DKP2.8082.2.2024

INFORMACJA DOTYCZĄCA WYDANIA OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ: Dnia 13 września 2024 r. na podstawie art. 119y §1 w związku z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: Ordynacja podatkowa lub O.p.) - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 22 marca 2024 r., uzupełnionego pismami z dnia 5 i 10 września 2024 r., o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał opinię zabezpieczającą. A. Opis czynności poddanej ocenie: Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem jest realizacja jest zespół czynności w rozumieniu art. 119f § 1 O.p. (dalej: Czynność), na który składają się: 1)  utworzenie Fundacji rodzinnej, 2)  wniesienie mienia do Fundacji rodzinnej, w postaci akcji spółki kapitałowej, 3)  prowadzenie działalności gospodarczej przez Fundację rodzinną, polegającej m.in. na inwestycjach w nieruchomości, 4)  otrzymywanie przez Beneficjentów świadczeń od Fundacji rodzinnej. B. Wyjaśnienie powodów podjętego rozstrzygnięcia: a. Identyfikacja korzyści podatkowej Korzyścią podatkową podlegającą ocenie będzie niepowstanie zobowiązania podatkowego na gruncie ustawy podatku od spadków i darowizn i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych b. Ustalenie czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności Jako cele nadrzędne planowanej Czynności, rozumianej jako zbiór powiązanych czynności, Wnioskodawca wskazał stworzenie bezpiecznego i trwałego wehikułu zarządzającego rodzinnymi aktywami. Celem jest finansowe zabezpieczenie Beneficjentów Fundacji, przede wszystkim córki Wnioskodawcy, która jest osobą niepełnosprawną, przy czym jak wskazano niepełnosprawność skutkuje brakiem możliwości zrozumienia elementów abstrakcyjnych funkcjonowania w świecie, takich jak zarządzanie pieniędzmi. Dokonanie darowizny akcji do majątku Fundacji i następnie sukcesywna ich sprzedaż ma w dalszej kolejności pozwolić na zakup innych aktywów, w tym w szczególności cechujących się mniejszymi wahaniami ich wartości rynkowej (zwłaszcza lokali mieszkalnych i usługowych), co pozwoli na długofalowe ograniczenie ryzyka gospodarczego Fundacji. W ocenie Wnioskodawcy mając na uwadze, że celem Fundacji jest długoterminowe zagwarantowanie świadczeń, m.in. dla niepełnosprawnej córki, jest ekonomicznie uzasadnione, aby Fundacja dokonała zbycia akcji i reinwestycji przychodów w bezpieczniejszą klasę aktywów. We Wniosku wskazano, iż statut Fundacji zawiera szereg postanowień ograniczających wypłatę świadczeń do Beneficjentów, jak również warunkujących prawa Beneficjentów, np. w zależności od wieku, a także sytuacji finansowej Fundacji. Wprowadzono również mechanizmy decydowania na poziomie organów, które mają zabezpieczyć Fundację przed patem decyzyjnym i konfliktem między Beneficjentami, jak np. powołanie rady nadzorczej na wypadek śmierci fundatorów. W ocenie Szefa KAS realizacja Czynności wskazanej we Wniosku zabezpiecza przyszłość Beneficjentów, w szczególności potrzeby niepełnosprawnej córki Wnioskodawcy. W kwestii sprzedaży akcji spółki przez Fundację i zainwestowaniu uzyskanych z tego tytułu zysków w zakup nieruchomości przeznaczonych pod wynajem Szef KAS stwierdza, że działania te wprost wypełniają przesłanki dozwolonej działalności gospodarczej wynikające z ustawy o fundacji rodzinnej. Ponadto z dodatkowego ustalenia okoliczności sprawy nie wynikało, aby wyzbywanie się akcji spółki było przez Wnioskodawcę planowane lub inicjowane jeszcze przed wprowadzeniem fundacji rodzinnej do polskiego porządku prawnego. Wnioskodawca wskazał także, że warunki zbycia akcji, posiadanych przez Fundację po dokonaniu darowizny, nie były wcześniej ustalane z potencjalnymi nabywcami przed ich wniesieniem do Fundacji. Transakcje zbycia akcji mają miejsce na bieżąco w powszechnym obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Powoduje to, że można przyjąć, iż Fundacja nie została wykorzystana instrumentalnie, wyłącznie jako wehikuł transakcyjny do sprzedaży akcji, zaaranżowanej przez Wnioskodawcę. W związku z powyższym Szef KAS doszedł do przekonania, że z okoliczności przedstawionych we wniosku można stwierdzić, iż istnieją uzasadnione cele ekonomiczne i gospodarcze, warunkujące wybrany sposób działania. c. Sprzeczność korzyści podatkowej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Szefa KAS nie dopatrzył się sprzeczności Czynności z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Sprzeczności korzyści podatkowej z celem przepisu ustawy podatkowej należałoby dopatrywać się tylko w takich sytuacjach, w których podatnik poprzez sztuczne działania doprowadził do zastosowania lub niezastosowania norm skutkujących efektem podatkowym nieadekwatnym do charakteru realizowanych działań gospodarczych. Należy wskazać, że okolicznościami, które mają niewątpliwie znaczenie w kontekście rozważenia czy korzyść podatkowa, stanowiąca efekt Czynności, wypełnia przesłankę sprzeczności z celem i przepisem ustawy jest fakt, że pierwsza sprzedaż pakietu akcji spółki nastąpiła już po wniesieniu tych akcji do Fundacji. Na decyzję o sprzedaży akcji wpłynął również fakt, że spółka nie wypłaca i nie zamierza wypłacać dywidendy. Sprzedaż pierwszego pakietu akcji nastąpiła w związku z