0111-KDIB3-1.4012.932.2021.2.ICZ

Interpretacja indywidualna2022-01-21Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Teza
Czy rabaty pośrednie udzielane przez Spółkę detalistom, niebędącym bezpośrednimi kontrahentami Spółki, stanowią rabaty, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT i w związku z ich udzieleniem Spółka jest uprawniona do obniżenia podstawy opodatkowania VAT z tytułu sprzedaży produktów i towarów zrealizowanej na rzecz hurtowników (będących bezpośrednimi kontrahentami Spółki) o wartość rabatów udzielonych detalistom.

Pełna treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe Szanowni Państwo, stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe. Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej 29 października 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy rabaty pośrednie udzielane przez Spółkę detalistom, niebędącym bezpośrednimi kontrahentami Spółki, stanowią rabaty, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT i w związku z ich udzieleniem Spółka jest uprawniona do obniżenia podstawy opodatkowania VAT z tytułu sprzedaży produktów i towarów zrealizowanej na rzecz hurtowników (będących bezpośrednimi kontrahentami Spółki) o wartość rabatów udzielonych detalistom. Uzupełniliście go Państwo pismem z 13 stycznia 2022 r. (wpływ 13 stycznia 2022 r.). Treść wniosku jest następująca: Opis zdarzenia przyszłego X. S.A., zwana dalej Spółką lub Podatnikiem, zajmuje się produkcją sałatek (...). Producent podpisuje umowy z podmiotami pełniącymi rolę dystrybutorów (hurtowniami) jego produktów. Dystrybutorzy nabywają od przedsiębiorstwa produkty, a następnie odsprzedają je do sklepów - sieci lokalnych lub klientów własnych (dalej: detaliści). Hurtownia dokonując odsprzedaży produktów określa własne warunki transakcyjne.  Spółka będąca producentem dba o promocję swoich wyrobów. Spółka rozważa wprowadzenie następującego mechanizmu mającego zachęcić sklepy do zakupu konkretnych wyrobów poprzez udzielanie tzw. rabatów pośrednich. Spółka dla zachęcenia sklepu do nabywania jej produktów i towarów, na podstawie zawartego porozumienia, udzielałaby detaliście rabatu kwotowego lub procentowego w stosunku do wielkości dokonanej przez detalistę zakupu produktów spółki dokonanych od dystrybutora. Zakupy objęte rabatem mogą w szczególności dotyczyć wybranych grup asortymentowych określonych w porozumieniu zawartym pomiędzy Spółką a detalistą. Takie działania pozwoliłyby Spółce na bezpośrednie motywowanie sprzedawców - detalistów (przykładowo tych, którzy w ocenie Spółki mają większy potencjał do sprzedaży większego wolumenu towarów Spółki) do zwiększania wolumenu zakupów. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, iż producent nie sprzedaje bezpośrednio produktów do sklepów, nie wystawia faktur dokumentujących sprzedaż produktów. Sklepy nie dokonują również nabycia żadnych usług od producenta. Spółka nie dokonuje także nabycia żadnych usług od sklepów. Podsumowując Spółka dokonuje jedynie transakcji z dystrybutorami, którym wystawia faktury sprzedaży. Rabat pośredni dla detalistów byłby udzielany w ten sposób, że po przyznaniu rabatu przez Spółkę jego kwota byłaby przelewana na rachunek bankowy detalisty. Dla ustalenia wysokości rabatu Spółka otrzyma od detalisty lub dystrybutora informację o zrealizowanym wolumenie sprzedaży. Przyznawanie powyższych rabatów pośrednich byłoby dokumentowane notą księgową (notą uznaniową wystawianą przez Spółkę), gdyż w opisanych powyżej przypadkach Spółka nie ma możliwości wystawiania na rzecz detalistów faktur korygujących, aby udokumentować udzielony rabat. Noty zawierać będą odpowiednie elementy dokumentu księgowego w myśl ustawy o rachunkowości w tym m.in. dane identyfikujące Spółkę i detalistę, określenie udzielony rabat pośredni za okres...", a także kwotę udzielonego rabatu pośredniego. Dodatkowo na wszystkich notach Spółka będzie wykazywać kwotę brutto (równą wypłaconej kwocie rabatu), kwotę netto rabatu (wyliczoną metodą "w stu") i kwotę podatku VAT. Pytanie (oznaczone we wniosku nr 1) Czy w powyższym stanie faktycznym, rabaty pośrednie udzielane przez Spółkę detalistom, niebędącym bezpośrednimi kontrahentami Spółki, stanowią rabaty, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT i w związku z ich udzieleniem Spółka jest uprawniona do obniżenia podstawy opodatkowania VAT z tytułu sprzedaży produktów i towarów zrealizowanej na rzecz hurtowników (będących bezpośrednimi kontrahentami Spółki) o wartość rabatów udzielonych detalistom? Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług dotyczące pytania oznaczonego nr 1 Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: VAT) podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Natomiast zgodnie z art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen. W sytuacji, gdy opust udzielony jest bezpośredniemu odbiorcy sytuacja jest klarowna - sprzedawca wystawia fakturę korygującą, zmniejszając tym samym cenę. Zasadniczo udzielenie rabatu skutkuje u podatnika zmniejszeniem podstawy opodatkowania i podatku należnego. Wobec tego dostawca udzielający rabatu swojemu bezpośredniemu kontrahentowi jest zobowiązany do wystawienia faktury korygującej, a nabywca w oparciu o tę fakturę zmniejsza kwotę wcześniej odliczonego podatku naliczonego. Obowiązek wystawienia faktury korygującej przez podmiot udzielający rabatu wynika z przepisu art. 106j ust. 1 ustawy o VAT. W analizowanym przypadku rabat nie jest udzielany bezpośredniemu nabywcy, ale kolejnemu w łańcuchu dostaw podmiotowi. Kwestia udzielania rabatów pośrednich została rozstrzygnięta przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (obecnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) już w latach 90-tych. W wyroku z 24 października 1996 roku w sprawie C-317/94 Elida Gibbs Trybunał uznał, że podstawą opodatkowania dla producenta jest cena, po jakiej sprzedał on towary hurtownikom lub detalistom, pomniejszona o wartość kwot zwróconych ostatecznym nabywcom towarów. Stanowisko to zostało również potwierdzone w wyroku z 15 października 2002 roku w sprawie C-427/98 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Federalnej Niemiec. Na przytoczone powyżej wyroki powoływał się Naczelny Sąd Administracyjny, który, między innymi w wyroku z 13 kwietnia 2010 roku o sygnaturze I FSK 600/09 uznał, że: „Udzielenie przez podatnika rabatu cenowego, nie bezpośredniemu jego kontrahentowi, lecz kolejnemu odbiorcy w łańcuchu dystrybucji jego towaru, stanowi dla tego podatnika podstawę do obniżenia swojego obrotu o kwotę udzielonego rabatu, jeżeli jest on udokumentowany dowodem księgowym w rozumieniu przepisów ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości (...), np. notą księgową”. Udzielenie rabatu pośredniego nie stanowi dla ostatecznego nabywcy wynagrodzenia za wykonanie jakichkolwiek czynności opodatkowanych na rzecz podatnika udzielającego rabatu. Z uwagi na fakt, że brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy spółką produkcyjną a podmiotem prowadzącym sklep spożywczy nie dochodzi ani do dostawy towaru, ani do świadczenia usług, wobec czego nie ma czynności opodatkowanej VAT i obowiązku wystawienia faktury. Tym samym rabat należy udokumentować notą księgową. Rabat pieniężny stanowi, więc udokumentowanie przekazania środków pieniężnych. Sposób dokumentowania rabatu pośredniego potwierdza m.in. stanowisko zaprezentowane w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3.7.2018 r. (0114-KDIP4.4012.292.2018.2.MP), w której czytamy: „Przepisy krajowe nie określają dokumentu, na podstawie, którego podatnik udzielający rabatu może ten rabat udokumentować. Nie jest tym dokumentem faktura korygująca, jednak nic nie wskazuje, że nie może nim być np. nota księgowa (uznaniowa). W konsekwencji, wystawiona nota, będzie pisemnym dokumentem, który w świetle regulacji prawnych umożliwi udokumentowanie rabatu. Zatem, udzielane przez podatnika rabaty pośrednie będące przedmiotem wniosku mogą być dokumentowane wystawioną przez podatnika na konkretnego odbiorcę pośredniego notą uznaniową.” W orzecznictwie NSA, czy też w interpretacjach indywidualnych organów podatkowych przyznaje się, że rabaty pośrednie nie mogą być dokumentowane fakturami korygującymi, należy je udokumentować notami uznaniowymi. Zob. przykładowo wyrok NSA z 13.04.2010 r., I FSK 600/09; interpretację indywidualną Dyrektora KIS z 9.08.2017 r., 0113-KDIPT1-1.4012.326. 