ILPP1/443-81/14-4/AWa
Interpretacja indywidualna2014-04-29Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Teza
Czy odpłatne przekazanie na rzecz Gminy prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży, jest zwolnione od podatku VAT, jeśli podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu lokalu wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu, który będzie teraz przedmiotem odpłatnego przekazania?Pełna treść interpretacji
INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku sygnowanym datą 27 grudnia 2014 r. (data wpływu 3 lutego 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. (data wpływu 24 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT czynności odpłatnego przekazania na rzecz Gminy prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży – jest nieprawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 3 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT czynności odpłatnego przekazania na rzecz Gminy prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży. Wniosek uzupełniono w dniu 24 kwietnia 2014 r. o doprecyzowanie opisu sprawy. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. W roku 2001 Wnioskodawczyni (podatniczka podatku VAT) zakupiła wraz z mężem od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lokal użytkowy w budynku wielolokalowym z udziałem 16,57% w gruncie oraz w częściach wspólnych. Grunt jest w wieczystym użytkowaniu i jest własnością Gminy. Nabycie lokalu wraz z udziałem w gruncie i w częściach wspólnych nie było opodatkowane podatkiem VAT. W roku 2009 w wyniku rozwodu i podziału majątku Wnioskodawczyni stała się jedynym właścicielem nieruchomości i jest podatniczką podatku VAT. Kilka lat temu Wspólnota wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu, znajdującego się pod budynkiem, w prawo własności. W wyniku czynności prowadzących do przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntu w prawo własności, polegających na wznowieniu granic geodezyjnych i sprawdzeniu ściany oddzieleń przeciwpożarowych pomiędzy budynkami ustalono, że część sąsiedniego, przylegającego budynku, należącego do innej, sąsiedniej Wspólnoty stoi na działce, która jest objęta wnioskiem o przekształcenie i w której Zainteresowana posiada udział w związku z własnością lokalu. W celu uregulowania sytuacji prawnej, co jest niezbędne do dokonania przekształcenia, odpowiednie instytucje dokonały formalnego podziału działki, a tym samym wyodrębniły część działki zabudowanej sąsiednim budynkiem. Następnie Wnioskodawczyni będzie musiała wraz z innymi współużytkownikami wieczystymi przekazać odpłatnie prawo wieczystego użytkowania gruntu wyodrębnionej działki (zabudowanej budynkiem) na rzecz Gminy. W uzupełnieniu do wniosku wskazano, że przedmiotem działalności Wnioskodawczyni jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z). Udział w nieruchomości będącej przedmiotem wniosku był wykorzystywany wyłącznie na cele działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Lokal użytkowy, z którym związane jest prawo wieczystego użytkowania był wynajmowany, co było opodatkowane 23% stawką podatku VAT. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Czy odpłatne przekazanie na rzecz Gminy prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży, jest zwolnione od podatku VAT, jeśli podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu lokalu wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu, który będzie teraz przedmiotem odpłatnego przekazania? Zdaniem Wnioskodawczyni, odpłatne przekazanie prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży, jest zwolnione od podatku VAT, jeśli dodatkowo podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu lokalu wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu. Zgodnie z art. 29a ust. 8 Ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. To oznacza, że do transakcji sprzedaży gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu stosuje się tę samą stawkę VAT, co do sprzedaży budynku. Dostawę budynków zwalnia się od podatku (art. 43 ust. 1 Ustawy o VAT) pod warunkiem, że dostawa nie jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim lub pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. W tym przypadku żaden z warunków nie jest spełniony, zatem można zastosować do zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu zwolnienie od podatku VAT, bo przy dostawie budynku znajdującego się na zbywanym gruncie możliwe byłoby zastosowanie stawki zwolnionej od VAT. Jest to sytuacja nietypowa, ponieważ na gruncie prawa cywilnego nie jest możliwe zbycie prawa wieczystego użytkowania zabudowanego gruntu bez zbycia budynku znajdującego się na tym gruncie. Tu mamy do czynienia nie ze zbyciem, a z odpłatnym przekazaniem Gminie. Jednocześnie nie ma wątpliwości, że mamy do czynienia z prawem wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego. Intencją ustawodawcy było zwolnienie od podatku VAT zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który został zasiedlony więcej niż 2 lata wcześniej, i z taką sytuacją według podatnika mamy tutaj do czynienia. Argumentem za zwolnieniem od podatku VAT odpłatnego przekazania prawa wieczystego użytkowania gruntu jest fakt, że Wnioskodawczyni nie miała prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego, co stanowi spełnienie warunku zawartego w art. 43 ust. 1 pkt 10a Ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie; wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione; wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej; wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta; ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego; oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste; zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6. Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Wskazać należy, że towarem jest również udział w prawie własności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. UE L Nr 347.1 ze zm.) państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy: określone udziały w nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części. Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195–221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121), dalej k.c. Ze współwłasnością mamy do czynienia wtedy, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zarówno sprzedaż udziału we współwłasności gruntu na podstawie art. 198 k.c., jak i sprzedaż wspólnego gruntu za zgodą wszystkich współwłaścicieli na podstawie art. 199 k.c. stanowi odpłatną dostawę towarów. Zaznacza się, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika. Podatnikami – zgodnie z zapisem art. 15 ust. 1 ustawy – są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że grunty są towarami w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, natomiast sprzedaż gruntu stanowi dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, według stawki określonej w art. 41 ust. 1 ustawy. Od zasady opodatkowania dostawy gruntu według stawki podstawowej przewidziano jednak pewne wyjątki. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług ujęte zostały między innymi w art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy – zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Przez tereny budowlane – art. 2 pkt 33 ustawy – rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z powyższych przepisów wynika, że opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane. Powyższe regulacje odnoszą się do dostawy nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem, budowlą lub ich częściami, nie odnoszą się jednak do dostawy ruchomości zbywanych wraz z gruntem. Zagadnienie to ustawodawca uregulował w innych przepisach ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy – w brzmieniu nadanym od dnia 1 stycznia 2014 r. na podstawie art. 1 pkt 34 tiret a ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz zmianie niektórych innych ustaw – zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, od 1 stycznia 2014 r. dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT. Jeżeli przy zbyciu towaru wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie opisanego zwolnienia od podatku VAT, to w przypadku nieruchomości może znaleźć zastosowanie inne zwolnienie przewidziane w art. 43 ustawy, jeżeli zostaną spełnione warunki wskazane w tych przepisach. I tak, stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy – zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Przez pierwsze zasiedlenie – art. 2 pkt 14 ustawy – rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich: wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. W przypadku, gdy nie ma zastosowania zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, należy sprawdzić zakres zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że: w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a ustawy). W tym miejscu wyjaśnić należy, że art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 35 ze zm.) wraz z 1 stycznia 2014 r. dodał do ustawy o podatku od towarów i usług art. 29a ustawy. I tak, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy – podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Stosownie do treści art. 29a ust. 8 ustawy – w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. W myśl art. 29a ust. 9 ustawy, przepisu ust. 8 nie stosuje się do czynności oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, dokonywanego z równoczesną dostawą budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli. W konsekwencji, w przypadku transakcji zbycia prawa użytkowania wieczystego wraz z budynkiem lub budowlą, stawka podatku właściwa dla budynków lub budowli (lub ich części) determinuje stawkę właściwą dla zbycia prawa użytkowania wieczystego. W związku z powyższym, do zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajdują się trwale z nim związane budynki i budowle objęte – na podstawie przepisów ustawy – zwolnieniem od podatku VAT, również będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku. Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że w 2001 roku Wnioskodawczyni – podatnik podatku VAT zakupiła wraz z mężem od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lokal użytkowy w budynku wielolokalowym z udziałem 16,57% w gruncie oraz w częściach wspólnych. Grunt jest w wieczystym użytkowaniu i jest własnością Gminy. Nabycie lokalu wraz z udziałem w gruncie i w częściach wspólnych nie było opodatkowane podatkiem VAT. W 2009 roku w wyniku rozwodu i podziału majątku Wnioskodawczyni stała się jedynym właścicielem nieruchomości i jest podatnikiem podatku VAT. Kilka lat temu Wspólnota wystąpiła z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu, znajdującego się pod budynkiem, w prawo własności. W wyniku czynności prowadzących do przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntu w prawo własności, polegających na wznowieniu granic geodezyjnych i sprawdzeniu ściany oddzieleń przeciwpożarowych pomiędzy budynkami ustalono, że część sąsiedniego, przylegającego budynku, należącego do innej, sąsiedniej Wspólnoty stoi na działce, która jest objęta