art. 18 ust. 1-3 (lit. a-e)

Artykuł 18 Obowiązek współpracy 1.   Obywatele państw trzecich wykonują obowiązek opuszczenia terytorium państw członkowskich oraz mają obowiązek współpracować z właściwymi organami państw członkowskich na wszystkich etapach procedury powrotu. 2.   Obywatele państw trzecich bez zbędnej zwłoki przekazują właściwym organom informacje na temat wszelkich zmian w swojej sytuacji istotnych do celów niniejszego rozporządzenia. 3.   Bez uszczerbku dla obowiązku opuszczenia terytorium państw członkowskich obywatele państw trzecich: a) pozostają do dyspozycji właściwych organów na terytorium państwa członkowskiego właściwego w zakresie procedury powrotu, której podlegają obywatele państw trzecich, nie uciekają, w tym do innego państwa członkowskiego, oraz stawiają się do wyjazdu środkiem transportu wyznaczonym do powrotu przez właściwy organ; b) nie utrudniają powrotu fizycznie ani słownie; c) przekazują bez zbędnej zwłoki wszelkie posiadane przez siebie informacje lub informacje, w przypadku których można zasadnie zakładać, że są możliwe do uzyskania oraz fizyczne i cyfrowe dokumenty i dokumentację, w tym ich kopie i zapisy elektroniczne, istotne dla ustalenia lub weryfikacji tożsamości lub narodowości bądź w inny sposób istotne w ramach procedury powrotu, w szczególności przedstawiając właściwym organom dokument tożsamości lub dokument podróży lub współpracując przy uzyskaniu dokumentu tożsamości lub dokumentu podróży; d) nie niszczą, nie przetrzymują ani nie usuwają w inny sposób informacji, dokumentów oraz dokumentacji, o których mowa w lit. c), nie używają pseudonimów w celu popełnienia oszustwa, nie przekazują ustnie lub pisemnie innych fałszywych informacji ani w inny sposób nie wprowadzają organów w błąd ani nie sprzeciwiają się w sposób oparty na oszustwie procedurze powrotu; e) udzielają wyjaśnienia w przypadku, gdy nie posiadają dokumentu tożsamości lub dokumentu podróży; f) przekazują informacje na temat państw trzecich będących państwami tranzytu, przebytych tras podróży lub innych państw trzecich, z którymi mogą mieć związki potencjalnie ułatwiające powrót; g) dostarczają dane biometryczne zdefiniowane w prawie Unii i prawie krajowym, w tym w art. 2 ust. 1 lit. s) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1358 (33); h) przestrzegają wymogów dotyczących podróży stosowanych przez przewoźników oraz warunków wjazdu na terytorium państw trzecich ustanowionych przez organy państw trzecich, w tym wymogów zdrowotnych, o ile wymogi te są co do zasady nakładane na podróżnych międzynarodowych; i) podają, na żądanie właściwych organów, dokładne dane kontaktowe, w tym aktualne miejsce zamieszkania, adres, numer telefonu, pod którym można się z nimi skontaktować, oraz, jeżeli jest dostępny, adres poczty elektronicznej; j) przekazują, bez zbędnej zwłoki, informacje na temat wszelkich zmian danych kontaktowych, o których mowa w lit. i); k) stosują się do wszelkich środków nałożonych na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 23 ust. 1 przez cały czas trwania procedury powrotu; l) przekazują wszelkie wymagane informacje i oświadczenia w kontekście wniosków złożonych do właściwych organów odpowiednich państw trzecich w celu uzyskania dokumentów podróży i w razie potrzeby współpracują z tymi organami państw trzecich; m) stawiają się osobiście lub za pomocą wideokonferencji, zgodnie z wymogami właściwych organów, przed właściwymi organami krajowymi lub organami państw trzecich w miejscu wskazanym przez te organy w celu uzyskania dokumentów podróży oraz ustalenia tożsamości lub obywatelstwa; n) korzystają z doradztwa w zakresie powrotu i reintegracji, jeżeli wymagają tego właściwe organy o) stosują się do innych właściwych, przewidzianych w prawie krajowym, dodatkowych środków dotyczących powrotów. Obowiązki nałożone na obywatela państwa trzeciego na podstawie niniejszego artykułu pozostają bez uszczerbku dla obowiązków i środków niezwiązanych z powrotem przewidzianych w prawie krajowym. 4.   Informacje, dokumenty i dokumentacja lub, jeżeli nie są dostępne, ich kopie i zapisy elektroniczne, o których mowa w ust. 3 lit. c), obejmują w szczególności oświadczenia obywateli państw trzecich i wszelkie posiadane przez nich dokumenty dotyczące: a) danych, takich jak imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia, płeć i obywatelstwo lub obywatelstwa lub fakt bycia bezpaństwowcami; b) członków ich rodziny i innych danych osobowych obywatela państwa trzeciego, jeżeli są one istotne dla przeprowadzenia procedury powrotu lub dla określenia państwa powrotu; c) danych, takich jak rodzaj, numer, termin ważności oraz państwo wydania wszelkich dokumentów tożsamości lub dokumentów podróży obywateli państw trzecich oraz innych dostarczonych przez nich dokumentów, które właściwy organ uzna za istotne do celów ich identyfikacji, przeprowadzenia procedury powrotu oraz określenia państwa powrotu; d) wszelkich dokumentów pobytowych lub innych zezwoleń uprawniających obywateli państw trzecich do pobytu wydanych przez inne państwo członkowskie lub państwo trzecie; e) wszelkich decyzji nakazujących powrót, decyzji nakazujących wydalenie lub zakazów wjazdu wydanych przez inne państwo członkowskie; f) państwa lub państw oraz miejsca lub miejsc poprzedniego pobytu, tras podróży, państw tranzytu i dokumentów podróży. 5.   W przypadku gdy właściwe organy postanowią zachować dowolny dokument, o którym mowa w ust. 3 lit. c), niezbędny do powrotu, zapewniają, aby obywatel państwa trzeciego niezwłocznie otrzymał kserokopie lub inny odpowiedni dowód zachowania dokumentów. W razie dobrowolnego powrotu właściwe organy zwracają takie dokumenty obywatelowi państwa trzeciego w momencie wyjazdu albo po przybyciu do państwa trzeciego. 6.   Obywatel państwa trzeciego musi pozostawać w kontakcie za pomocą form komunikacji określonych w prawie krajowym. Państwa członkowskie ustanawiają w prawie krajowym sposób komunikacji oraz termin, w którym uznaje się wiadomości za dostarczone obywatelowi państwa trzeciego, albo korzystają z systemów cyfrowych opracowanych lub obsługiwanych przez państwa członkowskie lub Unię do celów takiej komunikacji.