2017.2.MW. Wartość przyznanego bonusu należy uznać za wartość brutto i obliczyć kwotę podatku należnego, a jednocześnie naliczonego, którą obie strony uwzględnią w swoich rozliczeniach podatkowych. Prawo do obniżenia podatku wynika z brzmienia art. 29a ust. 10 VATU. Prawidłowość tego stanowiska potwierdza NSA wskazując, że: "nota otrzymana od producenta, potwierdzająca premię udzieloną skarżącej, dotyczy konkretnego towaru nabytego wcześniej na podstawie faktur wystawionych przez dystrybutora - co z łatwością można zidentyfikować. Należy stwierdzić, iż dokumentuje ona rabat, czyli obniżenie ceny tego towaru, zatem w konsekwencji otrzymanie rabatu powinno prowadzić do obniżenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących dostawę towarów dokonaną przez dystrybutora na rzecz skarżącej spółki" (wyr. NSA z 28.8.2015 r., sygn. I FSK 1281/14). Kwota rabatu pośredniego powinna być uznana za kwotę brutto, a kwotę VAT należy ustalić tzw. metodą "w stu". Podobnie wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 17 lipca 2018 r., nr 0114-KDIP4.4012.300.2018.1.AK0, a także z 3 lipca 2018 r., nr 0114-KDIP4.4012.292.2018.2.MP. W drugiej z tych interpretacji organ podatkowy stwierdził: «  (...) podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę. Zatem wypłacany rabat pośredni wpływa na jej ostateczną wysokość. Skoro obniżeniu ulega kwota łącznej należności za sprzedane Produkty Wnioskodawcy, która jest kwotą brutto, to i kwota rabatu pośredniego powinna być uznana za kwotę brutto, którą należy proporcjonalnie (tzw. metodą "w stu") podzielić na kwotę podstawy opodatkowania i kwotę VAT należnego. (...)" Podmiot udzielający rabatu ma możliwość pomniejszenia podstawy opodatkowania w VAT nie wcześniej niż w okresie rozliczeniowym, w którym wypłacił rabat (rabat został faktycznie udzielony).   W uzupełnieniu z 13 stycznia 2022 r. wyjaśniliście Państwo, że: wnosicie o pominięcie przy rozpatrywaniu wniosku wniesionego w dniu 29 października 2021 r. Elementu końcowego własnego stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 cyt.: Z kolei podatnik, w analizowanym przypadku Spółka, uzyskująca rabat jest zobowiązana do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego za okres, w którym uzyskała takie świadczenie. Ocena stanowiska Stanowisko, które przedstawiliście Państwo we wniosku jest prawidłowe. Uzasadnienie interpretacji indywidualnej Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT: opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.   Przez towary stosownie do art. 2 pkt 6 ww. ustawy: rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.   W myśl art. 2 pkt 22 ustawy o VAT: przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.   Na mocy art. 7 ust. 1 ww. ustawy: przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).   W myśl przepisu art. 8 ust. 1 ustawy: przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).   Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Jednocześnie pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).   Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.   W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.   W przytoczonych przepisach została zrealizowana zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.).   Definicja świadczenia usług stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów i tym samym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.   Wskazać należy, że podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. Skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, m.in. od ustalenia, za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy ich przyznanie uwarunkowane jest wykonaniem dodatkowych czynności, czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie, itp.   W praktyce występują również sytuacje, w których w zamian za udzielenie premii ma miejsce świadczenie innych usług, w tym usług o charakterze promocyjnym, marketingowym, reklamowym, bądź zobowiązanie się do dokonywania zakupów wyłącznie u wypłacającego premie, czy zobowiązanie się do posiadania pełnego asortymentu towarów kontrahenta, itp. W takiej sytuacji należy uznać, że wypłacona premia pieniężna związana jest z określonymi zachowaniami nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującego taką premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach.   Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy: podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.   Zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy: podstawa opodatkowania obejmuje: 1)    podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku; 2)    koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy. W myśl art. 29a ust. 7 ustawy: podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot: 1)    stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty; 2)    udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży; 3)    otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.   