ILPP1/4512-1-188/16-2/TK

Interpretacja indywidualna2016-04-28Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Teza
Podatek od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku.

Pełna treść interpretacji

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Stowarzyszenia, przedstawione we wniosku z dnia 11 marca 2016 r. (data wpływu 21 marca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku – jest prawidłowe. UZASADNIENIE W dniu 21 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynku. We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca, wraz z innym podmiotem, jest współużytkownikiem wieczystym gruntu oraz współwłaścicielem budynku – nieruchomość. Działka o pow. 0,0183 ha, natomiast budynek o kubaturze 3.560 m3 przeznaczony jest na cele socjalne oraz biurowe. Dla tej nieruchomości (działki gruntu w użytkowaniu wieczystym oraz budynku stanowiącym odrębną nieruchomość, a więc będącym odrębnym przedmiotem własności) Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą. Właścicielem działki gruntu jest Gmina. Nieruchomość gruntowa Wnioskodawcy oraz Firmy (współużytkownicy wieczyści gruntu w proporcjach po 50% oraz współwłaściciele budynku) została oddana obu podmiotom we współużytkowanie wieczyste w roku 1969, a w latach 1973-1975 zabudowana ww. budynkiem. Zainteresowany wykorzystuje nieruchomość (budynek) od dnia 1976 r., ale nie posiada wiedzy, kiedy było pierwsze zasiedlenie. W odniesieniu do opisanego we wniosku budynku posadowionego na nieruchomości, Wnioskodawca nie poniósł wydatków na ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wartość środka trwałego według stanu na 2001 r. wynosiła 203.789,09 zł. Wskazany budynek nie był ulepszany, więc nie był w stanie ulepszonym wykorzystywany przez okres co najmniej 5 lat. Wnioskodawca oraz Firma zamierzają dokonać sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz ze związaną z tym prawem własnością budynku. Wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą, nie jest wpisany do rejestru przedsiębiorców w KRS, lecz jest wpisany do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w KRS. Zainteresowany nie posiada prawa użytkowania wieczystego lub prawa własności innych nieruchomości poza nieruchomością wskazaną powyżej. Czynności sprzedaży oba podmioty zamierzają dokonać jednorazowo, bez zamiaru dokonywania podobnych transakcji w przyszłości. Ponadto, znaczenie ma także sposób wykorzystywania nieruchomości przez Wnioskodawcę – prowadzenie działalności statutowej stowarzyszenia, umiejscowienie siedziby władz stowarzyszenia. Nieruchomość nie jest wykorzystywana na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Środki uzyskane ze sprzedaży prawa będą przeznaczone na potrzeby realizacji celów stowarzyszenia, a nie na prowadzenie przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Ww. nieruchomość nie była wykorzystywana przez Wnioskodawcę wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług, albowiem wykorzystywano ją zarówno na cele takiej działalności, jak i na cele działalności podlegającej podatkowi od towarów i usług. Mianowicie nieruchomość będąca przedmiotem przyszłej sprzedaży była udostępniana osobom trzecim na podstawie umów najmu. Wnioskodawca wskazuje, że wynajmowanie części budynku odbywało się w sposób ciągły, nie można zatem wskazać konkretnych, zamkniętych okresów, kiedy umowy najmu miałyby obowiązywać. Różne części budynku były wynajmowane w różnych okresach, ale zawsze jakaś część budynku była oddana w najem lub dzierżawę (nie było tak, żeby w jakimś okresie żadna część budynku nie była przekazana podmiotom trzecim na podstawie umowy najmu lub dzierżawy). Część budynku (całe lokale składające się z kilku pomieszczeń lub poszczególne pomieszczenia z osobna) były więc wynajmowane przez cały okres wykorzystywania nieruchomości przez Wnioskodawcę. Były to czynności odpłatne. Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Zarejestrowanie to nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2001 r. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie. Czy dokonana przez Wnioskodawcę (łącznie z Firmą) czynność sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz ze związaną z tym prawem własnością budynku nieruchomości, będzie zwolniona od podatku od towarów i usług (podatku VAT)? Zdaniem Wnioskodawcy, czynność sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz ze związaną z tym prawem własnością budynku nieruchomości, będzie zwolniona z podatku od towarów i usług (podatku VAT). Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, zwolnieniu z tego podatku podlega dostawa budynków, budowli lub ich części z wyjątkiem, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, jak również z wyjątkiem sytuacji, gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Dostawa nieruchomości, która nie podlega jednemu z ww. wyjątków, podlega więc zwolnieniu od podatku VAT. Istotne jest więc pojęcie pierwszego zasiedlenia, które oznacza oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich: wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Za moment pierwszego zasiedlenia należy uznać moment przekazania budynku do użytkowania pierwszemu najemcy (dzierżawcy). Ponadto, należy zwrócić uwagę na przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym zwolnieniu z podatku VAT podlega również dostawa budynków, budowli lub ich części nieobjęta zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że: w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Drugiego z ww. warunków nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat. Ponadto, stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie to dotyczy wszystkich towarów, zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, przy nabyciu których (tj. ich imporcie lub wytworzeniu) nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT. W zakresie gruntu, na którym jest posadowiony ww. budynek, należy zwrócić uwagę na przepis art. 29a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Grunt „dzieli więc losy” budynku, który jest na nim posadowiony, i w przypadku zwolnienia sprzedaży budynku z podatku VAT, zwolnienie to odnosi się również do sprzedaży gruntu. W ocenie Wnioskodawcy, planowana czynność sprzedaży będzie podlegała zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o podatku od towarów i usług. Decydująca jest tu okoliczność, że część budynku (całe lokale składające się z kilku pomieszczeń lub poszczególne pomieszczenia z osobna) były wynajmowane przez cały okres wykorzystywania nieruchomości przez Wnioskodawcę. W sytuacji, gdy od zawarcia umowy najmu określonych pomieszczeń (lokali) upłynął już okres co najmniej dwóch lat, to tę część nieruchomości zasiedlono po raz pierwszy w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 14 ustawy. Jednocześnie nie było ulepszeń o wartości przewyższającej 30% wartości początkowej obiektów, co uzasadnia zastosowanie zwolnienia od podatku VAT odnośnie tej części nieruchomości (całe lokale składające się z kilku pomieszczeń lub poszczególne pomieszczenia z osobna) (przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy). Z kolei odnośnie pozostałej części budynku socjalno-biurowego, dotychczas nie wynajmowanej, zwolnienie od podatku VAT następuje w ramach przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. Nabycie nieruchomości nie wiązało się bowiem z czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a więc nie skutkowało prawem odliczenia od podatku. Dodatkowo, Wnioskodawca nie ponosił nakładów na ulepszenie nieruchomości przekraczających 30% wartości początkowej budynku, od których przysługiwało by mu prawo do odliczenia podatku VAT. Konsekwencją powyższego będzie zwolnienie z podatku VAT dostawy budynku, jak i gruntu, na którym budynek jest posadowiony. Dodatkowo Zainteresowany podkreśla, że interpretację podatkową, z której wynikają ww. wnioski, potwierdzającą więc słuszność stanowiska Wnioskodawcy, wydano już na rzecz drugiego ze współwłaścicieli, tj. Firmy – interpretacja indywidualna z dnia 3 lutego 2016 r. W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie; wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione; wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej; wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta; ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego; oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste; zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6. Jak wynika z art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Zgodnie z ww. przepisami, grunt zabudowany spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju. Zaznaczenia wymaga, że również sprzedaż prawa użytkowania wieczystego stanowi dostawę towaru, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy i na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy czynność ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wskazać należy, że towarem jest również udział w prawie własności lub użytkowaniu wieczystym nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy: określone udziały w nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części. Jak stanowi art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380), zwanej dalej k.c., własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Stosownie do treści art. 196 § 1 k.c., współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości. Podkreślić należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 k.c.). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział. W świetle powyższych przepisów w przypadku zbycia udziału w nieruchomości, dotychczasowy współwłaściciel przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania tą nieruchomością jak właściciel, w zakresie, w jakim uprawnia go do tego wysokość jego udziału. Zatem, w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie udziału we współwłasności nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów i na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (tak też NSA w uchwale z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11). Nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1393, z późn. zm.), stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków. Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110 wynosi 23%. Jednakże, zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności obniżone stawki lub zwolnienie od podatku. W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Zatem z powyższych przepisów wynika, że dostawa nieruchomości, spełniających określone w przepisach warunki, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej dwa lata. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich: wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Co istotne, oddanie do użytkowania powinno nastąpić w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu, a za taką można rozumieć m.in. objęcie we władanie budynku, budowli lub ich części przez pierwszego nabywcę lub pierwszego użytkownika. Nieruchomość nie musi być faktycznie zamieszkała, lecz winna być przejęta przez nabywcę do użytkowania. Wydanie obiektu nabywcy winno nastąpić w ramach wykonania przez sprzedającego czynności podlegających opodatkowaniu. Jednakże czynność ta nie musi być faktycznie opodatkowana (nie musi prowadzić do powstania podatku należnego), bowiem za czynność taką należy również rozumieć czynność podlegającą opodatkowaniu w myśl przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, jednakże na mocy przepisów szczególnych – korzystającą ze zwolnienia od tego podatku. Z powyższej definicji wynika, że oddanie do użytkowania powinno nastąpić w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu, przez którą należy rozumieć sprzedaż, a także umowy najmu i dzierżawy podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Zatem należy uznać za pierwsze zasiedlenie moment sprzedaży w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, a także moment oddania budynku do użytkowania pierwszemu najemcy (dzierżawcy). W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystania ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu. Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku również dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że: w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów. Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a ustawy). W myśl art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części: są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni; złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części. Jak wynika z treści art. 43 ust. 11 ustawy, oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać: imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy; planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części; adres budynku, budowli lub ich części. Ponadto przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy zwolnienie, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, od dnia 1 stycznia 2014 r. dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT. Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego – w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Z powyższego jednoznacznie wynika, że – co do zasady – grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku. Ponadto, przepis ten obejmuje swoim zakresem także grunty będące w wieczystym użytkowaniu. Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca (zarejestrowany, czynny podatnik VAT), wraz z Firmą jest współużytkownikiem wieczystym gruntu oraz współwłaścicielem budynku przeznaczonego na cele socjalne oraz biurowe. Właścicielem działki gruntu jest Gmina. Nieruchomość gruntowa Wnioskodawcy oraz Firmy została oddana obu podmiotom we współużytkowanie wieczyste w roku 1969, a w latach 1973-1975 zabudowana ww. budynkiem. Zainteresowany wykorzystuje nieruchomość (budynek) od 1976 r. (nie posiada wiedzy, kiedy było pierwsze zasiedlenie). Wnioskodawca nie poniósł wydatków na ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (budynek nie był ulepszany). Wartość środka trwałego według stanu na 2001 r. wynosiła 203.789,09 zł. Zainteresowany oraz Firma zamierzają dokonać sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz ze związaną z tym prawem własnością budynku. Wnioskodawca nie jest przedsiębiorcą, nie jest wpisany do rejestru przedsiębiorców w KRS, lecz jest wpisany do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w KRS. Zainteresowany nie posiada prawa użytkowania wieczystego lub prawa własności innych nieruchomości poza nieruchomością wskazaną powyżej. Czynności sprzedaży oba podmioty zamierzają dokonać jednorazowo, bez zamiaru dokonywania podobnych transakcji w przyszłości. Nieruchomość nie jest wykorzystywana na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Środki uzyskane ze sprzedaży prawa będą przeznaczone na potrzeby realizacji celów stowarzyszenia, a nie na prowadzenie przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Ww. nieruchomość wykorzystywano zarówno na cele działalności zwolnionej, jak i na cele działalności podlegającej opodatkowaniu – nieruchomość była udostępniana osobom trzecim na podstawie umów najmu (były to czynności odpłatne). Wynajmowanie części budynku odbywało się w sposób ciągły, nie można wskazać konkretnych, zamkniętych okresów, kiedy umowy najmu miałyby obowiązywać (nie było tak, żeby w jakimś okresie żadna część budynku nie była przekazana podmiotom trzecim na podstawie umowy najmu lub dzierżawy). Część budynku (całe lokale składające się z kilku pomieszczeń lub poszczególne pomieszczenia z osobna) były więc wynajmowane przez cały okres wykorzystywania nieruchomości przez Wnioskodawcę. Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy dokonana przez Zainteresowanego czynność sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz ze związaną z tym prawem własnością budynku nieruchomości, będzie zwolniona od podatku od towarów i usług. Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz elementy opisu sprawy wskazać należy, że dostawa prawa użytkowania wieczystego (udziału) gruntu zabudowanego budynkiem socjalno-biurowym, będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że Wnioskodawca wykorzystywał budynek w prowadzonej działalności, bowiem obiekt ten był przedmiotem odpłatnych umów cywilnoprawnych, co skutkowało uzyskiwaniem czynszu dzierżawnego. W takim kształcie sprawy, zbyciu podlegać będzie składnik wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z którą Wnioskodawca wystąpi w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Bez znaczenia w powyższej ocenie jest fakt, że Wnioskodawca ma formę stowarzyszenia i podlega wpisowi do KRS jako stowarzyszenie, a nie jako przedsiębiorca. Jak wynika z ustawy Prawo o stowarzyszeniach, podmioty takie mają prawo do wykonywania działalności gospodarczej, a jedynym obwarowaniem jest tu przeznaczenie dochodu na cele statutowe Stowarzyszenia. Natomiast przepisy podatku od towarów i usług nie obligują, aby uzyskane przychody z działalności były przeznaczone tylko na działalność gospodarczą. Ponadto należy wskazać, że transakcja zbycia udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem będzie czynnością zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 10a ustawy. Powyższe wynika z faktu, że – jak wskazał Wnioskodawca – część budynku (całe lokale składające się z kilku pomieszczeń lub poszczególne pomieszczenia z osobna), była wynajmowana przez cały okres wykorzystywania nieruchomości przez Zainteresowanego. Zatem ta część nieruchomości została po raz pierwszy zasiedlona w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy w momencie oddania jej w najem. Ten fakt, przy jednoczesnym braku ulepszenia o wartości przewyższającej 30% wartości początkowej tych obiektów, umożliwia z kolei zastosowanie względem tej części nieruchomości (całych lokali składających się z kilku pomieszczeń lub poszczególnych pomieszczeń z osobna) zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w sytuacji, gdy od zawarcia umowy najmu do dnia planowanej dostawy wskazanych lokali upłynie okres co najmniej dwóch lat. Z kolei dostawa pozostałej części budynku socjalno-biurowego – wynajmowanej (w przypadku, gdy dostawa nastąpi przed upływem dwóch lat od momentu pierwszego zasiedlenia) lub/i nie wynajmowanej nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Niemniej transakcja sprzedaży tej części nieruchomości, która nie korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług zawartego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu w roku 1969 oraz wybudowanie budynku w latach 1973-1975 nie wiązało się z czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz nie skutkowało prawem do odliczenia podatku. Ponadto Wnioskodawca nie ponosił nakładów na ulepszenie nieruchomości przekraczających 30% wartości początkowej budynku, od których przysługiwałoby mu prawo do odliczenia podatku VAT. W takim kształcie sprawy, spełnione zostają przesłanki, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, umożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług. Skutkiem powyższego dostawa gruntu, na którym posadowiony jest budynek socjalno-biurowy będzie korzystać ze zwolnienia, co wynika z art. 29a ust. 8 ustawy. Podsumowując, planowana przez Wnioskodawcę czynność sprzedaży prawa współużytkowania wieczystego gruntu wraz ze związaną z tym prawem własnością budynku nieruchomości będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ale korzystającą ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz pkt 10a ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy. Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Mając na uwadze, że stroną wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest Stowarzyszenie, interpretacja nie ma mocy wiążącej dla Firmy. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Powołane przepisy

[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony)[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

Słowa kluczowe

budynekdostawaużytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczystezwolnienie

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (eureka.mf.gov.pl), pozyskano 11.07.2026. · Źródło (Eureka)