0111-KDIB2-2.4014.384.2025.2.KK

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe Szanowna Pani, stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 17 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 26 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 24 grudnia 2025 r. (wpływ 24 grudnia 2025 r.) oraz pismem z 24 grudnia 2025 r. (wpływ: 14 stycznia 2026 r.) Opis zdarzenia przyszłego W 2009 r. zawarła Pani związek małżeński. W trakcie trwania małżeństwa doszło do rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej, w wyniku czego nabyła Pani udział w wysokości 50% w nieruchomości mieszkalnej. Nabycie to nie było wynikiem zakupu, lecz skutkiem zmiany ustroju majątkowego małżeńskiego. W 2019 roku orzeczono rozwód. Do chwili obecnej nie został przeprowadzony formalny podział majątku wspólnego, a żadna ze stron nie zamieszkuje w tej nieruchomości. Obecnie planuje Pani zakup mieszkania z rynku wtórnego, które będzie Pani pierwszą samodzielnie nabytą nieruchomością w 100%. Pytanie Czy w przedstawionym stanie faktycznym - planując zakup mieszkania z rynku wtórnego jako jedyny właściciel - przysługuje Pani prawo do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, mimo iż wcześniej była Pani współwłaścicielką nieruchomości w 50% wskutek rozszerzenia wspólności majątkowej? Pani stanowisko w sprawie Pani zdaniem, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, zwolnieniu z podatku podlega nabycie własności lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w drodze umowy sprzedaży, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna nabywająca tę własność po raz pierwszy. Ustawodawca nie zdefiniował wprost, co oznacza „nabycie po raz pierwszy”. W praktyce powoduje to wątpliwości w sytuacjach, gdy podatnik miał wcześniej udział w nieruchomości, który nie został nabyty w drodze zakupu. Taka właśnie sytuacja dotyczy mnie - posiadanie udziału 50% w nieruchomości nie było wynikiem czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu PCC, lecz konsekwencją rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z tym, planowany przez Panią zakup mieszkania w całości (100%) będzie pierwszym samodzielnym nabyciem nieruchomości w drodze umowy sprzedaży. Biorąc pod uwagę cel wprowadzenia zwolnienia, jakim jest wsparcie osób nabywających swoje pierwsze mieszkanie, można rozważyć, że przedstawiony stan faktyczny odpowiada jego założeniom - wcześniejsze uzyskanie udziału w nieruchomości miało charakter wynikający z ustroju małżeńskiego, a nie stanowiło samodzielnego aktu nabycia. Warto również zauważyć, że ustawodawca przewidział możliwość skorzystania ze zwolnienia z PCC również w przypadku nabycia nieruchomości w drodze spadku - czyli sytuacji, w której prawo własności także nie zostało uzyskane w wyniku odpłatnej czynności cywilnoprawnej. Co istotne, wskazuje to, że intencją ustawodawcy było objęcie ulgą nie tylko pierwszych zakupów, ale także sytuacji, w których prawo własności powstało bez odpłatnej transakcji. W Pani ocenie, opisany stan faktyczny daje podstawy do zastosowania zwolnienia z PCC, jednak ze względu na brak jednoznacznych przepisów, uprzejmie proszę o wydanie interpretacji indywidualnej w tym zakresie. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy: Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym. W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego: Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży: a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%, b) innych praw majątkowych - 1%. Jak wynika z powołanych przepisów - umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym. W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy: Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest: - prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, - prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu przysługuje udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia - by mogło być zastosowane zwolnienie - wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%. Z powyższego wynika zatem, że jeżeli kupującemu przysługuje udział w ww. prawach, który został przez niego nabyty innym tytułem niż dziedziczenie, wówczas zwolnienie, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie ma zastosowania. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w 2009 r. zawarła Pani związek małżeński. W trakcie trwania małżeństwa doszło do rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej, w wyniku czego nabyła Pani udział w wysokości 50% w nieruchomości mieszkalnej. Nabycie to nie było wynikiem zakupu, lecz skutkiem zmiany ustroju majątkowego małżeńskiego. W 2019 roku orzeczono rozwód. Do chwili obecnej nie został przeprowadzony formalny podział majątku wspólnego, a żadna ze stron nie zamieszkuje w tej nieruchomości. Obecnie planuje Pani zakup mieszkania z rynku wtórnego, które będzie Pani pierwszą samodzielnie nabytą nieruchomością w 100%. Jak wynika z powyższego, jest Pani współwłaścicielką w udziale ½ nieruchomości mieszkalnej. Udział w ww. nieruchomości nabyła Pani tytułem rozszerzenia wspólności majątkowej. Jak wskazano powyżej zwolnienie z opodatkowania jest możliwe tylko w przypadku kupującego, który posiada udział w prawie własności lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego nabytego tytułem dziedziczenia. Pani natomiast posiada udział w nieruchomości mieszkalnej nabyty nie tytułem dziedziczenia, lecz tytułem rozszerzenia wspólności majątkowej. Zatem w takiej sytuacji nie będzie Pani mogła skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji   - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:    1) z zastosowaniem art. 119a;    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.