Zgodnie z art. 29a ust. 10 ww. ustawy: podstawę opodatkowania obniża się o: 1)    kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen; 2)    wartość zwróconych towarów i opakowań, z zastrzeżeniem ust. 11 i 12; 3)    zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło; 4)    wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w ust. 1.   W myśl art. 29a ust. 13 ww. ustawy: w przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą, pod warunkiem że z posiadanej przez tego podatnika dokumentacji wynika, że uzgodnił on z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją. W przypadku gdy w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik nie posiada dokumentacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskał.   Zgodnie z art. 29a ust. 14 ustawy o VAT: przepis ust. 13 stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze i wystawienia faktury korygującej do faktury, w której wykazano kwotę podatku wyższą niż należna.   Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, że ani w Dyrektywie 2006/112/WE Rady ani też w ustawie prawodawca nie zdefiniował pojęcia „rabat”, zatem pojęcie to należy interpretować stosując przede wszystkim wykładnię językową. I tak, zgodnie ze „Słownikiem języka polskiego” (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, str. 825), „rabat” to „zniżka, opust od sumy należnej za towar przyznawany, np. przy kupnie dużej ilości towarów”. Zatem, rabat polega na pomniejszeniu ustalonej wcześniej ceny towaru lub usługi.   Z okoliczności sprawy wynika, że zajmujecie się Państwo produkcją sałatek (...). Państwa Spółka będąca producentem dba o promocję swoich wyrobów, zatem rozważa wprowadzenie następującego mechanizmu mającego zachęcić sklepy do zakupu konkretnych wyrobów poprzez udzielanie tzw. rabatów pośrednich. Państwa Spółka dla zachęcenia sklepu do nabywania jej produktów i towarów, na podstawie zawartego porozumienia, udzielałaby detaliście rabatu kwotowego lub procentowego w stosunku do wielkości dokonanej przez detalistę zakupu produktów spółki dokonanych od dystrybutora. Zaznaczacie Państwo, że jako producent nie sprzedajecie bezpośrednio produktów do sklepów, nie wystawiacie faktur dokumentujących sprzedaż produktów. Sklepy nie dokonują również nabycia żadnych usług od Państwa jako producenta. Państwa Spółka nie dokonuje także nabycia żadnych usług od sklepów.   Na tle przedstawionego opisu sprawy mają Państwo wątpliwości czy w powyższym stanie faktycznym, rabaty pośrednie udzielane przez Spółkę detalistom, niebędącym bezpośrednimi kontrahentami Spółki, stanowią rabaty, o których mowa w art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT i w związku z ich udzieleniem Państwa Spółka jest uprawniona do obniżenia podstawy opodatkowania VAT z tytułu sprzedaży produktów i towarów zrealizowanej na rzecz hurtowników (będących bezpośrednimi kontrahentami Spółki) o wartość rabatów udzielonych detalistom.   W świetle powołanej wyżej definicji „rabatu”, „opustu” czy „premii” należy uznać, że w opisanym ww. przypadku, mamy do czynienia z pomniejszeniem, czyli odstępstwem od ustalonej ceny towarów sprzedawanych przez Państwa Spółkę za pośrednictwem hurtowni detalistom. Jak wyjaśniliście Państwo rabat pośredni dla detalistów byłby udzielany w ten sposób, że po przyznaniu rabatu przez Państwa Spółkę jego kwota byłaby przelewana na rachunek bankowy detalisty. Ponadto, jak wskazaliście Państwo – Państwa Spółka nie sprzedaje bezpośrednio produktów do sklepów, nie wystawia faktur dokumentujących sprzedaż produktów. Sklepy nie dokonują również nabycia żadnych usług od producenta. Spółka nie dokonuje także nabycia żadnych usług od sklepów. Oznacza to, że sklepy nie świadczą na rzecz Państwa Spółki żadnej usługi. Zatem, w tym przypadku dochodzi do wypłaty pieniądza, która to czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.   Zauważyć należy, że obniżka ceny, upust – rabat udzielony w momencie sprzedaży (rabat transakcyjny), nie ma znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ kwota zapłaty należna od nabywcy już go uwzględnia – dane dotyczące rabatu znajdą swoje odzwierciedlenie w wystawionej fakturze stwierdzającej dokonanie sprzedaży.   Natomiast, jeżeli obniżenie ceny/udzielenie rabatu ma miejsce po dokonaniu sprzedaży i wystawieniu faktury, w której dokonano pierwotnego określenia obrotu (rabat potransakcyjny), wówczas czynność ta wymaga wystawienia faktury korygującej zmniejszającej wartość towarów i usług, zgodnie z art. 106j ust. 1 ustawy.   Stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT: podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.   Zgodnie z art. 106j ust. 1 ustawy o VAT w przypadku gdy po wystawieniu faktury: 1)     podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie, 2)    (uchylony), 3)    dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań, 4)    dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, 5)    stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury, - podatnik wystawia fakturę korygującą.   Faktura korygująca stosownie do art. 106j ust. 2 pkt 3 ustawy: powinna zawierać dane zawarte w fakturze, której dotyczy faktura korygująca: a)    określone w art. 106e ust. 1 pkt 1-5, b)    nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą.   Należy wskazać, że wystawienie faktury korygującej w sytuacji udzielenia opustu/obniżki ceny może dotyczyć tylko kontrahentów bezpośrednio uczestniczących w rzeczywistej transakcji potwierdzonej wystawieniem faktury. Nie można wystawić faktury korygującej w sytuacji, kiedy między kontrahentami nie miała miejsca dostawa lub świadczenie usług i w konsekwencji nie było wystawionej faktury.   W rozpatrywanej sprawie ze względu na brak bezpośrednich transakcji, pomiędzy Państwa Spółką (Producentem produktu) a sklepem (detalistą), udokumentowanych fakturami, faktu przyznania przez Państwa Spółkę rabatów pośrednich nie można potwierdzić fakturami korygującymi. Jednocześnie przepisy nie określają dokumentu, na podstawie którego podatnik udzielający rabatu może ten rabat udokumentować. Nie jest tym dokumentem faktura korygująca, zatem może nim być np. nota księgowa.   Cytowany wyżej przepis art. 29a ust. 10 ustawy wyraźnie wskazuje, że podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen, wartość zwrotów towarów, zwrotu całości lub część zapłaty otrzymanej przed dokonaniem sprzedaży (zaliczek), jeśli do sprzedaży nie doszło, wartość zwrotu kwot dotacji, subwencji i innych opłat o podobnym charakterze.   Zatem każda z tych pozycji stanowi odrębną podstawę zmniejszenia podstawy opodatkowania i każda z wymienionych wyżej czynności powoduje zmniejszenie podstawy opodatkowania.   Powyższe stanowisko jest zgodne z Dyrektywą Rady 2006/112/WE, która w art. 73 oraz 90 ust. 1 określa podstawę opodatkowania, przewidując uprawnienia do jej obniżenia w przypadku każdorazowego, faktycznego zmniejszenia obrotu. Przesłanką wystarczającą dla ustalenia podstawy opodatkowania jest zaistnienie samego faktu zmniejszenia obrotu, bez konieczności wykazywania go w jeden konkretny sposób. Jednocześnie przepisy ustawy, jak i dyrektywy wyraźnie wskazują, że rzeczywiste kwoty rabatów mają być udokumentowane – podatnik powinien przedstawić dowód rzeczywistej kwoty poniesionych kosztów.   Konstrukcja podstawy opodatkowania w ustawie o podatku od towarów i usług, odpowiadająca w swej istocie konstrukcji określonej w Dyrektywie 2006/112/WE Rady, oparta jest na założeniu proporcjonalności VAT do ceny towarów i usług. Każda bowiem transakcja podlega podatkowi od towarów i usług obliczonemu w sposób proporcjonalny do ceny otrzymanej przez podatnika jako świadczenie wzajemne za dostarczone towary lub usługi z uwzględnieniem stawki, jaka ma zastosowanie do dostawy lub świadczenia takich towarów i usług.   Należy mieć na uwadze, że konstrukcja podstawy opodatkowania pozwala zrealizować fundamentalną zasadę neutralności podatku VAT. Ekonomiczny ciężar podatku VAT, co do zasady, powinien bowiem ponosić konsument, a nie podatnik. W ślad zatem za obniżeniem ceny transakcyjnej w formie rabatu powinno następować obniżenie podstawy opodatkowania tej transakcji, aby zachowana została zasada proporcjonalności podatku VAT do ceny towarów i usług. Jeśli podstawa opodatkowania przewyższa kwotę wynagrodzenia należnego podatnikowi, przynajmniej w części poniesie on ekonomiczny ciężar podatku, co naruszałoby zasadę neutralności tego podatku.   Zwrócił na to uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-317/94 Elida Gibbs, stwierdzając, że podstawą opodatkowania dla producenta jako podatnika musi być kwota odpowiadająca cenie, po jakiej sprzedał on towary hurtownikom lub detalistom, pomniejszona o wartość rabatów, na podstawie których wypłacone zostało wynagrodzenie ostatecznym nabywcom towarów.   Również w sprawie C-427/98 Komisja Europejska przeciwko Republice Federalnej Niemiec, Trybunał dopuścił możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania w wyniku udzielenia przez podatnika rabatu potransakcyjnego nie bezpośredniemu nabywcy towaru, bez konieczności wystawienia faktury korygującej.   