnienia do działania. Obsługujący przewoźnicy lotniczy natychmiast potwierdzają otrzymanie wniosku na trwałym nośniku. W terminie 30 dni kalendarzowych od otrzymania wniosku obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie albo przekazuje pasażerowi uzasadnienie niewypłacenia odszkodowania, przy czym w tym drugim przypadku musi zostać przekazana informacja o mechanizmie rozpatrywania skarg, o którym mowa w art. 15a. Jeżeli, na warunkach określonych w art. 6c ust. 2, obsługujący przewoźnik lotniczy powołuje się na nadzwyczajną okoliczność, określa on, na którą nadzwyczajną okoliczność wymienioną w załączniku się powołuje, a jeżeli powołuje się na zdarzenie, które nie znajduje się w tym wykazie, określa, na jakie zdarzenie się powołuje i dlaczego należy je uznać za nadzwyczajną okoliczność. W każdym przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy powołuje się na nadzwyczajną okoliczność, przekazuje jasne i uzasadnione wyjaśnienie, w tym zwięzłe wyjaśnienie, w jaki sposób nadzwyczajna okoliczność, na którą się powołano, spełnia warunki dotyczące bezpośredniego związku przyczynowego oraz podjęcia wszelkich racjonalnych środków określone w art. 6c ust. 2. W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy nie wypłaci żądanego odszkodowania, pasażer może złożyć skargę zgodnie z art. 15a.”; 10) art. 8 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 8 Prawo do zwrotu należności lub zmiany planu podróży 1.   W przypadku zakłócenia obsługujący przewoźnik lotniczy, bez zbędnej zwłoki i na warunkach określonych w art. 4, 5, 6 lub 6b i w niniejszym artykule, oferuje pasażerom do wyboru jedną z poniższych opcji, które są zapewniane bezpłatnie: a) automatyczny zwrot należności – w ciągu siedmiu dni kalendarzowych od dokonania wyboru przez pasażera, elektronicznym przelewem bankowym lub, jeżeli pasażer wyraźnie wyraził na to zgodę na trwałym nośniku, w inny sposób – pełnej ceny biletów i, w przypadku gdy ma to zastosowanie, opłat za pośrednictwo za nieodbytą część lub nieodbyte części podróży oraz za już odbytą część lub już odbyte części podróży, jeżeli lot nie służy już żadnemu celowi związanemu z pierwotnymi planami podróży pasażera, wraz, w stosownych przypadkach, z lotem powrotnym do pierwszego miejsca odlotu, w najwcześniejszym możliwym terminie po czasie odlotu wskazanym na bilecie pasażera lub, w porozumieniu z pasażerem, przed tym czasem; b) kontynuację podróży pasażera poprzez zmianę planu podróży pasażera na podróż na porównywalnych warunkach transportu, do jego ostatecznego miejsca docelowego w najwcześniejszym możliwym terminie po czasie odlotu wskazanym na bilecie pasażera lub, w porozumieniu z pasażerem, przed tym czasem; lub c) zmianę planu podróży pasażera na podróż na porównywalnych warunkach transportu, do jego ostatecznego miejsca docelowego w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera, z zastrzeżeniem dostępności wolnych miejsc. W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego zgodnie z art. 10a, termin, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. a) niniejszego ustępu, może zostać przedłużony do 30 dni kalendarzowych. 2.   Aby pasażer mógł dotrzeć do swojego miejsca docelowego określonego na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. b) w najwcześniejszym możliwym terminie i przy całkowitym czasie podróży jak najbardziej zbliżonym, z zachowaniem racjonalności, do planowanego całkowitego czasu podróży pierwotnego lotu, obsługujący przewoźnik lotniczy, z zastrzeżeniem dostępności alternatywnych wariantów, oferuje pasażerowi co najmniej jeden z tych alternatywnych wariantów, aby pasażer je rozważył i wydał wyraźną zgodę na trwałym nośniku: a) lot lub loty łączące na tej samej trasie co trasa określona w