ILPB4/423-439/13-2/ŁM

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z dnia 5 listopada 2013 r. (data wpływu 8 listopada 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie momentu powstania przychodu z tytułu nabycia wierzytelności – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 8 listopada 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie: momentu powstania przychodu z tytułu nabycia wierzytelności, skutków podatkowych z tytułu odsprzedaży wierzytelności osobie trzeciej, skutków podatkowych z tytułu windykacji wierzytelności od dłużnika, skutków podatkowych w przypadku wykorzystania wierzytelności cedenta do zapłaty dłużnikowi tej wierzytelności za nabywany od niego towar lub usługę. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca jest podatnikiem VAT czynnym i podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą polegającą na nabywaniu wierzytelności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych od osób trzecich i dalszej ich odsprzedaży, lub ich windykacji od dłużników we własnym imieniu, na własną rzecz, rachunek, koszt i ryzyko. Nabyte wierzytelności Spółka może także wykorzystać w inny sposób, w szczególności płacąc nimi dłużnikowi za nabyte od niego, w późniejszym terminie, towary, usługi lub środki trwałe, w tym nieruchomości. Istota działalności Spółki polega na tym, że w pierwszym kroku, na podstawie umowy przelewu wierzytelności w rozumieniu art. 509 Kodeksu cywilnego (tzw. cesja wierzytelności), jako cesjonariusz Spółka nabywa odpłatnie i definitywnie, od cedentów będących podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą lub osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, ich przeterminowane wierzytelności własne, czyli wierzytelności jakie te podmioty posiadają w stosunku do swoich dłużników z tytułu dokonanej dla tych dłużników sprzedaży towarów, usług, czy też z tytułu udzielonych tym dłużnikom pożyczek. Innymi słowy, w wyniku każdej takiej umowy przelewu (cesji) wierzytelności następuje definitywne i odpłatne przeniesienie na Spółkę (cesjonariusza) prawa do wierzytelności, jakie posiadał wobec dłużnika dotychczasowy wierzyciel (cedent). W konsekwencji następuje definitywnie przeniesione na Spółkę uprawnienie do otrzymania od dłużnika świadczenia, czyli do uregulowania przez niego długu. Przez odpłatne przeniesienie na Spółkę wierzytelności rozumie ona sytuację, w której dotychczasowemu posiadaczowi wierzytelności Spółka płaci za nabytą od niego wierzytelność, a kwota tej opłaty będzie mniejsza (niekiedy znacznie) od nominalnej wartości nabywanej przez Spółkę wierzytelności. Zapłata następuje w momencie podpisania umowy cesji wierzytelności. Przez definitywnie nabycie wierzytelności, o której Spółka pisze powyżej, rozumie ona sytuację, w której zapłata przez Spółkę za wierzytelność nabywaną od dotychczasowego wierzyciela (cedenta) jest dokonywana niezwłocznie, czyli w chwili podpisania umowy cesji wierzytelności i zapłata ta jest definitywna, nie podlegająca zwrotowi i niezależna od tego, jakie będą dalsze kroki czynione przez Spółkę w stosunku do nabytej przez Spółkę wierzytelności, w szczególności niezależna od tego: czy wierzytelność tę Spółka będzie próbować egzekwować od dłużnika we własnym imieniu i na własną rzecz i czy egzekucja ta będzie skuteczna w całości lub części, lub czy wierzytelność tę Spółka sprzeda osobie trzeciej, lub czy wierzytelnością tą Spółka zapłaci za towary lub usługi nabywane później od dłużnika, którego ta wierzytelność dotyczy. Innymi słowy, nabywając wierzytelność od cedenta Spółka będzie przejmowała na siebie pełne ryzyko z tym związane, a cedent w żadnej sytuacji nie będzie miał obowiązku zwracać Spółce całości ani części otrzymanej od Spółki zapłaty za wierzytelność, którą jej sprzedał. Spółka podkreśla, że celem zawieranych przez nią umów o przelew wierzytelności będzie wyłącznie nabycie wierzytelności od cedenta, a nie na przykład ich windykacja, lub sprzedaż, w imieniu cedenta, lub na rzecz cedenta, lub w imieniu i na rzecz cedenta. W związku z nabyciem wierzytelności od cedenta Spółka nie będzie wykonywać na jego rzecz żadnej usługi, w szczególności usługi faktoringu czy usługi windykacji