art. 25

Artykuł 25 Pomoc prawna i zastępstwo prawne 1.   W przypadku wniesienia zgodnie z art. 27 do sądu lub trybunału odwołania państwa członkowskie, na wniosek obywatela państwa trzeciego, zapewniają, by otrzymał on niezbędną nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne zastępstwo prawne. 2.   Właściwe organy zapewniają, aby małoletnim bez opieki zapewniano zastępstwo i pomoc w taki sposób, by mogli oni korzystać ze swoich praw oraz wykonywać obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia. 3.   Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne zastępstwo prawne zapewniane są przez doradców prawnych lub inne odpowiednio wykwalifikowane osoby, które zostały dopuszczone lub upoważnione na podstawie prawa krajowego do udzielania pomocy obywatelowi państwa trzeciego lub reprezentowania go, lub przez organizacje pozarządowe akredytowane na podstawie prawa krajowego do świadczenia obywatelom państw trzecich usług prawnych lub zastępstwa prawnego. 4.   Państwa członkowskie mogą odstąpić od zapewnienia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym, w przypadku gdy: a) uznaje się, że obywatel państwa trzeciego ma wystarczające środki, aby zapewnić sobie na własny koszt pomoc prawną i zastępstwo prawne; b) uznaje się, że odwołanie nie ma realnych szans powodzenia lub stanowi nadużycie; c) odwołanie lub kontrola sądowa, w tym ponowne rozpatrzenie lub kontrole odwołania, odbywają się w drugiej lub wyższej instancji odwoławczej, jak przewidziano w prawie krajowym; d) obywatel państwa trzeciego otrzymuje już pomoc doradcy prawnego lub jest przez niego reprezentowany. 5.   Obywatel państwa trzeciego ubiegający się o nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne zastępstwo prawne musi ujawnić swoją sytuację finansową i natychmiast poinformować właściwe organy o wszelkich istotnych zmianach swojej sytuacji finansowej, chyba że prawo krajowe przewiduje nieodpłatną pomoc prawną i zastępstwo prawne niezależnie od sytuacji finansowej danej osoby. 6.   Z wyjątkiem pomocy udzielanej małoletnim bez opieki państwa członkowskie mogą: a) nakładać ograniczenia pieniężne lub czasowe w zakresie zapewniania nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego zastępstwa prawnego, o ile nie są one arbitralne i nie ograniczają w sposób nieuzasadniony dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego zastępstwa prawnego; b) domagać się od obywatela państwa trzeciego całkowitego lub częściowego zwrotu wszelkich poniesionych kosztów, w przypadku gdy w czasie trwania procedury powrotu sytuacja finansowa obywatela państwa trzeciego poprawi się lub jeżeli decyzja o zapewnieniu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego zastępstwa prawnego została podjęta na podstawie nieprawdziwych informacji przedstawionych przez obywatela państwa trzeciego; c) postanowić, że w odniesieniu do opłat oraz innych kosztów i zwrotów traktowanie obywateli państw trzecich ma być jednakowe, lecz nie korzystniejsze niż traktowanie na ogół przyznawane ich własnym obywatelom w sprawach związanych z pomocą prawną i zastępstwem prawnym. 7.   Państwa członkowskie ustanawiają szczególne przepisy proceduralne regulujące sposób składania i rozpatrywania wniosków o zapewnienie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego zastępstwa prawnego w odniesieniu do odwołania do sądu lub trybunału zgodnie z art. 27 lub stosują istniejące przepisy dotyczące krajowych roszczeń o podobnym charakterze, pod warunkiem że przepisy te nie uniemożliwiają ani nie utrudniają nadmiernie dostępu do nieodpłatnej pomocy prawnej i do nieodpłatnego zastępstwa prawnego. 8.   W przypadku gdy decyzję o niezapewnieniu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego zastępstwa prawnego podjął organ, który nie jest sądem lub trybunałem, uzasadniając ją tym, że odwołanie nie ma realnych szans powodzenia lub stanowi nadużycie, obywatel państwa trzeciego ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem lub trybunałem przeciwko tej decyzji. 9.   Państwa członkowskie mogą zapewnić nieodpłatną pomoc prawną i nieodpłatne zastępstwo prawne w procedurze administracyjnej zgodnie z prawem krajowym. SEKCJA 2 ŚRODKI PRAWNE