umowie transportu lotniczego; b) inna trasa między tymi samymi portami lotniczymi odlotu i przylotu co wskazane w umowie transportu lotniczego; c) inna trasa do lub z alternatywnego portu lotniczego w porównaniu z portem lotniczym wskazanym w umowie transportu lotniczego, w którym to przypadku obsługujący przewoźnik lotniczy ponosi koszty transferu pasażera między portem lotniczym wskazanym w umowie transportu lotniczego a alternatywnym portem lotniczym; d) skorzystanie z usług świadczonych przez innego przewoźnika lotniczego; lub e) w stosownych przypadkach z uwzględnieniem odległości do przebycia, skorzystanie z innego środka transportu. W przypadku zmiany planu podróży z wykorzystaniem innego przewoźnika lotniczego lub innego rodzaju transportu obsługujący przewoźnik lotniczy pozostaje odpowiedzialny za przekazywanie informacji, udzielenie pomocy i zmianę planu podróży wyłącznie do czasu odlotu lub odjazdu środka transportu w ramach zmienionego planu podróży. Obsługujący przewoźnik lotniczy pozostaje odpowiedzialny za odszkodowanie za opóźnienie dotarcia do ostatecznego miejsca docelowego zgodnie z art. 7. Operator usługi zmiany planu podróży jest odpowiedzialny za wszystkie inne prawa związane z tą usługą zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii dotyczącym praw pasażerów w odniesieniu do tego rodzaju transportu. 3.   W przypadku gdy pasażer poinformował obsługującego przewoźnika lotniczego o swoim wyborze kontynuowania podróży zgodnie z ust. 1 lit. b) i ust. 5 niniejszego artykułu oraz jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy nie zaproponował w ciągu trzech godzin zmiany planu podróży na porównywalnych warunkach transportu, pasażer może dokonać samodzielnej zmiany planu podróży zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu. Jeżeli pasażer zdecyduje się dokonać samodzielnej zmiany planu podróży, informuje o tym obsługującego przewoźnika lotniczego. Pasażer ma prawo do odmowy przyjęcia wariantów zmiany planu podróży, jeżeli te warianty nie zapewniają porównywalnych warunków transportu, i w takim przypadku zachowuje swoje prawo do pomocy zgodnie z art. 9 podczas oczekiwania na zmianę planu podróży. W przypadku odwołania akapit pierwszy stosuje się od czasu odlotu wskazanego na bilecie pasażera. W przypadku dokonania samodzielnej zmiany planu podróży pasażerowie ograniczają wydatki do tych, które są konieczne, racjonalne i odpowiednie. Obsługujący przewoźnik lotniczy zwraca, w terminie 14 dni kalendarzowych od złożenia wniosku, poniesione przez pasażera wydatki nieprzekraczające 400 % całkowitej ceny biletu lub biletów oraz, w przypadku gdy ma to zastosowanie, opłat za pośrednictwo. W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego, obsługujący przewoźnik lotniczy może przedłużyć ten termin do 30 dni kalendarzowych. 4.   Bez uszczerbku dla pozostałych przepisów niniejszego artykułu, w przypadku gdy pasażer zorganizował międzylądowanie, ma on dodatkowe prawo do odmowy przyjęcia wariantów zmiany planu podróży, jeżeli w tych wariantach zmiany planu podróży pominięto to międzylądowanie. 5.   Pasażer może dokonać wyboru między zwrotem należności zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy lit. a) lub zmianą planu podróży w późniejszym terminie zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy lit. c), aż do momentu, w którym pasażer zaakceptuje zmianę planu podróży w najwcześniejszym możliwym terminie oferowanym przez obsługującego przewoźnika lotniczego zgodnie z ust. 1 akapit pierwszy lit. b), lub do momentu, w którym pasażer podejmie decyzję o samodzielnej zmianie planu podróży zgodnie z ust. 3. Pasażer informuje obsługującego przewoźnika lotniczego o swoim wyborze. 6.   