wierzytelności w imieniu, lub na rzecz, lub w imieniu i na rzecz cedenta, ani też cedent nigdy nie będzie Spółce płacił z żadnego innego tytułu żadnego wynagrodzenia, lub prowizji związanych z faktem, że nabyła ona od niego wierzytelność. Spółka podkreśla, że niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy: zarówno nabywanych przez Spółkę od cedentów ich wierzytelności własnych (pierwotnych), czyli wynikających z tytułu uprzedniego dokonania przez nich sprzedaży towarów lub usług, lub z tytułu udzielonych przez nich pożyczek; jak i wierzytelności wtórnych, czyli takich, które cedenci uprzednio nabyli na podstawie umowy przelewu wierzytelności (cesji) od innych osób czy podmiotów, oraz takich, które Spółka sprzedaje lub windykuje a uprzednio je nabyła od cedenta; to, jakiej wierzytelności pytanie dotyczy wynika wprost z jego treści. Ponadto należy nadmienić, że wierzytelności są zaliczane do praw majątkowych. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania. Czy nabycie przez Spółkę (cesjonariusza) wierzytelności własnej od cedenta na warunkach podanych w opisie do niniejszego wniosku ORD-IN, w celu jej dalszej odsprzedaży lub wykorzystania w jeden ze sposobów podanych w opisie, powoduje, że już w momencie nabycia wierzytelności Spółka uzyskuje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w szczególności przychód w wysokości nominalnej wartości nabytej przez nią wierzytelności lub przychód w wysokości różnicy pomiędzy nominalną wartością nabytej przez Spółkę wierzytelności a kwotą jaką zapłaciła cedentowi za jej nabycie? W sytuacji, w której ramach działalności Spółki nabędzie ona od cedenta jego wierzytelność własną i następnie dokona jej odsprzedaży osobie trzeciej we własnym imieniu, na własną rzecz, rachunek i ryzyko, to: czy uzyskane przez Spółkę przychody z tytułu tej odsprzedaży będą przychodami z tytułu sprzedaży praw majątkowych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy przychodami związanymi z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jaką kwotę należy uznać za przychód i kiedy ten przychód powstanie oraz co będzie kosztem uzyskania tego przychodu i kiedy ten wydatek będziemy mogli zaliczyć w koszty uzyskania przychodów? Czy powstanie u Spółki przychód, a jeśli tak to do jakiego źródła przychodów Spółka powinna go zaliczyć, jeżeli dokona windykacji od dłużnika przysługującej Spółce w stosunku do niego wierzytelności uprzednio przez Spółkę definitywnie nabytej od cedenta, a windykacja od dłużnika będzie wykonywana we własnym imieniu, na własną rzecz, koszt i ryzyko, a jeżeli przychód powstanie, to: co będzie przychodem Spółki z tytułu dokonania takiej windykacji, kiedy ten przychód powstanie oraz co będzie kosztem uzyskania tego przychodu i kiedy ten wydatek Spółka będzie mogła zaliczyć w koszty uzyskania przychodów? Czy powstanie u Spółki przychód: a jeśli tak to do jakiego źródła przychodów Spółka powinna go zaliczyć, jaki jest moment powstania tego przychodu, i jaka będzie jego wartość, oraz co będzie kosztem uzyskania tego przychodu w przypadku, kiedy przysługującym Spółce prawem majątkowym w postaci wierzytelności uprzednio przez Spółkę definitywnie nabytej od cedenta o określonej wartości nominalnej, która to wartość nominalna będzie zazwyczaj znacznie większa od ceny zapłaconej przez Spółkę cedentowi, zapłaci dłużnikowi tej wierzytelności, czyli podmiotowi w stosunku do którego Spółka ma roszczenie z tytułu w/w wierzytelności, za nabywane przez Spółkę od niego towary lub usługi? 4a. Pytanie 4a odnosi się do sytuacji opisanej w pytaniu 4, czyli do przypadku kiedy przysługującym Spółce prawem majątkowym w postaci wierzytelności uprzednio przez Spółkę definitywnie nabytej od cedenta zapłaci dłużnikowi tej wierzytelności, czyli podmiotowi w stosunku do którego Spółka będzie mieć roszczenie z tytułu w/w wierzytelności, za nabywane przez Spółkę od niego towary.Czy w momencie gdy następnie Spółka odsprzeda w całości tak nabyty i tak opłacony przez Spółkę towar, do bezpośrednich kosztów uzyskania przychodów związanych z tą sprzedażą zaliczy całą wartość netto nabytego przez nią towaru, wynikającą z wystawionej przez sprzedawcę, o którym mowa tym pytaniu, faktury VAT/rachunku?Innymi słowy, czy zaliczoną w tym momencie (w momencie odsprzedaży towaru) w koszty cenę netto zakupu towaru Spółka nie będzie musiała pomniejszyć o zaliczoną w tym momencie w koszty cenę zakupu tej wierzytelności, którą Spółka płaciła za ten towar. Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie nr 1. Jednocześnie, wniosek Spółki w zakresie pytania nr 2, 3 oraz 4 i 4a został rozpatrzony odrębnymi interpretacjami z 10 lutego 2014 r. nr ILPB4/423-439/13-3/ŁM, nr ILPB4/423-439/ 13-4/ŁM oraz nr ILPB4/423-439/13-5/ŁM. Zdaniem Wnioskodawcy w momencie nabycia w/w wierzytelności, która następnie zostanie przez Spółkę odsprzedana osobie trzeciej lub wykorzystana w jeden ze sposobów podanych w opisie do niniejszego wniosku, nie powstanie u Spółki żaden przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w szczególności nie powstanie: przychód z tytułu otrzymanych częściowo nieodpłatnie praw, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy, przychód związany z działalnością gospodarczą, o którym mowa w art. 12 ust. 3 ustawy, niezależnie od tego czy wierzytelność zostanie przez Spółkę nabyta od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, czy też od dowolnego innego podmiotu, u którego źródłem powstania tej wierzytelności była prowadzona przez ten podmiot działalność gospodarcza. Innymi słowy, samo nabycie przez Spółkę takiej wierzytelności na podstawie umowy przelewu (cesji) nie będzie generowało u niej, w momencie nabycia, żadnego przychodu. Przychód powstanie u Spółki dopiero w chwili dalszej odsprzedaży tej wierzytelności lub jej windykacji przez Spółkę we własnym imieniu, na własną rzecz, koszt i ryzyko, lub wykorzystania na jeden ze sposobów podanych w opisie do wniosku. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Kwestia cesji wierzytelności uregulowana została w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121). Zgodnie z art. 509 § 1 ustawy – Kodeks cywilny: wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W myśl § 2 tego artykułu: wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Stosownie natomiast do treści art. 510 § 1 ww. ustawy: umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. W myśl ww. przepisu: przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe (art. 12 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy), wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (…) (art. 12 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy). Natomiast na mocy art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych: za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Stosownie do przepisu art. 12 ust. 3a ww. ustawy: za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3e, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień: wystawienia faktury albo uregulowania należności. Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że Spółka rozpoczęła działalność gospodarczą polegającą na nabywaniu wierzytelności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych od osób trzecich i dalszej ich odsprzedaży, lub ich windykacji od dłużników we własnym imieniu, na własną rzecz, rachunek, koszt i ryzyko. Nabyte wierzytelności Spółka może także wykorzystać w inny sposób, w szczególności płacąc nimi dłużnikowi za nabyte od niego, w późniejszym terminie, towary, usługi lub środki trwałe, w tym nieruchomości. Odnosząc powyższe regulacje prawne do przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że samo nabycie wierzytelności nie stanowi operacji gospodarczej, w wyniku której Spółka otrzyma pieniądze bądź prawo majątkowe w sposób nieodpłatny. Nie dojdzie również po stronie Spółki do zbycia prawa majątkowego. Zatem nie powstanie też obowiązek wykazania przez Spółkę przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Reasumując, odpłatne nabycie wierzytelności przez Spółkę nie stanowi czynności skutkującej powstaniem przychodu podatkowego. Tym samym, przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie faktycznej realizacji wierzytelności, tj. dalszej odsprzedaży, windykacji przez Spółkę lub wykorzystania na jeden ze sposobów podanych w opisach zdarzeń przyszłych. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.