0111-KDIB2-2.4014.390.2025.1.KK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe Szanowny Panie, stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 23 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży nieruchomości. Opis zdarzenia przyszłego Wnioskodawca, A.A. wraz z żoną, B.B. (nazwisko panieńskie C - istotne dla przebiegu zdarzeń) planują dokonać zakupu mieszkania z rynku wtórnego. Wnioskodawca nie posiada i nie posiadał prawa własności do lokalu mieszkalnego ani udziału w nim. Żona Wnioskodawcy nie posiada, lecz posiadała udział we własności lokalu mieszkalnego w wysokości 1/3, który został nabyty za pomocą środków ze spadku po ojcu, który zmarł, gdy żona Wnioskodawcy miała 9 lat, a środkami za zgodą sądu rodzinnego rozporządzała żona zmarłego, matka żony Wnioskodawcy. Pełna chronologia zdarzeń wyglądała następująco: 1)  (…) 2025 r.: Śmierć C.C., ojca żony Wnioskodawcy, która w momencie śmierci ojca miała 9 lat. 2)  (…) 2025 r.: Wydanie przez Sąd Rejonowy w (…) postanowienia o nabyciu spadku po zmarłym C.C. przez żonę D.D. oraz nieletnie córki B.C. i E.C. gruntów w udziale 1/3 każda (Sygn. akt (…)). 3)  (…) 2006 r.: Złożenie wniosku przez wdowę D.D. do Sądu Rejonowego w (…) o zarządzenie odziedziczonym majątkiem nieletnich córek i sprzedaż odziedziczonych gruntów, umotywowaną chęcią zakupu mieszkania rodzinnego dla siebie i córek. 4)  (…) 2006 r.: Postanowienie o zezwoleniu na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem małoletnich B i E.C. i zgoda na sprzedaż odziedziczonych gruntów (Sygn. akt (…)). 5)  (…) 2006 r.: Sprzedaż odziedziczonych gruntów na mocy ww. postanowienia. 6)  (…) 2006 r.: Zakup mieszkania w (…) na os. (…) ze środków pochodzących ze sprzedaży odziedziczonych gruntów. 7)  (…) 2006 r.: Sporządzenie umowy darowizny, w ramach której małoletnie córki, B. i E.C. nabywają udział we własności zakupionego mieszkania w wysokości 1/3 każda. 8)  Rok 2014: Koniec stałego zamieszkania B.C. (lat 19) w ww. mieszkaniu, w którym posiada udział we własności. Mieszkanie służy wyłącznie jako centrum życiowe i majątek matki, D.D.. 9)  (…) 2019 r.: Zmiana stanu cywilnego B.C. Przyjęcie nazwiska B. 10)  (…) 2025 r.: Sporządzenie umowy darowizny, w ramach której B.B. przekazała całość swojego udziału w rzeczonym mieszkaniu swojej matce, D.D.. Obecnie ani Wnioskodawca, ani jego żona nie posiadają żadnego udziału we własności lokali mieszkalnych. Planują zakup mieszkania w bliskim terminie, który jest częściowo uzależniony od wydanej interpretacji ze względów finansowych. Pytanie Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawcy i jego żonie przysługuje zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 17 lit. a) (winno być: art. 9 pkt 17) ustawy o PCC, biorąc pod uwagę, że żona wnioskodawcy posiadała wcześniej udział w nieruchomości nieprzekraczający 50%, który to udział został nabyty w sposób pośredni ze spadku? Pana stanowisko w sprawie Pana zdaniem, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym (nabycie lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym do majątku wspólnego) przysługuje Panu i Pana żonie prawo do pełnego zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 17 lit. a) (winno być: art. 9 pkt 17) ustawy o PCC. 1.  Wnioskodawca bezspornie spełnia warunek zwolnienia. 2.  Żona Wnioskodawcy, pomimo formalnego posiadania udziału w nieruchomości w przeszłości, również spełnia warunki zwolnienia dzięki wyjątkowi przewidzianemu w art. 9 pkt 17 lit. a) (winno być: art. 9 pkt 17) ustawy o PCC, ponieważ: a)  Zachowano zgodność z limitem udziału - żona Wnioskodawcy posiadała 1/3 udziału w lokalu mieszkalnym, co nie przekracza ustawowego limitu 50%. b)  Ekonomiczne źródło nabycia to dziedziczenie - choć formalnie udział w mieszkaniu został nabyty tytułem darowizny od matki, ekonomicznym i pierwotnym źródłem tego nabycia było dziedziczenie gruntu po ojcu, w wyniku którego żona Wnioskodawcy, jako osoba nieletnia weszła w posiadanie majątku. Zgoda sądu na zbycie odziedziczonego gruntu i jego przekształcenie w mieszkanie rodzinne, stanowi bezpośredni łańcuch przyczynowo-skutkowy prowadzący do posiadania udziału w wyniku dziedziczenia. c)  Sytuacja spełnia cel ustawy - wyjątek w ustawie ma na celu zapobieżenie dyskwalifikacji osób, które odziedziczyły małe części majątku. Żona Wnioskodawcy w pełni wpisuje się w ten cel legislacyjny. 