Na wniosek pasażera obsługujący przewoźnik lotniczy przekazuje informacje określone w niniejszym artykule w formie papierowej. Obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia, aby wybór dokonany przez pasażera na podstawie niniejszego artykułu został wyraźnie potwierdzony na trwałym nośniku. 7.   Opcje, określone w ust. 1, muszą być wyraźnie wskazane i nie podlegają wstępnej selekcji, ustawieniom domyślnym ani dodatkowym obciążeniom proceduralnym, które faworyzują jedną z opcji.”; 11) dodaje się artykuł w brzmieniu: „Artykuł 8a Bony 1.   W przypadku gdy pasażer ma prawo do odszkodowania zgodnie z art. 7 lub do zwrotu należności zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) lub art. 10 ust. 2, przewoźnik lotniczy może zaoferować pasażerowi wybór bonu o wartości odpowiadającej co najmniej kwocie zwrotu należności lub należnego odszkodowania. 2.   Pasażer nie jest zobowiązany do przyjęcia bonu zamiast płatności. Przyjęcie bonu jest ważne tylko wtedy, gdy pasażer udzielił wyraźnej zgody na trwałym nośniku. Wszystkie opcje przewidziane w art. 7 ust. 7 oraz w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), muszą być wyraźnie wskazane i nie podlegają wstępnej selekcji, ustawieniom domyślnym ani dodatkowym obciążeniom proceduralnym, które faworyzują jedną z opcji. 3.   Przewoźnik lotniczy wyraźnie informuje pasażera na trwałym nośniku o informacjach określonych w ust. 2, 4, 5 i 6 zanim pasażer skorzysta z możliwości wyboru, o której mowa w ust. 1. 4.   Bony: (a) mają maksymalny okres ważności wynoszący 12 miesięcy od daty przyjęcia bonu przez pasażera; ten okres ważności może zostać przedłużony tylko raz, na dodatkowy maksymalny okres 12 miesięcy, pod warunkiem że pasażer i przewoźnik lotniczy wyraźnie uzgodnią to przedłużenie na trwałym nośniku; (b) mogą zostać wykorzystane w całości lub w części na wszelkie usługi przewoźnika lotniczego w okresie ważności, w tym usługi zarezerwowane w okresie ważności bonów, ale wykonane po upływie terminu ważności tych bonów; (c) wydawane są na trwałym nośniku i jasno określają wartość, okres ważności i warunki wykorzystania; jeżeli wartość ta jest wyższa niż płatność, do której pasażer jest uprawniony na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) lub art. 10 ust. 2, informacja ta jest wskazana na bonie. 5.   Pasażer i przewoźnik lotniczy mogą uzgodnić dokonanie pełnej lub częściowej płatności w dowolnym momencie przed realizacją bonu lub jego wygaśnięciem, mimo że pasażer pierwotnie wybrał bon. 6.   Przewoźnik lotniczy automatycznie zwraca niewykorzystaną kwotę danego bonu bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż w terminie siedmiu dni kalendarzowych: a) pasażerowi – po upływie okresu ważności bonu, jeżeli bon nie został wykorzystany; dotyczy to również każdej niewykorzystanej kwoty danego bonu w przypadku wcześniejszego częściowego wykorzystania bonu; b) pasażerowi – jeżeli przed upływem okresu ważności bonu pasażer i przewoźnik lotniczy uzgodnią taki zwrot; lub c) osobie załatwiającej sprawy po zmarłym pasażerze – w przypadku śmierci danego pasażera, na wniosek tej osoby oraz po przedstawieniu odpowiedniej dokumentacji uzupełniającej na trwałym nośniku.”; 12) art. 9 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 9 Prawo do pomocy 1.   W przypadku odesłania do niniejszego artykułu pasażerom oferuje się bezpłatnie: a) napoje i przekąski co dwie godziny czasu oczekiwania; b) posiłek po trzech godzinach, a następnie co pięć godzin czasu oczekiwania, maksymalnie do trzech posiłków dziennie; c) dostęp do internetu oraz dwie rozmowy telefoniczne. Obsługujący przewoźnik lotniczy może ograniczyć lub odmówić udzielenia pomocy na podstawie akapitu pierwszego, jeżeli jej zapewnienie spowodowałoby dalsze opóźnienie odlotu opóźnionego lotu lub zmiany planu podróży, w tym rozpoczęcia przewozu alternatywnym środkiem transportu. 