W opisanej sprawie w przypadku otrzymania przez sklep bezpośrednio od Państwa Spółki zwrotu części ceny zakupionych towarów, dla sklepu nastąpi rzeczywiste obniżenie ceny tych towarów.   W tej sytuacji podmiotem uprawnionym do obniżenia kwoty podatku należnego z tytułu sprzedaży będzie Państwa Spółka, która dokona sprzedaży ostatecznie po obniżonej cenie, tj. po udzieleniu rabatu.   W związku z tym Państwa Spółka będzie mogła skorzystać z prawa do korekty podstawy opodatkowania i należnego podatku VAT. W okolicznościach niniejszej sprawy udzielany rabat pośredni stanie się upustem – obniżką (rabatem), o którym mowa w art. 29a ust. 10 ustawy.   Należy przy tym wyraźnie wskazać, że rzeczywisty obrót gospodarczy winien mieć odzwierciedlenie w prowadzonej dokumentacji. Do obowiązków uczestników obrotu gospodarczego należy uwiarygodnienie dokonanych transakcji. Podmiot udzielający rabatu powinien posiadać dla celów dowodowych dokumenty świadczące o udzielonym rabacie na rzecz odbiorcy i posiadanie takich dokumentów jest warunkiem potwierdzającym prawo do obniżenia podatku należnego po stronie sprzedawcy, czyli Państwa.   Reasumując, rabaty pośrednie wypłacane przez Państwa Spółkę na rzecz sklepów stanowią opusty (obniżki cen) w rozumieniu art. 29a ust. 10 pkt 1 ustawy, których udzielenie uprawnia Państwa Spółkę do obniżenia podstawy opodatkowania VAT oraz podatku należnego z tytułu dokonywanej sprzedaży.   Tym samym, Państwa stanowisko objęte pytaniem nr 1 należało uznać za prawidłowe. Dodatkowe informacje Informacja o zakresie rozstrzygnięcia Interpretacja rozstrzyga ściśle w zakresie sformułowanego pytania, stąd wszelkie inne kwestie poruszone we wniosku a nieobjęte pytaniem nie były przedmiotem rozstrzygnięcia. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.   Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja indywidualna dotyczy tylko sprawy z zakresu podatku od towarów i usług. Natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygniecie.    Ponadto należy zauważyć, iż na poparcie własnego stanowiska przywołaliście Państwo interpretacje indywidualne wydane dla innych podmiotów prawa, które poruszały również kwestię dotyczące udzielania rabatów pośrednich. Należy wyjaśnić, że z podmiotowego punktu widzenia walor prawny wydanej interpretacji indywidualnej jest taki, że interpretacja rodzi skutki prawne jedynie w odniesieniu do określonego wnioskodawcy i wyłącznie do przedstawionego przez niego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Nie można zatem powoływać się w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub skarbowej, postępowania sądowoadministracyjnego na interpretację indywidualną, która została wydana innemu wnioskodawcy, chociaż w podobnej sprawie.   Ponadto stwierdzić należy, że powołane we wniosku orzeczenia Sądów Administracyjnych nie mają mocy powszechnie obowiązującej. Sąd wyrokiem lub postanowieniem rozstrzyga wyłącznie konkretną sprawę co do stwierdzenia naruszenia prawa i skutków prawnych tego naruszenia i jedynie w tej sprawie ma moc wiążącą. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, o czym stanowi art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Zatem powołane wyroki nie posiadają waloru wykładni powszechnej, co w praktyce oznacza, że nie stanowi on podstawy dla analogicznego rozstrzygnięcia przez organy podatkowe.   Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosujecie się Państwo do interpretacji. Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej: 1)    z zastosowaniem art. 119a; 2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; 3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści. Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej: Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację Macie Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).   Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA): - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA). Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA). Podstawa prawna dla wydania interpretacji Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).

Powołane przepisy

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a-ust. 10

Słowa kluczowe

fakturafaktura-faktura korygującarabatyrabaty-rabaty transakcyjne

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)