3.  Posiadany lokal nigdy nie służył żonie Wnioskodawcy do samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu rynkowym. Udział został nabyty w dzieciństwie i nie był efektem świadomej decyzji inwestycyjnej. Ponadto lokal mieszkalny od lat nie stanowi centrum życia żony Wnioskodawcy. Udział został zbyty w całości na rzecz jej matki przed planowanym obecnie nabyciem lokalu. W świetle powyższego, literalna interpretacja przepisu oraz celowościowa interpretacja wskazują, że zarówno Wnioskodawca, jak i żona Wnioskodawcy powinni być traktowani jako spełniający warunek "pierwszego nabycia". W konsekwencji, do całości planowanej czynności cywilnoprawnej zakupu nieruchomości do majątku wspólnego małżonków zastosowanie ma zwolnienie z PCC. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy: Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy: Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym. W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego: Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy: Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży: a)  nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%, b)  innych praw majątkowych − 1%. Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym. W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy: Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wraz z żoną, planuje Pan dokonać zakupu mieszkania z rynku wtórnego. Nie posiada i nie posiadał Pan prawa własności do lokalu mieszkalnego ani udziału w nim. Pana żona nie posiada, lecz posiadała udział we własności lokalu mieszkalnego w wysokości 1/3, który został nabyty za pomocą środków ze spadku po ojcu, który zmarł, gdy Pana żona miała 9 lat, a środkami za zgodą sądu rodzinnego rozporządzała żona zmarłego, matka Pana żony. Udział w ww. lokalu mieszkalnym Pana żona nabyła tytułem darowizny (…) 2006 r., natomiast zbyła go tytułem darowizny na rzecz matki (…) 2025 r. Zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności lokalu mieszkalnego. W przypadku, gdy prawo własności lokalu mieszkalnego nabywane jest na współwłasność, to każdy z kupujących musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Pana zdaniem, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym (nabycie lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym do majątku wspólnego) przysługuje Panu prawo do pełnego zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC. Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy wskazać, że z powołanego powyżej art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że w przypadku posiadania udziału m.in. w lokalu mieszkalnym, zwolnienie z opodatkowania będzie miało miejsce, jeżeli udział ten nie przekracza 50 % i został nabyty wyłącznie w drodze dziedziczenia. Z opisu sprawy wynika, że Pana żona nabyła w drodze darowizny udział 1/3 w lokalu mieszkalnym, który następnie zbyła również w drodze darowizny na rzecz darczyńcy. Natomiast jak wskazano powyżej, w przypadku kupującego, który posiadał lub posiada udział w lokalu mieszkalnym, zwolnienie przysługuje tylko w przypadku nabycia tego udziału do wysokości 50% i wyłącznie tytułem dziedziczenia. Zatem w takiej sytuacji nie będzie mógł Pan skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Pana żona nie spełniła bowiem wymogu dotyczącego tytułu nabycia udziału w lokalu mieszkalnym. Bez znaczenia pozostaje fakt, że Pana żona zbyła swój udział w lokalu mieszkalnym na rzecz darczyńcy oraz okoliczność, że nabycie przedmiotowego udziału nastąpiło w związku ze zbyciem odziedziczonych po ojcu Pana żony gruntów. Ponadto, Organ nie podziela Pana stanowiska jakoby nabycie przez Pana żonę tytułem darowizny od matki udziału 1/3 w lokalu mieszkalnym można by utożsamić z nabyciem go w wyniku dziedziczenia po ojcu. Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji pojęć „darowizna” i „dziedziczenie”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.). Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego: Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu: Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Zgodnie z art. 924 ww. Kodeksu: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast, stosownie do przepisu art. 925 ww. Kodeksu: Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Stosownie do art. 926 § 1 ww. Kodeksu: Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. W piśmiennictwie przyjmuje się, iż "pojęcie dziedziczenia oznacza przejście na spadkobierców praw i obowiązków majątkowych zmarłego w drodze jednego zdarzenia, jakim jest śmierć osoby fizycznej, powodujące następstwo prawne pod tytułem ogólnym, czyli sukcesję uniwersalną (art. 922 § 1 w związku z art. 925 KC). Oznacza to, że na spadkobiercę (spadkobierców) przechodzi na skutek dziedziczenia całość praw i obowiązków majątkowych należących do spadku, czego konsekwencją jest to, że: (1) spadkobierca wchodzi w ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego spadkodawcy; (2) spadkobierca nabywa wszelkie przedmioty majątkowe zaliczane do spadku, niezależnie od ich charakteru; (3) nabycie spadku w drodze dziedziczenia jest nabyciem pochodnym, co oznacza, że przedmioty spadkowe przechodzą na spadkobiercę w takim kształcie prawnym, w jakim przysługiwały spadkodawcy; (4) na spadkobiercę przechodzą jako obowiązki te prawa, które spadkodawca przeznaczył określonym osobom jako zapis; (5) jeżeli jest kilku spadkobierców, to nabywają oni spadek jako całość, a ich udział w nim określony jest w postaci ułamka (por. J. S. Piątkowski: Prawo spadkowe. Zarys wykładu, Warszawa 2003, s. 52; E. Skowrońska-Bocian: Prawo spadkowe, Warszawa 2006, s. 29; Kodeks cywilny. Komentarz, praca zbiorowa pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1998, t. II, s. 675)." Z powyższego wynika, że pojęcie dziedziczenia nierozerwalnie związane jest ze zdarzeniem jakim jest śmierć osoby fizycznej (spadkodawcy). Zatem bez względu na okoliczności towarzyszące darowiźnie udziału 1/3 w lokalu mieszkalnym dokonanej przez matkę Pana żony na rzecz Pana żony, czynności tej w żadnym wypadku nie można utożsamiać z nabyciem w drodze dziedziczenia. Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnienie ma zastosowanie wyłącznie do osób, którym przed dniem sprzedaży (oraz w tym dniu) nie przysługiwało żadne z praw ani udział w prawach wymienionych w tym przepisie, natomiast Pana żona posiadała udział 1/3 w lokalu mieszkalnym, który nabyła w drodze darowizny, a nie dziedziczenia. Reasumując, w związku z planowanym nabyciem przez Państwa opisanego we wniosku lokalu mieszkalnego nie będzie przysługiwać Panu prawo do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż Pana żona posiadała udział w lokalu mieszkalnym, który nie został nabyty w drodze dziedziczenia. W związku z powyższym skoro w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to będzie Pan zobligowany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu planowanego zawarcia opisanej we wniosku umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji. Pana wniosek dotyczy również możliwości zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego w odniesieniu do Pana żony. W zakresie tym zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie. Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji ·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji. ·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1) z zastosowaniem art. 119a; 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. ·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): ·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo ·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.