2.   Ponadto w przypadku gdy przy oczekiwaniu na lot lub alternatywny transport konieczny okazuje się pobyt trwający co najmniej jedną noc, pasażerom oferuje się bezpłatnie: a) zakwaterowanie w hotelu; b) transport z lotniska do hotelu i powrót. 3.   Obsługujący przewoźnik lotniczy może wykorzystać bony w celu wypełnienia swoich obowiązków wynikających z ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i b) i ust. 2. Bony dostarczone zgodnie z ust. 1 muszą nadawać się do wykorzystania we wszystkich sklepach oferujących żywność oraz napoje i przekąski w porcie lotniczym, w którym zainteresowani pasażerowie zostali unieruchomieni, na pokładzie ich lotu oraz, w stosownych przypadkach, w miejscu zakwaterowania zapewnionym zgodnie z ust. 2 lit. a). Bon na zakwaterowanie w hotelu dostarczony zgodnie z ust. 2 lit. a) może zostać wydany wyłącznie w przypadku, gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wcześniej zarezerwował miejsce dla danego pasażera. 4.   W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy nie wypełnia swoich obowiązków wynikających z ust. 1, 2 i 3, zainteresowani pasażerowie mogą podjąć działania we własnym zakresie. Przewoźnik lotniczy obsługujący zakłócony lot zwraca, w terminie 14 dni kalendarzowych od złożenia wniosku o zwrot należności, wydatki poniesione przez pasażerów, w zakresie, w jakim wydatki te są niezbędne, racjonalne i proporcjonalne do czasu oczekiwania oraz kosztów napojów i przekąsek oraz posiłków w miejscu portu lotniczego lub w miejscu zakwaterowania, w którym pasażerowie zostali unieruchomieni. W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym uruchomi plan reagowania awaryjnego, przewoźnik lotniczy obsługujący zakłócony lot może przedłużyć ten termin do 30 dni kalendarzowych. 5.   We wszystkich unijnych portach lotniczych obsługujących komercyjny ruch pasażerski organ zarządzający portem lotniczym wprowadza rozwiązania zapewniające możliwość bezpłatnego udostępniania wody pitnej i stacji ładowania urządzeń elektronicznych, niezależnie od pory dnia, lotu i terminalu. 6.   Jeżeli zakłócenie jest spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami i gdy zakłócenia nie można było uniknąć nawet mimo podjęcia przez przewoźnika lotniczego wszelkich racjonalnych środków, przewoźnik lotniczy może ograniczyć zakwaterowanie w hotelu zapewniane zgodnie z ust. 2 lit. a) do maksymalnie trzech nocy. 7.   W przypadku gdy pasażer wybiera zwrot należności zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. a), znajdując się w pierwszym miejscu odlotu, lub wybiera zmianę planu podróży na podróż w późniejszym terminie zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. c), pasażerowi nie przysługują żadne dalsze prawa w zakresie pomocy przewidziane w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu w odniesieniu do danego lotu.”; 13) art. 10 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 10 Umieszczenie w klasie wyższej lub niższej 1.   Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy umieszcza pasażera w klasie podróży wyższej niż ta, na którą został wykupiony bilet, nie może się domagać jakiejkolwiek dodatkowej zapłaty. 2.   Jeżeli obsługujący przewoźnik lotniczy umieszcza pasażera w klasie podróży niższej niż ta, na którą został wykupiony bilet, zapewnia on, w terminie 14 dni kalendarzowych od umieszczenia w klasie niższej, automatyczny zwrot należności co najmniej równy: a) 30 % ceny lotu w przypadku lotów o długości nie większej niż 1 500 km; b) 50 % ceny lotu w przypadku wszystkich lotów wewnątrzunijnych o długości powyżej 1 500 km, z wyjątkiem lotów pomiędzy europejskim terytorium państw członkowskich a francuskimi regionami najbardziej oddalonymi, i wszystkich innych lotów o długości od 1 500 km do 3 500 km; lub c) 75 % ceny lotu w przypadku wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b), w tym lotów pomiędzy europejskim terytorium państw członkowskich a francuskimi regionami najbardziej oddalonymi. 