wnioskiem o przekształcenie i w której Zainteresowana posiada udział w związku z własnością lokalu. W celu uregulowania sytuacji prawnej, co jest niezbędne do dokonania przekształcenia, odpowiednie instytucje dokonały formalnego podziału działki, a tym samym wyodrębniły część działki zabudowanej sąsiednim budynkiem. Następnie Wnioskodawczyni będzie musiała wraz z innymi współużytkownikami wieczystymi przekazać odpłatnie prawo wieczystego użytkowania gruntu wyodrębnionej działki (zabudowanej budynkiem) na rzecz Gminy. Przedmiotem działalności Wnioskodawczyni jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z). Udział w nieruchomości będącej przedmiotem wniosku był wykorzystywany wyłącznie na cele działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Lokal użytkowy, z którym związane jest prawo wieczystego użytkowania był wynajmowany, co było opodatkowane 23% stawką podatku VAT. W związku z powyższym wątpliwości Zainteresowanej dotyczą kwestii czy odpłatne przekazanie na rzecz Gminy prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży, jest zwolnione od podatku VAT, jeśli podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu lokalu wraz z prawem wieczystego użytkowania gruntu, który będzie teraz przedmiotem odpłatnego przekazania. Na mocy art. 47 § 1-3 k.c., część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych. W świetle przepisów Kodeksu cywilnego należy stwierdzić, że budynek co do zasady stanowi część składową gruntu. Według art. 48 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Przytoczony przepis łączy się z art. 191 Kodeksu cywilnego wyrażającym klasyczną zasadę superficies solo cedit („własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową”). Wzniesienie budynku w całości na cudzym gruncie ma miejsce z zachowaniem zasady superficies solo cedit. Inaczej przedstawia się status prawny części budynku wzniesionego na własnym (użytkowanym wieczyście) gruncie z przekroczeniem granic sąsiedniego gruntu. W myśl art. 151 Kodeksu cywilnego, jeżeli przy wznoszeniu budynku lub innego urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez nieuzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze. Należy zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że w takim przypadku właścicielem całego budynku jest inwestor, a właściciel nieruchomości sąsiedniej może żądać – w zależności od spełnienia dalszych przesłanek określonych w art. 151 zd. 1 Kodeksu cywilnego – przywrócenia stanu poprzedniego lub roszczeń przewidzianych w art. 151 zd. 2 Kodeksu cywilnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 1971 r., sygn. akt I CR 5/71, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt III CZP 9/05, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt III CZP 72/06 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2007 r. sygn. akt III CZP 159/06). Jak wynika z powyższego usytuowanie części budynku na cudzej nieruchomości nie powoduje automatycznie, że część ta staje się częścią składową tej nieruchomości, chociaż jest z nią trwale związana, lecz pozostaje nadal częścią składową całego budynku. W konsekwencji powyższego w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy jest grunt zabudowany częścią budynku znajdującego się na sąsiedniej działce – w świetle ustawy o podatku od towarów i usług – nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania częścią tego budynku jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym), a zatem przedmiotem dostawy może być tylko grunt. W tym przypadku faktem pozostaje jednak to, że przedmiotem dostawy będzie grunt, którego nie można już uznać za teren niezabudowany w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. W analizowanej sprawie zatem, w odniesieniu do planowanego przekazania na rzecz Gminy prawa wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży mamy do czynienia z gruntem, który jest faktycznie zabudowany. W konsekwencji powyższego dla planowanego przekazania prawa wieczystego użytkowania takiego gruntu zwolnienie od podatku na podstawie powołanego wyżej art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy nie ma zastosowania. Nie będzie również miało zastosowania zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ udział w nieruchomości będącej przedmiotem wniosku nie był wykorzystywany wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku. Ponadto, w przedmiotowej sprawie nie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy mające zastosowanie dla sprzedaży nieruchomości zabudowanych, gdyż w przedstawionej sprawie dojdzie do dostawy samego gruntu. Podsumowując, w przedstawionej sytuacji przedmiotem przekazania na rzecz Gminy będzie grunt zabudowany budynkiem, który nie jest przedmiotem sprzedaży, zatem przekazanie to nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. Ponadto ww. czynność nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 i 10a ustawy, bowiem przedmiotem sprzedaży będzie tylko prawo wieczystego użytkowania gruntu zabudowanego wykorzystywanego na cele działalności opodatkowanej. Skutkiem powyższego, czynność ta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy w związku z art. 146a pkt 1 ustawy winna być opodatkowana podstawową stawką podatku w wysokości 23%. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.
Powołane przepisy
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41
Słowa kluczowe
budowlebudynekgrunty-grunt niezabudowanynieruchomościpodatek-podatek od towarów i usługstawka-stawki podatkuużytkowanie (używanie)zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło (Eureka)