postępującym spadkiem kursu akcji, gdyż jak podkreślono we Wniosku - akcje spółki, cechują się stosunkowo wysokimi wahaniami kursów, które są zależne w dużym stopniu od powodzenia rynkowego kolejnych projektów realizowanych przez spółkę. Ze sprzedanych akcji Fundacja zakupiła dwa lokale (od razu z najemcami), następnie podpisała umowy na kolejne lokale. Co do zasady przyszłe wypłaty z Fundacji do Beneficjentów będą dokonywane z przychodu z wynajmu nieruchomości, a nie zaś ze sprzedaży akcji. Okoliczności te - zdaniem Szefa KAS - w wysokim stopniu uprawdopodabniają to, że wniesienie akcji do Fundacji nie miało na celu instrumentalnego wykorzystania tego podmiotu do zbycia akcji. Skoro zatem Szef KAS podzielił stanowisko wyrażone przez Wnioskodawcę, zgodnie z którym powołanie Fundacji i jej działanie, posiada istotne cele ekonomiczne związane z sukcesją i zabezpieczeniem na przyszłość dzieci Wnioskodawcy, a w szczególności ich niepełnosprawnej córki, trudno doszukać się sprzeczności wskazanych korzyści podatkowych z celem lub przedmiotem ustawy podatkowej lub jej przepisu. d. Sztuczność sposobu działania Strony: Biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 119c O.p. nie można stwierdzić - zdaniem Szefa KAS - że Czynność może rodzić sztuczność konstrukcji, a działający rozsądnie podmiot nie zastosowałby takiego działania. Szef KAS doszedł o przekonania, że w wybranym schemacie działania nie mamy do czynienia ze sztucznym zespołem czynności. Nie zaistnieje więc szczególna przesłanka sztuczności, tj. nieuzasadnione dzielenie operacji, gdyż w niniejszej sprawie nie były podejmowane próby sprzedaży akcji przed założeniem Fundacji, działania mające na celu zbycie akcji nie były też w toku w momencie dokonywania darowizny, a finalnie zbycie następuje w publicznym obrocie giełdowym, nie zaś na rzecz ustalonego wcześniej nowego inwestora i ze góry określonymi warunkami. Przepisy o fundacji rodzinnej, jak również mające zastosowanie w sprawie przepisy podatkowe nie formułują żadnych wymagań co do karencji pozostawania mienia nabytego przez fundację w jej rękach, przed późniejszym zbyciem. W takiej sytuacji organ podatkowy nie jest uprawniony do tworzenia warunków przeciwnych, a tym samym nie może wywodzić a priori okoliczności unikania opodatkowania z samego faktu wyzbywania się mienia otrzymanego przez Fundację w darowiźnie. Racjonalna wydaje się także reinwestycja zysków ze sprzedaży akcji spółki (z racji ryzyka wahań akcji i przy braku wypłat dywidendy przez spółkę) na zakup nieruchomości pod wynajem, które co do zasady stanowią bezpieczniejsze aktywo z punktu widzenia długookresowego. Tym samym za racjonalne należy uznać działania Wnioskodawcy, który poszukuje się najkorzystniejszego sposobu na zabezpieczenie potrzeb swoich dzieci (w szczególności niepełnosprawnej córki), zabezpieczenia ich na przyszłość i wykorzystania do tego celu fundacji rodzinnej, która w zamyśle ustawodawcy takim celom miała służyć. Jednocześnie w sprawie nie można uznać, że dojdzie do angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, ponieważ zaangażowanie Fundacji jako podmiotu zarządzającego majątkiem Wnioskodawców, w tym do sprzedaży akcji spółki ma swoje uzasadnienie gospodarcze. W sprawie nie też wystąpią elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem Czynności, nie będzie też elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących. Ze statutu wynika, iż Fundacja ma zabezpieczać nie tylko jego zstępnych, ale także kolejne pokolenia. W sprawie nie wystąpi także ryzyko gospodarcze przewyższające spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, nie dojdzie także do sytuacji, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub jego przepływach pieniężnych, czy też zysk przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej ekonomicznej straty. Nie dojdzie także do angażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej, lub który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju lub na terytorium stosujących szkodliwą konkurencję podatkową w zakresie podatków dochodowych. Zakres działań gospodarczych Fundacji nie wykracza bowiem poza katalog czynności wskazany w art. 5 UFR. Tym samym, zdaniem Szefa KAS, na podstawie okoliczności sprawy należy przyjąć, że planowana Czynność mogłaby zostać zastosowana z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych (innych niż osiągnięcie korzyści podatkowej) przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami. Uwagi końcowe: Reasumując, należy stwierdzić, że Czynność opisana we wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej nie spełniała ustawowych kryteriów unikania opodatkowania, ponieważ mimo osiągniętej korzyści podatkowej Czynność nie została nie została dokonana głównie w celu jej osiągnięcia, zaś z okoliczności wniosku wynika, że korzyść podatkowa, będąca jej rezultatem nie jest sprzeczna przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej i sposób jej dokonania nie był sztuczny. W konsekwencji, do wskazanej we wniosku korzyści podatkowej, wynikającej z Czynności, nie może mieć zastosowanie art. 119a § 1 O.p. Tym samym stosownie do treści art. art. 119y §1 w związku z art. 119a § 1 O.p. należało wydać opinię zabezpieczającą.