3.   W przypadku gdy cena lotu nie jest wskazana na bilecie, zwrot należności, o którym mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, oblicza się na podstawie odpowiedniego stosunku odległości lotu do całkowitej odległości, której dotyczy umowa transportu lotniczego, obliczanej zgodnie z art. 7 ust. 5. 4.   Z ceny lotu, o której mowa w niniejszym artykule, wyłącza się podatki i opłaty wskazane na biletach, o ile wymóg uiszczenia tych podatków i opłat ani ich kwota nie zależą od klasy podróży, na którą zostały wykupione te bilety. 5.   Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do usług pomocniczych, takich jak specjalne miejsca siedzące lub catering, które są niezależne od klasy podróży i sprzedawane oddzielnie.”; 14) dodaje się artykuł w brzmieniu: „Artykuł 10a Plany reagowania awaryjnego w portach lotniczych 1.   W unijnym porcie lotniczym, w którym całkowity ruch pasażerski wynosi więcej niż 4 miliony pasażerów rocznie przez co najmniej trzy następujące po sobie lata, organ zarządzający portem lotniczym zapewnia koordynację operacji organu zarządzającego portem lotniczym i podmiotów świadczących podstawowe usługi w porcie lotniczym, w szczególności przewoźników lotniczych, oraz podmiotów świadczących usługi obsługi naziemnej w drodze odpowiedniego planu reagowania awaryjnego uwzględniającego możliwe sytuacje, w których dochodzi do odwołania lub opóźnienia wielu lotów, co skutkuje unieruchomieniem w porcie lotniczym znacznej liczby pasażerów. Plan reagowania awaryjnego sporządza się w celu zapewnienia, aby unieruchomieni pasażerowie uzyskali odpowiednie informacje i pomoc, i zawiera on ustalenia służące zminimalizowaniu czasu oczekiwania i niewygód. 2.   Plany reagowania awaryjnego portu lotniczego uwzględniają szczególne i indywidualne potrzeby pasażerów, o których mowa w art. 11. 3.   Plan reagowania awaryjnego sporządza się w szczególności z udziałem Komitetu Użytkowników Portu Lotniczego, o którym mowa w dyrektywie Rady 96/67/WE (*6), podmiotów świadczących usługi obsługi naziemnej oraz innych podmiotów świadczących podstawowe usługi w porcie lotniczym, w tym podmiotów świadczących specjalną pomoc dla osób z niepełnosprawnościami lub osób o ograniczonej możliwości poruszania się. Plan reagowania awaryjnego sporządza się w stosownych przypadkach z udziałem odpowiednich organów. Plan reagowania awaryjnego zawiera także dane kontaktowe osoby lub osób wyznaczonych przez przewoźników lotniczych uczestniczących w Komitecie Użytkowników Portu Lotniczego do reprezentowania ich na miejscu w przypadku odwołania lub opóźnienia wielu lotów. Przewoźnik lotniczy zapewnia każdej wyznaczonej osobie niezbędne środki umożliwiające udzielenie pomocy pasażerom zgodnie z obowiązkami wynikającymi z niniejszego rozporządzenia w przypadku zakłócenia. 4.   Organ zarządzający portem lotniczym przekazuje plan reagowania awaryjnego Komitetowi Użytkowników Portu Lotniczego, o którym mowa w dyrektywie 96/67/WE, oraz, na wniosek, krajowemu organowi wykonawczemu wyznaczonemu zgodnie z art. 16 niniejszego rozporządzenia. Krajowy organ wykonawczy monitoruje przestrzeganie wymogów niniejszego artykułu przez organ zarządzający portem lotniczym. 5.   Państwo członkowskie może zadecydować, że port lotniczy nieobjęty ust. 1, znajdujący się na jego terytorium, ma wypełniać obowiązki określone w ust. 1–4. 6.   W unijnych portach lotniczych, w których całkowity roczny ruch pasażerski jest niższy od progu określonego w ust. 1 lub nieobjętych decyzją państwa członkowskiego na podstawie ust. 5, organ zarządzający portem lotniczym dokłada wszelkich racjonalnych starań w celu zapewnienia koordynacji użytkowników portu lotniczego i dokonywania ustaleń z użytkownikami portu lotniczego w celu informowania unieruchomionych pasażerów w przypadku odwołania lub opóźnienia wielu lotów prowadzących do unieruchomienia znacznej liczby pasażerów w porcie lotniczym. (*6)  Dyrektywa Rady 96/67/WE z dnia 15 października 1996 r. w sprawie dostępu do rynku usług obsługi naziemnej w portach lotniczych Wspólnoty (Dz.U. L 272 z 25.10.1996, s. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/1996/67/oj).”;" 15) art. 11 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 11 Pasażerowie mający specjalne potrzeby 1.   Określone w niniejszym artykule prawa osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej możliwości poruszania się pozostają bez uszczerbku dla praw przysługujących tym osobom zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1107/2006. 2.   Wszystkie informacje przekazywane pasażerom na podstawie niniejszego rozporządzenia przekazuje się w formacie spełniającym wymogi dostępności. 3.   Do celów niniejszego rozporządzenia za »pasażerów mających specjalne potrzeby« uznaje się następujące kategorie pasażerów: a) osoby z niepełnosprawnościami, osoby o ograniczonej możliwości poruszania się i kobiety w ciąży, pod warunkiem że obsługujący przewoźnik lotniczy został poinformowany o ich szczególnych potrzebach w zakresie pomocy, w miarę możliwości w momencie rezerwacji lub odprawy, a najpóźniej w momencie, gdy pasażer zostaje poinformowany o zakłóceniu na podstawie art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 lub art. 6 ust. 1, lub traci lot łączący na podstawie art. 6b ust. 1; b) niemowlęta i małoletnich bez opieki; oraz c) osoby potrzebujące szczególnej pomocy medycznej na podstawie zaświadczenia lekarskiego, chyba że odmówi im się wejścia na pokład ze względów bezpieczeństwa. Uznaje się, że każde powiadomienie dotyczące okoliczności, o których mowa w akapicie pierwszym, przekazane przewoźnikowi lotniczemu obejmuje wszystkie podróże w ramach umowy transportu lotniczego. 4.   Każdej osobie towarzyszącej osobom, o których mowa w ust. 3, lub towarzyszącej dziecku na podstawie tej samej umowy transportu lotniczego przewoźnik lotniczy oferuje bezpłatnie możliwość zajęcia miejsca obok tej osoby lub dziecka. W przypadku gdy miejsca obok są niedostępne, przewoźnik lotniczy dokłada starań, aby pomóc osobie towarzyszącej lub osobom towarzyszącym w znalezieniu sąsiadujących miejsc. 5.   Przy wejściu na pokład obsługujący przewoźnicy lotniczy przyznają pierwszeństwo osobom, o których mowa w ust. 3, oraz wszelkim towarzyszącym im osobom lub certyfikowanym psom asystującym, a także dzieciom w wózku dziecięcym lub spacerowym z osobą towarzyszącą. 6.   Obsługujący przewoźnicy lotniczy zapewniają, bez dodatkowych kosztów, możliwość transportu niemowląt i dzieci potrzebujących wózka dziecięcego lub spacerowego w ich wózku dziecięcym lub spacerowym aż do punktu przyjęć pasażerów na pokład lub do drzwi statku powietrznego oraz zapewniają, aby ten wózek dziecięcy lub spacerowy był oddawany przy drzwiach statku powietrznego, chyba że istnieją ograniczenia związane z bezpieczeństwem, ochroną, zdolnością przewozową lub eksploatacją. 7.   W przypadku gdy organ zarządzający portem lotniczym nie wywiąże się z obowiązków określonych w art. 7 i 8 rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 i w konsekwencji osoby z niepełnosprawnościami i osoby o ograniczonej możliwości poruszania się nie zdążą na lot, obsługujący przewoźnik lotniczy ponosi odpowiedzialność za wypłatę odszkodowania, zmianę trasy oraz udzielenie pomocy tym pasażerom zgodnie z art. 7, 8 i 9 niniejszego rozporządzenia. Obsługujący przewoźnik lotniczy zapewnia tę zmianę planu podróży i pomoc również osobie towarzyszącej zgodnie z warunkami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1107/2006. Organ zarządzający portem lotniczym zwraca obsługującemu przewoźnikowi lotniczemu koszty poniesione przez tego obsługującego przewoźnika lotniczego zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego ustępu. Do dnia 23 października 2027 r. Komisja przyjmie akt wykonawczy zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 16h ust. 3, określający praktyczne zasady tego zwrotu kosztów. Ten akt wykonawczy nie może ograniczać odpowiedzialności przewoźnika lotniczego w zakresie zapewniania odszkodowania, zmiany trasy i pomocy pasażerom na podstawie niniejszego ustępu. 8.   W przypadku gdy przewoźnik lotniczy lub jego upoważniony agent zawiera umowę z osobą działającą w imieniu małoletnich bez opieki w celu udzielenia tym małoletnim szczególnej pomocy podczas podróży, a w wyniku nieudzielenia szczególnej pomocy ci małoletni nie zdążą na swój lot, obsługujący przewoźnicy lotniczy ponoszą odpowiedzialność za zapewnienie odszkodowania, zmiany trasy i pomocy tym małoletnim zgodnie z art. 7, 8 i 9. 9.   Dokonując zmiany planu podróży oraz udzielając pomocy zgodnie z art. 8 i 9, obsługujący przewoźnik lotniczy zwraca szczególną uwagę na potrzeby osób, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Przewoźnicy lotniczy zapewniają tę zmianę planu podróży i pomoc tym osobom, w tym wszelkim towarzyszącym im osobom lub certyfikowanym psom asystującym, najszybciej jak jest to możliwe. 10.   Art. 9 ust. 6 nie stosuje się do pasażerów, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, ani do jakichkolwiek towarzyszących im osób lub certyfikowanych psów asystujących.”; 16) dodaje się artykuły w brzmieniu: „Artykuł 11a Przedmiot osobisty i bagaż podręczny 1.   Bez uszczerbku dla rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 obsługujący przewoźnicy lotniczy zezwalają pasażerom na wnoszenie przedmiotu osobistego do kabiny bez dodatkowych kosztów. Bez uszczerbku dla rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 obsługujący przewoźnicy lotniczy, z zastrzeżeniem dostępności miejsca w kabinie statku powietrznego, zezwalają pasażerom na wnoszenie bagażu podręcznego do kabiny. Przy oferowaniu lub publikowaniu taryf lotniczych przed rozpoczęciem procesu rezerwacji domyślnie wyświetlane są taryfy lotnicze, które obejmują przewóz sztuki bagażu podręcznego. Niniejszy ustęp nie uniemożliwia przewoźnikom lotniczym ani pośrednikom oferowania odmiennych cenowo ofert pasażerom, którzy dobrowolnie zdecydują się na podróż bez bagażu podręcznego. 2.   W przypadku gdy szczególne względy, takie jak względy bezpieczeństwa, względy związane z pojemnością lub zmiana typu statku powietrznego, do której doszło po dokonaniu rezerwacji, wykluczają przewóz w kabinie przedmiotu osobistego lub sztuki bagażu podręcznego, o których mowa w ust. 1, obsługujący przewoźnik lotniczy może w stosownych przypadkach w czasie odprawy lub w punkcie przyjęć pasażerów na pokład ogłosić wymóg przewiezienia nieodprawionego bagażu w przedziale bagażowym statku powietrznego, przy czym nie może się to wiązać z żadnymi dodatkowymi kosztami dla pasażera. 3.   Niniejszy artykuł nie ma wpływu na ograniczenia dotyczące nieodprawionego bagażu ustanowione przez przepisy unijne, takie jak przepisy określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 300/2008 (*7) i rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2015/1998 (*8), lub na ograniczenia ustanowione przez międzynarodowe przepisy w zakresie ochrony i bezpieczeństwa.